Қавлаи таъолӣ : ё أиҳои аллазӣнаи омнўои إнмои алхмру алмисри алоиаҳ
قوله تعالی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَیْسِرُ الایة
Қол алнабӣ ( с ) : « алхмри ҷимоъи алосму أми алхбоӣс »
قال النبی (ص): «الخمر جماع الاثم و أمّ الخبائث»
Хамри асл хбоӣсасту калиди кабоир , мояи ҷиноёт ,у тухми залолот ,у манбаи фитна . Ақлро бипушад ,у дилро торик кунад ,у чашмаи тоъат хушк кунад ,у оби зикри бози бандад , ва дар ғифлат бигушоед . Нафас аз хамр маст шавад , аз намоз боз монад . Дил аз ғифлат маст шавад , аз роз боз монад .
خمر اصل خبائث است و کلید کبائر، مایه جنایات، و تخم ضلالات، و منبع فتنه. عقل را بپوشد، و دل را تاریک کند، و چشمه طاعت خشک کند، و آب ذکر باز بندد، و در غفلت بگشاید. نفس از خمر مست شود، از نماز باز ماند. دل از غفلت مست شود، از راز باز ماند.
Пер тариқат гуфта бзбони ваъзи марин ғофилонро ки : « эй мисатони пари шаҳват ! вае хуфтагони ғифлат ! шарм доред аз он худовандӣ ки хиёнат чашмҳо медонад ,у ботин дилҳо мебинад : « иълми хоинаи алأъин ва мо тхФии алсдўр » . Оҳ ! куҷост дарраи умрӣу зўи алФқори ҳайдарӣ ? то дар олами инсофи барин мисатон бе адаби ҳад шаръӣ баранд , ва ин ғофилони хуфтаро биҷунбанд ? хабар надорад он мискин ки хамр мехӯрд , ки чун қадаҳ бар даст ниҳанд аршу курсӣ дар ҷунбиш ояд , ва аз ҳазрати иззат Нидо ояд ки : «у иззатӣу ҷалолӣ лозиқнҳм ?илем азобии ман алҳмиму алзқўм » .
پیر طریقت گفته بزبان وعظ مرین غافلان را که: «ای مستان پر شهوت! و ای خفتگان غفلت! شرم دارید از آن خداوندی که خیانت چشمها میداند، و باطن دلها میبیند: «یَعْلَمُ خائِنَةَ الْأَعْیُنِ وَ ما تُخْفِی الصُّدُورُ». آه! کجاست درّه عمری و ذو الفقار حیدری؟ تا در عالم انصاف برین مستان بیادب حدّ شرعی براند، و این غافلان خفته را بجنباند؟ خبر ندارد آن مسکین که خمر میخورد، که چون قدح بر دست نهند عرش و کرسی در جنبش آید، و از حضرت عزّت ندا آید که: «و عزّتی و جلالی لاذیقّنهم الیم عذابی من الحمیم و الزقّوم».
Муяссар қимораст , ва дар қимори хона касе ки покбоз ва кам зан буд , ӯро азиз доранд , ва мақдам шиносанд . Ишоратаст бтриқи ҷавонмардон ки : абдонҳми матрӯҳаи фии шўоръи алтқдири итأҳои кули обирии сиблати ман алсодрини ани айни алмқодир . Худро дар шоҳроҳ тақдир бияфкананд то зер ҳар хасӣ паст шаванд , ва аз банд ҳар зангӣ берун оянд , ва худро ночиз шимуранд .
میسر قمار است، و در قمار خانه کسی که پاکباز و کم زن بود، او را عزیز دارند، و مقدم شناسند. اشارت است بطریق جوانمردان که: ابدانهم مطروحة فی شوارع التقدیر یطأها کل عابری سبیل من الصادرین عن عین المقادیر. خود را در شاهراه تقدیر بیفکنند تا زیر هر خسی پست شوند، و از بند هر زنگی بیرون آیند، و خود را ناچیز شمرند.
То ту андари банди рангу табъу чарху кавкабӣ
تا تو اندر بند رنگ و طبع و چرخ و کوکبی
Кӣ буд ҷоӣз ки гӯйии дами қлндрўори зан
کی بود جائز که گویی دم قلندروار زن
Ва أтиъўои аллоҳу أтиъўо алрасулу аҳзрўои алоиаҳи мард бояд ки дар роҳи шаръи ҳамагии ваии айн фармон гардад , ва як чашми захм дар вақти фармони таъхиру мухолифат раво надорад .
وَ أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ احْذَرُوا الایة مرد باید که در راه شرع همگی وی عین فرمان گردد، و یک چشم زخم در وقت فرمان تأخیر و مخالفت روا ندارد.
Чунон ки ҳикоят кунанд ки яке аз хулафо вақте бар ваии масъалаи мушкил шуда буд кас фиристод ба шофиӣ то ҳозир шавад . Чун каси Халифаи пеш шофиӣ расед , ӯро дид ки дасторро май печид . Гуфто : фармони амир алмؤмнинаст ки биёе . Шофиии дандон фароз кард ,у мувофиқати Фрмонрои ончӣ аз он дастори нопечидаи монда буд фурӯ дарид ,у бпоёни набард , ки дар фармони Халифаи таъхир раво нест . Аҷабо коро ! дар фармони махлуқи мувофиқати шаръро чунин истода буданд , борӣ бингар то дар ҳамаи умри як нафас дар фармони худоу таъзими ваии рости рафтае ё на ?
چنان که حکایت کنند که یکی از خلفا وقتی بر وی مسأله مشکل شده بود کس فرستاد به شافعی تا حاضر شود. چون کس خلیفه پیش شافعی رسید، او را دید که دستار را میپیچید. گفتا: فرمان امیر المؤمنین است که بیایی. شافعی دندان فراز کرد، و موافقت فرمانرا آنچه از آن دستار ناپیچیده مانده بود فرو درید، و بپایان نبرد، که در فرمان خلیفه تأخیر روا نیست. عجبا کارا! در فرمان مخلوق موافقت شرع را چنین ایستاده بودند، باری بنگر تا در همه عمر یک نفس در فرمان خدا و تعظیم وی راست رفتهای یا نه؟
Лӣси алии аллазӣнаи омнўоу ъмлўои алсолҳоти алоиаҳ чун ағлаби рӯзгори мард дар таъзими амр ва наҳй басар мешавад ,у муаззами аҳволи вай дар адаби суҳбат ва дар хизмат бар суннат буд , дар як нафас ва дар як луқма бо вай мзоиқт накунанд , ҳар ки моя имон дорад ,у тақвои шиор худ гирданд , чунон ки гуфт : إзои мо атқўоу омнўоу ъмлўои алсолҳоти сами атқўоу омнўо яъне атқўои алмнъу омнўои болхлФ . Бо даравишон мувосот кунанд ,у дасти инфоқу садақа бар эшон кушода доранд , ва аз манъ ва бухл бипарҳезанд , ва донанд ки ҳар чаҳ дар роҳи худо ҳазина кунанд , халафи он дар ду ҷаҳон боз ёбанд , чунон ки гуфт : « ва мо أнФқтми ман шайъи ءи Фҳўи ихлФаҳ » ин худ сифат авомаст ,у баёни маротиби аҳволи эшон . Бози сифати аҳл хусӯс кард ,у тақвоу эҳсони эшон ёд кард : сами атқўоу أҳснўо эй атқўои шуҳуди алхлқу أҳснўо , эй шҳдўо алҳақ , Фолоҳсони ани тааббуди аллоҳи кأнки туроа , комаи фии алхбр .
لَیْسَ عَلَی الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ الایة چون اغلب روزگار مرد در تعظیم امر و نهی بسر میشود، و معظم احوال وی در ادب صحبت و در خدمت بر سنت بود، در یک نفس و در یک لقمه با وی مضایقت نکنند، هر که مایه ایمان دارد، و تقوی شعار خود گرداند، چنان که گفت: إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا یعنی اتقوا المنع و آمنوا بالخلف. با درویشان مواسات کنند، و دست انفاق و صدقه بر ایشان گشاده دارند، و از منع و بخل بپرهیزند، و دانند که هر چه در راه خدا هزینه کنند، خلف آن در دو جهان باز یابند، چنان که گفت: «وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَیْءٍ فَهُوَ یُخْلِفُهُ» این خود صفت عوام است، و بیان مراتب احوال ایشان. باز صفت اهل خصوص کرد، و تقوی و احسان ایشان یاد کرد: ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا ای اتقوا شهود الخلق و أحسنوا، ای شهدوا الحق، فالاحسان ان تعبد اللَّه کأنک تراه، کما فی الخبر.
Ва аллоҳи иҳби алмҳснини аъмолоу алмҳснини омолоу алмҳснини аҳўоло .
وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ اعمالا و المحسنین آمالا و المحسنین احوالا.
ё أиҳои аллазӣнаи омнўои лои тқтлўои алсиду أнтми ҳарами сайд бар муҳаррам ҳаром кард аз баҳри онкии муҳаррами қасди зиёрат каъба дорад . Ишорат мекунад ки ҳар ки қасди хона мо дорад , ва рӯй бкъбаҳи мушаррафи муқаддас наад , ва дар ҷавори ҳазрати мо тамаъ кунад , кам аз он набӯд ки сайд биёбоне азу дар зинҳор ва амон бошанд , ки ваии хештанро дарин қасд ки пеш гирифт дар ғмори Аброр ва ахёр оварад ,у сифат Аброр инаст ки : лои иؤзўни алзру лои измрўни алшр .
یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَقْتُلُوا الصَّیْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ صید بر محرم حرام کرد از بهر آنکه محرم قصد زیارت کعبه دارد. اشارت میکند که هر که قصد خانه ما دارد، و روی بکعبه مشرف مقدس نهد، و در جوار حضرت ما طمع کند، کم از آن نبود که صید بیابانی ازو در زینهار و امان باشند، که وی خویشتن را درین قصد که پیش گرفت در غمار ابرار و اخیار آورد، و صفت ابرار اینست که: لا یؤذون الذّر و لا یضمرون الشر.
Ва гуфтаанд ки эҳроми ду навъаст : эҳроми ҳоҷии бетон ,у эҳроми орифи бадал , ҳоҷӣ то бетон муҳаррамаст сайд бар ваии ҳаром , ориф то бадал муҳаррамаст талабу тамаъу ихтиёр бар ваии ҳаром .
و گفتهاند که احرام دو نوع است: احرام حاجی بتن، و احرام عارف بدل، حاجی تا بتن محرم است صید بر وی حرام، عارف تا بدل محرم است طلب و طمع و اختیار بر وی حرام.
Ва нишони эҳроми дили се чизаст : бо халқи орият ва бо худ бегона , ва дар таъаллуқи осӯда .
و نشان احرام دل سه چیز است: با خلق عاریت و با خود بیگانه، و در تعلق آسوده.
Ва самараи эҳроми дили се чизаст имрӯз , ва се чизи фардо : имрӯзи ҳаловати муноҷоту таваллуди ҳикмату сиҳҳати фаросат ,у фардои нури мшоҳдту ндоءи лутфу ҷоми шароб .
و ثمره احرام دل سه چیز است امروز، و سه چیز فردا: امروز حلاوت مناجات و تولد حکمت و صحّت فراست، و فردا نور مشاهدت و نداء لطف و جام شراب.
Ҷаъли аллоҳи алкъбаҳи албитулҳаром қёмои ллноси алоиаҳ дар осори биоранд ки чаҳор ҳазор соли он каъбаи муаззамро бтхонаҳи озрӣ сохта буданд , то аз ғайрати назари ағёри бхдоўнд худ бинолед ки : подшоҳо ! марои шарифтарин биқоъ гардонидӣ ,у рафеътарин мавозиъи сохтӣ , байтулҳаром ном ман наҳодӣ ,у амну амони халқ дар ман бастӣ . Пас бблоءи ин асном мубтало кардӣ . Аз боргоҳи ҷабарути бадв хитоб расед ки : оре чун хоҳӣ ки маъшӯқи сад ва бист ва чаҳор ҳазор нуқта таҳорат бошӣ ,у хоҳӣ ки ҳамаи авлиёу садиқону толибонро дар роҳи ҷусти худ бинӣ , ва онро ки хоҳӣ биноз дар каноргирӣ , ва сад ҳазор валеу сафиро ҷону дил дар роҳи худ бтороҷи диҳӣ , кам аз он набошад ки рӯзӣ чанд дар блоءи ин асном бисозӣ ,у сифоти сафоу Марваро дар бтши қаҳри ғайрати фурӯгузорӣ . Суннати мо чунинаст .
جَعَلَ اللَّهُ الْکَعْبَةَ الْبَیْتَ الْحَرامَ قِیاماً لِلنَّاسِ الآیة در آثار بیارند که چهار هزار سال آن کعبه معظم را بتخانه آزری ساخته بودند، تا از غیرت نظر اغیار بخداوند خود بنالید که: پادشاها! مرا شریفترین بقاع گردانیدی، و رفیعترین مواضع ساختی، بیت الحرام نام من نهادی، و امن و امان خلق در من بستی. پس ببلاء این اصنام مبتلا کردی. از بارگاه جبروت بدو خطاب رسید که: آری چون خواهی که معشوق صد و بیست و چهار هزار نقطه طهارت باشی، و خواهی که همه اولیا و صدّیقان و طالبان را در راه جست خود بینی، و آن را که خواهی بناز در کنار گیری، و صد هزار ولیّ و صفیّ را جان و دل در راه خود بتاراج دهی، کم از آن نباشد که روزی چند در بلاء این اصنام بسازی، و صفات صفا و مروه را در بطش قهر غیرت فرو گذاری. سنت ما چنین است.
Касеро ки рӯзӣ давлатӣ хоҳад буд , нахуст ӯро аз ҷоми қаҳри шарбат меҳнат чашонем .
کسی را که روزی دولتی خواهد بود، نخست او را از جام قهر شربت محنت چشانیم.
Хост мо инаст , ва бар хости мо эътироз на ,у ҳукми моро мард на ,у сунъи моро иллат на : « нафеъл мо ншоء ва наҳукм мо наред » .
خواست ما اینست، و بر خواست ما اعتراض نه، و حکم ما را مردّ نه، و صنع ما را علّت نه: «نفعل ما نشاء و نحکم ما نرید».