Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим . Бисмии аллоҳи миъроҷи қулӯби алоўлёء , бисмии аллоҳи нури сари алосФёء , бисмии аллоҳи шФоءи судӯри алأтқёء , бисмии аллоҳи калимаи алтқўӣу роҳаҳи алсклӣу шФоءи алмрзӣ . Бисмии аллоҳи нури дил дӯстонаст , ойинаи ҷон орифонаст , чароғи сина муваҳҳидонаст , осоиши ранҷурону марҳам хастагонаст , шФоءи дарду табиби бемор дилонаст , худоё ! гирифтори он дардам ки ту давои он доне , дар орзӯии он сӯзам ки ту саранҷоми онӣ , бандаи он сноом ки ту сазои онӣ , ман дар ту чаҳ донам ту доне , ту онӣ ки худ гуфтӣ ва чунон ки гуфтӣ онӣ .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ. بسم اللَّه معراج قلوب الاولیاء، بسم اللَّه نور سرّ الاصفیاء، بسم اللَّه شفاء صدور الأتقیاء، بسم اللَّه کلمة التقوی و راحة الثکلی و شفاء المرضی. بسم اللَّه نور دل دوستان است، آئینه جان عارفان است، چراغ سینه موحدان است، آسایش رنجوران و مرهم خستگان است، شفاء درد و طبیب بیمار دلان است، خدایا! گرفتار آن دردم که تو دوای آن دانی، در آرزوی آن سوزم که تو سرانجام آنی، بنده آن ثناام که تو سزای آنی، من در تو چه دانم تو دانی، تو آنی که خود گفتی و چنان که گفتی آنی.

Исӣлўнки ани алأнФоли қул алأнФоли ллаҳ ва алрасул , эй меҳтари олам вае Сайиди валади одам , эй мояи фитрат , эй нуқтаи саодат , эй мақсӯди мавҷӯдоту Сайиди коинот , эй нуқтаи доираи ҳодисот , туро май пурсанад аз анфолу ҳукми он , ту аз ваҳии мо ва аз пайғоми мо эшонро ҷавоби даҳ . Қул алأнФоли ллаҳи маликоу лрсўлаҳи алҳкми фӣҳо бмои иқзӣ ба умароу шръо . Анфол аз рӯй малики хдоиросту ҳукми он чунон ки хоҳад Мустафои си рост , бипасандед шумо ки бандагонед ҳукм ӯ , бипазиред ба ҷону дили қавл ӯ , ки қавл ӯ ваҳй моаст , феъл ӯ ҳуҷҷат моаст , шариъат ӯ миллат моаст , ҳукм ӯ дайн моаст . Атбоъ ӯ дӯстӣ моаст .

یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ، ای مهتر عالم و ای سیّد ولد آدم، ای مایه فطرت، ای نقطه سعادت، ای مقصود موجودات و سید کاینات، ای نقطه دایره حادثات، ترا می‌پرسند از انفال و حکم آن، تو از وحی ما و از پیغام ما ایشان را جواب ده. قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ ملکا و لرسوله الحکم فیها بما یقضی به امرا و شرعا. انفال از روی ملک خدایراست و حکم آن چنان که خواهد مصطفی ص راست، بپسندید شما که بندگانید حکم او، بپذیرید به جان و دل قول او، که قول او وحی ما است، فعل او حجت ما است، شریعت او ملت ما است، حکم او دین ما است. اتباع او دوستی ما است.

Фотқўои аллоҳу أслҳўои зоти бинкми тақвои бпноаҳ хеш гиред ки сари ҳамаи тоъатҳо тақвоаст , асли ҳамаи ҳунарҳоу мояи ҳамаи хайрҳо тақвоаст . Тақвоӣ ӯ он дарахтаст ки бех ӯ дар оби вафоу шох ӯ бар ҳўоءи ризо , мива ӯ дӯстии худо . На гармои пушаймонӣ бадв расад , на сармои сирӣ , на боди даврӣ , на ҳўоءи парокандагӣ . Тақвои се чизаст : хавфӣ ки туро аз маъсият боз дорад раҷоӣ ки туро бар тоъат дорад , ризоӣ ки туро бар муҳаббат дорад .

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَیْنِکُمْ تقوی بپناه خویش گیرید که سر همه طاعتها تقوی است، اصل همه هنرها و مایه همه خیرها تقوی است. تقوای او آن درخت است که بیخ او در آب وفا و شاخ او بر هواء رضا، میوه او دوستی خدا. نه گرمای پشیمانی بدو رسد، نه سرمای سیری، نه باد دوری، نه هواء پراکندگی. تقوی سه چیز است: خوفی که ترا از معصیت باز دارد رجایی که ترا بر طاعت دارد، رضایی که ترا بر محبت دارد.

Қавла :у أслҳўои зоти бинкм , бо мардуми бслҳу оштӣ зиндагонӣ кунед ва беозор зӣед , ва ин натавонед магар ки ҳазз худ бигзореду ҳаззи дигарон нигоҳ доред , агар тавонед эсор кунед ва агар на борӣ инсоф диҳед . Бингар ки алтофи карами аҳадяти он даравишонро ки роҳи эсори рафтанду ҳаззи худ бгзоштнд чаҳ ташриф медиҳад ва чун май писандад ки :у иؤсрўни алии أнФсҳму луи кони баҳами хсосаҳ .

قوله: وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَیْنِکُمْ، با مردم بصلح و آشتی زندگانی کنید و بی‌آزار زیید، و این نتوانید مگر که حظ خود بگذارید و حظ دیگران نگاه دارید، اگر توانید ایثار کنید و اگر نه باری انصاف دهید. بنگر که الطاف کرم احدیت آن درویشان را که راه ایثار رفتند و حظ خود بگذاشتند چه تشریف میدهد و چون می‌پسندد که: وَ یُؤْثِرُونَ عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ.

Ани абди аллоҳи бен умри қол : аҳдии лрҷли ман асҳоби расӯли аллоҳи слии аллоҳи алайҳу силами раъси шоҳ , Фқол : ани ахии Флоноу аёлаи аҳўҷи илои ҳозои мно , Фбъс ба илайҳ , қол : Флми изли ибъс ба воҳиди илои охир ҳатто ндоўлҳои сабъаи абёт ҳатто раҷъати илои алаввал , қоли Фнзлту иؤсрўни алии أнФсҳм . . . Алоиаҳ .

عن عبد اللَّه بن عمر قال: اهدی لرجل من اصحاب رسول اللَّه صلی اللَّه علیه و سلم رأس شاة، فقال: انّ اخی فلانا و عیاله احوج الی هذا منّا، فبعث به الیه، قال: فلم یزل یبعث به واحد الی آخر حتی نداولها سبعة ابیات حتی رجعت الی الاوّل، قال فنزلت وَ یُؤْثِرُونَ عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ... الایة.

Қавла : إнмои алмؤмнўни аллазӣнаи إзои зикри аллоҳи вҷлти қлўбҳм , муъминон эшонанд ки аз худоӣ тарсанд . Дарин ояти тарс аз шарти имони ниҳод , ҳам чунон ки ҷое дигар гуфт :у хоФўни إни кантами муъминин тарс зинҳор имонасту ҳисор дайнасту шафиъ гуноҳонаст , ҳар дил ки дар он тарс нест он дил харобасту маъдани фитна ва аз назари аллоҳи маҳрӯм . Дарин оят гуфт муъминон эшонанд ки дар ёд кард аллоҳ дилҳошон битарсад ва билразад . Ҷое дигар гуфт : аллазӣнаи омнўоу ттмӣни қлўбҳми бзкри аллоҳ ишоратаст ки муъминон эшонанд ки дар ёди аллоҳ дилҳошон биёсоед ва орамида гардад , он нишон мубтадӣонаст ва ин васфи улҳоли мунтаҳӣон , банда дар бдоити равиши хеш пайваста мегиряд ва май зорад ва менолад чандон аз бими фироқи бгрид ки ндоءи أлои тхоФўои басар вай расад . Аз бими фироқи брўҳи висол боз ояд , дар он мақом биёсоед ва бинозаду дилаши бёромд , инаст ки мегуяд ҷли ҷалола : ттмӣни қлўбҳми бзкри аллоҳ . Ва гуфтаанд : вҷлти қлўбҳми васф мурӣдаст , ттмӣни қлўбҳми наът муродаст . Вҷлти қлўбҳми аҳли шариъатро шиораст . Ттмӣни қлўбҳми арбоби ҳақиқатро дсораст . Вҷлти қлўбҳми мақом рўндгонаст . Ттмӣни қлўбҳми нишон рабӯдагонаст . Раванда дар роҳ шариъат бомед неъмат бар мақоми хизмат , рабӯда бар бисоти ҳақиқати навохтаи қурбату зулфати бор аз вале неъмат .

قوله: إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ إِذا ذُکِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ، مؤمنان ایشانند که از خدای ترسند. درین آیت ترس از شرط ایمان نهاد، هم چنان که جایی دیگر گفت: وَ خافُونِ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ ترس زینهار ایمان است و حصار دین است و شفیع گناهان است، هر دل که در آن ترس نیست آن دل خراب است و معدن فتنه و از نظر اللَّه محروم. درین آیت گفت مؤمنان ایشان‌اند که در یاد کرد اللَّه دلهاشان بترسد و بلرزد. جایی دیگر گفت: الَّذِینَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِکْرِ اللَّهِ اشارت است که مؤمنان ایشان‌اند که در یاد اللَّه دلهاشان بیاساید و آرمیده گردد، آن نشان مبتدیان است و این وصف الحال منتهیان، بنده در بدایت روش خویش پیوسته میگرید و می‌زارد و می‌نالد چندان از بیم فراق بگرید که نداء أَلَّا تَخافُوا بسر وی رسد. از بیم فراق بروح وصال باز آید، در آن مقام بیاساید و بنازد و دلش بیارامد، اینست که میگوید جل جلاله: تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِکْرِ اللَّهِ. و گفته‌اند: وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وصف مرید است، تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ نعت مراد است. وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ اهل شریعت را شعار است. تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ ارباب حقیقت را دثار است. وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ مقام روندگان است. تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ نشان ربودگان است. رونده در راه شریعت بامید نعمت بر مقام خدمت، ربوده بر بساط حقیقت نواخته قربت و زلفت بار از ولی نعمت.

Аллазӣнаи иқимўни алслоаҳу ммои рзқноҳми инФқўн , дар ояти пеши лухтии аъмол бар шимурд , чун тақвоу вҷлу таваккул . Он гуҳи дарин оят , аъмоли зоҳир чун намозу зкоаҳ дар ани пайваст , он аз Иморот ҳақиқатаст ва ин аз шроӣти шариъат , то бадоне ки ҳар ду дарҳами пайвастау дарҳами баста , ҳақиқат бешариъат ба кор нест ,у шариъат беҳақиқат рост нест . Чун ҳар ду баҳами ҷамъи гашти анга . أўлӣки ҳам алмؤмнўни ҳқо , эй сдқўои сдқоу ҳқўои ҳқо . Муъминони бҳқиқт эшонанд ки ҳам дар шариъат дурустанд ҳам дар ҳақиқат , пас иқомати шариъатро ?лаам дараҷот ъанд рбҳму мғФраҳу сидқи ҳақиқатро ,у ризқи Карими ҳўи ризқи алосрори бмои икўни истиқлолҳо ба ман алмкошФоту алмўослот , ва гуфтаанд ҳақоиқи убудийяту манозилоту мукошифоти ҳақиқат , дар вуҷӯд хислатҳоаст ки дар ин оят бар шимурду ҳўи алтъзими ллзкр ва алўҷл ъанд алсмоъу лозҳори алзёдаҳ алайҳим ъанд таловата ,у ҳқиқаҳи алтўкли алии аллоҳу алқёми бшрўти алъбўдиаҳи алии ҳади алўФоء , Фози кмлти аўсоФҳми сорўои муҳаққиқин болоямон ,у қили أўлӣки ҳам алмؤмнўни ҳқо эй ҳқои анаи сабқати ?лаами ман аллоҳи алҳснии Фсор ?лаам ъанд рбҳми тӯбоу зулфӣу ҳасанӣ .

الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ، در آیت پیش لختی اعمال بر شمرد، چون تقوی و وجل و توکل. آن گه درین آیت، اعمال ظاهر چون نماز و زکاة در ان پیوست، آن از امارات حقیقت است و این از شرائط شریعت، تا بدانی که هر دو درهم پیوسته و درهم بسته، حقیقت بی‌شریعت به کار نیست، و شریعت بی‌حقیقت راست نیست. چون هر دو بهم جمع گشت انگه. أُولئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا، ای صدقوا صدقاً و حقّوا حقاً. مؤمنان بحقیقت ایشان‌اند که هم در شریعت درست‌اند هم در حقیقت، پس اقامت شریعت را لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَةٌ و صدق حقیقت را، وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ هو رزق الاسرار بما یکون استقلالها به من المکاشفات و المواصلات، و گفته‌اند حقایق عبودیت و منازلات و مکاشفات حقیقت، در وجود خصلتها است که در این آیت بر شمرد و هو التعظیم للذکر و الوجل عند السماع و لاظهار الزیادة علیهم عند تلاوته، و حقیقة التوکل علی اللَّه و القیام بشروط العبودیة علی حد الوفاء، فاذ کملت اوصافهم صاروا محققین بالایمان، و قیل أُولئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا ای حقاً انه سبقت لهم من اللَّه الحسنی فصار لهم عند ربهم طوبی و زلفی و حسنی.

Қавлау тўдўни أни ғайри зоти алшўкаҳи ткўни лакам , аз рӯй ишорат мегуяд :

قوله وَ تَوَدُّونَ أَنَّ غَیْرَ ذاتِ الشَّوْکَةِ تَکُونُ لَکُمْ، از روی اشارت میگوید:

« банда то ранҷи набарди басар ганҷ нарасад » .

«بنده تا رنج نبرد بسر گنج نرسد».

Пер тариқат гуфт : ман чаҳ донистам ки модари шодӣ ранҷаст ,у зери як нокомии ҳазор ганҷаст , ман чаҳ донистам ки зиндагӣ дар мурдагӣасту муроди ҳама дар беМуродӣаст . Зиндагии зиндагӣ диласту мурдагии мурдагии нафас , то дар худ бнмирии баҳақ зинда нагардӣ . Бимир эй дӯст агар май зиндагии хоҳӣ . Некӯ гуфт он ҷавони мард ки :

پیر طریقت گفت: من چه دانستم که مادر شادی رنج است، و زیر یک ناکامی هزار گنج است، من چه دانستم که زندگی در مردگی است و مراد همه در بی‌مرادی است. زندگی زندگی دل است و مردگی مردگی نفس، تا در خود بنمیری بحق زنده نگردی. بمیر ای دوست اگر می‌زندگی خواهی. نیکو گفت آن جوان مرد که:

Илоҳӣ ! анкс ки зиндагонии ваии туе ӯ кӣ бимирад ? вонкс ки шуғли ваии туе шуғли басар кӣ барад ? Эй ёфта ва ёфтанӣ на ҷуз аз шинохти ту шодӣ , на ҷуз аз ёфт ту зиндагонӣ , зинда бе ту чун мурдаи зиндонӣ , ва суҳбат ёфта бо ту на ин ҷаҳонӣ на он ҷаҳонӣ .

الهی! انکس که زندگانی وی تویی او کی بمیرد؟ وانکس که شغل وی تویی شغل بسر کی برد؟ ای یافته و یافتنی نه جز از شناخت تو شادی، نه جز از یافت تو زندگانی، زنده بی تو چون مرده زندانی، و صحبت یافته با تو نه این جهانی نه آن جهانی.