Қавлаи таъолӣ : ва мо أрслнои ман расӯли إлои литоъи бإзни аллоҳ аз аввали вирд то охири ҳама ишоратаст ббзргўории манзалати Мустафо ( с ) наздики ҳақи ҷли ҷалола , ва хлътӣаст аз хлътҳои каромат ки аллоҳи таъолӣ буи дод , ки восита аз миёни бардошт ,у ҳукми вай бо ҳукми худ баробар кард , то чунон ки ризо додани бқзоءи ҳақи ҷли ҷалолаи сабаби яқини мўҳдонст , ризо додани бҳкми расӯл ( с ) сабаби имон муъминонаст . То ҷаҳонён бидонанд ки тоъат дошт расӯл тоъат дошт ҳақаст ,у нофармонии расӯли нофармонӣ ҳақаст ,у қавли расӯли ваҳй ҳақаст ,у баёни расӯли роҳ ҳақаст ,у феъли расӯли ҳуҷҷат ҳақаст ,у шариъати расӯли миллат ҳақаст ,у ҳукми расӯли дайн ҳақаст ,у мтобъти расӯли дӯстӣ ҳақаст . Чунон ки гуфт : ҷли ҷалола : Фотбъўнии иҳббкми аллоҳ , гуфт : эй Сайиди содот , вае муҳимтар коинот , вае нуқтаи доӣраҳи ҳодисот , бандагонамро бигӯ : агар хоҳед ки аллоҳи шуморо бдўстии худ роҳ диҳад , ва ббндгӣ бипасандад , бар паии мо равед ки расӯли аўӣим ,у камари мтобъти мо бар миён бандед ,у ҳукми мо бе муъоризати бҷону дил қабул кунед , тан фаро дода ,у гардани ниҳода ,у хештанро дар он ҳукми биФкндаҳ , ва ҳеҷ ҳараҷӣу танагии бахуд роҳ надода , инаст ки гуфт ҷли ҷалола : « сами лои иҷдўои фии أнФсҳми ҳрҷои ммои қзиту ислмўои тслимо » , намедонед ки корҳо ҳама дар паии мо бастанд , ва ин ҳар ду сарой дар кӯй мо пайвастанд , зиҳии ртбту давлат ! зиҳии каромату фазилат ! кро буд аз аҳди одам то имрӯзи чунин фазли тамому кори бнзом ? ъзи самовӣу фари худоӣ ?

قوله تعالی: وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ از اوّل ورد تا آخر همه اشارت است ببزرگواری منزلت مصطفی (ص) نزدیک حق جلّ جلاله، و خلعتی است از خلعتهای کرامت که اللَّه تعالی بوی داد، که واسطه از میان برداشت، و حکم وی با حکم خود برابر کرد، تا چنان که رضا دادن بقضاء حق جلّ جلاله سبب یقین موحّدانست، رضا دادن بحکم رسول (ص) سبب ایمان مؤمنان است. تا جهانیان بدانند که طاعت داشت رسول طاعت داشت حق است، و نافرمانی رسول نافرمانی حق است، و قول رسول وحی حق است، و بیان رسول راه حق است، و فعل رسول حجّت حق است، و شریعت رسول ملّت حق است، و حکم رسول دین حق است، و متابعت رسول دوستی حق است. چنان که گفت: جلّ جلاله: فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ، گفت: ای سیّد سادات، و ای مهمتر کائنات، و ای نقطه دائره حادثات، بندگانم را بگو: اگر خواهید که اللَّه شما را بدوستی خود راه دهد، و ببندگی بپسندد، بر پی ما روید که رسول اوئیم، و کمر متابعت ما بر میان بندید، و حکم ما بی معارضت بجان و دل قبول کنید، تن فرا داده، و گردن نهاده، و خویشتن را در آن حکم بیفکنده، و هیچ حرجی و تنگی بخود راه نداده، اینست که گفت جلّ جلاله: «ثُمَّ لا یَجِدُوا فِی أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَیْتَ وَ یُسَلِّمُوا تَسْلِیماً»، نمی‌دانید که کارها همه در پی ما بستند، و این هر دو سرای در کوی ما پیوستند، زهی رتبت و دولت! زهی کرامت و فضیلت! کرا بود از عهد آدم تا امروز چنین فضل تمام و کار بنظام؟ عزّ سماوی و فرّ خدایی؟

Пас аз панҷсад ваанд соли рукни давлати шаръ ӯ омир ,у шохи нозр ,у авди мусмир , шарафи мстълӣ ,у ҳукми муставле ! дарин гетӣ навой вай , дар он гетии овои вай ! дар ҳар дил аз ваии чароғӣ , бар ҳар забон аз ваии доғӣ , дар ҳар дил аз ваии навое , дар ҳар сар аз ваии овоӣ , дар ҳар ҷон ӯро ҷое !

پس از پانصد و اند سال رکن دولت شرع او عامر، و شاخ ناضر، و عود مثمر، شرف مستعلی، و حکم مستولی! درین گیتی نوای وی، در آن گیتی آوای وی! در هر دل از وی چراغی، بر هر زبان از وی داغی، در هر دل از وی نوایی، در هر سر از وی آوایی، در هر جان او را جایی!

Ва ман итъи аллоҳ ва алрасул алоиаҳи қавли ибни аббос ( рз ) онаст ки ин оят дар шаън сўбон омад ки аз муҳаббати расӯли худо ( с ) назор ва заъиф гашта буд , пушт хам гашта , ва рӯй зард шуда . Расӯли худо ( с ) рӯзии мар ӯро гуфт : эй сўбон ! туро чаҳ мебуд , магар дар шаб бедор бошӣ , ки зард рӯй гаштае ? гуфт : ё расӯли аллоҳ ! баъзе ва баъзе , чунон ки доне . Гуфт : эй сўбони магари ранҷ бисёр бар худ менаҳй аз анвоъи риёзот , ки чунин заъиф гаштае ,у пуштати ду то шуда ? ! сўбон гуфт : оре ё расӯли аллоҳ ! мебуд ҳар чизе . Расӯл ( с ) гуфт : эй сўбон ! магар орзӯманд мебошӣ ? ҳар ду чашми сўбони пари оби гашт , чун ҳадис орзӯмандӣ шунид .

وَ مَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ الآیة قول ابن عباس (رض) آنست که این آیت در شأن ثوبان آمد که از محبّت رسول خدا (ص) نزار و ضعیف گشته بود، پشت خم گشته، و روی زرد شده. رسول خدا (ص) روزی مر او را گفت: ای ثوبان! ترا چه میبود، مگر در شب بیدار باشی، که زرد روی گشته‌ای؟ گفت: یا رسول اللَّه! بعضی و بعضی، چنان که دانی. گفت: ای ثوبان مگر رنج بسیار بر خود مینهی از انواع ریاضات، که چنین ضعیف گشته‌ای، و پشتت دو تا شده؟! ثوبان گفت: آری یا رسول اللَّه! میبود هر چیزی. رسول (ص) گفت: ای ثوبان! مگر آرزومند میباشی؟ هر دو چشم ثوبان پر آب گشت، چون حدیث آرزومندی شنید.

ё расӯли аллоҳ ! надонам ки шаб чун гузарад ! то як бор ки рӯз гардад , ва ман турои бубинам .

یا رسول اللَّه! ندانم که شب چون گذرد! تا یک بار که روز گردد، و من ترا ببینم.

ё расӯли аллоҳ ! андӯҳ саъб онаст ки дар охирати ту дар аъло алӣин бошӣ , ва мо аз дидори ту бозмоним . То дарин буданд Ҷабраил ( ъ ) омад , пайки ҳазрат , бурид раҳмат , ва оят оварда : ва ман итъи аллоҳ ва алрасул алоиаҳ . Расӯли худоӣ бар вай хонд ,у дили вай хуш кард ,у хастагии вайро марҳам бар ниҳод . Ореи чунин дардӣ бибояд , то чунин марҳамӣ падед ояд ! то сӯзӣ набарӣ , созӣ наёрӣ , то дар баҳри зикри ғарқа Фозкрўнӣ нашӯй , аз соҳили амни дастгир أзкркм наёбӣ .

یا رسول اللَّه! اندوه صعب آنست که در آخرت تو در اعلی علّیّین باشی، و ما از دیدار تو بازمانیم. تا درین بودند جبرئیل (ع) آمد، پیک حضرت، برید رحمت، و آیت آورده: وَ مَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ الآیة. رسول خدای بر وی خواند، و دل وی خوش کرد، و خستگی وی را مرهم بر نهاد. آری چنین دردی بباید، تا چنین مرهمی پدید آید! تا سوزی نبری، سازی نیاری، تا در بحر ذکر غرقه فَاذْکُرُونِی نشوی، از ساحل امن دستگیر أَذْکُرْکُمْ نیابی.