Қавлаи таъолӣ : إни аллазӣнаи икФрўни боёти аллоҳи алоиаҳ . . . эй аллазӣнаи рбтноҳми болхзлону всмноҳми бўсФи алҳрмон , ахбрҳми анои сўФи ннқлҳми ани дори алҳўон ва ман алхзлону алҳрмони илои алъқўбаҳу алнирон , касе ки дар азали хастаи теғ шақоват шуд , дар абади каманди саодат ӯро нагирад , ва онро доғи хизлон бар ҷон ниҳоданд , не ! рӯзбеҳу давлати ёр ӯ набошад , онро ки навохтанд он рӯз навохтанд , ва онро ки ронданди он рӯзи ронданд .

قوله تعالی: إِنَّ الَّذِینَ یَکْفُرُونَ بِآیاتِ اللَّهِ الایه... ای الّذین ربطناهم بالخذلان و وسمناهم بوصف الحرمان، اخبرهم انا سوف ننقلهم عن دار الهوان و من الخذلان و الحرمان الی العقوبة و النیران، کسی که در ازل خسته تیغ شقاوت شد، در ابد کمند سعادت او را نگیرد، و آن را داغ خذلان بر جان نهادند، نی! روزبه و دولت یار او نباشد، آن را که نواختند آن روز نواختند، و آن را که راندند آن روز راندند.

Аббосро ки каманди саодат аз макнуни ғайб биндохтаҳ буданд , дар каъба шуду сари пеш бар суҷуди ниҳод ва мегуфт ё лоат ! ё ҳбл ! бори худоӣ олам мегуфт : лаббайки абдии лаббайк ! » ғулғул дар Фариштагон афтод ки бори худоё ! ӯ лоат ва ҳбл мехонд ва ту бъзти хеш ҷавоб медиҳӣ ! гуфт эй Фариштагон ! ором гиред , ки шуморо бар макнуноти ғайби мо итилоъ нест , агар ӯро дар бандагии саҳв ва ғалат афтод моро дар худовандии саҳв ва ғалат науфтод , ва шумо нзоргёни оӣид назора кунед , то тақдири мо дар ҳақи вайу фарзандони вай то бқёмт чаҳ ӯъҷуба берун диҳад !у онкии он мейри пайғомбарони Нӯҳи пешонӣ хеш бидон даргоҳ дар хок молида ва гуфт : бори худоё ! дар дили падарон дар ҳақи фарзандони ту ба доне , тавонад буд ки барин заъфу перии мо раҳмат кунӣ , ва ин писарро дайни ислом каромат кунӣ . Аз ҷаббори олам хитоб омад ки : إнаҳи лӣси ман أҳлк ё Нӯҳ ! ҳукми мо чунон рафт дар азал ки сари фарзанди ту кулоҳи тавҳидро нишоед ,у ҳукми моро мард на , ва бар он мазид на ! то бадоне ки ин корӣаст рафта ва бӯда ! онро ки хонданди он рӯзи хонданд ,у всилт на , ва онро ки ронданди он рӯзи ронданд ,у иллат дар миён на ! он куштаи қазои чандини соли бисоти ибодати паймӯд бар умеди васл , чун пиндошт ки дидаи амлш кушода шавад , ё нФҳаҳи висол дар дилаши вазад , аз смоءи смў бар хок мазаллат афтод ахлди илои аларз сиёҳ афтодаст .

عباس را که کمند سعادت از مکنون غیب بینداخته بودند، در کعبه شد و سر پیش بر سجود نهاد و می‌گفت یا لات! یا هبل! بار خدای عالم میگفت: لبیک عبدی لبیک!» غلغل در فرشتگان افتاد که بار خدایا! او لات و هبل میخواند و تو بعزّت خویش جواب میدهی! گفت ای فرشتگان! آرام گیرید، که شما را بر مکنونات غیب ما اطلاع نیست، اگر او را در بندگی سهو و غلط افتاد ما را در خداوندی سهو و غلط نیفتاد، و شما نظارگیان آئید نظاره کنید، تا تقدیر ما در حق وی و فرزندان وی تا بقیامت چه اعجوبه بیرون دهد! و آنکه آن میر پیغامبران نوح پیشانی خویش بدان درگاه در خاک مالید و گفت: بار خدایا! در دل پدران در حق فرزندان تو به دانی، تواند بود که برین ضعف و پیری ما رحمت کنی، و این پسر را دین اسلام کرامت کنی. از جبار عالم خطاب آمد که: إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ أَهْلِکَ یا نوح! حکم ما چنان رفت در ازل که سر فرزند تو کلاه توحید را نشاید، و حکم ما را مرد نه، و بر آن مزید نه! تا بدانی که این کاریست رفته و بوده! آن را که خواندند آن روز خواندند، و وسیلت نه، و آن را که راندند آن روز راندند، و علت در میان نه! آن کشته قضا چندین سال بساط عبادت پیمود بر امید وصل، چون پنداشت که دیده املش گشاده شود، یا نفحه وصال در دلش وزد، از سماء سمو بر خاک مذلّت افتاد اخلد الی الارض سیاه افتاد است.

Пеши ту раҳеи чунон табоҳ афтодаст

پیش تو رهی چنان تباه افتادست

Каз ваии ҳамаи тоъатӣ гуноҳ афтодаст

کز وی همه طاعتی گناه افتادست‌

Ин қисса каз он рӯй чу моҳ афтодаст

این قصه کز آن روی چو ماه افتادست

Ин ранги гилӣми мо сиёҳ афтодаст .

این رنگ گلیم ما سیاه افتادست.

Қавла : ФкиФи إзои ҷмъноҳми лиўми лои риби фӣа . Оё то чун буд ҳоли мо рӯзи растхез ? ки ҷаҳонёнро аз аввали мавҷӯдот то охири даври махлуқоти бики нафхаи исрофилӣ аз хок ҷаҳон барангезанд ,у бики лмҳаҳ дар ърсоти қиёмат ҳозир кунанд ,у ҳшрноҳми Флм нғодр манеҳам أҳдо

قوله: فَکَیْفَ إِذا جَمَعْناهُمْ لِیَوْمٍ لا رَیْبَ فِیهِ. آیا تا چون بود حال ما روز رستخیز؟ که جهانیان را از اول موجودات تا آخر دور مخلوقات بیک نفخه اسرافیلی از خاک جهان برانگیزند، و بیک لمحه در عرصات قیامت حاضر کنند، وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً

Бош то аз садамаи сувар сроФилӣ шавад

باش تا از صدمه صور سرافیلی شود

Сӯрати хубати ниҳону сирати зишти ошкор .

صورت خوبت نهان و سیرت زشت آشکار.

Бош то изҳори иззату раёсати кӯҳҳо фаро рафтан ояд , дасту пойу пушту паҳлуи фаро гирифтан ояд , ва он айбҳо пӯшида ва сарҳо олӯдаи фаро дидан ояд , ва бо ту гӯйанд .

باش تا اظهار عزت و ریاست کوه‌ها فرا رفتن آید، دست و پای و پشت و پهلو فرا گرفتن آید، و آن عیبها پوشیده و سرها آلوده فرا دیدن آید، و با تو گویند.

ФкшФнои ънки ғтоءки Фбсрки алиўми ҳадид . Парда аз рӯй карт бар гирифтем , яъне ки худро чаҳ тўхтаҳ ва чаҳ сохта ? ҳамон бинӣ ки худ фиристода ! ҳамон хурӣ ки худ пухта , ҳамон даравӣ ки худ кушта ? инаст ки раб Алъоламин гуфт ҳнолки тблўои кули нафаси мо أслФт , ҳар чаҳ ту имрӯз ба паноҳ ӯ шӯии фардо аз ту баргардад ,у турои бигузорад , магари тақво ки дарин сарой ва дар он сарои туро зойеъ нагузорад . Ҳамаи ҳасбҳоро он рӯз доғ кунанд ,у ҳамаи насабҳоро пай кунанд , тақворо гӯйанд биё ки имрӯзи рӯзи бозори тест , ҳар кро аз ту насибӣ буд дар он сарои имрӯз дар сарои ҷазо ӯро бар қадари насиб ӯ бмнзлии фурӯди ор , ошноёни хешро дар мсокни тайибаи фии ҷиноти адани фурӯди ор : ошиқони хешро дар ҳазрати ризоу ризвони ман аллоҳи أкбри фурӯди ор , ошноён тақво дигаранду ошиқони тақвои дигар , ошноён ӯ касонеанд ки аз ҳаром ва шубаҳот бипарҳезанд ,у ҳаракоту саканоту ақволу афъоли эшон бадастӯрӣ тақво бошад ,у ошиқони тақво касонеанд ки аз тоъоту ҳасаноти хеш аз рӯй нодидан чунон бипарҳезанд ки дигарон аз маосӣ ва сиӣот бипарҳезанд . Абӯи алқосми насири ободии раҳмаи аллоҳ аз хавоси муттақеон буд , ӯро гуфтанд : тақво чист ? аз ҳолати хеш аз тақво хабар дод ва гуфт : ани итқии алъбди мо сӯии аллоҳ тақво онаст ки аз ҳар чаҳ ҷуз аллоҳаст парҳезӣ . Ҳар оинаи ин кас баробар набӯд бо он кас ки аз ҳаром танҳо бипарҳезад . Ишорати қуръон чунонаст ки إн أкрмкм ъанд аллоҳи أтқокми фардо ки рӯз растхез бошад , ва рӯз навохту сиёсат ҳар кас ки бмротби тақвои бартар , ӯ бҳзрти ?алаяти наздиктару гиромитар ! . Ҳамонаст ки раб Алъоламин гуфт :у вФити кули нафаси мо касбат ва ҳам лои излмўн .

فَکَشَفْنا عَنْکَ غِطاءَکَ فَبَصَرُکَ الْیَوْمَ حَدِیدٌ. پرده از روی کارت بر گرفتیم، یعنی که خود را چه توخته و چه ساخته؟ همان بینی که خود فرستاده! همان خوری که خود پخته، همان دروی که خود کشته؟ اینست که رب العالمین گفت هُنالِکَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ، هر چه تو امروز به پناه او شوی فردا از تو برگردد، و ترا بگذارد، مگر تقوی که درین سرای و در آن سرای ترا ضایع نگذارد. همه حسبها را آن روز داغ کنند، و همه نسبها را پی کنند، تقوی را گویند بیا که امروز روز بازار تست، هر کرا از تو نصیبی بود در آن سرای امروز در سرای جزا او را بر قدر نصیب او بمنزلی فرود آر، آشنایان خویش را در مَساکِنَ طَیِّبَةً فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ فرود آر: عاشقان خویش را در حضرت رضا و رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَکْبَرُ فرود آر، آشنایان تقوی دیگرند و عاشقان تقوی دیگر، آشنایان او کسانی‌اند که از حرام و شبهات بپرهیزند، و حرکات و سکنات و اقوال و افعال ایشان بدستوری تقوی باشد، و عاشقان تقوی کسانی‌اند که از طاعات و حسنات خویش از روی نادیدن چنان بپرهیزند که دیگران از معاصی و سیئات بپرهیزند. ابو القاسم نصیر آبادی رحمه اللَّه از خواص متقیان بود، او را گفتند: تقوی چیست؟ از حالت خویش از تقوی خبر داد و گفت: ان یتقی العبد ما سوی اللَّه تقوی آنست که از هر چه جز اللَّه است پرهیزی. هر آینه این کس برابر نبود با آن کس که از حرام تنها بپرهیزد. اشارت قرآن چنان است که إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ فردا که روز رستخیز باشد، و روز نواخت و سیاست هر کس که بمراتب تقوی برتر، او بحضرت آلهیت نزدیکتر و گرامی‌تر!. همانست که رب العالمین گفت: وَ وُفِّیَتْ کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ.