Қавлаи таъолӣ :у ъндаҳи мФотҳи алғиби гушоянда дилҳо ӯст . Намоянда роҳҳо ӯст . Ниҳанда доғҳо ӯст . АФрўзндаҳ чароғҳо ӯст . Якеро чароғи ҳидояти афрӯзад . Якеро доғи залолат наад . Аноятёни ҳазратро чароғи саодати афрӯзад . Дар раҳмати кушояд .
قوله تعالی: وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ گشاینده دلها اوست. نماینده راهها اوست. نهنده داغها اوست. افروزنده چراغها اوست. یکی را چراغ هدایت افروزد. یکی را داغ ضلالت نهد. عنایتیان حضرت را چراغ سعادت افروزد. در رحمت گشاید.
Бисот бақо густаранд . Бар тахти риояти нишонд . Бзиўр каромат биорояд ки : « иҳбҳму иҳбўнаҳ » .
بساط بقا گستراند. بر تخت رعایت نشاند. بزیور کرامت بیاراید که: «یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ».
Бози рондагони азалро доғи шақоват наад . Дар хизлони кушояд . Захм « лои башарӣ » занад ки : « нсўои аллоҳи Фнсиҳм » . Оре ! калиди ғайб бнздик ӯст ,у илми ғайб хосият ӯст , ҳар касро сазои худ додану ҷои ваии сохтан кор ӯст , ибн ато гуфт : калидҳо бнздик ӯст , чунон ки худ хоҳад кушояд ,у ончӣ худ хоҳад намояд . Бар дилҳо дар ҳидояти кушояд , бар ҳимматҳо дар риоят , бар забонҳо дар ривоят , бар ҷавориҳ дар тоъат . Аҳли вилоятро дар каромати кушояд . Аҳли меҳрро дар қурбати кушояд . Аҳли тамкинро дар ҷазби кушояд .
باز راندگان ازل را داغ شقاوت نهد. در خذلان گشاید. زخم «لا بُشْری» زند که: «نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ». آری! کلید غیب بنزدیک اوست، و علم غیب خاصیّت اوست، هر کس را سزای خود دادن و جای وی ساختن کار اوست، ابن عطا گفت: کلیدها بنزدیک اوست، چنان که خود خواهد گشاید، و آنچه خود خواهد نماید. بر دلها در هدایت گشاید، بر همّتها در رعایت، بر زبانها در روایت، بر جوارح در طاعت. اهل ولایت را در کرامت گشاید. اهل مهر را در قربت گشاید. اهل تمکین را در جذب گشاید.
Муъминонро дар тоъати кушояд . Авлиёро дар мукошифот , анбиёро дар муоинот .
مؤمنان را در طاعت گشاید. اولیا را در مکاشفات، انبیا را در معاینات.
Бӯи Саид хроз гуфт : ин пайғомбари мороаст алӣ алхусус :у ъндаҳи мФотҳ алғиб мегуяд : калиди хазинаи асрори фитрати Муҳамади мурсали бнздик ҳақаст ҷли ҷалола . Рубубият ӯро бнъти карам дар маҳди муҳаббати андари қуббаи ғайрати бпрўрд ,у асрори фитрату иззати вай аз халқ бапушед , то сад ҳазор ва бист ва чаҳор ҳазор пайғомбари ҳамаи бойени дарди бхок фурӯ шуданд , бтмъи онкӣ то эшонро бар як сар аз асрори фитрати вай итилоъ уфтад , ва ҳаргиз науфтод ,у бндонстнд , ва чигуна донстндӣу қуръони Маҷиди қиссаи вай сарбаста мегуяд , ва аз он асрор хабар медиҳад ки : Фأўҳии إлии абдаи мо أўҳӣ :
بو سعید خرّاز گفت: این پیغامبر ما را است علی الخصوص: وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ میگوید: کلید خزینه اسرار فطرت محمّد مرسل بنزدیک حق است جل جلاله. ربوبیّت او را بنعت کرم در مهد محبّت اندر قبه غیرت بپرورد، و اسرار فطرت و عزّت وی از خلق بپوشید، تا صد هزار و بیست و چهار هزار پیغامبر همه باین درد بخاک فرو شدند، بطمع آنکه تا ایشان را بر یک سرّ از اسرار فطرت وی اطلاع افتد، و هرگز نیفتاد، و بندانستند، و چگونه دانستندی و قرآن مجید قصّه وی سربسته میگوید، و از آن اسرار خبر میدهد که: فَأَوْحی إِلی عَبْدِهِ ما أَوْحی:
Зон гӯнаи шаробҳо ки ӯ пинҳон дод
زان گونه شرابها که او پنهان داد
Як зарраи бсди ҳазор ҷон натавон дод .
یک ذره بصد هزار جان نتوان داد.
Оре ! мо он хазинаи асрори фитрату муҳаббати вай Меҳрӣ барниҳодем , ва тамаъҳо аз дарёфт он боз буридем ки :у ъндаҳи мФотҳи алғиби лои иълмҳои إлои ҳў . Ҳусайни Мансури ҳаллоҷи шамае аз даври бёФт , фарёд баровард : Сироҷи ман нури алғиби бдоу ғор ,у ҷоўзи алсрҷ васор :
آری! ما آن خزینه اسرار فطرت و محبّت وی مهری برنهادیم، و طمعها از دریافت آن باز بریدیم که: وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ لا یَعْلَمُها إِلَّا هُوَ. حسین منصور حلاج شمهای از دور بیافت، فریاد برآورد: سراج من نور الغیب بدا و غار، و جاوز السرج و سار:
эй моҳи баромадӣу тобони гаштӣ
ای ماه برآمدی و تابان گشتی
Гирди фалаки хеши хиромони гаштӣ !
گرد فلک خویش خرامان گشتی!
Чун донистӣ баробари ҷони гаштӣ
چون دانستی برابر جان گشتی
Ногоҳ фурӯ шудӣу пинҳони гаштӣ !
ناگاه فرو شدی و پنهان گشتی!
Анбиёу авлиёу шуҳадоу садиқони чандон ки тавонистанд аз аввали умр то охир тохтанд , ва мураккабҳо дўониднд ,у бъоқбт ба аввали қадами ваии расиданд : « нҳни алохрўни алсобқўн » . Он мақом ки зибр хлоӣқ омад , зери пой худ напасандед , бсдраҳи мунтаҳӣ ,у ҷиноти мأўӣ ,у тӯбоу зулфӣ , ки ғояти ртбт садиқонаст худ нанигаред : « мо зоғи албср ва мо тғӣ » . Қоли бъзҳм : ман мФотҳи ғайбаи мо қзФи фии қлбки ман нури маърифата ,у басти фӣаи бисоти алрзои бқзоӣаҳ ,у ҷаълаи мавзеи назара . Ҷрирӣ гуфт : « лои иълмҳои إлои ҳў » , ва ман итлқаҳи алайҳои ман сафӣу халилу ҳабиб ва вале . Бӯи алии котиби фарои бӯи Усмон мағрибӣ гуфт ки : ибни албрқии бемор буд . Шарбатии об бадв доданд нахурд , гуфт : дар мамлакати ҳодисае афтодааст то биҷой наёрам ки чаҳ афтод нёшомм . Сездаҳ рӯз ҳеҷ нахурд то хабар омад ки қромтаҳ дар ҳарами афтоданд ,у халқиро бикуштанд ,у рукни ҳаҷарро бишикастанд . Бӯ Усмон гуфт : дарин бас корӣ нест , ман имрӯзи шуморо хабари даҳум ки дар Макка чист ? дар Макка меғаст имрӯз , чунон ки ҳамаи Макка дар зер меғаст ,у миёни макёну тлҳён ҷангаст ,у муқаддамаи тлҳён мардӣаст бар аспии сиёҳ , бар сари ваии дастории сурх . Ин чунин бинвиштанд , ва бар расиданди рости он рӯзи ҳам чунон буд ки гуфт . Пас бӯ Усмон гуфт : ҳар ки ҳақро иҷобат кард мамлакати вайро иҷобат кард . Абди аллоҳ Ансорӣ гуфт : « бар убудийят он ниҳанд ки бартобад .
انبیا و اولیا و شهدا و صدّیقان چندان که توانستند از اوّل عمر تا آخر تاختند، و مرکبها دوانیدند، و بعاقبت به اوّل قدم وی رسیدند: «نحن الآخرون السّابقون». آن مقام که زبر خلائق آمد، زیر پای خود نپسندید، بسدره منتهی، و جنّات مأوی، و طوبی و زلفی، که غایت رتبت صدیقان است خود ننگرید: «ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغی». قال بعضهم: من مفاتح غیبه ما قذف فی قلبک من نور معرفته، و بسط فیه بساط الرّضا بقضائه، و جعله موضع نظره. جریری گفت: «لا یَعْلَمُها إِلَّا هُوَ»، و من یطلقه علیها من صفیّ و خلیل و حبیب و ولیّ. بو علی کاتب فرا بو عثمان مغربی گفت که: ابن البرقی بیمار بود. شربتی آب بدو دادند نخورد، گفت: در مملکت حادثهای افتاده است تا بجای نیارم که چه افتاد نیاشامم. سیزده روز هیچ نخورد تا خبر آمد که قرامطه در حرم افتادند، و خلقی را بکشتند، و رکن حجر را بشکستند. بو عثمان گفت: درین بس کاری نیست، من امروز شما را خبر دهم که در مکه چیست؟ در مکه میغ است امروز، چنان که همه مکّه در زیر میغ است، و میان مکّیان و طلحیان جنگ است، و مقدمه طلحیان مردی است بر اسپی سیاه، بر سر وی دستاری سرخ. این چنین بنوشتند، و بر رسیدند راست آن روز هم چنان بود که گفت. پس بو عثمان گفت: هر که حق را اجابت کرد مملکت وی را اجابت کرد. عبد اللَّه انصاری گفت: «بر عبودیت آن نهند که برتابد.
Донистани ғайб ҳама барнатобаду натавонад . Балии баъзе ва баъзе чизе на ҳама , ки ҳама аллоҳ донаду бас . Ҳаме гуяд ҷли ҷалола : Флои изҳри алии ғайбаи أҳдои إлои ман артзии ман расӯл .
دانستن غیب همه برنتابد و نتواند. بلی بعضی و بعضی چیزی نه همه، که همه اللَّه داند و بس. همی گوید جل جلاله: فَلا یُظْهِرُ عَلی غَیْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضی مِنْ رَسُولٍ.
Ва иълми мо фии албру албҳри алоиаҳ эй ҳўи алмтФрди болоҳотаҳи бакули маълум қатъан лои ишди анҳу шайъи ء ,у лои ихФии алайҳи шайъи ء . Ва ҳўи алқоҳри фавқи ибодау ирсли алайкуми ҳифзаи ин ҳифзаи киром алкотбинанд ки бар бандагон муваккиланд ,у аъмол эшон мешуморанду минўиснд , ва ин Фриштгон бар бандагон ошкоро нашаванд магар дар он дам задани бози пасин . Дар хабараст ки : бандаи бохри аҳд ки аз дунё берун мешавад он ду Фриштаҳ дар дидор вай оянд .
وَ یَعْلَمُ ما فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ الایة ای هو المتفرد بالاحاطة بکلّ معلوم قطعا لا یشد عنه شیء، و لا یخفی علیه شیء. وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ وَ یُرْسِلُ عَلَیْکُمْ حَفَظَةً این حفظه کرام الکاتبیناند که بر بندگان موکلاند، و اعمال ایشان میشمارند و مینویسند، و این فریشتگان بر بندگان آشکارا نشوند مگر در آن دم زدن باز پسین. در خبر است که: بنده بآخر عهد که از دنیا بیرون میشود آن دو فریشته در دیدار وی آیند.
Агар банда мутӣъ бӯда гӯйанд : ҷзоки аллоҳи хиро . эй бандаи некбахт фармон бурдор ! басии тоъат ки кардӣ ,у буии хушу роҳат аз он тоъат бмо расед , ва агар осӣу бад кирдор бӯда гӯйанд : лои ҷзоки аллоҳи хиро . Басии Фзоӣҳу маосӣ ки аз ту омад ,у басии буии нохушу ганди маъсият ки аз он бмо расед . Гуфто : ин дар он вақт буд ки чашми мурдаи бҳўо берун нигарад ки низ бар ҳам назанад .
اگر بنده مطیع بوده گویند: جزاک اللَّه خیرا. ای بنده نیکبخت فرمان بردار! بسی طاعت که کردی، و بوی خوش و راحت از آن طاعت بما رسید، و اگر عاصی و بد کردار بوده گویند: لا جزاک اللَّه خیرا. بسی فضائح و معاصی که از تو آمد، و بسی بوی ناخوش و گند معصیت که از آن بما رسید. گفتا: این در آن وقت بود که چشم مرده بهوا بیرون نگرد که نیز بر هم نزند.
Ҳатто إзои ҷоءи أҳдкми аламути тўФтаҳи рслно аз доҳиҳоӣ ҷон кандан яке онаст ки : малики аламутроу аъвони вайро дар вақти қабз рӯҳ бинад . Агар бандаи мутӣъ буд басӯратӣ некӯ буд , ва агар осӣ буд басӯратӣ мункир . Дар хабараст ки иброҳӣм ( ъ ) малики аламутро гуфт : хоҳам ки туро дар он сӯрат ки ҷони гунаҳкорону бадкорони сетонеи байнам .
حَتَّی إِذا جاءَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا از داهیهای جان کندن یکی آنست که: ملک الموت را و اعوان وی را در وقت قبض روح بیند. اگر بنده مطیع بود بصورتی نیکو بود، و اگر عاصی بود بصورتی منکر. در خبر است که ابراهیم (ع) ملک الموت را گفت: خواهم که ترا در آن صورت که جان گنهکاران و بدکاران ستانی بینم.
Гуфт : ё иброҳӣм ! тоқати надорӣ ? гуфт : ло бадаст . Пас хештанро бидон сӯрати фаро вай намӯд . Шахсе дид сиёҳи мункир , мўиҳои бархеста ,у ҷомаи сиёҳ дар пӯшида ,у оташу дӯд аз бинӣу даҳани вай берун меояд ,у буии нохуш аз вай май дамад . Иброҳӣмро ғашӣ расед . Соъатии биФтод , чун бҳўш боз омад ,у малики аламут басӯрат хеши бози омада , гуфт : ё малики аламут ! агар осиро худ азоб инаст ки туро дар он сӯрат хоҳад дид тамомаст , ва ҳам чунон ки осиро дидани ваии азобӣ тамомаст , мутӣъро дидани ваии бони сӯрати некӯ ки хоҳад буд роҳатӣу лиззатӣ тамомаст .
گفت: یا ابراهیم! طاقت نداری؟ گفت: لا بد است. پس خویشتن را بدان صورت فرا وی نمود. شخصی دید سیاه منکر، مویها برخاسته، و جامه سیاه در پوشیده، و آتش و دود از بینی و دهن وی بیرون میآید، و بوی ناخوش از وی میدمد. ابراهیم را غشی رسید. ساعتی بیفتاد، چون بهوش باز آمد، و ملک الموت بصورت خویش باز آمده، گفت: یا ملک الموت! اگر عاصی را خود عذاب اینست که ترا در آن صورت خواهد دید تمام است، و هم چنان که عاصی را دیدن وی عذابی تمام است، مطیع را دیدن وی بآن صورت نیکو که خواهد بود راحتی و لذّتی تمام است.
Вҳб мнбаҳ гуфт : дар рӯзгори пеши подшоҳӣ буд сахти бузург , малики ваии азим , неъмати ваии тамом ,у фармони ваии равон . Чун умри вай бохр расед , малики аламути қабзи ҷони ваии бикрад . Чун босмон расед Фриштгон гуфтанд : ҳаргизи туро бар ҳеҷ кас раҳмат наёмада бҷон шудан ? гуфт : оре , занӣ дар биёбон буд обистан , кӯдак биниҳод . Дар он ҳол маро фармуданд ки модари он кӯдакро ҷони бустон . Ҷони ваии бстдм , ва он кӯдакро дар он биёбон зойеъ гузоштам . Бар он модари маро раҳмат омад аз ғарибии вай , ва бар он кӯдак аз танҳоӣу биксии вай . Гуфтанд : ё малики аламут ! ин подшоҳро дидӣ ки ҷони ваии ситадии он кӯдак буд ки дар он биёбони бгзоштӣ . Гуфт : субҳони аллоҳи аллтиФи лмои шоء .
وهب منبه گفت: در روزگار پیش پادشاهی بود سخت بزرگ، ملک وی عظیم، نعمت وی تمام، و فرمان وی روان. چون عمر وی بآخر رسید، ملک الموت قبض جان وی بکرد. چون بآسمان رسید فریشتگان گفتند: هرگز ترا بر هیچ کس رحمت نیامده بجان شدن؟ گفت: آری، زنی در بیابان بود آبستن، کودک بنهاد. در آن حال مرا فرمودند که مادر آن کودک را جان بستان. جان وی بستدم، و آن کودک را در آن بیابان ضایع گذاشتم. بر آن مادر مرا رحمت آمد از غریبی وی، و بر آن کودک از تنهایی و بیکسی وی. گفتند: یا ملک الموت! این پادشاه را دیدی که جان وی ستدی آن کودک بود که در آن بیابان بگذاشتی. گفت: سبحان اللَّه اللطیف لما شاء.
Сами рдўои إлии аллоҳи мўлоҳм алҳақ қоли бъзҳми ҳаии арҷии ояи фии китоби аллоҳи ъзу ҷл , лأнаҳи лои марди ллъбди аъзи ман ани икўни мурдаи илои мавлоа .
ثُمَّ رُدُّوا إِلَی اللَّهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ قال بعضهم هی ارجی آیة فی کتاب اللَّه عزّ و جل، لأنه لا مردّ للعبد اعز من ان یکون مردّه الی مولاه.