Қавлаи таъолӣ :у лақади хлқнокми сами сўрнокми алоиаҳи худованди ҳаким , ҷаббори номи дори азим , кирдигори раҳеи дори алӣам , ҷли ҷалолау азми шаъна , миннат май наад бар фарзанди одам ,у неки худоӣу неки аҳдии худ дар ёд эшон медиҳад . Мегуяд : шуморо ман офаридам , ва чеҳраҳои зебоатони ман нигоштам . Қаду болоатон ман кашидам . Ду чашми бино ва ду гӯши шунавоу забон гуёатон ман додам . Ва ман он худовандам ки аз нест ҳаст кунам , ваз набӯд буд орм , вази оғози нӯсозам . Нигорандаи рӯйҳо манам . Ороиндаҳи ҳамаи никўӣиҳои манам . Ҷуфти созанда ҳар чиз бо ёри манам .

قوله تعالی: وَ لَقَدْ خَلَقْناکُمْ ثُمَّ صَوَّرْناکُمْ الایة خداوند حکیم، جبار نام دار عظیم، کردگار رهی دار علیم، جل جلاله و عظم شأنه، منت می‌نهد بر فرزند آدم، و نیک خدایی و نیک عهدی خود در یاد ایشان می‌دهد. میگوید: شما را من آفریدم، و چهرههای زیباتان من نگاشتم. قد و بالاتان من کشیدم. دو چشم بینا و دو گوش شنوا و زبان گویاتان من دادم. و من آن خداوندم که از نیست هست کنم، وز نبود بود آرم، وز آغاز نوسازم. نگارنده رویها منم. آراینده همه نیکوئیها منم. جفت سازنده هر چیز با یار منم.

Кунанда ҳар ҳаст чунон ки сазовори манам . Осмону замину ҷамодоти офаридами изҳори қудратро , малоикау шаётину ҷини офаридами изҳори ҳайбатро . Одаму одамиёнро офаридами изҳори мағфирату раҳматро . Ҳафтсад ҳазор соли Ҷабраилу Микоилу исрофилу Каррӯбӣону ҳоФин ва софин гирди каъбаи ҷабарут тавоф карданд ,у сбўҳ қуддус гуфтанд . Ҳаргизи баноми вдўдӣу меҳрбонӣу дӯстии мо роҳ набурданд , ва худ нашнохтанд . Ҳаргиз Зуҳра надоштанд ки даъвии дӯстӣ мо кунанд , мо худ даъвии дӯстӣ хокён кардем ки : нҳни аўлёءкм , иҳбҳм . Чандини номи худ аз дӯстӣу меҳрбонӣ бар эшон муштақ кардем ки : ҳўи алғФўри алўдўди алрؤФи арраҳим . Фриштгонро ҳамаи қаҳҳорӣ ва ҷабборӣ намудем , дар ҳуҷби ҳайбаташони бдоштим . Хокёнро ҳамаи рءўФӣ ва раҳимӣ намудем , бар бисоти инбисоташони бдоштим . Дар миёни Фриштгони Ҷабраили мақдаму муҳтарам буд ,у бтхосиси қурбати махсӯс буд ,у номаши ходими арраҳмон буд . Пайваста бар бисоти адли бнъти ҳайбати истода буд . Ҳаргизи бисоти фазлу инбисоти надида буд . То одами сафӣ ( ъ ) наомад фироқу висолу рад ва қабул набӯд . Ҳадиси дилу длором ва дӯстӣ набӯд . Ин ъҷоӣбу зхоӣри ҳама дар ҷарида ишқаст ,у ҷузи дили одами садаф дар ишқ набӯд . Дигарон ҳама аз роҳ халқ омаданд . ӯ аз роҳ ишқ омад : иҳбҳму иҳбўнаҳ . Аз одами тасбеҳу тақдис беш набӯд . Кори эшон як ранг буд . Ъҷоӣби хизмату одоби суҳбату зхоӣри маваддату лтоӣФи муҳаббати бодми пайдои гашт , ки буқаламуни тақдир буд .

کننده هر هست چنان که سزاوار منم. آسمان و زمین و جمادات آفریدم اظهار قدرت را، ملائکه و شیاطین و جن آفریدم اظهار هیبت را. آدم و آدمیان را آفریدم اظهار مغفرت و رحمت را. هفتصد هزار سال جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و کروبیان و حافّین و صافّین گرد کعبه جبروت طواف کردند، و سبوح قدوس گفتند. هرگز بنام ودودی و مهربانی و دوستی ما راه نبردند، و خود نشناختند. هرگز زهره نداشتند که دعوی دوستی ما کنند، ما خود دعوی دوستی خاکیان کردیم که: نحن اولیاءکم، یحبهم. چندین نام خود از دوستی و مهربانی بر ایشان مشتق کردیم که: هو الغفور الودود الرؤف الرحیم. فریشتگان را همه قهاری و جباری نمودیم، در حجب هیبتشان بداشتیم. خاکیان را همه رءوفی و رحیمی نمودیم، بر بساط انبساطشان بداشتیم. در میان فریشتگان جبرئیل مقدم و محترم بود، و بتخاصیص قربت مخصوص بود، و نامش خادم الرحمن بود. پیوسته بر بساط عدل بنعت هیبت ایستاده بود. هرگز بساط فضل و انبساط ندیده بود. تا آدم صفی (ع) نیامد فراق و وصال و رد و قبول نبود. حدیث دل و دلارام و دوستی نبود. این عجائب و ذخائر همه در جریده عشق است، و جز دل آدم صدف درّ عشق نبود. دیگران همه از راه خلق آمدند. او از راه عشق آمد: یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ. از آدم تسبیح و تقدیس بیش نبود. کار ایشان یک رنگ بود. عجائب خدمت و آداب صحبت و ذخائر مودت و لطائف محبت بآدم پیدا گشت، که بوقلمون تقدیر بود.

Сами қлнои ллмлоӣкаҳи асҷдўои лодми Фриштгонро фармуданд ки одамро суҷуд кунед . Сараш онаст ки Фриштгон бичишам таъзим дар он ибодат бе фатрати худ май нгрстнд ,у тасбеҳу тақдиси хешро вазнии тамоми минҳоднд ,у лиҳозои қолўо :у нҳни нсбҳи бҳмдк ва нақудс лак .

ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِکَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فریشتگان را فرمودند که آدم را سجود کنید. سرش آنست که فریشتگان بچشم تعظیم در آن عبادت بی‌فترت خود می‌نگرستند، و تسبیح و تقدیس خویش را وزنی تمام مینهادند، و لهذا قالوا: وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ وَ نُقَدِّسُ لَکَ.

Ҷалоли аҳадяту ҷаноби ҷабарути иззати астғноءи лами изл бо эшон намӯд аз тоъати ҳамаи мутӣъону ибодати ҳамаи осмонён , гуфт : равед ,у одамро суҷуд кунед , ва он суҷуди худро бҳзрти иззати мо бас вазнӣ манеҳед . Ҳануз рақами вуҷӯд бар мавҷӯдот накашида будем , ки ҷамоли мо шоҳиди ҷалоли мо буд мо худ бахуди худро басанда будем . Имрӯз ки халқ офаридем , ҳамон азизем ки будем . Аз имону тоъати ҳдсони ҷалоли лами излро пайвандӣ май дрнбоид :

جلال احدیت و جناب جبروت عزت استغناء لم یزل با ایشان نمود از طاعت همه مطیعان و عبادت همه آسمانیان، گفت: روید، و آدم را سجود کنید، و آن سجود خود را بحضرت عزت ما بس وزنی منهید. هنوز رقم وجود بر موجودات نکشیده بودیم، که جمال ما شاهد جلال ما بود ما خود بخود خود را بسنده بودیم. امروز که خلق آفریدیم، همان عزیزیم که بودیم. از ایمان و طاعت حدثان جلال لم یزل را پیوندی می‌درنباید:

Латифаи дигари шинав аз асрору лақади хлқнокми сами сўрнокми сами қлнои ллмлоӣкаҳи асҷдўои лодм : одамӣ ҷисмасту ҷон ,у ончии варои ҷисм ва ҷонаст , аз он иборат натавон :

لطیفه دیگر شنو از اسرار وَ لَقَدْ خَلَقْناکُمْ ثُمَّ صَوَّرْناکُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِکَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ‌: آدمی جسم است و جان، و آنچه ورا جسم و جان است، از آن عبارت نتوان:

Ҷисмро гуфт :у лақади хлқнокм . Ҷонро гуфт : сами сўрнокм . Ҳамонаст ки ҷой дигар гуфт :у лақади хлқнои алإнсони ман сулолаи ман тин . Боз гуфт : сами أншأноаҳи хлқои охир . Ва бидон ки ин хонҳои хлоӣқ аз ҳафтод ҳазор парда баровардаанд , пардаҳои нуру зулмат , ва хабар бидон нотиқаст : « ани ллаҳи таъолии сабъин алифи ҳиҷоби ман нуру зулма » . Ҳар чаҳ нураст , тухми калима тайибааст , ва ҳар чаҳ зулмати тухми калимаи хабиса , ва он гуҳи ҳамаи бхоки бпўшидаҳ ,у хоки парда ҳама гашта . Гӯйии дарин ҷумлаи хазина асрор кист ? ва он дар макнуни таъбия дарбор кист ?

جسم را گفت: وَ لَقَدْ خَلَقْناکُمْ. جان را گفت: ثُمَّ صَوَّرْناکُمْ. همانست که جای دیگر گفت: وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِینٍ. باز گفت: ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ. و بدان که این خانهای خلائق از هفتاد هزار پرده برآورده‌اند، پرده‌های نور و ظلمت، و خبر بدان ناطق است: «ان للَّه تعالی سبعین الف حجاب من نور و ظلمة». هر چه نور است، تخم کلمه طیبه است، و هر چه ظلمت تخم کلمه خبیثه، و آن گه همه بخاک بپوشیده، و خاک پرده همه گشته. گویی درین جمله خزینه اسرار کیست؟ و آن در مکنون تعبیه دربار کیست؟

Дар даври одами сафии офтоби иззати дайн аз бурҷи шараф худ битофт . Ҳар касе бнқди хеш бино шуд . Одами маҳак буд , «у ъсии одам » сиёҳии маҳак буд , ҳар касе нақди хеш бар маҳак зад , то нақдҳошон баён афтод ки чист . Муллои аъло бнқди пиндору нҳни нсбҳи бҳмдк бино шуданд .

در دور آدم صفی آفتاب عزت دین از برج شرف خود بتافت. هر کسی بنقد خویش بینا شد. آدم محک بود، «وَ عَصی‌ آدَمُ» سیاهی محک بود، هر کسی نقد خویش بر محک زد، تا نقدهاشان بیان افتاد که چیست. ملا اعلی بنقد پندار وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ بینا شدند.

Иблиси маҳҷӯри бнқд « أнои хайр » бино шуд . Онҷои хорӣ буд муҳаққиқ ,у гулӣ буд музаввар , гули бикунаду биндохт , ва хор бимонад дар дидаи пиндошт :

ابلیس مهجور بنقد «أَنَا خَیْرٌ» بینا شد. آنجا خاری بود محقق، و گلی بود مزور، گل بکند و بینداخت، و خار بماند در دیده پنداشت:

Он маҳҷӯри матруди ҳафтсад ҳазор соли меҳмони пиндор буд . Бо худ дуруст карда ки дар маъдан ӯ зараст , ва худ кибрят аҳмараст ! чун нақди хеш бар маҳаки сФўт одам зад , нақдаш қалб омад . Дар маъдани худ нФт ва қӣр дид ,у биҷои зари сбҷ сиёҳ дид :

آن مهجور مطرود هفتصد هزار سال مهمان پندار بود. با خود درست کرده که در معدن او زر است، و خود کبریت احمر است! چون نقد خویش بر محک صفوت آدم زد، نقدش قلب آمد. در معدن خود نفط و قیر دید، و بجای زر سبج سیاه دید:

Гуфтаанд ки : Иблис ба панҷ чизи мустуҷиби лаънату маҳҷӯри даргоҳ бениёзӣ шуд ,у одами бъкси он ба панҷ чизи каромат ҳақ ёфту нури ҳудоу қабули тавба . Яке аз он онаст ки Иблис « лами иқри болзнб » , бгноаҳи хеш мӯътариф нашуд . Кибри вай ӯро фаро эътироф нагузошт ,у одами бсФти аҷз боз омад ,у бгноаҳи хеш мақар омад . Дигар « лами индми алайҳ » , Иблис аз карда пушаймон нагашт , ва узр нахост ,у одам аз карда худ пушаймон шуд ,у узри хост , ва тазаррӯъ кард . Сеюм « лами ялам нафса » , Иблис дар он нофармонӣ бо худ науфтод ,у маломати нафас худ накард ,у одам рӯй бо худ кард , ва худро дар он зиллат маломат кард . Чаҳорум « лами ирии алтўбаҳи алӣ нафса воҷбо » . Иблиси тавба бар худ воҷиб надид . Аз он узр нахост , ва тазаррӯъ накард , ва одам донист ки тавба калид саодатаст ,у шафиъи мағфират , бар худ воҷиб дид , бишитофт , ва то рӯй қабул надид боз нигарадед . Панҷум онаст ки : « қнти ман раҳмаи аллоҳ » , аз раҳмати худо навмед шуд Иблис . Надонист он бадбахт ки навмидӣ аз лӣимон бошад ,у раби алъзаҳ лӣим нест , ва чунон ки навмидӣ нест , эминӣ ҳам нест , ки эминӣ аз оҷизон бошад ,у аллоҳ оҷиз нест . Пас чун навмед шуд он шқӣ дар тавбаи буии фурӯ баста шуд ,у одам навмед нагашт . Дил дар раҳмату мағфирати баст . Бар даргоҳ бе ниёзии мизорид ва менолид , то брҳмт ва мағфират расед .

گفته‌اند که: ابلیس به پنج چیز مستوجب لعنت و مهجور درگاه بی‌نیازی شد، و آدم بعکس آن به پنج چیز کرامت حق یافت و نور هدی و قبول توبه. یکی از آن آنست که ابلیس «لم یقر بالذنب»، بگناه خویش معترف نشد. کبر وی او را فرا اعتراف نگذاشت، و آدم بصفت عجز باز آمد، و بگناه خویش مقر آمد. دیگر «لم یندم علیه»، ابلیس از کرده پشیمان نگشت، و عذر نخواست، و آدم از کرده خود پشیمان شد، و عذر خواست، و تضرع کرد. سوم «لم یلم نفسه»، ابلیس در آن نافرمانی با خود نیفتاد، و ملامت نفس خود نکرد، و آدم روی با خود کرد، و خود را در آن ذلت ملامت کرد. چهارم «لم یری التوبة علی نفسه واجبا». ابلیس توبه بر خود واجب ندید. از آن عذر نخواست، و تضرع نکرد، و آدم دانست که توبه کلید سعادتست، و شفیع مغفرت، بر خود واجب دید، بشتافت، و تا روی قبول ندید باز نگردید. پنجم آنست که: «قنط من رحمة اللَّه»، از رحمت خدا نومید شد ابلیس. ندانست آن بدبخت که نومیدی از لئیمان باشد، و رب العزة لئیم نیست، و چنان که نومیدی نیست، ایمنی هم نیست، که ایمنی از عاجزان باشد، و اللَّه عاجز نیست. پس چون نومید شد آن شقی در توبه بوی فرو بسته شد، و آدم نومید نگشت. دل در رحمت و مغفرت بست. بر درگاه بی نیازی میزارید و می‌نالید، تا برحمت و مغفرت رسید.

Пер тариқат гуфт : майдони роҳи дӯстӣ афродаст . Ошмндаҳи шароби дӯстӣ аз дидор бар меодаст . Бирасад ҳар ки содиқ рӯй ба ончӣ муродаст .

پیر طریقت گفت: میدان راه دوستی افراد است. آشمنده شراب دوستی از دیدار بر میعاد است. برسد هر که صادق روی به آنچه مراد است.