Қавлаи таъолӣ : ё أиҳои аллазӣнаи омнўои омнўои биллоҳу расӯлаи алоиаҳи имони ду қисмаст : яке аз рӯй бурҳон , яке аз рӯй аён . Бурҳонӣ аз роҳ истидлоласт , аёнӣ ёфт рӯз висоласт . Бурҳонии истеъмоли длоӣл уқуласт , аёнӣ расӣдани бдрҷот вусӯласт . Мегуяд аз рӯй ишорат : эй шумо ки имони бурҳонӣ бадаст доред ! бакӯшед то боямон аёнӣ расед . Имон аёнӣ чист ? бичишам иҷобати фарои мҷиби нгрстн , бичишам анФроди фарои фарди нгрстн , бичишам ҳузури фарои ҳозири нгрстн , бадӯрӣ аз худ наздикии ҳақро наздик бӯдан ,у бғибт аз худ ҳузури вайро бикрами ҳозир бӯдан . Ваии ҷли ҷалола на аз қосидон давраст , на аз мурӣдони ғоӣб : мегуяд ъзи ҷалола :у нҳни أқрби إлиаҳи ман ҳабли алўрид .

قوله تعالی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ الآیة ایمان دو قسم‌ است: یکی از روی برهان، یکی از روی عیان. برهانی از راه استدلال است، عیانی یافت روز وصال است. برهانی استعمال دلائل عقول است، عیانی رسیدن بدرجات وصول است. میگوید از روی اشارت: ای شما که ایمان برهانی بدست دارید! بکوشید تا بایمان عیانی رسید. ایمان عیانی چیست؟ بچشم اجابت فرا مجیب نگرستن، بچشم انفراد فرا فرد نگرستن، بچشم حضور فرا حاضر نگرستن، بدوری از خود نزدیکی حق را نزدیک بودن، و بغیبت از خود حضور وی را بکرم حاضر بودن. وی جلّ جلاله نه از قاصدان دور است، نه از مریدان غائب: میگوید عزّ جلاله: وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ.

Пер тариқат гуфт : худовандо мавҷӯди нафасҳои ҷавонмардоне ! ҳозири дилҳои зокироне ! аз наздик нишонат медиҳанду бартар аз онӣ ! ва аз даврати мипндорнд ва наздиктар аз ҷонӣ !

پیر طریقت گفت: خداوندا موجود نفسهای جوانمردانی! حاضر دلهای ذاکرانی! از نزدیک نشانت میدهند و برتر از آنی! و از دورت میپندارند و نزدیکتر از جانی!

Ва қили фии маънии алоиаҳ : ё أиҳои аллазӣнаи омнўои тсдиқои омнўои тҳқиқо . Мегуяд : эй шумо ки аз рӯй тасдиқи имони овардед аз рӯй таҳқиқ имон оред . Шариъат пазируфтед , ҳақиқат бипазиред . Шариъат чист ? ҳақиқат чист ? шариъат чароғаст , ҳақиқат доғаст . Шариъат бандаст , ҳақиқат пандаст . Шариъат ниёзаст , ҳақиқат нозаст . Шариъати арқон зоҳираст , ҳақиқат арқон ботинаст . Шариъат бе бадӣаст , ҳақиқат бе худӣаст . Шариъат хизматаст бар шритт , ҳақиқат ғурбатаст бар мшоҳдт . Шариъат бавоситааст , ҳақиқат бмкошФаҳаст . Аҳли шариъати тоъат дорасту маъсияти гудоз , аҳли ҳақиқат аз хештан гурезонасту бикии нозон . Аҳли шариъат дар орзӯии хулду Наим боқӣаст , аҳли ҳақиқати густоху машғӯл бсоқӣаст . Абтдоءи ҳақиқат дар вайаст ки падед ояд ,у ҳасратӣ ки туро фурӯ гирад , ҷаҳони фарох бар ту танг кунад , андаруни пероҳан бар ту зиндон кунад . Оташӣ дар ҷонат занад , аташӣ дар дили афканд . Сӯзи бинӣ ва сӯзанда на , шӯри бинӣу шўронндаҳ на . Мусоидӣ на ки бо вай чизе бигӯе ,ҳоам дардӣ на ки бо вай тарафӣ биншинӣ .

و قیل فی معنی الآیة: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا تصدیقا آمنوا تحقیقا. میگوید: ای شما که از روی تصدیق ایمان آوردید از روی تحقیق ایمان آرید. شریعت پذیرفتید، حقیقت بپذیرید. شریعت چیست؟ حقیقت چیست؟ شریعت چراغست، حقیقت داغست. شریعت بند است، حقیقت پند است. شریعت نیاز است، حقیقت ناز است. شریعت ارکان ظاهر است، حقیقت ارکان باطنست. شریعت بی‌بدیست، حقیقت بی‌خودیست. شریعت خدمت است بر شریطت، حقیقت غربتست بر مشاهدت. شریعت بواسطه است، حقیقت بمکاشفه است. اهل شریعت طاعت دار است و معصیت گداز، اهل حقیقت از خویشتن گریزان است و بیکی نازان. اهل شریعت در آرزوی خلد و نعیم باقی است، اهل حقیقت گستاخ و مشغول بساقی است. ابتداء حقیقت در وی است که پدید آید، و حسرتی که ترا فرو گیرد، جهان فراخ بر تو تنگ کند، اندرون پیراهن بر تو زندان کند. آتشی در جانت زند، عطشی در دل افکند. سوز بینی و سوزنده نه، شور بینی و شوراننده نه. مساعدی نه که با وی چیزی بگویی، هام دردی نه که با وی طرفی بنشینی.

Ин ҷавонмарди охир аз он тҳсру таҳайюри нафасӣ бар орад ки : илоҳӣ ! ин дарахт мо бсухт аз тишнагӣ ! охири бчндини дайри кории бикборгӣ . Кримо ! раҳеи зорндаҳ дар ту охир на кам аз ҷавобӣ , як бори барин кишти моризи обӣ ! илоҳӣ ! чун онро ки тамаъ медорам наярзам , пас бадалии пуркандаи меҳр чун варзам ? чун дасти ниёзи бшох умедам нарасад , бар пой чун хезам ? ва агар марои бахуд роҳ надиҳӣ , вои ту чун гурезам ?

این جوانمرد آخر از آن تحسّر و تحیّر نفسی بر آرد که: الهی! این درخت ما بسوخت از تشنگی! آخر بچندین دیر کاری بیکبارگی. کریما! رهی زارنده در تو آخر نه کم از جوابی، یک بار برین کشت ماریز آبی! الهی! چون آن را که طمع میدارم نیرزم، پس بدلی پرکنده مهر چون ورزم؟ چون دست نیاز بشاخ امیدم نرسد، بر پای چون خیزم؟ و اگر مرا بخود راه ندهی، وا تو چون گریزم؟

Кримо ! боРоми даҳ то бар даргоҳи ту мизорм , ва дар умеди бимомез минозм , вопзирми лтиФо ! то вои ту пардозам , як назар дар ман нигар то ду гетӣ боб андозам !у ҷалоли рубубияти бнъти карами раҳеро минўозд ки : матарс ки на дар ҳар гузиданӣ заҳраст , гузидани модари фарзандро аз меҳраст ! إни аллазӣнаи омнўои сами кФрўои сами омнўои сами кФрўои алоиаҳи нобоистгон азаланд ,у хастагони абад . Фарои рафтанд , пас биравӣ дар омаданд , пас бархестанд , бози биФтоднд , ва он гуҳи доғи ҷудои шан бар ниҳоданд , ва дар ҳизб шайтон шуданд . Аллоҳ бар он нест ки эшонро биёмурзад , аз онкӣ мешан нахоҳад .

کریما! بارم ده تا بر درگاه تو میزارم، و در امید بیم آمیز مینازم، واپذیرم لطیفا! تا وا تو پردازم، یک نظر در من نگر تا دو گیتی بآب اندازم! و جلال ربوبیّت بنعت کرم رهی را مینوازد که: مترس که نه در هر گزیدنی زهر است، گزیدن مادر فرزند را از مهر است! إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا ثُمَّ کَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ کَفَرُوا الآیة نابایستگان ازل‌اند، و خستگان ابد. فرا رفتند، پس بروی در آمدند، پس برخاستند، باز بیفتادند، و آن گه داغ جدایی شان بر نهادند، و در حزب شیطان شدند. اللَّه بر آن نیست که ایشان را بیامرزد، از آنکه می‌شان نخواهد.

أи ибтғўни ъндҳми алъзаҳ ва аҷаб онаст ки аз чун худии ъзи митлбнд ,у ҳамаи асир зланд ,у боздоштагони қаҳр . Ва дар хабараст ки : ман аътзи болъбди азлаҳи аллоҳ , Фобтғи алъзи ман раби алъбиди иъзки аллоҳи фии алднёу алохраҳ .

أَ یَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ و عجب آنست که از چون خودی عزّ میطلبند، و همه اسیر ذلّ‌اند، و بازداشتگان قهر. و در خبر است که: من اعتزّ بالعبد اذلّة اللَّه، فابتغ العزّ من ربّ العبید یعزّک اللَّه فی الدّنیا و الآخرة.

إни алмноФқини иходъўни аллоҳи алоиаҳи васфи улҳол мунофиқонаст ,у зикри сирату муътақиди эшон , боз дар охир вирд гуфт : إни алмноФқини фии алдрки алأсФли ман алнор .

إِنَّ الْمُنافِقِینَ یُخادِعُونَ اللَّهَ‌ الآیة وصف الحال منافقان است، و ذکر سیرت و معتقد ایشان، باز در آخر ورد گفت: إِنَّ الْمُنافِقِینَ فِی الدَّرْکِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ.

Сифати азоб ва уқубат эшонаст ,у зикри саранҷоми бади эшон , ва аҷаб нест касе ки муътақиди вай он бошад агар саранҷоми ваии ин буд . Овардаанд ки он мунофиқонро бдўзх фиристанд . Дар дараки аввал молик гуяд : ё нори хзиҳм , эй оташи гири эшонро . Оташ гуяд : вилояти мо бар забонаст , ва бар забони вай ҳар чанд ки муҷоз буд , калимаи тавҳиди рафта ,у роҳи бмои фурӯи гирифта . Бдрк дувум расад , ҳамин гуяд , то ба ҳафтуми дарак . Чун ба ҳафтум расад гуяд : моро вилоят бар диласт на бар забон , биор то аз дил чаҳ нишони дорӣ ?

صفت عذاب و عقوبت ایشانست، و ذکر سرانجام بد ایشان، و عجب نیست کسی که معتقد وی آن باشد اگر سرانجام وی این بود. آورده‌اند که آن منافقان را بدوزخ فرستند. در درک اوّل مالک گوید: یا نار خذیهم، ای آتش گیر ایشان را. آتش گوید: ولایت ما بر زبان است، و بر زبان وی هر چند که مجاز بود، کلمه توحید رفته، و راه بما فرو گرفته. بدرک دوم رسد، همین گوید، تا به هفتم درک. چون به هفتم رسد گوید: ما را ولایت بر دل است نه بر زبان، بیار تا از دل چه نشان داری؟

Ва дар дили ваии ҷузи нишони куфр ва ширк набошад . Оташ дар вай гирад , ва он азоби саъб бадв расад , инаст ки раб алъзаҳ гуфт : إни алмноФқини фии алдрки алأсФли ман алнори алоиаҳ .

و در دل وی جز نشان کفر و شرک نباشد. آتش در وی گیرد، و آن عذاب صعب بدو رسد، اینست که ربّ العزّة گفت: إِنَّ الْمُنافِقِینَ فِی الدَّرْکِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ الآیة.

إлои аллазӣнаи тобўои ман алнФоқ ,у أслҳўои аъмолҳми болохлоси фии алоътқод ,у аътсмўои биллоҳ . Бостдъоءи алтўФиқу أхлсўои динҳми ллаҳи фии ани нҷотҳми бФзли аллоҳу лутфаи лои бإтёнҳми бҳзаҳи алأшёءи фии алтҳқиқ .

إِلَّا الَّذِینَ تابُوا من النّفاق، وَ أَصْلَحُوا اعمالهم بالاخلاص فی الاعتقاد، وَ اعْتَصَمُوا بِاللَّهِ. باستدعاء التّوفیق وَ أَخْلَصُوا دِینَهُمْ لِلَّهِ فی انّ نجاتهم بفضل اللَّه و لطفه لا بإتیانهم بهذه الأشیاء فی التّحقیق.