Қавлаи таъолӣ : ё أиҳои анноси клўои ммои фии алأрз . . . ё ҳарф Нидоаст вае мунодӣ ваҳо танбеҳ , мегуяд : бедор бошед эй мардумон ! чизе ки хуред ҳалол хуреду пок ,у гирди хиёнату муҳаррамоти мгрдид , то аз всоўси шайтону ҳўоҷс нафас барраед , ва гуфт ва кард шумо пок шавад ,у дили равшан ! Мустафои слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам гуфт : дили вай равшан гирданд , ва чашмҳои ҳикмат азу бигушоед ,у дӯстии дунё аз дили ваии бабрад , ҳар офат кӣ дар роҳ дайнаст ва ҳар фитна ки хост аз дӯстӣ дунё хост , ҳуби алднёи раъси кули хтиӣаҳ

قوله تعالی: یا أَیُّهَا النَّاسُ کُلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ... یا حرف ندا است و ایّ منادی و ها تنبیه، میگوید: بیدار باشید ای مردمان! چیزی که خورید حلال خورید و پاک، و گرد خیانت و محرمات مگردید، تا از وساوس شیطان و هواجس نفس برهید، و گفت و کرد شما پاک شود، و دل روشن! مصطفی صلی اللَّه علیه و آله و سلّم گفت: دل وی روشن گرداند، و چشمهای حکمت ازو بگشاید، و دوستی دنیا از دل وی ببرد، هر آفت کی در راه دینست و هر فتنه که خاست از دوستی دنیا خاست، حب الدنیا رأس کل خطیئة

Ва ин дӯстии дунё аз ҳаром хӯрдан падед ояд , пас ҳар ки парҳезгор шавад ва дар муҳаррамот бар худ бибандади ин дӯстии дунё аз дил вай бакоҳад ,у гуфтору кирдори вай пок шавад ,у дъоءи ваии боҷобт мақрун гардад .

و این دوستی دنیا از حرام خوردن پدید آید، پس هر که پرهیزگار شود و در محرّمات بر خود ببندد این دوستی دنیا از دل وی بکاهد، و گفتار و کردار وی پاک شود، و دعاء وی باجابت مقرون گردد.

Мустафои слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам гуфт : бисёр касаст ки ғизоу таому ҷомаи вай ки бакор дорад ҳаромаст ва дар он эҳтиёт накунад , он гуҳ даст бардошта ва дуо мекунад , ин чунин дуо кӣ мустаҷоб буд ?

مصطفی صلی اللَّه علیه و آله و سلّم گفت: بسیار کس است که غذا و طعام و جامه وی که بکار دارد حرامست و در آن احتیاط نکند، آن گه دست برداشته و دعا می‌کند، این چنین دعا کی مستجاب بود؟

Ва яке аз бузургон тариқат гуфт : гуфтори пок ки бхдоўнд пок расад онаст кӣ аз ҳалқ пок барояд ,у ҳалқ пок онаст ки ҷузи ғзоءи поки бахуди роҳи надиҳад ,у ғзоء пок онаст ки дар ҳоли иктисоб ё зикру ёддошти ҳақ дар он фурӯ нагузорад , ва фаромӯш накунад ,у шукр вале неъмати бҳкми фармон дар он биҷои орад .

و یکی از بزرگان طریقت گفت: گفتار پاک که بخداوند پاک رسد آنست کی از حلق پاک برآید، و حلق پاک آنست که جز غذاء پاک بخود راه ندهد، و غذاء پاک آنست که در حال اکتساب یا ذکر و یادداشت حق در آن فرو نگذارد، و فراموش نکند، و شکر ولی نعمت بحکم فرمان در آن بجای آرد.

Чунонк худоӣ таъолӣ гуфт : клўои ман таййиботи мо рзқнокму ашкрўои ллаҳу ҳақиқат шукр онаст ки то қӯти неъмат дар ботин меёбад худро бар тоъат вале неъмат бзоҳр медорад .

چنانک خدای تعالی گفت: کُلُوا مِنْ طَیِّباتِ ما رَزَقْناکُمْ وَ اشْکُرُوا لِلَّهِ و حقیقت شکر آنست که تا قوت نعمت در باطن می‌یابد خود را بر طاعت ولی نعمت بظاهر میدارد.

Сиррии сиқтӣ , ҷунайдро пурсед вақте ки шукр чист ? Фқол « ани лои истъони бшии ءи ман нъми аллоҳи алии маосӣа » гуфт шукр онаст ки неъмати худованд бар маосии вай бакор надорад , ки он гуҳи ҳамон неъмати сабаби ҳалок вай бошад , чунонк подшоҳии ғуломиро бинавозад ва бар кашад ва ӯро камари шамшер зар диҳад , пас он ғулом бар вай осӣ шавад . Подшоҳ бифармоед то ҳам бони шамшер кӣ халъати вай буд сар вай бурдоранд гуяд ин ҷзоء онаст кӣ неъмати худовандгори худ дар маъсияти ваии бакори барад , ва гӯйанд сабаби онки Идрӣси пайғомбарро босмони бурданди он буд ки Фриштаҳ биёмаду вайро бишорат дод бмғФрт ,у Идрӣс дар он ҳоли даст бдъо бардошта ки бори худоё дар зиндагонии Идрӣси зин пас беафзой ! гуфтанд то чаҳ кунӣ ?

سری سقطی، جنید را پرسید وقتی که شکر چیست؟ فقال «ان لا یستعان بشی‌ء من نعم اللَّه علی معاصیه» گفت شکر آنست که نعمت خداوند بر معاصی وی بکار ندارد، که آن گه همان نعمت سبب هلاک وی باشد، چنانک پادشاهی غلامی را بنوازد و بر کشد و او را کمر شمشیر زر دهد، پس آن غلام بر وی عاصی شود. پادشاه بفرماید تا هم بآن شمشیر کی خلعت وی بود سر وی بردارند گوید این جزاء آنست کی نعمت خداوندگار خود در معصیت وی بکار برد، و گویند سبب آنک ادریس پیغامبر را بآسمان بردند آن بود که فریشته بیامد و وی را بشارت داد بمغفرت، و ادریس در آن حال دست بدعا برداشته که بار خدایا در زندگانی ادریس زین پس بیفزای! گفتند تا چه کنی؟

Гуфт то худоиро шукру сипос дорӣ кунам , ки ончии гузашт дар талаб мағфират будам , ва аз ин пас шукрро бошам : қоли Фбсти алмалики ҷиноҳау ҳамлаи илои алсмоء . Ва қили алтзми алҳсни бен алӣ ъ алркни Фқоли илоҳии анъмтнии Флми тҷднии шокроу абтлитнии Флми тҷднии собро , Флои анати салбати алнъмаҳи бтрки алшкр ,у лои адмти алшдаҳи бтрки алсбр , илоҳии мо икўни ман алкрими алои алкрм .

گفت تا خدای را شکر و سپاس داری کنم، که آنچه گذشت در طلب مغفرت بودم، و از این پس شکر را باشم: قال فبسط الملک جناحه و حمله الی السماء. و قیل التزم الحسن بن علی ع الرکن فقال الهی انعمتنی فلم تجدنی شاکرا و ابتلیتنی فلم تجدنی صابرا، فلا انت سلبت النعمة بترک الشکر، و لا ادمت الشّدة بترک الصبر، الهی ما یکون من الکریم الّا الکرم.

Агар касе гуяд ё أиҳои анноси клўои ммои фии алأрз . . . Аз рӯй зоҳири ин хитоби ҳамон Фоӣдаҳ дод ки ё أиҳои аллазӣнаи омнўои клўои ман таййиботи мо рзқнокми пас Фоӣдаҳ аъодт чист ? ҷавоб онаст : ки аҳл таҳқиқ гуфтанд : ё أиҳои анноси ндоء омаст , ва бар қадари равиши оммаи ин хитоб бо эшон рафт , набинӣ ки ҷумлаи мубоҳоти фарои пеши эшон ниҳод ,у ҷуз аз ҳароми маҳзи эшонро боз назд , ва ин манзалат авомаст кӣ аз ҳаром бҳлол гурезанд , ва аз мҳзўрот бо мубоҳот карданд , он гуҳ бар ақаби он аз атбоъ шайтон наҳй кард ки эшон бар шараф фармон бурдорӣ шайтонанд . Бози ояти дигар ё أиҳои аллазӣнаи омнўои хитоб аҳл хусӯсаст эшонро фармуд то дар тановули мубоҳот ва бакор дошт маҳаллот тўсъ накунанд , балки аз мубоҳоти ҳалол маҳз гузинанд , ва аз ҳалоли маҳзи таййибот ризқ гузинанд , ин ҳамонаст ки ривоят кунанд аз баъзе саҳоба ки гуфт : мо аз даҳ боби ҳалол на боби бгзоштим , ва яке бар кори гирифтем аз бими шабаҳат . , он гуҳи биҷои онкии авомро аз атбоъи шайтон эҳтироз фармуд ӣнҷои бшкр худоӣ фармуд , он кас ки худованд завқ аст донад ки миёни ин ду хитоб чаҳ фарқаст он абтдоءи равиш мусулмононаст , ва ин ғояти кашиши орифон , ин ҳамон адл ва эҳсонаст ки гуфт : إни аллоҳи иأмри болъдлу алإҳсон ҳар кас ки аз ҳароми маҳзи парҳезад , вайро одил гӯйанд , ва ҳар ки аз айни ҳалоли парҳезад ӯро Муҳсин гӯйанд , адолати зоҳир мусулмонӣаст , ва эҳсон онаст ки Мустафо гуфт : « алоҳсони ани тааббуди аллоҳи конки туроа »

اگر کسی گوید یا أَیُّهَا النَّاسُ کُلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ... از روی ظاهر این خطاب همان فائده داد که یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُلُوا مِنْ طَیِّباتِ ما رَزَقْناکُمْ پس فائده اعادت چیست؟ جواب آنست: که اهل تحقیق گفتند: یا أَیُّهَا النَّاسُ نداء عام است، و بر قدر روش عامّه این خطاب با ایشان رفت، نبینی که جمله مباحات فرا پیش ایشان نهاد، و جز از حرام محض ایشان را باز نزد، و این منزلت عوام است کی از حرام بحلال گریزند، و از محظورات با مباحات کردند، آن گه بر عقب آن از اتّباع شیطان نهی کرد که ایشان بر شرف فرمان برداری شیطان‌اند. باز آیت دیگر یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا خطاب اهل خصوصست ایشان را فرمود تا در تناول مباحات و بکار داشت محلات توسع نکنند، بلکه از مباحات حلال محض گزینند، و از حلال محض طیّبات رزق گزینند، این همانست که روایت کنند از بعضی صحابه که گفت: ما از ده باب حلال نه باب بگذاشتیم، و یکی بر کار گرفتیم از بیم شبهت.، آن گه بجای آنکه عوام را از اتباع شیطان احتراز فرمود اینجا بشکر خدای فرمود، آن کس که خداوند ذوق است داند که میان این دو خطاب چه فرقست آن ابتداء روش مسلمانان است، و این غایت کشش عارفان، این همان عدل و احسان است که گفت: إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ هر کس که از حرام محض پرهیزد، وی را عادل گویند، و هر که از عین حلال پرهیزد او را محسن گویند، عدالت ظاهر مسلمانی است، و احسان آنست که مصطفی گفت: «الاحسان ان تعبد اللَّه کانک تراه»

Ва ҳўи ибораи ани мукошифаи алъорФину нҳоиаҳи рутбаи алсдиқин .

و هو عبارة عن مکاشفة العارفین و نهایة رتبة الصدیقین.