Қавла : ё أиҳои аллазӣнаи омнўои лои ттхзўои алиҳўду алнсории أўлёءи ҷалилу ҷаббор , худованди бузургвор , доноӣ бар камол , азизу зўи алҷлол , ба ндоءи каромати бандагонро мехонд , ва аз рӯй латофати эшонро минўозд ,у бнъти рأФту раҳмат рӯй дили эшон аз ағёр бо худ мигрдонд , ва мегуяд : бегонаро бадваст мгирид ,у душманро бсҳбт худ мапасндед . Дӯст ки гиред ,у ёр ки гиред худоиро писандид , дар кори худо дӯст гиред , ва дар дайни худо ёр писандид . Ҳқоӣқи имон ки ҷӯйед аз мўолоти авлиёъ аллоҳ ҷӯйеду маъодоти аъдоءи дайн . Мустафо ( с ) гуфт : « аўсқи ърии алоямони алҳби фии аллоҳу албғзи фии аллоҳ » .

قوله: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْیَهُودَ وَ النَّصاری‌ أَوْلِیاءَ جلیل و جبار، خداوند بزرگوار، دانای بر کمال، عزیز و ذو الجلال، به نداء کرامت بندگان را میخواند، و از روی لطافت ایشان را مینوازد، و بنعت رأفت و رحمت روی دل ایشان از اغیار با خود میگرداند، و میگوید: بیگانه را بدوست مگیرید، و دشمن را بصحبت خود مپسندید. دوست که گیرید، و یار که گیرید خدای را پسندید، در کار خدا دوست گیرید، و در دین خدا یار پسندید. حقائق ایمان که جویید از موالات اولیاء اللَّه جویید و معادات اعداء دین. مصطفی (ص) گفت: «اوثق عری الایمان الحبّ فی اللَّه و البغض فی اللَّه».

Ва душманони дайн ки маъодоти эшон фарзаст яке шайтонасту дигари нафаси аммора ,у нафас аз шайтони саъбтар , ки шайтон дар муъмини тамаъ имон накунад , аз ваии тамаъ маъсият дорад , бози нафаси вай ӯро бкФр кашад , ва аз ваии тамаъ куфр дорад . Шайтони бало ҳавл бигурезад ,у нафаси нгризд . Юсуфи садиқи он ҳамаи балоҳо буи расед аз чоҳ афкандан ,у ббндгии фурӯхтан , ва дар зиндони солҳо мондан , ва аз он ҳеҷ бФрёд наомад , чунон ки аз нафас аммора омад , гуфт : « إни алнФси лأмораҳи болсўء » ,у Мустафо ( с ) гуфт : « аъдии ъдўки нФски алтии байни ҷнбик » .

و دشمنان دین که معادات ایشان فرض است یکی شیطان است و دیگر نفس امّاره، و نفس از شیطان صعب‌تر، که شیطان در مؤمن طمع ایمان نکند، از وی طمع معصیت دارد، باز نفس وی او را بکفر کشد، و از وی طمع کفر دارد. شیطان بلا حول بگریزد، و نفس نگریزد. یوسف صدیق آن همه بلاها بوی رسید از چاه افکندن، و ببندگی فروختن، و در زندان سالها ماندن، و از آن هیچ بفریاد نیامد، چنان که از نفس امّاره آمد، گفت: «إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ»، و مصطفی (ص) گفت: «اعدی عدوّک نفسک الّتی بین جنبیک».

ё أиҳои аллазӣнаи омнўои ман иртди мнкми ани дайнаи дарин оят ишоратӣаст доноёнро , ва бишоратӣаст мؤмнонро . Ишорат онаст ки ин миллати ислому дайни ҳанифӣу шаръи Маҳмадии агўшўон ва нигаҳбон худост ,у пайваста бар ҷоаст , чаҳ зиён дорад ин дайнро агар қавмӣ баргарданд ва муртад шаванд . Агар қавмӣ муртад шаванд раби алъзаҳи дигаронеи орад ки онро бҷону дил боз гиранд , ва биноз парваранд , мъолми амр ва қавоид наҳй боишон маҳфӯз дорад ,у бисот шаръ бимикон эшон музайян дорад , рақами муҳаббат барояшон кашида ки иҳбҳму иҳбўнаҳ , бхти илоҳии сафҳаи дилашони бнгоштаҳ ки кутуби фии қлўбҳми алإимон , чароғи маърифат дар сари эшон афрӯхта ки Фҳўи алии нури ман раба . Илоҳяти мураббии эшон ,у ҳаҷари набуввати маҳди эшон , азалу абад дар вафои эшон , майдони лутфи муставдиъи назари эшон , бисоти ҳайбати мустақари ҳиммати эшон . Ҳамонаст ки ҷой дигар гуфт : « Фإни икФри баҳои ҳؤлоءи Фқди вклнои баҳои қўмои лисўои баҳои бкоФрин » . Ва Мустафо ( с ) гуфт : « лои тзоли тоӣФаҳи ман умматии алӣ алҳақ зоҳирин , лои изрҳми ман холФҳм ҳатто ётии амри аллоҳ » .

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا مَنْ یَرْتَدَّ مِنْکُمْ عَنْ دِینِهِ درین آیت اشارتی است دانایان را، و بشارتی است مؤمنانرا. اشارت آنست که این ملت اسلام و دین حنیفی و شرع محمدی اگوشوان و نگهبان خداست، و پیوسته بر جا است، چه زیان دارد این دین را اگر قومی برگردند و مرتد شوند. اگر قومی مرتد شوند رب العزة دیگرانی آرد که آن را بجان و دل باز گیرند، و بناز پرورند، معالم امر و قواعد نهی بایشان محفوظ دارد، و بساط شرع بمکان ایشان مزیّن دارد، رقم محبت برایشان کشیده که یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ، بخط الهی صفحه دلشان بنگاشته که کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمانَ، چراغ معرفت در سر ایشان افروخته که فَهُوَ عَلی‌ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ. الهیّت مربی ایشان، و حجر نبوّت مهد ایشان، ازل و ابد در وفای ایشان، میدان لطف مستودع نظر ایشان، بساط هیبت مستقر همت ایشان. همانست که جای دیگر گفت: «فَإِنْ یَکْفُرْ بِها هؤُلاءِ فَقَدْ وَکَّلْنا بِها قَوْماً لَیْسُوا بِها بِکافِرِینَ». و مصطفی (ص) گفت: «لا تزال طائفة من امّتی علی الحقّ ظاهرین، لا یضرّهم من خالفهم حتی یاتی امر اللَّه».

Ва бишорат онаст ки ҳар ки муртад нест вай дар шумор дӯстонаст ,у аҳли муҳаббат ва имонаст . Ҳар ки дар вҳдаҳ радат науфтод , ӯро бишоратаст ки исми муҳаббат бар вай афтод .

و بشارت آنست که هر که مرتدّ نیست وی در شمار دوستانست، و اهل محبت و ایمان است. هر که در وهده ردّت نیفتاد، او را بشارتست که اسم محبّت بر وی افتاد.

Иқўли аллоҳи таъолӣ : ман иртди мнкми ани дайнаи ФсўФи иأтии аллоҳи бқўми иҳбҳму иҳбўнаҳ .

یقول اللَّه تعالی: مَنْ یَرْتَدَّ مِنْکُمْ عَنْ دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ.

Нахусти муҳаббати худ исбот кард ва он гуҳи муҳаббати бандагон , то бадоне ки то аллоҳи бандаро бадваст нагирад , банда бадваст набӯд .

نخست محبت خود اثبات کرد و آن گه محبت بندگان، تا بدانی که تا اللَّه بنده را بدوست نگیرد، بنده بدوست نبود.

Воситӣ гуфт : « бтли ҷаҳаннами бзкри ҳубаи ?лаами бқўлаҳ : иҳбҳму иҳбўнаҳ ,у أнии тқъи алсФоти алмълўлаҳи ман алсФоти алозлиаҳи алأбдиаҳ » ! ибни ътоءро пурседанд ки муҳаббат чист ? гуфт : ағсони тғрси фии алқлби Фтсмри алии қадари алъқўл . Дарахтӣаст дар сўидоءи дили бандаи нишонда , шох бар авҷ меҳр кашида , мивае бондозаҳи ақл берун дода .

واسطی گفت: «بطل جهنم بذکر حبّه لهم بقوله: یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ، و أنّی تقع الصفات المعلولة من الصفات الازلیة الأبدیة»! ابن عطاء را پرسیدند که محبت چیست؟ گفت: اغصان تغرس فی القلب فتثمر علی قدر العقول. درختی است در سویداء دل بنده نشانده، شاخ بر اوج مهر کشیده، میوه‌ای باندازه عقل بیرون داده.

Пер тариқат гуфт : « нишон ёфт иҷобат дӯстӣ ризост . Афзояндаи об дӯстӣ вафост . Мояи ганҷи дӯстии ҳама нураст . Бори дарахти дӯстии ҳама сарвараст . Ҳар ки аз ду гетӣ ҷудо монад , дар дӯстӣ маъзӯраст . Ҳар ки аз дӯсти ҷзоء дӯст ҷӯяд насипосаст , дӯстии дӯстӣ ҳақаст ,у дигари ҳама васвосаст . Иҳбҳму иҳбўнаҳи азими корӣу шигарфи бозорӣ ки обу хокро баромад , ки қиблаи дӯстии ҳақи гашт ,у нишонаи саҳҳоми васл , чун ки ннозди раҳе ! ва наздиктар манзилии бмўлӣ дӯстӣаст ! он дарахтӣ ки ҳамаи бори сарвари орад дӯстӣаст . Он турбат ки азуи ҳамаи наргиси инси равед дӯстӣаст . Он абр ки ҳамаи нури борад дӯстӣаст . Он шароб ки заҳри он ҳама шаҳдаст дӯстӣаст он роҳ ки хоки он ҳамаи машк ва абираст дӯстӣаст . Рақами дӯстӣ азалӣаст ,у доғи дӯстӣ абадӣаст » .

پیر طریقت گفت: «نشان یافت اجابت دوستی رضاست. افزاینده آب دوستی وفاست. مایه گنج دوستی همه نور است. بار درخت دوستی همه سرور است. هر که از دو گیتی جدا ماند، در دوستی معذور است. هر که از دوست جزاء دوست جوید نسپاس است، دوستی دوستی حق است، و دیگر همه وسواس است. یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ عظیم کاری و شگرف بازاری که آب و خاک را برآمد، که قبله دوستی حق گشت، و نشانه سهام وصل، چون که ننازد رهی! و نزدیکتر منزلی بمولی دوستی است! آن درختی که همه بار سرور آرد دوستی است. آن تربت که ازو همه نرگس انس روید دوستی است. آن ابر که همه نور بارد دوستی است. آن شراب که زهر آن همه شهد است دوستی است آن راه که خاک آن همه مشک و عبیر است دوستی است. رقم دوستی ازلی است، و داغ دوستی ابدی است».

Бингар давлати дӯстӣ ки то куҷоаст ! бишинав қиссаи дӯстон ки чаҳ зебоаст ! майдони дӯстии як дилро фарохаст . Малики фирдавс бар дарахти дӯстии як шохаст .

بنگر دولت دوستی که تا کجا است! بشنو قصه دوستان که چه زیبا است! میدان دوستی یک دل را فراخ است. ملک فردوس بر درخت دوستی یک شاخ است.

Ошомндаҳи шароби дӯстӣ аз дидор бар меодаст . Бирасад ҳар ки содиқи рӯзӣ бончаҳ муродаст .

آشامنده شراب دوستی از دیدار بر میعادست. برسد هر که صادق روزی بآنچه مرادست.

Бдоўд ваҳй омад ки : ё Довӯд ҳар ки маро биҷӯед баҳақ маро ёбад , ва он кас ки дайгарӣ ҷӯяд маро чун ёбад . ё Довӯди заминёнро гӯй : рӯй бсҳбту мؤонст ман оред ,у бзкри ман инс гиред , то инси дил шумо бошам . Ман тинати дӯстони худ аз тинати халили худ офаридам , ва аз тинат Мӯсо кулем худ ва аз тинати Муҳамади ҳабиби худ . ё Довӯди ман дили муштоқони худро аз нури худ офаридаму бҷлоли худ прўрдм . Маро бандагонӣанд ки ман эшонро дӯст дорам , ва эшон маро дӯст доранд : иҳбҳму иҳбўнаҳ . Эшон маро ёд кунанд ва ман эшонро ёд кунам : Фозкрўнии أзкркм . Эшон аз ман хушнӯд ва ман аз эшон хушнӯд : разии аллоҳи анҳуаму рзўои анҳу . Эшон дар вФоءи аҳди ман ва ман дар вФоءи аҳди эшон : أўФўои бъҳдии أўФи бъҳдкм . Эшон муштоқи ман ва ман муштоқи эшон : « алои толи шавқи алأброри илои лақое ,у أнои илои лқоӣҳми лошди шўқо » .

بداود وحی آمد که: یا داود هر که مرا بجوید بحق مرا یابد، و آن کس که دیگری جوید مرا چون یابد. یا داود زمینیان را گوی: روی بصحبت و مؤانست من آرید، و بذکر من انس گیرید، تا انس دل شما باشم. من طینت دوستان خود از طینت خلیل خود آفریدم، و از طینت موسی کلیم خود و از طینت محمد حبیب خود. یا داود من دل مشتاقان خود را از نور خود آفریدم و بجلال خود پروردم. مرا بندگانی‌اند که من ایشان را دوست دارم، و ایشان مرا دوست دارند: یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ. ایشان مرا یاد کنند و من ایشان را یاد کنم: فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ. ایشان از من خشنود و من از ایشان خشنود: رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ. ایشان در وفاء عهد من و من در وفاء عهد ایشان: أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ. ایشان مشتاق من و من مشتاق ایشان: «الا طال شوق الأبرار الی لقایی، و أنا الی لقائهم لاشد شوقا».

إнмо валекам аллоҳу расӯлаи қоли абӯи Саиди алхрози раҳмаи аллоҳ : азои ?ераади аллоҳи ани иўолии ъбдои ман убайдаи фатҳи алайҳи бобои ман зикра , Фозои астлзи аззикри фатҳи алайҳи боби алқрб , сами рафъаи илои маҷлиси алонс , сами аҷлсаҳи алии курсии алтўҳид , сами рафъи анҳу алҳҷб ,у أдхлаҳи дори алФрдониаҳ ,у кашфи анҳу алҷлолу алъзмаҳ , Фозои вақъи Басраи алии алҷлолу алъзмаҳ , бқии балои ҳў , Фҳинӣзи сори алъбди Фонё , Фўқъи фии ҳифзаи субҳона ,у барии ءи ман даъовӣ нафса » .

إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ قال ابو سعید الخراز رحمه اللَّه: اذا اراد اللَّه ان یوالی عبدا من عبیده فتح علیه بابا من ذکره، فاذا استلذ الذکر فتح علیه باب القرب، ثم رفعه الی مجلس الانس، ثم اجلسه علی کرسی التوحید، ثم رفع عنه الحجب، و أدخله دار الفردانیة، و کشف عنه الجلال و العظمة، فاذا وقع بصره علی الجلال و العظمة، بقی بلا هو، فحینئذ صار العبد فانیا، فوقع فی حفظه سبحانه، و بری‌ء من دعاوی نفسه».

Бӯи Саид хроз гуфт : чун худоӣ таъолӣ хоҳад ки банда Эй баргузинад , ва аз миёни бандагон ӯро вале худ гирданд , аввал навохтӣ ки бар вай наад он бошад ки вайро бар зикр худ дорад , то аз кори худ бо кори ҳақи пардозад , ва аз ёди худ бо ёди ҳақи пардозад , ва аз меҳри худ бо меҳр ҳақ ояд . Чун бо зикру меҳри ҳақ ором гирифт , ӯро бахуд наздик гирданд . Нишони наздикии ҳаловати тоъат буд ,у кроҳити маъсият ,у азлат аз халқ ,у лиззати хилват .

بو سعید خراز گفت: چون خدای تعالی خواهد که بنده‌ای برگزیند، و از میان بندگان او را ولی خود گرداند، اول نواختی که بر وی نهد آن باشد که وی را بر ذکر خود دارد، تا از کار خود با کار حق پردازد، و از یاد خود با یاد حق پردازد، و از مهر خود با مهر حق آید. چون با ذکر و مهر حق آرام گرفت، او را بخود نزدیک گرداند. نشان نزدیکی حلاوت طاعت بود، و کراهیت معصیت، و عزلت از خلق، و لذت خلوت.

Пас ӯро дар маҷлиси хилват бар бисоти инс бар курсии тавҳиди нишонд . Озод аз халқ ,у шоди баҳақ , ва беқарор дар ишқ , ҳиҷобҳо бардошта , ва дар майдони Фрдонит фурӯ оварда ,у мкошФи ҷалол ва азимат гашта , аз худ бегона , ва бо ҳақи ягона , дар худ брсидаҳ ,у бмўлии расида , ҳаме гуяд бзбони бихўдӣ : бар хабар ҳаме рафтам ҷӯёни яқини тарс ё на ,у аўмиди барин мақсӯд аз ман ниҳон , ва ман кӯшндаи дайн , ногоҳ барқ таҷаллӣ тофт аз камӣн , аз занни чунон рӯзи бенанд , ва аз дӯсти чунин бҷон . Шинави сухани он пери тариқат ки некӯ гуфт : эй мҳимни акрам ! эй мФзли арҳм ! эй мҳтҷби бҷлолу мутаҷаллии бикрам ! қисоми пеш аз лавҳу қалам , намояндаи сури ҳудои пас аз ҳазорон мотам ! бодо ки бози раҳами рӯзӣ аз заҳмати ҳаввоу одам ! озод шавам аз банди вуҷӯду адам . Аз дил берун кунам ин ҳасрат ва надам . Бо дӯст бар осоем як дам . Дар маҷлиси инси қадаҳи шодӣ бар дасти ниҳодаи дамодам .

پس او را در مجلس خلوت بر بساط انس بر کرسی توحید نشاند. آزاد از خلق، و شاد بحق، و بی‌قرار در عشق، حجابها برداشته، و در میدان فردانیّت فرو آورده، و مکاشف جلال و عظمت گشته، از خود بیگانه، و با حق یگانه، در خود برسیده، و بمولی رسیده، همی گوید بزبان بیخودی: بر خبر همی رفتم جویان یقین ترس یا نه، و اومید برین مقصود از من نهان، و من کوشنده دین، ناگاه برق تجلی تافت از کمین، از ظن چنان روز بینند، و از دوست چنین بجان. شنو سخن آن پیر طریقت که نیکو گفت: ای مهیمن اکرم! ای مفضل ارحم! ای محتجب بجلال و متجلی بکرم! قسام پیش از لوح و قلم، نماینده سور هدی پس از هزاران ماتم! بادا که باز رهم روزی از زحمت حوا و آدم! آزاد شوم از بند وجود و عدم. از دل بیرون کنم این حسرت و ندم. با دوست بر آسایم یک دم. در مجلس انس قدح شادی بر دست نهاده دمادم.