Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими исми ишири илои смўаҳи фии азала , исми идли алӣ улувваа фии абада . Смўаҳи фии азалаи нафии албдоиаҳ , ва улувваа фии абадаи нафии алнҳоиаҳ , Фҳўи алаввали лои ифтитоҳи лўҷўдаҳи алохр , лои инқитоъи лсбўтаҳи аззоҳир , лои хФоءи лҷлоли ъзаҳи алботн , лои сиблати илои идроки ҳуққа .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اسم یشیر الی سموّه فی ازله، اسم یدلّ علی علوه فی ابده. سمّوه فی ازله نفی البدایة، و علوّه فی ابده نفی النهایة، فهو الاول لا افتتاح لوجوده الآخر، لا انقطاع لثبوته الظاهر، لا خفاء لجلال عزه الباطن، لا سبیل الی ادراک حقّه.

Номи худои Карим , ҷаббор , номи дор , азим , аввали бдоноиӣу тавоноӣ ,у охири бакори ронӣу кори худоӣ , зоҳири бкрдгорӣу подшоҳӣ , ботин аз чун ва чарое . Аввал ҳар неъмат , охир ҳар меҳнат , зоҳир ҳар ҳуҷҷат , ботин ҳар ҳикмат . Аввал ки набӯдҳо донист , охир ки медонад ончӣ донист . Зоҳир бидонча сохт дар ҷаҳон , ботин аз ваҳмҳои пинҳон , фарох бахшоишасту меҳрбон , ягона ва яктост аз азал то ҷовдон , воҳиду ваҳид дар ном ва дар нишон , розҳо шунӯд чаҳ ошкоро ва чаҳ ниҳон , мояи рамидагон ,у паноҳи музтарон ,у ёдгор бедилон :

نام خدای کریم، جبّار، نام دار، عظیم، اول بدانایی و توانایی، و آخر بکار رانی و کار خدایی، ظاهر بکردگاری و پادشاهی، باطن از چون و چرایی. اول هر نعمت، آخر هر محنت، ظاهر هر حجت، باطن هر حکمت. اول که نبودها دانست، آخر که میداند آنچه دانست. ظاهر بدانچه ساخت در جهان، باطن از وهمهای پنهان، فراخ بخشایش است و مهربان، یگانه و یکتاست از ازل تا جاودان، واحد و وحید در نام و در نشان، رازها شنود چه آشکارا و چه نهان، مایه رمیدگان، و پناه مضطران، و یادگار بی‌دلان:

Ҷунайд гуфт : бисмии аллоҳи ҳайбата ,у фии арраҳмони Авна ,у фии арраҳими маваддатау муҳаббата .

جنید گفت: بسم اللَّه هیبته، و فی الرحمن عونه، و فی الرحیم مودته و محبته.

Аллоҳ ишоратаст бҷлоли алуҳияту иззати аҳадят . Рҳмн ишоратаст бкмоли неъмату ҳасани мъўнту умуми раҳмат бар кафе барят . Раҳим ишоратаст бмҳру муҳаббат хусусан бо аҳли каромат . Ҳусайн Мансур гуфт : « бисмии аллоҳ » аз банда чунонаст ки коф ва навен аз ҳақ . Чун ҳақ гуяд ҷли ҷалола : « кун » , пеш аз онкии кофи бнўни пайвандад , бФрмони аллоҳи олимӣ дар вуҷӯд ояд . Ҳамчунин банда чун бсдқ гуяд : « бисмии аллоҳ » , бар ҳар чаҳ хонд рост ояд , ва ончӣ хоҳад ёбад бгФтор « бисмии аллоҳ » . Қавмии ҳуруф « бисмии аллоҳ » тафсир кардаанд ки « бо » бар худоаст бо пайғомбарони болҳоми набуввату рисолат . Сини сар худоаст бо орифони болҳоми инсу қурбат . Мем миннат худоаст бар мурӣдони бдўоми назари раҳмат . Алиф олоء ӯст . Лоами аввали лутф ӯ . Лоами дувуми лқоء ӯ . Ҳоءи танбеҳу иршод ӯ . Мегуяд : болоءи аллоҳу лутфаи васли ман васли илои лқоءи аллоҳи Фонтбҳўо .

اللَّه اشارت است بجلال الوهیت و عزت احدیت. رحمن اشارت است بکمال نعمت و حسن معونت و عموم رحمت بر کافه بریّت. رحیم اشارت است بمهر و محبت خصوصا با اهل کرامت. حسین منصور گفت: «بسم اللَّه» از بنده چنان است که کاف و نون از حق. چون حق گوید جل جلاله: «کن»، پیش از آنکه کاف بنون پیوندد، بفرمان اللَّه عالمی در وجود آید. همچنین بنده چون بصدق گوید: «بسم اللَّه»، بر هر چه خواند راست آید، و آنچه خواهد یابد بگفتار «بسم اللَّه». قومی حروف «بسم اللَّه» تفسیر کرده‌اند که «با» برّ خدا است با پیغامبران بالهام نبوت و رسالت. سین سرّ خدا است با عارفان بالهام انس و قربت. میم منت خدا است بر مریدان بدوام نظر رحمت. الف آلاء اوست. لام اول لطف او. لام دوم لقاء او. هاء تنبیه و ارشاد او. میگوید: بآلاء اللَّه و لطفه وصل من وصل الی لقاء اللَّه فانتبهوا.

Дар ахбори Мӯсо ( ъ ) овардаанд ки раби алъзаҳ дар мақоми муноҷот бо вай гуфт : ё Мӯсо ! анои аллоҳи арраҳмони арраҳим . Алкбрёءи наътӣ ,у алҷбрўти сифатӣ ,у алдёни исмӣ , Фмн мислии ?

در اخبار موسی (ع) آورده‌اند که رب العزة در مقام مناجات با وی گفت: یا موسی! انا اللَّه الرحمن الرحیم. الکبریاء نعتی، و الجبروت صفتی، و الدّیّان اسمی، فمن مثلی؟

Зиҳии сухани пари офарин , ва бар дилҳо ширин , назми пок , ва гуфт пок , аз худованди пок . Назми бсзо , ва гуфт зебо ,у илми пок ,у меҳри қадим , ойини забон ,у чароғи ҷон ,у нисори ҷовдон . Ҳаме гуяд : эй Мӯсо ! манам худованди ҳамагон , бори худои меҳрбон , Кариму латиф , навозандаи бандагон , дорандаи ҷаҳон ,у неъмати бахши офаридагон ,у навбати сози ҷаҳонён . Алкбрёءи наътӣ .

زهی سخن پر آفرین، و بر دلها شیرین، نظم پاک، و گفت پاک، از خداوند پاک. نظم بسزا، و گفت زیبا، و علم پاک، و مهر قدیم، آئین زبان، و چراغ جان، و نثار جاودان. همی گوید: ای موسی! منم خداوند همگان، بار خدای مهربان، کریم و لطیف، نوازنده بندگان، دارنده جهان، و نعمت بخش آفریدگان، و نوبت ساز جهانیان. الکبریاء نعتی.

эй Мӯсо ! бартарӣу бузургвории наъти ман , ҷабборӣу комгории сифати ман , дёну меҳрбони номи ман , дар олами худ ки чун ман ? умеди осӣони бмн , дармони балоҳо аз ман , шодии даравишони бФзли ман , ороми эшон бўъди ман , манзилашон бар даргоҳи ман , нишастан эшон бомед васли ман , бӯдан эшон дар банди аҳди ман , орзӯии эшон салому каломи ман , шодии эшон бадӣдори ман .

ای موسی! برتری و بزرگواری نعت من، جباری و کامگاری صفت من، دیّان و مهربان نام من، در عالم خود که چون من؟ امید عاصیان بمن، درمان بلاها از من، شادی درویشان بفضل من، آرام ایشان بوعد من، منزلشان بر درگاه من، نشستن ایشان بامّید وصل من، بودن ایشان در بند عهد من، آرزوی ایشان سلام و کلام من، شادی ایشان بدیدار من.

Алмс гуфтаанд ки : илми ҳамаи чиз дар қуръонаст ,у илми қуръон дар ҳуруфи авоил сураст ,у илми ҳуруф дар лоам алифаст ,у илми лоами алиф дар алифаст ,у илми алиф дар нуқта ҳақиқӣаст ,у илми нуқта дар маърифат аслӣаст ,у илми маърифати аслӣ дар машйат азалӣаст ,у илми машйат дар ғайби ҳувият ,у ғайби ҳувиятро ғоят нест , ва онро дарёфт на , ки вайро мисли ва монанд нест : лӣси кмслаҳи шайъи ءу ҳўи алсмиъи албсир .

المص گفته‌اند که: علم همه چیز در قرآن است، و علم قرآن در حروف اوائل سور است، و علم حروف در لام الف است، و علم لام الف در الف است، و علم الف در نقطه حقیقی است، و علم نقطه در معرفت اصلی است، و علم معرفت اصلی در مشیت ازلی است، و علم مشیت در غیب هویت، و غیب هویت را غایت نیست، و آن را دریافت نه، که وی را مثل و مانند نیست: لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْ‌ءٌ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ.

Ҳусайн Мансур гуфт : алифи алиф азаласту лоами лоами абад , ва мем мо байни алозлу алобд ,у соди иттисоли қавмӣу инфисоли қавмӣ . Сад ҳазор муддаиро бсмўми оташ қаҳр бисӯзанд , ва дар вҳдаҳ инфисол афкананд , то як ҷавонмардро бнъти лутф дар доӣраҳи иттисол ором диҳанд ,у тишнагии вайро бшрбт таҳурят бинишонанд . Сарҳои сарварони Қурайшро басӣ дар хок мазаллат буриданд , чун бӯи ҷаҳлу бӯи лҳбу Утбау шебау валиди муғирау амсоли эшон , то нуқта дар дили салмону балолу бӯи дрдоءи сар аз матлаъи давлати хеши барзад , ва дар ҳимояти анояти Сайиди аввалин ва охирин Муҳамад мурсал шуд . Оре ақдӣаст ки дар аввал бастаанд , ва атрӣаст ки дар азал сириштаанд , ва хлътӣаст ки дар коргоҳи азал бофтаанд ,у касро бар он итилоъ надодаанд .

حسین منصور گفت: الف الف ازل است و لام لام ابد، و میم ما بین الازل و الابد، و صاد اتصال قومی و انفصال قومی. صد هزار مدعی را بسموم آتش قهر بسوزند، و در وهده انفصال افکنند، تا یک جوانمرد را بنعت لطف در دائره اتصال آرام دهند، و تشنگی وی را بشربت طهوریت بنشانند. سرهای سروران قریش را بسی در خاک مذلت بریدند، چون بو جهل و بو لهب و عتبه و شیبه و ولید مغیره و امثال ایشان، تا نقطه در دل سلمان و بلال و بو درداء سر از مطلع دولت خویش برزد، و در حمایت عنایت سید اولین و آخرین محمّد مرسل شد. آری عقدی است که در اول بسته‌اند، و عطری است که در ازل سرشته‌اند، و خلعتی است که در کارگاه ازل بافته‌اند، و کس را بر آن اطلاع نداده‌اند.

Сад ҳазор ҷони муқаддаси Фдоءи он як зарраи анояти бод ки рӯзи мисоқ бар ҷонҳои ошиқон таҷаллӣ намӯд , ъноиаҳи алозлиаҳи кифояи алأбдиаҳ .

صد هزار جان مقدس فداء آن یک ذره عنایت باد که روز میثاق بر جانهای عاشقان تجلی‌ نمود، عنایة الازلیّة کفایة الأبدیة.

Китоби أнзли إлики аҳди хсст ба ман байни алонбёءи анки хотами алрсл ,у ъҳдки хотами алъҳўд , тшрҳ ба садро ,у тқр ба айнан . ё Муҳамад ! чашми равшани дор ,у дили шоду ҷони хуррам , ки аз миёни пайғомбарони гӯии сабақи ту барадӣ ,у давлати мўослт дар айни мшоҳдт ту ёфтӣ . Пайғомбарони ҳама бар хабаранд , ва ту боаён . Шроки наълин ту омад тоҷи ҳамагон .

کِتابٌ أُنْزِلَ إِلَیْکَ عهد خصصت به من بین الانبیاء انک خاتم الرسل، و عهدک خاتم العهود، تشرح به صدرا، و تقرّ به عینا. یا محمد! چشم روشن دار، و دل شاد و جان خرّم، که از میان پیغامبران گوی سبق تو بردی، و دولت مواصلت در عین مشاهدت تو یافتی. پیغامبران همه بر خبراند، و تو باعیان. شراک نعلین تو آمد تاج همگان.

Флои икни фии сдрк ҳараҷ манеҳ ё Муҳамад ! нигар то раги ғайрати нингизӣ ,у ҳараҷ дар дил худ наёрӣ , бидон сабаб ки мо бо Мӯсо бар таври сухани гуфтем , ки ончии гуфтеми ҳама дар кори ту гуфтем ,у ҳадис ту кардем . Ҳамонаст ки онҷо гуфт : ва мо канти бҷонби алтўри إзи нодино . ё Муҳамад ! ва агар бо Мӯсои сухани гуфтем , аз пас пардаи гуфтем , ва бо ту дар хилват « أўи أднӣ » бар бисоти инбисоти худ доне ки чаҳ рафт ва чаҳ буд ? !

فَلا یَکُنْ فِی صَدْرِکَ حَرَجٌ مِنْهُ یا محمد! نگر تا رگ غیرت نینگیزی، و حرج در دل خود نیاری، بدان سبب که ما با موسی بر طور سخن گفتیم، که آنچه گفتیم همه در کار تو گفتیم، و حدیث تو کردیم. همانست که آنجا گفت: وَ ما کُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ إِذْ نادَیْنا. یا محمد! و اگر با موسی سخن گفتیم، از پس پرده گفتیم، و با تو در خلوت «أَوْ أَدْنی‌» بر بساط انبساط خود دانی که چه رفت و چه بود؟!

Флои икни фии сдрк ҳараҷ манеҳ ӣнҷои латифа Эй некӯаст . Фӣ сдрк гуфт ,у фӣ қлбк нагуфт , аз онкии ҳараҷро бсдр роҳаст ,у бқлб роҳ нест . Ҷой дигар гуфт : ва лақад наилм أнки изиқи сдрк . АзоФти зиқ бо садр карданд на бо қалб , аз онкии қалб дар маҳал шуҳудаст ,у лзаҳи назар ,у давоми инс ва бо лиззати назару инси шуҳуд ҳараҷ набӯд . Мустафо ( с ) азинҷо гуфт : « тном айнанӣу лои иноми қалбӣ » .

فَلا یَکُنْ فِی صَدْرِکَ حَرَجٌ مِنْهُ اینجا لطیفه‌ای نیکوست. فِی صَدْرِکَ گفت، و فی قلبک نگفت، از آنکه حرج را بصدر راه است، و بقلب راه نیست. جای دیگر گفت: وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّکَ یَضِیقُ صَدْرُکَ. اضافت ضیق با صدر کردند نه با قلب، از آنکه قلب در محل شهود است، و لذّة نظر، و دوام انس و با لذت نظر و انس شهود حرج نبود. مصطفی (ص) ازینجا گفت: «تنام عینای و لا ینام قلبی».

Атбъўои мо أнзли إликми ман рбкми алоиаҳ эй шумо ки хлоӣқед ! ақлҳои мдхўлроу бсоӣри маълулро дар бутаи атбоъ фурӯ гузоред , ва худ рое ва худ писандӣ дар боқӣ кунед , ки худ роеро навое нест , ва худ писандиро рӯй нест . Наққодони дайни ислому хозинони ҳазрати набувват дайраст то нофаҳои ҳидоят бар кушоданд ,у сабои давлати дайнро фармуданд ки насими ин нофаҳо бўдиъти бтўи додем . Гирди олами тавоф ҳаме кун ,у аҳвол ҳар қавмӣ мтолът мекун . Ҳар куҷои димоғии бинии ошиқона , ва ҳар куҷои дилии бинӣ бар миҷмараи қаҳри ишқи сӯхта , насимӣ аз вай бидон дил ва бидон хотири расон . Он бечорагону бимоигони куфраи Қурайш , он рондагони ҳазрат ,у матрудони қтиът , димоғҳои эшон дар қаҳри хизлон буд .

اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ الایة ای شما که خلائق‌اید! عقلهای مدخول را و بصائر معلول را در بوته اتباع فرو گذارید، و خود رایی و خود پسندی در باقی کنید، که خود رایی را نوایی نیست، و خود پسندی را روی نیست. نقادان دین اسلام و خازنان حضرت نبوت دیر است تا نافه‌های هدایت بر گشادند، و صبای دولت دین را فرمودند که نسیم این نافه‌ها بودیعت بتو دادیم. گرد عالم طواف همی کن، و احوال هر قومی مطالعت می‌کن. هر کجا دماغی بینی عاشقانه، و هر کجا دلی بینی بر مجمره قهر عشق سوخته، نسیمی از وی بدان دل و بدان خاطر رسان. آن بیچارگان و بیمایگان کفره قریش، آن راندگان حضرت، و مطرودان قطیعت، دماغهای ایشان در قهر خذلان بود.

Насимии насиби димоғ эшон наомад , то раби алъзаҳи бҳкми ҳурмони эшонро мегуяд : қлилои мо тзкрўн . Ва кам ман қарияи أҳлкноҳо кам ман аҳли қарияи ркнўои илои алғФлаҳ ,у ағтрўои батӯлии алмҳлаҳ , Фботўои фии хФзи алдъаҳ ,у أсбҳўоу қади содФтҳми алблоёи бғтаҳ ,у أдрктҳми алқзиаҳи алозлиаҳ . Тлки санаи аллоҳи фии аллазӣнаи хлўои ман алкоФрину одатаи фии алмозини ман алмордин .

نسیمی نصیب دماغ ایشان نیامد، تا رب العزة بحکم حرمان ایشان را میگوید: قَلِیلًا ما تَذَکَّرُونَ. وَ کَمْ مِنْ قَرْیَةٍ أَهْلَکْناها کم من اهل قریة رکنوا الی الغفلة، و اغتروا بطول المهلة، فباتوا فی خفض الدعة، و أصبحوا و قد صادفتهم البلایا بغتة، و أدرکتهم القضیة الازلیة. تلک سنة اللَّه فی الذین خلوا من الکافرین و عادته فی الماضین من الماردین.

эй мискин ! нигар ки брўзгори амну сиҳҳату неъмат фирефта нагардӣ , ва агар рӯзӣ муродат барояд , аз дунё эмин нанишинӣ , ки заволи неъмату бтши ҷаббории бештари буқат амн ояд . Иқўли аллоҳи таъолӣ : ҳатто إзои Фрҳўои бмои أўтўои أхзноҳми бғтаҳ , ҳатто إзои أхзти алأрзи зхрФҳои алоиаҳ . Ва знўои أнҳми монътҳми ҳсўнҳми ман аллоҳи алоиаҳ , иҳсби أни молаи أхлдаҳ , куллан , кам тркўои ман ҷиноту ъиўни алоиаҳ , أу лами ткўнўои أқсмтми алоиаҳ , إнии أрокми бихири алоиаҳ . Ҳар ки дарин оёт тадаббур кунад донад ки ин бисоти лаъибу лаҳв дар навиштанӣаст , ва ин хонҳои бнқш ванигор гузоштанӣаст , ва ин ҷаҳонёну ҷҳондорон ки хаста даҳранд ,у масти шаҳват , дар сафина хатаранд , ва дар гирдоби ҳалок :

ای مسکین! نگر که بروزگار امن و صحت و نعمت فریفته نگردی، و اگر روزی مرادت برآید، از دنیا ایمن ننشینی، که زوال نعمت و بطش جباری بیشتر بوقت امن آید. یقول اللَّه تعالی: حَتَّی إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً، حَتَّی إِذا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها الایة. وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ مانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ الایة، یَحْسَبُ أَنَّ مالَهُ أَخْلَدَهُ، کَلَّا، کَمْ تَرَکُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُیُونٍ الایة، أَ وَ لَمْ تَکُونُوا أَقْسَمْتُمْ الایة، إِنِّی أَراکُمْ بِخَیْرٍ الایة. هر که درین آیات تدبر کند داند که این بساط لعب و لهو در نوشتنی است، و این خانهای بنقش و نگار گذاشتنی است، و این جهانیان و جهانداران که خسته دهراند، و مست شهوت، در سفینه خطراند، و در گرداب هلاک:

Яке аз бузургони дайни ббноҳои нӯъмони мунзари бргзшт , онҷо ки хўрнқ ва Содир гӯйанд , гуфт : он банноҳои азим дидам , ва айвонҳои баркашида хароб гашта ,у дӯдӣу гардӣ аз он баромада , ҳама бекор ва бе каси монда . Бидида ибрат дар он май нгрстм ва мегуфтам : ин сконк ? ин ҷиронк ? мо феъли қтонк ? гуфто : ҳотифӣ овоз дод ки :

یکی از بزرگان دین ببناهای نعمان منذر برگذشت، آنجا که خورنق و سدیر گویند، گفت: آن بناهای عظیم دیدم، و ایوانهای برکشیده خراب گشته، و دودی و گردی از آن برآمده، همه بی‌کار و بی‌کس مانده. بدیده عبرت در آن می‌نگرستم و می‌گفتم: این سکّانک؟ این جیرانک؟ ما فعل قطّانک؟ گفتا: هاتفی آواز داد که:

АФноҳми ҳдсони алдҳру алҳқб

افناهم حدثان الدهر و الحقب

Ҳзии манозили ақвоми ъҳдтҳм

هذی منازل اقوام عهدتهم

Ва ғолҳми змни фӣ сарфа навеб

و غالهم زمن فی صرفه نوب

Соҳти баҳами ноӣботи алдҳри Фонқлбўо

صاحت بهم نائبات الدهر فانقلبوا

Гуфто : ва бар деворӣ дидам ки хаттии бад-ӣни сиғаи навишта ки :

گفتا: و بر دیواری دیدم که خطی بدین صیغه نوشته که:

Фии хФзи айшу ъзи мо ?лаи хатар

فی خفض عیش و عزّ ما له خطر

Илои алқбўри Флои айну лои асар

الی القبور فلا عین و لا اثر

Флнсӣлни аллазӣнаи أрсли إлиҳми савол тъниФасту тъзиб . Ва лнсӣлни алмрслини савол ташрифасту тақрйв . Рӯзи қиёмати савол мтФннаст , аз онкии аҳволи халқ мутафовитаст . Савол ҳар кас бар андозаи равиш ӯ . Қавмиро аз кирдори пурсанад . Қавмиро аз неъмат . Қавмиро аз сидқу сФоўт . Қавмиро савол кунанд аз рӯй сиёсату ҳайбат , қавмиро аз лутфу каромат . Саволи кирдор онаст ки : Фўи рбки лнсӣлнҳми أҷмъини ъмои конўои иъмлўн .

فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِینَ أُرْسِلَ إِلَیْهِمْ سؤال تعنیف است و تعذیب. وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِینَ سؤال تشریف است و تقریب. روز قیامت سؤال متفنن است، از آنکه احوال خلق متفاوت است. سؤال هر کس بر اندازه روش او. قومی را از کردار پرسند. قومی را از نعمت. قومی را از صدق و صفاوت. قومی را سؤال کنند از روی سیاست و هیبت، قومی را از لطف و کرامت. سؤال کردار آن است که: فَوَ رَبِّکَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ عَمَّا کانُوا یَعْمَلُونَ.

Саволи неъмат : сами лтсӣлни иўмӣзи ани алнъим . Саволи сидқу сФоўт : лисӣли алсодқини ани садақаам . Саволи ҳайбату сиёсат : أини шркоؤкми аллазӣнаи кантами тзъмўн ?у саволи лутфу каромати савол пайғомбаронаст ,у ҳўи қавлаи таъолӣ :у лнсӣлни алмрслин .

سؤال نعمت: ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ. سؤال صدق و صفاوت: لِیَسْئَلَ الصَّادِقِینَ عَنْ صِدْقِهِمْ. سؤال هیبت و سیاست: أَیْنَ شُرَکاؤُکُمُ الَّذِینَ کُنْتُمْ تَزْعُمُونَ؟ و سؤال لطف و کرامت سؤال پیغامبران است، و هو قوله تعالی: وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِینَ.

Ва алўзни иўмӣз алҳақ вазни аъмоли бмизони ихлос ҳақаст ,у вазни аҳволи бмизони сидқи адл . Бечорау маҳрӯм касе ки амали ваии брёи олӯда ,у ҳоли ваии бъҷби омехта ! ки дар мақоми тарозу на он ҳолро қадре буд , на ин амалро вазнӣ . Иқўли аллоҳи таъолӣ : Фло нақайи ?лаами явми алқёмаҳи взно , ва дар асар умраст : ҳосбўои анФскм қабл أни тҳосбўо ,у знўҳо қабл أни тўзнўо ,у тҳиӣўои ллързи алокбр . Мегуяд : аъмоли хешро вазн кунед пеш аз онкӣ бар шумо вазн кунанд ,у шумор хеш баргиред , ва дар кори худ назар кунед , ки арзи Акбарроу анҷумани қиёматро чаҳ сохтаед ? инаст ки раб Алъоламин гуфт :у лтнзри нафаси мо қидмати лғд , ва дар хабараст ки оқилро чаҳор соъат буд ки саодати хеш дар он талаб кунад ,у рӯзгори хеш бон биорояд : соъатӣ ки дар он ҳисоб хеш кунад ,у аъмолу аҳволи худ синҷид ,у соъатӣ ки вайро дар он бо ҳақи розӣ буд ,у ниёзии намояд ,у соъатӣ ки дар он тадбири маоши хеши биҷои орад ,у соъатӣ ки дар муноҷот ва бидонча ӯро доданд аз дунё биёсоед .

وَ الْوَزْنُ یَوْمَئِذٍ الْحَقُّ وزن اعمال بمیزان اخلاص حقّ است، و وزن احوال بمیزان صدق عدل. بیچاره و محروم کسی که عمل وی بریا آلوده، و حال وی بعجب آمیخته! که در مقام ترازو نه آن حال را قدری بود، نه این عمل را وزنی. یقول اللَّه تعالی: فَلا نُقِیمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَزْناً، و در اثر عمر است: حاسبوا انفسکم قبل أن تحاسبوا، و زنوها قبل أن توزنوا، و تهیئوا للعرض الاکبر. میگوید: اعمال خویش را وزن کنید پیش از آنکه بر شما وزن کنند، و شمار خویش برگیرید، و در کار خود نظر کنید، که عرض اکبر را و انجمن قیامت را چه ساخته‌اید؟ اینست که رب العالمین گفت: وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ، و در خبر است که عاقل را چهار ساعت بود که سعادت خویش در آن طلب کند، و روزگار خویش بآن بیاراید: ساعتی که در آن حساب خویش کند، و اعمال و احوال خود سنجد، و ساعتی که وی را در آن با حق رازی بود، و نیازی نماید، و ساعتی که در آن تدبیر معاش خویش بجای آرد، و ساعتی که در مناجات و بدانچه او را دادند از دنیا بیاساید.

Ва алўзни иўмӣз алҳақ перони тариқату арбоб маърифат гуфтанд : мавозин мухталифаст : нафасу рӯҳро мизонеасту қалбу ақлро мизоне ,у маърифату сарро мизоне .

وَ الْوَزْنُ یَوْمَئِذٍ الْحَقُّ پیران طریقت و ارباب معرفت گفتند: موازین مختلف است: نفس و روح را میزانی است و قلب و عقل را میزانی، و معرفت و سر را میزانی.

Нафасу рӯҳро мизони амр ва наҳйаст , ва ҳар ду каффаи он китобу суннат . Қалбу ақлро мизон савобаст , ва ҳар ду каффаи он въд ва ваъидаст . Маърифату сарро мизон ризоаст , ва ҳар ду каффаи он ҳрбу талаб . Ҳрб аз дунё бгрихтнаст , ва дар уқбо овихтан ,у талаби уқбо бгзоштнаст ,у мавлоро ҷустан . Ҳамаи чизе то наҷӯӣ наёбӣ ,у ҳақро то наёбӣ наҷӯӣ .

نفس و روح را میزان امر و نهی است، و هر دو کفه آن کتاب و سنت. قلب و عقل را میزان ثواب است، و هر دو کفه آن وعد و وعید است. معرفت و سر را میزان رضا است، و هر دو کفه آن هرب و طلب. هرب از دنیا بگریختن است، و در عقبی آویختن، و طلب عقبی بگذاشتن است، و مولی را جستن. همه چیزی تا نجویی نیابی، و حق را تا نیابی نجویی.

Аз онаст ки толибон ҳақ азизанд .

از آنست که طالبان حق عزیزاند.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ ! агар касе туро баталаб ёфт , ман худ талаб аз ту ёфтам . Ар касе туро бҷстн ёфт , ман бгрихтн ёфтам . Илоҳӣ ! чун вуҷӯди ту пеш аз талаб ва толибаст , толиб аз он дар талабаст ки беқарорӣ бирав ғолибаст . Аҷаб онаст ки ёфт нақд шуду талаб бар брнхост . Ҳақи дида вар шуд ,у парда иззат баҷост !

پیر طریقت گفت: الهی! اگر کسی ترا بطلب یافت، من خود طلب از تو یافتم. ار کسی ترا بجستن یافت، من بگریختن یافتم. الهی! چون وجود تو پیش از طلب و طالب است، طالب از آن در طلب است که بی‌قراری برو غالب است. عجب آنست که یافت نقد شد و طلب بر برنخاست. حق دیده ور شد، و پرده عزت بجاست!