Қавлаи таъолӣ :у ахтори Мӯсои қавмаи алоиаҳ фарқаст миёни уммати Мӯсо ( ъ )у миёни уммати Муҳамад ( с ) . Уммати Мӯсои баргузӣдаи Мӯсо , ки мегуяд ъзи ҷалола :у ахтори Мӯсои қавма ,у уммати Муҳамади баргузӣдаи худо , ки мегуяд ҷли ҷалола :у лақади ахтрноҳми алии илми алии Алъоламин . Он гуҳи баргузӣдаи Мӯсоро гуфт : Фқолўои أрнои аллоҳи ҷҳраҳи Фأхзтҳми алсоъқаҳи бзлмҳм , ӣнҷо гуфт : أхзтҳми алрҷФаҳ . Ва баргузӣдаи худро гуфт : вуҷӯҳи иўмӣзи нозраҳи إлии рабҳо нозира . Хости хост ҳақаст ,у ихтиёри ихтиёри ҳақ , иқўли аллоҳи таъолӣ :у рбки ихлқи мо ишоءу ихтори мо кони ?лаами алхираҳ . Мӯсо бар бисоти қурбат бар мақоми муноҷот бстохӣ кард бнъти таҳқиқ , дар ҳолати инкисору аФтқор , аз сари зҷру ҳайрат .

قوله تعالی: وَ اخْتارَ مُوسی‌ قَوْمَهُ الایة فرق است میان امت موسی (ع) و میان امت محمد (ص). امت موسی برگزیده موسی، که میگوید عز جلاله: وَ اخْتارَ مُوسی‌ قَوْمَهُ، و امت محمد برگزیده خدا، که میگوید جل جلاله: وَ لَقَدِ اخْتَرْناهُمْ عَلی‌ عِلْمٍ عَلَی الْعالَمِینَ. آن گه برگزیده موسی را گفت: فَقالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ‌، اینجا گفت: أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ. و برگزیده خود را گفت: وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلی‌ رَبِّها ناظِرَةٌ. خواست خواست حق است، و اختیار اختیار حق، یقول اللَّه تعالی: وَ رَبُّکَ یَخْلُقُ ما یَشاءُ وَ یَخْتارُ ما کانَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ. موسی بر بساط قربت بر مقام مناجات بستاخی کرد بنعت تحقیق، در حالت انکسار و افتقار، از سر ضجر و حیرت.

Ин тҳоср намӯд ки : إни ҳаии إлои Фтнтк . Он гуҳи хештанро дарёфт ,у бнъти аҷзу шикастагии бозгашт , аз дар ҳайбат ва иҷлол даромад . Ҳукми бакулят бо ҳақи афканд ки : тзли баҳои ман тшоءу тҳдии ман тшоء . Бад-ӣн қаноат накард ки забон сано бикшод . Тазаррӯъу зорӣ дар он пайваст ки : أнти влинои ФоғФри лноу арҳмно . Ниёзу хорӣ худ бирав арза кард ,у раҳмату мағфирати хост , гуфт : ФоғФри лноу арҳмноу أнти хайри алғоФрин .

این تحاسر نمود که: إِنْ هِیَ إِلَّا فِتْنَتُکَ. آن گه خویشتن را دریافت، و بنعت عجز و شکستگی بازگشت، از در هیبت و اجلال درآمد. حکم بکلیت با حق افکند که: تُضِلُّ بِها مَنْ تَشاءُ وَ تَهْدِی مَنْ تَشاءُ. بدین قناعت نکرد که زبان ثنا بگشاد. تضرع و زاری در آن پیوست که: أَنْتَ وَلِیُّنا فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا. نیاز و خواری خود برو عرضه کرد، و رحمت و مغفرت خواست، گفت: فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا وَ أَنْتَ خَیْرُ الْغافِرِینَ.

Дар осор овардаанд ки : Мӯсои рӯзи муноҷот то бкнори тавр сино расед . Баҳри гомӣ ки брмигрФт , худоиро сноӣӣ ҳаме кард ,у дъоӣӣ ҳаме гуфт , ва ниёзӣ менамӯд .

در آثار آورده‌اند که: موسی روز مناجات تا بکنار طور سینا رسید. بهر گامی که برمیگرفت، خدای را ثنائی همی کرد، و دعائی همی گفت، و نیازی مینمود.

Пер тариқат гуфт : ниёзмандро рад нест , ва дар пас девори ниёз магар нест ,у дӯстро чун ниёз всилтӣ нест . Мӯсо чун бмқом муноҷот расед дарахти умедаш ба бар омад ,у ашхоси фазл ба дар омад . Шаби ҷудоӣ фурӯ шуд ,у рӯзи васли баромад ,у Мӯсоро шавқ дар дилу зикр бар забону меҳр дар ҷону Асо дар даст , Нидо омад аз ҷаббори коинот ки : эй Мӯсо ! вақт розаст ,у ҳангом нозаст ,у рӯз бораст . ё Мӯсо ! сили тътаҳ . Чаҳ дории ҳоҷат ? чаҳ хоҳӣ аз атийят ? эй Мӯсо ! май хоҳ то май бахшам . Май гӯй то май ниўшм .

پیر طریقت گفت: نیازمند را رد نیست، و در پس دیوار نیاز مگر نیست، و دوست را چون نیاز وسیلتی نیست. موسی چون بمقام مناجات رسید درخت امیدش به بر آمد، و اشخاص فضل به در آمد. شب جدایی فرو شد، و روز وصل برآمد، و موسی را شوق در دل و ذکر بر زبان و مهر در جان و عصا در دست، ندا آمد از جبار کائنات که: ای موسی! وقت راز است، و هنگام ناز است، و روز بار است. یا موسی! سل تعطه. چه داری حاجت؟ چه خواهی از عطیّت؟ ای موسی! می‌خواه تا می‌بخشم. می‌گوی تا می‌نیوشم.

Пер тариқат гуфт : банда ки вобастаи ҳақ буду шоистаи меҳр , ӯро бъноити бёроинду бФзл бор диҳанд ,у бмҳр халъат пӯшонанд , ва бикрам бинавозанд , то бстох гардад . Он гуҳи миёни ғайрату меҳри мигрдоннд , гуҳии ғайрат дар дарбандад , то забони раҳе дар хоҳиш ояд . Гуҳии меҳр дар бигушоед то раҳе бъён менозад .

پیر طریقت گفت: بنده که وابسته حق بود و شایسته مهر، او را بعنایت بیارایند و بفضل بار دهند، و بمهر خلعت پوشانند، و بکرم بنوازند، تا بستاخ گردد. آن گه میان غیرت و مهر میگردانند، گهی غیرت در دربندد، تا زبان رهی در خواهش آید. گهی مهر در بگشاید تا رهی بعیان می‌نازد.

إнои ҳднои إлик эй : млнои илои динк ,у срнои лаки болклиаҳи ман ғайр أн натарк лأнФснои бақия . Мегуяд : худовандо ! бҳмгии бтў боз гаштем ? ва аз ҳавлу қувваи хеши мтбрии шудем ,у хештанро бтў супурдем ,у баҳр чаҳ ҳукм кардӣ ризои додем . Моро бмо боз магузор , ва мое мо аз пеш мо бурдор . Ҳамонаст ки Мустафо ( с ) гуфт : « лои тклнии илои нафасии турфаи айну лои ақали ман злк » .

إِنَّا هُدْنا إِلَیْکَ ای: ملنا الی دینک، و صرنا لک بالکلیة من غیر أن نترک لأنفسنا بقیة. میگوید: خداوندا! بهمگی بتو باز گشتیم؟ و از حول و قوة خویش متبری شدیم، و خویشتن را بتو سپردیم، و بهر چه حکم کردی رضا دادیم. ما را بما باز مگذار، و مایی ما از پیش ما بردار. همانست که مصطفی (ص) گفت: «لا تکلنی الی نفسی طرفة عین و لا اقل من ذلک».

Ва қоли слии аллоҳи алайҳу силам : « воқиаҳи кўоқиаҳи алўлид » .

و قال صلّی اللَّه علیه و سلم: «واقیة کواقیة الولید».

Ба Довӯд ваҳй омад ки : эй Довӯд ! дӯстони маро бо андӯҳи дунё чаҳ кор , андӯҳи дунёи ҳаловати муноҷот аз дили эшон бабрад . эй Довӯд ! ман аз дӯстони хеши он дӯст дорам ки рӯҳонӣ бошанд , ғам ҳеҷ нахуранд ,у дил дар дунё набанданд ,у кору шуғли худ бҳмгӣ бо ман афкананд ,у бқзоءи ман ризо диҳанд .

به داود وحی آمد که: ای داود! دوستان مرا با اندوه دنیا چه کار، اندوه دنیا حلاوت مناجات از دل ایشان ببرد. ای داود! من از دوستان خویش آن دوست دارم که روحانی باشند، غم هیچ نخورند، و دل در دنیا نبندند، و کار و شغل خود بهمگی با من افکنند، و بقضاء من رضا دهند.

Расӯл худо гуфт : « алрзои болқзоءи боби аллоҳи алаъзам » .

رسول خدا گفت: «الرضا بالقضاء باب اللَّه الاعظم».

Дар банӣ Исроили обидӣ буд , рӯзгори дароз дар ибодат басар оварда . Бихоб намуданд ӯро ки : рафиқи ту дар биҳишт фалонаст . Вай баталаб он кас бархест то бибинад ки ибодат вай чист ? аз вай на намоз шаб дид на рӯзаи рӯзи магари Фроӣз . Гуфт : маро бигӯӣ то кирдор ту чист ? гуфт : накардаам ибодатии фаровон , берун аз ончӣ дидӣ . Аммо як хислатаст дар ман , чун дар бало ва беморӣ бошам , нахоҳам ки дар офият бошам , вар дар офтоб бошам нахоҳам ки дар соя бошам ,у баҳр чаҳ аллоҳ ҳукм кунад ризои даҳум ,у брхўости аллоҳи хости худ ниФзоим , обид гуфт : инаст ки турои бад-ӣни манзили расонид .

در بنی اسرائیل عابدی بود، روزگار دراز در عبادت بسر آورده. بخواب نمودند او را که: رفیق تو در بهشت فلان است. وی بطلب آن کس برخاست تا ببیند که عبادت وی چیست؟ از وی نه نماز شب دید نه روزه روز مگر فرائض. گفت: مرا بگوی تا کردار تو چیست؟ گفت: نکرده‌ام عبادتی فراوان، بیرون از آنچه دیدی. امّا یک خصلت است در من، چون در بلا و بیماری باشم، نخواهم که در عافیت باشم، ور در آفتاب باشم نخواهم که در سایه باشم، و بهر چه اللَّه حکم کند رضا دهم، و برخواست اللَّه خواست خود نیفزایم، عابد گفت: اینست که ترا بدین منزل رسانید.

Аллазӣнаи итбъўн алрасул алнабӣ алأмии ин оят ва ончӣ бидон пайваста то охири вирд , изҳори шараф Мустафоасту баёни хсоӣсу фазоъили вай . Раби алъзаҳ ӯро бстўд , ва бар ҷаҳонёни баргузед ,у набуввату рисолатро бипасандед ,у хотами пайғомбарону муқтадоӣ ҷаҳонён кард , ва ҳар чанд ки уммӣ буд китобҳо нахондау нанавишта , илми аввалин ва охирин донист ,у шароеъу аҳкоми дайну макорими ахлоқро баён кард ,у ахбори пешинёну ойини рафтагону саргузашти эшон , аз он ҷҳондорон ки буданд ва хоҳанд буд то бқёмт , аз ҳама хабар дод ,у блФзи ширину баёни пурофарини баҳама ишорат кард . Сад ва бист ваанд ҳазор пайғомбар ки бхоки Фрўшднд дар орзӯӣ он буданд ки эшонро бар асрори фитрати он меҳтари олами итилоъ буд , ва ҳаргиз набӯд , ва надонистанд ,у иззати қуръон хабар медиҳад ки : Фأўҳии إлии абдаи мо أўҳӣ

الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الْأُمِّیَّ این آیت و آنچه بدان پیوسته تا آخر ورد، اظهار شرف مصطفی است و بیان خصائص و فضائل وی. رب العزة او را بستود، و بر جهانیان برگزید، و نبوت و رسالت را بپسندید، و خاتم پیغامبران و مقتدای جهانیان کرد، و هر چند که امی بود کتابها نخوانده و ننوشته، علم اولین و آخرین دانست، و شرایع و احکام دین و مکارم اخلاق را بیان کرد، و اخبار پیشینیان و آئین رفتگان و سرگذشت ایشان، از آن جهانداران که بودند و خواهند بود تا بقیامت، از همه خبر داد، و بلفظ شیرین و بیان پرآفرین بهمه اشارت کرد. صد و بیست و اند هزار پیغامبر که بخاک فروشدند در آرزوی آن بودند که ایشان را بر اسرار فطرت آن مهتر عالم اطلاع بود، و هرگز نبود، و ندانستند، و عزت قرآن خبر میدهد که: فَأَوْحی‌ إِلی‌ عَبْدِهِ ما أَوْحی‌

Он хазинаи асрори фитрати Муҳамади мурсалро Меҳрӣ бар ниҳодем ва тамаъҳо аз дарёфт он бибаредем ,у ъндаҳи мФотҳи алғиб :

آن خزینه اسرار فطرت محمد مرسل را مهری بر نهادیم و طمعها از دریافت آن ببریدیم، وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ:

Яке аз ҷавонмардони тариқати васф вай мекунад ки : Сироҷи ман нури алғиби бдоу ғор ,у ҷоўзи алсрҷ васор , кони исмаи мзкўро қабл алҳўодсу алокўон ,у зикраи мшҳўро қабл алқблу баъди албъду алҷўоҳру алолўон . Ҷавҳараи сафавӣ , каломаи набавӣ , ҳукмаи алавӣ , иборатаи арабӣ , лои машриқӣу лои мағрибӣ , ҳасба Абуӣ , рафиқаи рбўӣ , соҳибаи умавӣ , мо харҷи хориҷ ман мем Муҳамад , ва мо дахли фии ҳоӣаҳи аҳад . Офариниши ҳама дар мем Муҳамад муталошӣ шуд . Ҳар куҷо дар олами дардӣу сӯзӣ буд , дар муқобили сӯзи вай ночиз шуд . Анбиёу авлиёу садиқон чанд ки тавонистанди мураккабҳо дўониднд , бохри бовели қадами ваии расиданд . Он мақом ки зибр хлоӣқ омад зери қадам худ напасандед . Тӯбоу зулфӣ ки ғояти ртбт садиқон аст бидон нанигаред : мо зоғи албср ва мо тғӣ . Дар васф вай гуфтаанд : қамари таҷаллии ман байни алоқмор , кавкаби бурҷаи фии фалаки алосрор . Тлъи бадараи ман ғмоми алимомаҳ ,у ашрқти шамсаи ман ноҳияи алтҳомаҳ ,у أзоءи Сироҷаи ман маъдани алкромаҳ . Олълум кулҳо қатраи ман баҳра ,у алҳкми кулҳо ғурфаи ман наҳра ,у алозмони кулҳо соъаҳи ман даҳра . Ҳўи алаввали фии алўслаҳ ,у алохри фии алнбўаҳ ,у аззоҳири болмърФаҳ ,у алботни болҳқиқаҳ .

یکی از جوانمردان طریقت وصف وی میکند که: سراج من نور الغیب بدا و غار، و جاوز السرج و سار، کان اسمه مذکورا قبل الحوادث و الاکوان، و ذکره مشهورا قبل القبل و بعد البعد و الجواهر و الالوان. جوهره صفویّ، کلامه نبویّ، حکمه علویّ، عبارته عربی، لا مشرقیّ و لا مغربیّ، حسبه ابویّ، رفیقه ربویّ، صاحبه امویّ، ما خرج خارج من میم محمّد، و ما دخل فی حائه احد. آفرینش همه در میم محمّد متلاشی شد. هر کجا در عالم دردی و سوزی بود، در مقابل سوز وی ناچیز شد. انبیا و اولیا و صدّیقان چند که توانستند مرکبها دوانیدند، بآخر باوّل قدم وی رسیدند. آن مقام که زبر خلائق آمد زیر قدم خود نپسندید. طوبی و زلفی که غایت رتبت صدّیقان است بدان ننگرید: ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغی‌. در وصف وی گفته‌اند: قمر تجلی من بین الاقمار، کوکب برجه فی فلک الاسرار. طلع بدره من غمام الیمامة، و اشرقت شمسه من ناحیة التّهامة، و أضاء سراجه من معدن الکرامة. العلوم کلّها قطرة من بحره، و الحکم کلها غرفة من نهره، و الازمان کلّها ساعة من دهره. هو الاوّل فی الوصلة، و الآخر فی النبّوة، و الظاهر بالمعرفة، و الباطن بالحقیقة.

Он рӯз ки аз Макка ҳиҷрат кард ва рӯй сӯии Мадинаи ниҳод , бхимаҳам маъбад расед .Ам маъбад чун рӯй муборак расӯл дид дар вай мутаҳайир шуд . Гуфт : эй мард ! ту кистӣ ки ӣнҷои омадае ? ҳурӣ ки аз хулди беруни омадае ? моҳӣ ки аз осмони бзири омадае ? ризвонӣ ки аз фирдавси омадае ? қандили аршӣ ки дунёи афрӯхтае ? . . . Тўқиъи лавҳӣ ки аён гаштае ? шамъи тарозӣ ки равон гаштае ? сӯрати бахтӣ ки ниқоб бардоштае ?

آن روز که از مکّه هجرت کرد و روی سوی مدینه نهاد، بخیمه ام معبد رسید. امّ معبد چون روی مبارک رسول دید در وی متحیر شد. گفت: ای مرد! تو کیستی که اینجا آمده‌ای؟ حوری که از خلد بیرون آمده‌ای؟ ماهی که از آسمان بزیر آمده‌ای؟ رضوانی که از فردوس آمده‌ای؟ قندیل عرشی که دنیا افروخته‌ای؟... توقیع لوحی که عیان گشته‌ای؟ شمع طرازی که روان گشته‌ای؟ صورت بختی که نقاب برداشته‌ای؟

Каманди дилҳое ки хона фуруш задае ? банди ҷонҳое ки гӯии ҷамоли рабӯдае ? кимёءи ҷамолӣ ки ҷаҳони нигоштае ? нури шамсу қамарӣ ки падеди омадае ?

کمند دلهایی که خانه فروش زده‌ای؟ بند جانهایی که گوی جمال ربوده‌ای؟ کیمیاء جمالی که جهان نگاشته‌ای؟ نور شمس و قمری که پدید آمده‌ای؟

Сайидӣ ки дар тавозуъи чунон буд ки як қурс аз дарвеш қабул кардӣ ,у дунёи ҷумлаи бик дарвеш додӣ ,у миннат бар наниҳодӣ . Бо ятемӣ роз кардӣ , ва бар Ҷабраил ноз кардӣ . Бо ғарибӣ бинишастӣ , ва бо биҳишти ннгрстӣ . Бмҳмон ъҷўз рафтӣ , ва аз арш ва мо дуни он ҳиммат бар гузоштӣ . Зани беваро радои биФкндӣ ,у бисот дар сидраи мунтаҳии ниФкндӣ . Бо мискинии ҳам зону бинишастӣ . Раҳими дилӣ , хуши суханӣ , неки мардӣ , неки аҳдӣ , рости аҳдӣ , тимори дорӣ , азиз қадре , Муҳамади номӣ , абӯи алқосми книтӣ , Мустафои лақабӣ , сад ҳазорон ҳазор салавоту саломи худоӣ бар рӯҳи поку равони муқаддас ӯ бод :

سیدی که در تواضع چنان بود که یک قرص از درویش قبول کردی، و دنیا جمله بیک درویش دادی، و منت بر ننهادی. با یتیمی راز کردی، و بر جبرئیل ناز کردی. با غریبی بنشستی، و با بهشت ننگرستی. بمهمان عجوز رفتی، و از عرش و ما دون آن همت بر گذاشتی. زن بیوه را ردا بیفکندی، و بساط در سدره منتهی نیفکندی. با مسکینی هم زانو بنشستی. رحیم دلی، خوش سخنی، نیک مردی، نیک عهدی، راست عهدی، تیمار داری، عزیز قدری، محمد نامی، ابو القاسم کنیتی، مصطفی لقبی، صد هزاران هزار صلوات و سلام خدای بر روح پاک و روان مقدس او باد: