Қавлаи таъолӣ :у ҷълўои ллаҳи шуракои алҷни алоиаҳи садати бсоӣрҳму колти змоӣрҳми ФоктФўои бакули мнқўси ани иъбдўаҳ ,у рзўои бакули мхзўли ани идъўаҳ . Рондагон ҳазратанду хастагони адлу сӯхтагони қаҳр . Бтиғи ҳиҷрони хаста ,у бмих « рдўо » баста . Оре ! корӣаст сохта ,у қисматии рафта , нФзўдаҳ ва накоста . Чтўон кард ки аллоҳи чунин хоста . Сифати он бегонагонаст ки худоиро нашнохтанд , ва ба биҳрмтӣу нопокии овоз ширк бароварданд ,у дайгариро бо вай дар худоӣ анбоз карданд , то аз роҳи ҳудои биФтоднд . Имрӯзи дрмотми бегонагӣу мусӣбати ҷудоӣ ,у фардои алии рؤси алошҳоди Фзиҳту расвоӣ , ва дар саранҷоми хашми илоҳӣу азоби ҷовдонӣ .

قوله تعالی: وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکاءَ الْجِنَّ الایة سدّت بصائرهم و کلّت ضمائرهم فاکتفوا بکلّ منقوص ان یعبدوه، و رضوا بکل مخذول ان یدعوه. راندگان حضرت‌اند و خستگان عدل و سوختگان قهر. بتیغ هجران خسته، و بمیخ «ردّوا» بسته. آری! کاریست ساخته، و قسمتی رفته، نفزوده و نکاسته. چتوان کرد که اللَّه چنین خواسته. صفت آن بیگانگان است که خدای را نشناختند، و به بیحرمتی و ناپاکی آواز شرک برآوردند، و دیگری را با وی در خدایی انباز کردند، تا از راه هدی بیفتادند. امروز درماتم بیگانگی و مصیبت جدایی، و فردا علی رؤس الاشهاد فضیحت و رسوایی، و در سرانجام خشم الهی و عذاب جاودانی.

Бадеъи алсмоўоту алأрз тавҳидаст . أнии икўни ?лаи валаду лами ткни ?лаи соҳиба тнзиаҳаст «у халқи кули шайъи ءу ҳўи бакули шайъи ءи алӣам » таъзимаст . Аммо тавҳид онаст ки дар ҳафт осмон ва ҳафт замин худоаст , ки ягона ва яктоаст . Дар зот бешабиҳ , ва дар қадар беназир , ва дар сифот биҳмтоаст . Тнзиаҳ онаст ки аз айб покаст , ва аз нуқсони муназзаҳу муқаддас , ва аз офоти барӣ , на маҳали ҳаводис , на ҳоли гирд , на нўнът , на тағайюрпазир .

بَدِیعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ توحید است. أَنَّی یَکُونُ لَهُ وَلَدٌ وَ لَمْ تَکُنْ لَهُ صاحِبَةٌ تنزیه است «وَ خَلَقَ کُلَّ شَیْ‌ءٍ وَ هُوَ بِکُلِّ شَیْ‌ءٍ عَلِیمٌ» تعظیم است. امّا توحید آنست که در هفت آسمان و هفت زمین خدا است، که یگانه و یکتا است. در ذات بی‌شبیه، و در قدر بی‌نظیر، و در صفات بیهمتا است. تنزیه آنست که از عیب پاک است، و از نقصان منزّه و مقدس، و از آفات بری، نه محل حوادث، نه حال گرد، نه نونعت، نه تغیّر پذیر.

Пеш аз кӣ қоим ,у пеш аз кард ҷоъил , пеш аз халқи холиқ , пеш аз саноеъи қадир . Таъзим онаст ки бақадр аз ҳама бараст ,у бзоту сифот зибраст . Улуввау бартарии сифат ва ҳақ ӯст , тавон бар камолу дониши тамоми наът иззат ӯст . На дар наъти мушобеҳ , на дар сифати мшорк .

پیش از کی قایم، و پیش از کرد جاعل، پیش از خلق خالق، پیش از صنایع قدیر. تعظیم آنست که بقدر از همه بر است، و بذات و صفات زبر است. علوّ و برتری صفت و حق اوست، توان بر کمال و دانش تمام نعت عزت اوست. نه در نعت مشابه، نه در صفت مشارک.

На дар зоти бастаи офот , на дар сифоти мшўби ълот . Дар снъҳоши ҳикмати пайдо , дар ншонҳоши қудрати пайдо , дар иктоӣиши ҳуҷҷати пайдо . Ҳама оҷизанд ва ӯ тавоно , ҳама ҷоҳиланд ва ӯ доно , ҳама дар ададанд ва ӯ аҳад , ҳама маъюбанд ва ӯ самад , лами яладу лами иўлд , аз азал то абад , на фазл ӯро рад , иззат ӯ пеши ваҳмҳо сад . « лои тдркаҳи алأбсору ҳўи идрки алأбсор » нодир ёфта шинохта , ноҷуста ёфта , нодида дӯст дошта .

نه در ذات بسته آفات، نه در صفات مشوب علّات. در صنعهاش حکمت پیدا، در نشانهاش قدرت پیدا، در یکتائیش حجّت پیدا. همه عاجزند و او توانا، همه جاهل‌اند و او دانا، همه در عددند و او احد، همه معیوبند و او صمد، لم یلد و لم یولد، از ازل تا ابد، نه فضل او را ردّ، عزت او پیش وهمها سدّ. «لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصارَ» نادر یافته شناخته، ناجسته یافته، نادیده دوست داشته.

Пас аз нузули ин оят кро расад ки даъвии илми Киев сифат кунад ? ё ҳақро ҷли ҷалолаи муҳот ва мадрак донад . ӯ ки даъвии илм Киев кунад , даъвии ботилу муддаӣ мбтласт .

پس از نزول این آیت کرا رسد که دعوی علم کیف صفت کند؟ یا حق را جل جلاله محاط و مدرک داند. او که دعوی علم کیف کند، دعوی باطل و مدّعی مبطل است.

Ва ӯ ки вайро ъзи субҳонаи мадрак ва муҳот донад маъатталаст . Аҳотти бкиФиту каммияти қудрат чун тавон ки ончии осор қудратаст аз махлуқот , авҳому аФҳоми модари он мутаҳайираст .

و او که وی را عزّ سبحانه مدرک و محاط داند معطل است. احاطت بکیفیّت و کمّیت قدرت چون توان که آنچه آثار قدرت است از مخلوقات، اوهام و افهام مادر آن متحیر است.

На бинии бъини алъён ки обро рафтанаст , ва аллоҳ мегуяд дар қуръон ки : хокро гуфтанаст , ва на обро ҷон , ва на хокро забон , дарёфтан ин бъқл чун тавон ! пас ҷуз аз қабули зоҳиру таслими ботин чаҳ дармон ! зоҳир қабул кун ва ботин бисипор , ва ҳар чаҳ муҳаддис аст бигзор ,у тариқи салафи дасти Бамдор . Зинҳор зинҳор ! ки аллоҳ мегуяд : лои тдркаҳи алأбсор . Яке аз олимон тариқат мегуяд : лои тдркаҳи алأбсори сиёсати қадам сифатаст ки аз саҳроӣ бе ниёзии ҷалоли худ бар соликони роҳ ҷилва мекунад , мегуяд : моро дидҳои фонӣ ва ақлҳои матбӯъ дар наёбад ки дар зоту сифоти мо паймонаи ақли ъқлоء » нест , ва ҳаму фаҳм аз мо чаҳ нишон диҳад ки маншури сифоти моро тўқиъи ҷуз « лӣси кмслаҳи шайъи ء » нест . « лами излу лои изол » наъти ҷабарут моаст , сифати ҳдсонро бо ҷалоли қадам чаҳ кор ! азалу абади мураккаби қазоу қадар моаст . Маҳву сҳўро бо мо чаҳ хешӣ ! ваҳдонияту Фрдонити наъти тъзз моаст .

نه بینی بعین العیان که آب را رفتن است، و اللَّه میگوید در قرآن که: خاک را گفتن است، و نه آب را جان، و نه خاک را زبان، دریافتن این بعقل چون توان! پس جز از قبول ظاهر و تسلیم باطن چه درمان! ظاهر قبول کن و باطن بسپار، و هر چه محدث است بگذار، و طریق سلف دست بمدار. زینهار زینهار! که اللَّه میگوید: لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ. یکی از عالمان طریقت میگوید: لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ سیاست قدم صفت است که از صحرای بی‌نیازی جلال خود بر سالکان راه جلوه میکند، میگوید: ما را دیدهای فانی و عقلهای مطبوع در نیابد که در ذات و صفات ما پیمانه عقل عقلاء» نیست، و هم و فهم از ما چه نشان دهد که منشور صفات ما را توقیع جز «لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْ‌ءٌ» نیست. «لم یزل و لا یزال» نعت جبروت ما است، صفت حدثان را با جلال قدم چه کار! ازل و ابد مرکب قضا و قدر ما است. محو و صحو را با ما چه خویشی! وحدانیّت و فردانیّت نعت تعزّز ما است.

Обу хокро бо мо чаҳ муносибат ! агар на офтоби ҷалол «у ҳўи идрки алأбсор » аз вилоят « латифу хабир » бар шумо тофтӣ , ъўосФи лои тдркаҳи алأбсори дамор аз ҷон шумо баровардӣ ,у бктми адами бози барадӣ , локинаи ъзи ҷалолаи боллтФи маърӯфу болФзли мавсуф . Бабанда навозӣ маърӯфаст ,у бмҳрбонии мавсуф , блтФи худ ва аз омадаи бўФоءи умеди дорон , бФзли худ пазирндаи ҳақирҳои парастандагон ,у бикрами худ созандаи кори бандагон дар ду ҷаҳон .

آب و خاک را با ما چه مناسبت! اگر نه آفتاب جلال «وَ هُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصارَ» از ولایت «لطیف و خبیر» بر شما تافتی، عواصف لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ دمار از جان شما برآوردی، و بکتم عدم باز بردی، لکنّه عز جلاله باللّطف معروف و بالفضل موصوف. ببنده نوازی معروف است، و بمهربانی موصوف، بلطف خود و از آمده بوفاء امید داران، بفضل خود پذیرنده حقیرهای پرستندگان، و بکرم خود سازنده کار بندگان در دو جهان.

Қади ҷоءкми бсоӣри ман рбкми ҷой дигар гуфт : қади ҷоءткми мавъизаи ман рбкм . Ҷой дигар гуфт : қади ҷоءкми бурҳони ман рбкм . Ҷой дигар гуфт : қади ҷоءкми ман аллоҳи нуру китоби мубин , омад бшмо аз худованди шумо чароғии равшан , пандии балиғ , нурии тамом , ҳуҷҷатии ошкоро , номае пайдо . Чароғӣ ки дилҳо афзуд , нурӣ ки рӯҳ ҷон афзоед , зикрӣ ки сар банда ороед . Номае ки банда бидон нозад , номае ! ва чаҳ номае ки роҳ банда бидон кушода , инсофи вай дар он дода , кори дайн вай бидон сохта , ҳабл вай бидон пайваста , дил вай бидон ороста , айб вай бидон пӯшида , дайн вай бидон кӯшида , гӯш вай бакулед он кушода , саодату пирӯзии худ дар он ёфта . Номае ки чароғ дилҳоаст , шустан ғамҳоаст , шФоء дардҳоаст « шФоءи лмои фии алсдўр » . Чароғ танбеҳаст , чароғи шарм ки аз дили нопокони торикии шухии бабрад . Чароғи илм ки аз дили ҷоҳилони торикии сФаҳи бабрад .

قَدْ جاءَکُمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّکُمْ جای دیگر گفت: قَدْ جاءَتْکُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ. جای دیگر گفت: قَدْ جاءَکُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّکُمْ. جای دیگر گفت: قَدْ جاءَکُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ کِتابٌ مُبِینٌ، آمد بشما از خداوند شما چراغی روشن، پندی بلیغ، نوری تمام، حجّتی آشکارا، نامه‌ای پیدا. چراغی که دلها افزود، نوری که روح جان افزاید، ذکری که سرّ بنده آراید. نامه‌ای که بنده بدان نازد، نامه‌ای! و چه نامه‌ای که‌ راه بنده بدان گشاده، انصاف وی در آن داده، کار دین وی بدان ساخته، حبل وی بدان پیوسته، دل وی بدان آراسته، عیب وی بدان پوشیده، دین وی بدان کوشیده، گوش وی بکلید آن گشاده، سعادت و پیروزی خود در آن یافته. نامه‌ای که چراغ دلها است، شستن غمها است، شفاء دردها است «شِفاءٌ لِما فِی الصُّدُورِ». چراغ تنبیه است، چراغ شرم که از دل ناپاکان تاریکی شوخی ببرد. چراغ علم که از دل جاهلان تاریکی سفه ببرد.

Номае ки бандаро бон дар дунёи ҳаловати тоъат , бадари марги Фўзу саломат , дар гӯри талқини ҳуҷҷат , дар қиёмати сбкборӣу раҳмат , дар биҳишти ризоу лақоу руят .

نامه‌ای که بنده را بآن در دنیا حلاوت طاعت، بدر مرگ فوز و سلامت، در گور تلقین حجّت، در قیامت سبکباری و رحمت، در بهشت رضا و لقا و رؤیت.

Атбъи мо أўҳии إлики ман рбки ваҳй дигарасту рисолати дигар . Ваҳй онаст ки дар хилват « أўи أднӣ » сарои басари бадви пайваст ки : « Фأўҳии إлии абдаи мо أўҳӣ »

اتَّبِعْ ما أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وحی دیگر است و رسالت دیگر. وحی آنست که در خلوت «أَوْ أَدْنی‌» سرّا بسرّ بدو پیوست که: «فَأَوْحی‌ إِلی‌ عَبْدِهِ ما أَوْحی‌»

. Рисолат онаст ки бзоҳри буи фурӯ фиристоданд ки : « ҳўи алзии أнзли алейк алкитоб » яъне бавоситаи Ҷабраил . Пас гуфтанд : ё Муҳамад ! ончии бавоситаи Ҷабраил фурӯ омад бхлқи расон : блғи мо أнзли إлики ман рбк ,у ончӣ бхлўт ёфтӣ аз ваҳии мо , сар дӯстӣаст гӯши дор ва бар пай он бош : атбъи мо أўҳии إлики ман рбк .

. رسالت آنست که بظاهر بوی فرو فرستادند که: «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ عَلَیْکَ الْکِتابَ» یعنی بواسطه جبرئیل. پس گفتند: یا محمّد! آنچه بواسطه جبرئیل فرو آمد بخلق رسان: بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ، و آنچه بخلوت یافتی از وحی ما، سرّ دوستی است گوش دار و بر پی آن باش: اتَّبِعْ ما أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ.

Ва أқсмўои биллоҳи алоиаҳи въдўои ман анФсҳми алоямони луи шоҳдўои албрҳон ,у лами иълмўои анҳми таҳти қаҳри алҳкм , ва мо иғнии вузӯҳи алодлаҳи лмни лои исоъдаҳи савобиқи алрҳмаҳ . Алсбили возеҳ ,у алдлили лоӣҳ ,у локини комаи қил :

وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ الایة وعدوا من انفسهم الایمان لو شاهدوا البرهان، و لم یعلموا انهم تحت قهر الحکم، و ما یغنی وضوح الادلة لمن لا یساعده سوابق الرحمة. السبیل واضح، و الدلیل لائح، و لکن کما قیل: