Қавлаи таъолӣ : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими исми ҷалил , ҷалолаи кбрёؤаҳ , кбрёؤаҳи сноؤаҳ ,у маҷдаи ъзаҳ ,у кунаи зота , азалаи абада ,у қадамаи сармада . Азими фии малакӯта , млики фии ҷабарута , мҳимни самадии алзот , мтўҳди сармадии алсФот :

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اسم جلیل، جلاله کبریاؤه، کبریاؤه سناؤه، و مجده عزه، و کونه ذاته، ازله ابده، و قدمه سرمده. عظیم فی ملکوته، ملیک فی جبروته، مهیمن صمدی الذات، متوحد سرمدی الصفات:

Номи худовандӣ ки бҳичи чиз ва ҳеҷ кас намонад , бҳичи кори бҳичи вақт дар намонад . Душман парварасту дӯсти навоз , айб пӯшасту корсоз . Ёд ӯ ойини забон ,у дидор ӯ зиндагии ҷон , ва дарёфт ӯ сарвари ҷовдон . Подшоҳаст бесипоҳ , ва устувораст бегувоҳ , аз ниҳони огоҳ ,у музтарро паноҳ . Худовандӣ ки бълм наздикаст , ва аз ваҳми давр , ҷӯянда ӯ кушта бо ҷонаст , ва ёфт ӯ растохез бесувар , пас на ҷӯянда мағбунаст ва на муздури маъзӯр .

نام خداوندی که بهیچ چیز و هیچ کس نماند، بهیچ کار بهیچ وقت در نماند. دشمن پرور است و دوست نواز، عیب‌پوش است و کارساز. یاد او آئین زبان، و دیدار او زندگی جان، و دریافت او سرور جاودان. پادشاه است بی‌سپاه، و استوار است بی‌گواه، از نهان آگاه، و مضطر را پناه. خداوندی که بعلم نزدیک است، و از وهم دور، جوینده او کشته با جانست، و یافت او رستاخیز بی‌صور، پس نه جوینده مغبون است و نه مزدور معذور.

Ҷӯянда дар гирдоби ҳасрату ёўндаҳи ҳайрон дар мавҷи нур , ҳаме гӯйанд аз сари ҳайрати бзбони даҳшат :

جوینده در گرداب حسرت و یاونده حیران در موج نور، همی گویند از سر حیرت بزبان دهشت:

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ ! ҳама аз ҳайрати бФрёднд , ва ман бҳирти шодам , бики лаббайк дар ҳамаи нокомӣ бар худ бикшодам . Дариғо рӯзгорӣ намедонистам ки лутфи турои дрёзми илоҳӣ ! дар оташ ҳайрат овехтам чун парвона дар чароғ , на ҷони ранҷи тапиши дида , на дили ?илами доғ . Илоҳӣ ! дар сар об дорам дар дили оташ , дар ботин ноз дорам дар зоҳири хоҳиш . Дар дарёӣ нишастам ки онро карон нест , бҷони ман дардӣаст ки онро дармон нест , дидаи ман бар чизе омад ки васфи онро забон нест :

پیر طریقت گفت: الهی! همه از حیرت بفریادند، و من بحیرت شادم، بیک لبیک در همه ناکامی بر خود بگشادم. دریغا روزگاری نمی‌دانستم که لطف ترا دریازم الهی! در آتش حیرت آویختم چون پروانه در چراغ، نه جان رنج تپش دیده، نه دل الم داغ. الهی! در سر آب دارم در دل آتش، در باطن ناز دارم در ظاهر خواهش. در دریایی نشستم که آن را کران نیست، بجان من دردی است که آن را درمان نیست، دیده من بر چیزی آمد که وصف آن را زبان نیست:

ё أиҳои аллазӣнаи омнўо . . . Ривоят кунанд аз ҷаъфари бен Муҳамад ( ъ ) ки дарин калимоти чаҳор хислатаст ки раби Алъоламин умматро бидон гиромӣ карда , ва эшонро бидон навохта : яке онкӣ надонист , дигари кноит , сеюм ишорат , чаҳоруми шаҳодат . ё Эй Нидост ,ҳо кноит , аллазӣнаи ишорат , омнўои шаҳодат . Нидо кароматаст ,у кноит аз раҳмат ,у ишорати бмҳбт ,у шаҳодати бмърФт : « нодоҳм қабл ани абдоҳм ,у смоҳм қабл أни роҳм » . Дар ктм адам буданд ки эшонро Нидо гиромӣ кард , дар доира вуҷӯд наёмада буданд ки баном некӯ хонд : « смокми алмуслимӣни ман қабл » , айб медид ва бо айб меписандид . Ҷурм медид ва бо ҷурм мехарид . Покони олами алавиро медид ,у олӯдагони олами суфлоро мегузид , ки « анин алмзнбини аҳби илои ман зҷли алмсбҳин » .

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا... روایت کنند از جعفر بن محمّد (ع) که درین کلمات چهار خصلت است که رب العالمین امت را بدان گرامی کرده، و ایشان را بدان نواخته: یکی آنکه ندانست، دیگر کنایت، سوم اشارت، چهارم شهادت. یا ای نداست، ها کنایت، الذین اشارت، آمنوا شهادت. ندا کرامتست، و کنایت از رحمت، و اشارت بمحبت، و شهادت بمعرفت: «ناداهم قبل ان ابداهم، و سماهم قبل أن رآهم». در کتم عدم بودند که ایشان را ندا گرامی کرد، در دایره وجود نیامده بودند که بنام نیکو خواند: «سماکم المسلمین من قبل»، عیب میدید و با عیب میپسندید. جرم میدید و با جرم میخرید. پاکان عالم علوی را میدید، و آلودگان عالم سفلی را میگزید، که «انین المذنبین احب الیّ من زجل المسبحین».

Мисоли кори одамӣ бар даргоҳ бениёзӣ бо анояти азалӣ , кори он кӯдакаст ки модар ӯро ҷома нав дӯхт , гуфт ҳону ҳон эй кӯдак ! то ин либоси ороиш аз олоиши нигаҳи дорӣ . Кӯдак аз хона бадар омад , бо кӯдакон бибозӣ машғӯл шуд , ҷома олӯда кард , ва бо ҷомаи олӯдаи қасд хона кард ,у бгўшаҳ эй боз мешуд дармондау ҳайрон , ҳаме гуфт модарро ки маро хоб меояд . Модар донист ки кӯдакро тарси итоб модараст , гуфт : эй ҷони модар ! биё ки мо турои бадари он гуҳ фиристодем ки обу собӯн бадаст биниҳодем , ки мо донистем ки аз ту чаҳ ояд . Ҳоли одамӣ ҳаминаст чун он нуқтаи давлату сафии мамлакатро аз ктми адами бҳиз вуҷӯд овараданд , фарёд аз ҷони покону муқаддасони баромад , ва тирҳои инкор дар олам ҷаълят мекашиданд ки : أи тҷъли фӣҳо ман иФсди фӣҳо ?

مثال کار آدمی بر درگاه بی‌نیازی با عنایت ازلی، کار آن کودک است که مادر او را جامه نو دوخت، گفت هان و هان ای کودک! تا این لباس آرایش از آلایش نگه داری. کودک از خانه بدر آمد، با کودکان ببازی مشغول شد، جامه آلوده کرد، و با جامه آلوده قصد خانه کرد، و بگوشه‌ای باز میشد درمانده و حیران، همی گفت مادر را که مرا خواب میآید. مادر دانست که کودک را ترس عتاب مادر است، گفت: ای جان مادر! بیا که ما ترا بدر آن گه فرستادیم که آب و صابون بدست بنهادیم، که ما دانستیم که از تو چه آید. حال آدمی همین است چون آن نقطه دولت و صفی مملکت را از کتم عدم بحیز وجود آوردند، فریاد از جان پاکان و مقدسان برآمد، و تیرهای انکار در عالم جعلیت میکشیدند که: أَ تَجْعَلُ فِیها مَنْ یُفْسِدُ فِیها؟

Қавмиро май офарӣнӣ ки либоси алиўми أкмлти лаками динкми бадвади маъсияту ғубори ширк сиёҳ кунанд !у пардаи ҳурмат аз ҷамоли чеҳра имон бурдоранд ! хитоб омад ки : ореи ончии таъбияи садафи ин асрораст мо донем , крмно банӣ одам , эшон азизи кардагони алтоф иззат омаданд , мо эшонро блбоси исмату тилсони амонати бъолми олоиш вақте фиристодем ки оби мағфират бо собӯни раҳмати бадасти ниҳода будем .

قومی را می‌آفرینی که لباس الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ بدود معصیت و غبار شرک سیاه کنند! و پرده حرمت از جمال چهره ایمان بردارند! خطاب آمد که: آری آنچه تعبیه صدف این اسرار است ما دانیم، کَرَّمْنا بَنِی آدَمَ، ایشان عزیز کردگان الطاف عزت آمدند، ما ایشان را بلباس عصمت و طیلسان امانت بعالم آلایش وقتی فرستادیم که آب مغفرت با صابون رحمت بدست نهاده بودیم.

ё أиҳои аллазӣнаи омнўо ё ман дхлўо фӣамоне , ва мо вслтм илоамоне алои бсобқи аҳёнӣ , ё ман хсстҳми бабрӣу мшоҳдтӣ , лои ткўнўои кмни аъмитҳми ани мшоҳдтӣу мутолиаи барӣ ! бандагонро бндоء каромат бархонад , он гуҳ фармон дод ки : أўФўои болъқўди бўФои паймон боз ойед ,у ақдӣ ки бастеду аҳдӣ ки кардед бар сари он аҳд бошед . Бандаи ман ! баробари ту ду паймонаст : яке иҷобати рубубияти мо , дигари таҳаммули амонати мо . Дар иҷобати рубубият мухолифат макун .

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا یا من دخلوا فی امانی، و ما وصلتم الی امانی الا بسابق احیانی، یا من خصصتهم ببری و مشاهدتی، لا تکونوا کمن اعمیتهم عن مشاهدتی و مطالعة بری! بندگان را بنداء کرامت برخواند، آن گه فرمان داد که: أَوْفُوا بِالْعُقُودِ بوفای پیمان باز آیید، و عقدی که بستید و عهدی که کردید بر سر آن عهد باشید. بنده من! برابر تو دو پیمانست: یکی اجابت ربوبیت ما، دیگر تحمل امانت ما. در اجابت ربوبیت مخالفت مکن.

Дар таҳаммули амонат хиёнат макун . Акнӯн ки бхдоиии мо иқрор додӣ , кор бар дайгарӣ ҳўолт макун ва дар ҳалолу ҳароми ишорати ҷузи фаро шариъат макун .

در تحمل امانت خیانت مکن. اکنون که بخدایی ما اقرار دادی، کار بر دیگری حوالت مکن و در حلال و حرام اشارت جز فرا شریعت مکن.

أҳлти лаками бҳимаҳи алأнъоми ҳайвоноти баъзе ҳалоласт ва баъзе ҳаром . Баъзе куштан он равост ва онро ҷурмӣ на , баъзе куштани он на равосту тоъатӣ дар миён на , то бадоне ки сунъ ӯро иллат на ,у ҳукм ӯро мард на , ва дарёфт он бъқли роҳ на . إни аллоҳи иҳкми мо ирид ҳукм кунад чунон ки худ хоҳад , ва он хоҳад ки худ бидонад . На касро бар илми ваии итилоъ , на брхўости ваии эътироз , на аз ҳукми ваии эъроз :

أُحِلَّتْ لَکُمْ بَهِیمَةُ الْأَنْعامِ حیوانات بعضی حلال است و بعضی حرام. بعضی کشتن آن رواست و آن را جرمی نه، بعضی کشتن آن نه رواست و طاعتی در میان نه، تا بدانی که صنع او را علت نه، و حکم او را مردّ نه، و دریافت آن بعقل راه نه. إِنَّ اللَّهَ یَحْکُمُ ما یُرِیدُ حکم کند چنان که خود خواهد، و آن خواهد که خود بداند. نه کس را بر علم وی اطلاع، نه برخواست وی اعتراض، نه از حکم وی اعراض:

Ва фии баъзи алктб : « абдии ириду أрид ,у лои икўни ало мо аред . ?фони разӣат бмо аред кФитк мо таред ,у ани лами трз бмо аред атъбтк Фимо таред , сами лои икўни алои мо ирид » ,у фии маъноаи аншдўо :

و فی بعض الکتب: «عبدی یرید و أرید، و لا یکون الا ما ارید. فان رضیت بما ارید کفیتک ما ترید، و ان لم ترض بما ارید اتعبتک فیما ترید، ثم لا یکون الا ما یرید»، و فی معناه انشدوا:

ё أиҳои аллазӣнаи омнўои лои тҳлўои шаъоъири аллоҳи мъолм шариъатаст ,у маҳосини тариқат ,у Имороти ҳақиқат ,у даллолоти қудрату ҳикмат . Мегуяд : ҳар чаҳ нишон мо дорад ҳурмат доред ,у бтъзим дар он нигаред ,у бФрмонбрдорӣ пеш шавед , то бархӯрдор гардид .

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تُحِلُّوا شَعائِرَ اللَّهِ معالم شریعت است، و محاسن طریقت، و امارات حقیقت، و دلالات قدرت و حکمت. میگوید: هر چه نشان ما دارد حرمت دارید، و بتعظیم در آن نگرید، و بفرمانبرداری پیش شوید، تا برخوردار گردید.

Ва إзои ҳллтм Фостодўо ишоратаст ки банда ҳамеша дар таҳти амри ҳақи мо натавонад буд , пайвастаи бори вуҷӯди мо натавонад кашид . Соъатӣ дар адоءи ҳақи рубубият , соъатӣ дар астҷлоби ҳаззи убудийят . Вақте чунин , вақте чунон , тобанда биёсоед ва зиндагӣ кунад миёни ин ва он , аз ӣнҷо гуфт Мустафо ( с ) : « ҳбби илои ман днёкми слос : алтибу алнсоءу қурраи Айнии фии алслоаҳ » .

وَ إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا اشارتست که بنده همیشه در تحت امر حق ما نتواند بود، پیوسته بار وجود ما نتواند کشید. ساعتی در اداء حق ربوبیت، ساعتی در استجلاب حظ عبودیت. وقتی چنین، وقتی چنان، تابنده بیاساید و زندگی کند میان این و آن، از اینجا گفت مصطفی (ص): «حبب الی من دنیاکم ثلاث: الطیب و النساء و قرة عینی فی الصلاة».

Пер тариқат гуфт : илайҳ ! чун аз ёфт ту сухан гӯйанд , аз илм хеш бигурезам , бар Зуҳра хеш битарсам , дар ғифлати овезам , на дар шак бошам аммо хештан дар ғалатии афканам , то дамӣ бар занам .

پیر طریقت گفت: الیه! چون از یافت تو سخن گویند، از علم خویش بگریزم، بر زهره خویش بترسم، در غفلت آویزم، نه در شک باشم اما خویشتن در غلطی افکنم، تا دمی بر زنم.

Ва тъоўнўои алии албр ва алтқўӣ мегуяд : дар бару тақвои ҳамаи даст яке доред . Ҳам пушт ва ҳам рӯй бошед ва ҳар ҷой ки мусулмонон дар амр ва наҳй ва дар бару тақво ҷамъ оянд , худро дар миёни ҷамъ ва ҷамоат афканед , то брҳмти ҳақ тавонгар шавед . Мустафо ( с ) гуфт : « алҷмоъаҳи раҳма ,у яди аллоҳи алии алҷмоъаҳ » .

وَ تَعاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی‌ میگوید: در بر و تقوی همه دست یکی دارید. هم پشت و هم روی باشید و هر جای که مسلمانان در امر و نهی و در بر و تقوی جمع آیند، خود را در میان جمع و جماعت افکنید، تا برحمت حق توانگر شوید. مصطفی (ص) گفت: «الجماعة رحمة، و ید اللّه علی الجماعة».

Абди аллоҳ муборак гуфт : бмшъри ҳароми расидам , хобии азим бар ман ғолиб шуд , Фриштаҳ эйро дидам ки гуфт : эй абди аллоҳи сесад ҳазор халқ дар мавсиманд ,у ҳаҷи як кас пазируфтанд . Гуфтор бар дилам саъб омад ин сухан . Дилтанг ва андўҳгн шудам . Ҳотифӣ овоз дод ки : эй абди аллоҳ дилтанг машав ки дигаронро ҷумлаи бтФили ваии бёмрзиднд то бадоне ки баракати ҷамъ азимаст , охири як соҳиб давлат барояд дар миёни ҷамъ ки кимёءи ҳидоят буд , ҳамаро брнг худ кунад .

عبد اللَّه مبارک گفت: بمشعر حرام رسیدم، خوابی عظیم بر من غالب شد، فریشته‌ای را دیدم که گفت: ای عبد اللَّه سیصد هزار خلق در موسم‌اند، و حج یک کس پذیرفتند. گفتار بر دلم صعب آمد این سخن. دلتنگ و اندوهگن شدم. هاتفی آواز داد که: ای عبد اللَّه دلتنگ مشو که دیگران را جمله بطفیل وی بیامرزیدند تا بدانی که برکت جمع عظیم است، آخر یک صاحب دولت برآید در میان جمع که کیمیاء هدایت بود، همه را برنگ خود کند.

Ва тъоўнўои алии албру алтқўии ҳамаро бару тақвои миФрмоид , аммо қавмиро роҳи асму адуон дар пеш май наад , ва аз бару тақвои брмигрдонд , кор на он дорад ки бар хонд , кор он дорад ки кро дар гузорад ,у крои писандад . Мақбулон ҳазрат дигаронанд ,у матрудони қтиъти дигар . Бордодгони адхлўҳо бслом дигаранд ,у маҳрӯмони ахсؤои фӣҳо дигар . Мегуяд ҷли ҷалола : أнои аллоҳи лои إлаҳи إлои أно . Хилқати алхиру қудрата , Фтўбии лмни хилқатаи ллхир ,у аҷряти алшри алии идиаҳ . Ва тъоўнўои алии албр ва алтқўӣ гуфтаанд ки : бар ӣнҷои мувофиқат шаръаст дар умеди наҷоти уқбо ,у тақвои мухолифат нафасаст дар талаби ризои мавло ,у асми мухолифат шаръаст дар талаби ҳтоми дунё ,у адуони мувофиқат нафасаст дар маъсияти мавло . Гуфтаанд : муовинат бар бар ва тақво онаст ки худ бар ҷодаи дайн бар истиқомат рӯй ,у сират бар тариқати писандидаи дорӣ , то дигарон бар ту иқтидо кунанд , ва бар сунани савоб бар атбоъи ту рости раванд ,у муовинат бар асм ва адуон онаст ки роҳи кажгирӣ ,у суннат бад наҳй , то дигарон бар роҳи ту раванд ,у халқ бад гиранд .

وَ تَعاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی‌ همه را بر و تقوی میفرماید، اما قومی را راه اثم و عدوان در پیش می‌نهد، و از بر و تقوی برمیگرداند، کار نه آن دارد که بر خواند، کار آن دارد که کرا در گذارد، و کرا پسندد. مقبولان حضرت دیگرانند، و مطرودان قطیعت دیگر. باردادگان ادْخُلُوها بِسَلامٍ دیگرند، و محرومان اخْسَؤُا فِیها دیگر. میگوید جل جلاله: أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا. خلقت الخیر و قدرته، فطوبی لمن خلقته للخیر، و اجریت الشر علی یدیه. وَ تَعاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی‌ گفته‌اند که: بر اینجا موافقت شرع است در امید نجات عقبی، و تقوی مخالفت نفس است در طلب رضای مولی، و اثم مخالفت شرع است در طلب حطام دنیا، و عدوان موافقت نفس است در معصیت مولی. گفته‌اند: معاونت بر برّ و تقوی آنست که خود بر جاده دین بر استقامت روی، و سیرت بر طریقت پسندیده داری، تا دیگران بر تو اقتدا کنند، و بر سنن صواب بر اتباع تو راست روند، و معاونت بر اثم و عدوان آنست که راه کژ گیری، و سنّت بد نهی، تا دیگران بر راه تو روند، و خلق بد گیرند.

Инаст ки Мустафо ( с ) гуфт : « ман сини санаи ҳасанаи фалаи аҷрҳоу аҷри ман амали бмои илои явми алқёмаҳ , ва ман сини санаи сиӣаҳи феълӣаи визрҳоу визри ман амали баҳои илои явми алқёмаҳ » .

اینست که مصطفی (ص) گفت: «من سن سنة حسنة فله اجرها و اجر من عمل بما الی یوم القیامة، و من سن سنة سیئة فعلیه وزرها و وزر من عمل بها الی یوم القیامة».

Ҳурмати алайкуми алмитаҳи мурдор агар чаҳ хабисасту муҳаррам , охири буқати изтирор қадре аз он мубоҳаст , ва аз мурдорҳо яке гӯшти бародар мусулмонаст ки бар ваҷҳ ғайбат хуранд , бҳичи ҳоли онро рухсат нест лои азтророу лои ахтёро . Пас ин мурдор аз он саъбтар ,у таҳрими ин аз он азимтар , иқўли аллоҳи табораку таъолӣ : лои иғтби бъзкм баъзан أи иҳби أҳдкми أни иأкли лаҳм أхиаҳ мето Фкрҳтмўаҳ . Ва гуфтаанд ҳайвонӣ ки мأкўли аллҳм буд вайро ду ҳоласт : яке онкӣ чун бшрти шариъат кушта шавад пок буд , гирифтан он мубоҳ , ва хӯрдан он ҳалол , ва чун худ бимирад палид бошад , ва хӯрдан он ҳаром . Аз рӯй ишорат мегуяд : ин нафаси одамӣ чун бшмшири муҷоҳидат бар тариқи риёзат бар вифқи шариъат кушта шавад , яъне ки мақҳури дайну маъмур шаръ гардад ,у зери бори тоъати маъбад ва мзлл шавад , он нафас ки барин заъф бошад пок буд , қурб ӯ мубоҳаст ,у суҳбат ӯ ҳалол , дидор ӯ рӯҳи дил , суҳбат ӯ шодии ҷон , ва ҳар он нафас ки дар зулмати ғифлати хеши бимирад то дар кори дайни вайро ҳис намонад , ва дар ҳудӯди шаръ кӯшиш накунад , ин нафаси бмнзлти он мурдораст ки ҷурм ӯ палиду қурб ӯ ҳаром .

حُرِّمَتْ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَةُ مردار اگر چه خبیث است و محرم، آخر بوقت اضطرار قدری از آن مباح است، و از مردارها یکی گوشت برادر مسلمان است که بر وجه غیبت خورند، بهیچ حال آن را رخصت نیست لا اضطرارا و لا اختیارا. پس این مردار از آن صعب‌تر، و تحریم این از آن عظیم‌تر، یقول اللَّه تبارک و تعالی: لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً أَ یُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتاً فَکَرِهْتُمُوهُ. و گفته‌اند حیوانی که مأکول اللحم بود وی را دو حالست: یکی آنکه چون بشرط شریعت کشته شود پاک بود، گرفتن آن مباح، و خوردن آن حلال، و چون خود بمیرد پلید باشد، و خوردن آن حرام. از روی اشارت میگوید: این نفس آدمی چون بشمشیر مجاهدت بر طریق ریاضت بر وفق شریعت کشته شود، یعنی که مقهور دین و مأمور شرع گردد، و زیر بار طاعت معبّد و مذلّل شود، آن نفس که برین ضعف باشد پاک بود، قرب او مباح است، و صحبت او حلال، دیدار او روح دل، صحبت او شادی جان، و هر آن نفس که در ظلمت غفلت خویش بمیرد تا در کار دین وی را حس نماند، و در حدود شرع کوشش نکند، این نفس بمنزلت آن مردار است که جرم او پلید و قرب او حرام.

Ва алмнхнқаҳу алмўқўзаҳу алмтрдиаҳу алнтиҳаҳ дар таҳт ҳар калимаи азин калимот ишоратӣаст бар завқи ҷавонмардони тариқат , ва бар мазҳаби соликони роҳи ҳақиқат : « мнхнқаҳ » ишоратаст бксӣ ки худро дар банд орзӯҳо кунад ,у слосли ҳирс бар дасту пои хеш наад ,у расани тамаъ дар гардани хеши афканд , то куштаи ҳирс ва шаҳват шавад . Ҳаромаст бар соликону мурӣдон , роҳи ин чунин кас рафтан ,у мтобъти чунин кас кардан . Ва « мўқўзаҳ » ишоратаст бонкс ки дар ҳабси ҳавоу أср шайтон бимонад , кӯфтаи ҳўоҷси нафасу всоўс шайтон гардад , то дили вай дар он захму ҳабси бимирад , мурдор тариқат гардад ,у суҳбати вай ҳаром шавад . Ва « мтрдиаҳ » ишоратаст бонкс ки дар водӣ тафарруқат уфтад , ва ҳалок шавад ,у роҳи ҳақиқат гум кунад . Ва « нтиҳаҳ » ишоратаст бонкс ки бо мисолу ашколи хеш аз баҳри дунёи мурдор мнозът кунад , ва сарв занад то хасми вай чира шавад ,у зери захми мрдорхўор мурдор гардад . Ва « мо أкли алсбъ » онаст ки туллоби дунёи сари фаро он кунанд , он мурдорасту ҷӯяндаи он ҳамчун саг , мурдори биҷуз саг нахурд .

وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُتَرَدِّیَةُ وَ النَّطِیحَةُ در تحت هر کلمه ازین کلمات اشارتی است بر ذوق جوانمردان طریقت، و بر مذهب سالکان راه حقیقت: «منخنقه» اشارتست بکسی که خود را در بند آرزوها کند، و سلاسل حرص بر دست و پای خویش نهد، و رسن طمع در گردن خویش افکند، تا کشته حرص و شهوت شود. حرامست بر سالکان و مریدان، راه این چنین کس رفتن، و متابعت چنین کس کردن. و «موقوذة» اشارتست بآنکس که در حبس هوا و أسر شیطان بماند، کوفته هواجس نفس و وساوس شیطان گردد، تا دل وی در آن زخم و حبس بمیرد، مردار طریقت گردد، و صحبت وی حرام شود. و «متردیة» اشارتست بآنکس که در وادی تفرقت افتد، و هلاک شود، و راه حقیقت گم کند. و «نطیحه» اشارتست بآنکس که با مثال و اشکال خویش از بهر دنیا مردار منازعت کند، و سرو زند تا خصم وی چیره شود، و زیر زخم مردارخوار مردار گردد. و «ما أَکَلَ السَّبُعُ» آنست که طلّاب دنیا سر فرا آن کنند، آن مردار است و جوینده آن همچون سگ، مردار بجز سگ نخورد.

Он гуҳ гуфт : إлои мо зкитм . Дар шаръ зоҳир мегуяд : азин муҳаррамот ки ёд кардем ҳар чаҳ зкоти шаръӣ дар он ҳосил шавад ,у шаръи онро мубоҳ гирданд мубоҳаст ва хӯрдан он он ҳалол , ҳамчунин дар роҳи тариқат ҳар чаҳ зоди роҳи охират буду зарурати маош буд аз матоъи дунявӣ , гирифтану доштани он дар дайн равост ,у талаби он мубоҳ ,у зоди роҳи дайн аз роҳ дайнаст . Иқўли аллоҳи таъолӣ :у тзўдўои Фإни хайри алзоди алтқўӣ .

آن گه گفت: إِلَّا ما ذَکَّیْتُمْ. در شرع ظاهر میگوید: ازین محرمات که یاد کردیم هر چه ذکات شرعی در آن حاصل شود، و شرع آن را مباح گرداند مباح است و خوردن آن آن حلال، همچنین در راه طریقت هر چه زاد راه آخرت بود و ضرورت معاش بود از متاع دنیوی، گرفتن و داشتن آن در دین رواست، و طلب آن مباح، و زاد راه دین از راه دین است. یقول اللَّه تعالی: وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوی‌.

Ва мо забҳи алии алнсб ҳар чаҳ бар ҳавоӣ тамаъ кунанд на бар вифқи шаръ , забҳи алӣ алнсб онаст ,у ҳўоءи нафаси маъбуди худ сохтан ва бар муроди он рафтан на кор диндоронаст ва на ҳоли муъминон . Иқўли аллоҳи таъолӣу тақаддус : أи Фрأити ман атхзи إлҳаҳи ҳавоа .

وَ ما ذُبِحَ عَلَی النُّصُبِ هر چه بر هوای طمع کنند نه بر وفق شرع، ذبح علی النصب آنست، و هواء نفس معبود خود ساختن و بر مراد آن رفتن نه کار دینداران است و نه حال مؤمنان. یقول اللَّه تعالی و تقدّس: أَ فَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ.

Ва أни тстқсмўои болأзломи злкми фисқ ҳар мъомлтӣу мсоҳбтӣ ки на бар изни шаръу мувофиқат дайн равад ,у мақсӯд дар он таҳсили дунёу муроди нафас буд , он айн қимораст , сӯрати он макру хдоъ ,у ҳосили он фисқу фасод ,у саранҷоми он уқубату азоб .

وَ أَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلامِ ذلِکُمْ فِسْقٌ هر معاملتی و مصاحبتی که نه بر اذن شرع و موافقت دین رود، و مقصود در آن تحصیل دنیا و مراد نفس بود، آن عین قمار است، صورت آن مکر و خداع، و حاصل آن فسق و فساد، و سرانجام آن عقوبت و عذاب.

Алиўми أкмлти лаками динкми алоиаҳи ҷаъфари бен Муҳамад ( с ) гуфт : « алиўм » ишоратаст бони рӯз ки Мустафо ( с )ро бхлқ фиристоданду тоҷи рисолат бар фарқи набувват вай ниҳоданд ,у шодравони шаръ ӯ гирди олами дркшиднд ,у бисоти раҳмати бгстрониднд . Дӯди ширк бо таии идбори худ шуда ,у русуму осори куфри мундарис ва музмаҳил гашта , ва аз чаҳор гӯшаи олами овози кӯси давлати Муҳамади арабии алайҳи афзали алслўоти баромада ки : ва қул ҷоء алҳақу зҳқи алботл :

الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ الآیة جعفر بن محمد (ص) گفت: «الیوم» اشارتست بآن روز که مصطفی (ص) را بخلق فرستادند و تاج رسالت بر فرق نبوت وی نهادند، و شادروان شرع او گرد عالم درکشیدند، و بساط رحمت بگسترانیدند. دود شرک با طی ادبار خود شده، و رسوم و آثار کفر مندرس و مضمحل گشته، و از چهار گوشه عالم آواز کوس دولت محمد عربی علیه افضل الصلوات برآمده که: وَ قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ:

Ҳануз шаби башариятро вуҷӯд набӯд ки офтоби набувват ӯ дар смоءи смўи худ устувор дошт ки : « кант набиёу одами байни алмоءу алтин » . эй меҳтар ! ҷамол бинмоӣ то ҳамаи вуҷӯд офтоб шавад . ё Сайиди садаф раҳмат бигушо , то ин муфлисони канори пар аз ҷавҳар кунанд :

هنوز شب بشریت را وجود نبود که آفتاب نبوت او در سماء سمو خود استوار داشت که: «کنت نبیا و آدم بین الماء و الطین». ای مهتر! جمال بنمای تا همه وجود آفتاب شود. یا سیّد صدف رحمت بگشا، تا این مفلسان کنار پر از جوهر کنند:

ё Сайид ! ҷамоли мҷбўлии ту ҷуз дар адроҷ « лъмрк » ёд накунем . Қиблаи аввалин ва охирин ҷузи ҳалқаи чокарон ту насозем . эй Сайид ! агар он офтоб ки дар дил туаст иродаи бози диҳем , на дар рӯм чилипо монад на дар олами куфру зуннор :

یا سیّد! جمال مجبولی تو جز در ادراج «لعمرک» یاد نکنیم. قبله اولین و آخرین جز حلقه چاکران تو نسازیم. ای سیّد! اگر آن آفتاب که در دل تو است اراده باز دهیم، نه در روم چلیپا ماند نه در عالم کفر و زنّار:

Ва أтммти алайкуми неъматии ин хитоб бо саҳоба Мустафоаст , мегуяд : атммти алайкуми неъматӣ , бأни хссткми байни ибодии бмшоҳдтаҳи слии аллоҳи алайҳу силам ,у ҷълткми ҳаҷаи лмни бъдкми ман алأмми илои явми алқёмаҳ » ва гуфтаанд ки : алиўми أкмлти лакам динкм ишоратаст бурузи аввал дар аҳди азал , мегуяд : дар азали ин дайн бар шумо тамом кардам ,у кори шумо бсохтм , ва шуморо бдоғ худ гирифтам , на чизеаст ки нав сохтаам , ки дайраст то пардохтаам , аммо имрӯз тамом кардам , ки донистаи худ бар шумо изҳор кардам , ва карда худ вонамӯдам . Ва أтммти алайкуми неъматӣу тамомӣ кор онаст ки фардо дар ҳзираҳи қудси рзоءи худ туро каромат кунам .

وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی این خطاب با صحابه مصطفی است، میگوید: اتممت علیکم نعمتی، بأن خصصتکم بین عبادی بمشاهدته صلی اللَّه علیه و سلم، و جعلتکم حجة لمن بعدکم من الأمم الی یوم القیامة» و گفته‌اند که: الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ اشارتست بروز اول در عهد ازل، میگوید: در ازل این دین بر شما تمام کردم، و کار شما بساختم، و شما را بداغ خود گرفتم، نه چیزی است که نو ساخته‌ام، که دیر است تا پرداخته‌ام، اما امروز تمام کردم، که دانسته خود بر شما اظهار کردم، و کرده خود وانمودم. وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی و تمامی کار آنست که فردا در حظیره قدس رضاء خود ترا کرامت کنم.

Ва разӣати лаками алإсломи диноу шоистаи висоли ҳазрати худ гардонам ,у ҳамсоягӣ худ бипасандам , ва низ дар навохт бифзоем , ва гӯям : « абдӣ ! разӣати бки ҷорои Фҳли разӣати лии ҷоро ? » ва гуфтаанд : камоли дайн таҳқиқ маърифатаст дар ҳидояти ҳол ,у итмоми неъмати таҳсил мағфиратаст дар ниҳояти кор , миннати минҳд бар муъминон ки ман бовели маърифати даҳум , ва бохр биёмурзам , ва ин хитоб бо ҷамоат муъминонаст , ва шак нест дар мағфирати ҷамоати муъминон , агар шакаст дар оҳод ва афродаст ки бар имон бимонанд ё намонанд , аммо бар ҷумлаи муъминон омирзидаанд .

وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً و شایسته وصال حضرت خود گردانم، و همسایگی خود بپسندم، و نیز در نواخت بیفزایم، و گویم: «عبدی! رضیت بک جارا فهل رضیت لی جارا؟» و گفته‌اند: کمال دین تحقیق معرفتست در هدایت حال، و اتمام نعمت تحصیل مغفرت است در نهایت کار، منت مینهد بر مؤمنان که من باول معرفت دهم، و بآخر بیامرزم، و این خطاب با جماعت مؤمنان است، و شک نیست در مغفرت جماعت مؤمنان، اگر شک است در آحاد و افراد است که بر ایمان بمانند یا نمانند، اما بر جمله مؤمنان آمرزیده‌اند.

Гуфтаанд : ин исломи писандида аллоҳаст ,у разӣати лаками алإсломи динои буи ишоратаст бар мисол сароеаст ки роҳи гузари он бар чаҳор даргоҳаст , ва аз пас он дар гоҳҳо чаҳор қнтраҳаст , ва пас он қнтрҳои дараҷот ва маротибаст , то даргоҳҳоу қнтрҳо боз набаранд бдрҷот ва маротиб нарасанд . Аввали даргоҳӣ ки бар роҳ гузар онаст адоء фароизаст . Дувуми иҷтиноби маҳорим .

گفته‌اند: این اسلام پسندیده اللَّه است، و رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً بوی اشارت است بر مثال سرایی است که راه گذر آن بر چهار درگاه است، و از پس آن در گاهها چهار قنطره است، و پس آن قنطرها درجات و مراتب است، تا درگاهها و قنطرها باز نبرند بدرجات و مراتب نرسند. اول درگاهی که بر راه گذر آنست اداء فرایض است. دوم اجتناب محارم.

Сиўми такя кардан бар змони аллоҳ дар кори рӯзӣ . Чаҳоруми сабр кардан бар балоҳо ва ранҷҳо . Чун бад-ӣни даргоҳҳо гузаштии қнтрҳо пеш ояд : аввали қнтраҳи ризо , бҳкми аллоҳи ризо додан ва онро гардан ниҳодан , ва аз роҳи эътирози бархестан . Дувуми қнтраҳ таваккуласт , бар худои эътимоди доштан ва ӯро бпноаҳу пушти худ гирифтану вакили худ шинохтан . Сиўми қнтраҳ шукраст , неъмати аллоҳ бар худ бшнохтн , ва он неъмат дар тоъати ваии бакори бурдан . Чаҳоруми қнтраҳ ихлосаст дар аъмол , ҳам дар шаҳодат , ҳам дар хизмат ва ҳам дар маърифат . Шаҳодат дар ислому хизмат дар имону маърифат дар ҳақиқат . Чун қнтрҳо боз буридӣ аз он пас дараҷотасту маротиб , ҳар касро чунон ки сазост , ва чунон ки аллоҳ ӯро хост . Инаст ки раб алъзаҳ гуфт : ?лаам дараҷот ъанд рбҳму мғФраҳу ризқи Карим .

سیوم تکیه کردن بر ضمان اللَّه در کار روزی. چهارم صبر کردن بر بلاها و رنجها. چون بدین درگاهها گذشتی قنطرها پیش آید: اول قنطره رضا، بحکم اللَّه رضا دادن و آن را گردن نهادن، و از راه اعتراض برخاستن. دوم قنطره توکل است، بر خدا اعتماد داشتن و او را بپناه و پشت خود گرفتن و وکیل خود شناختن. سیوم قنطره شکر است، نعمت اللَّه بر خود بشناختن، و آن نعمت در طاعت وی بکار بردن. چهارم قنطره اخلاص است در اعمال، هم در شهادت، هم در خدمت و هم در معرفت. شهادت در اسلام و خدمت در ایمان و معرفت در حقیقت. چون قنطرها باز بریدی از آن پس درجات است و مراتب، هر کس را چنان که سزاست، و چنان که اللَّه او را خواست. اینست که رب العزّة گفت: لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ.