Қавлаи таъолӣ : ё أиҳои аллазӣнаи омнўои إни ксирои ман алأҳбору алрҳбони алоиаҳ . Дарин ояти ҳам тахсӣсаст ва ҳам ташрифаст ва ҳам таҳдиду ваъид . Аввали ояти ташриф муъминонаст . Эшонро бндоء каромат мехонд ва ба хитоби Карим май навозад , навохт худ бар эшон май наад ътоءи худ бар эшон май резад ва боямон эшон худ гувоҳӣ медиҳад . Инаст каромату неъмат . Инаст латофату раҳмат . Корӣ дар азали сохта . Бандаро бе бандаи ақди дӯстии бастау ндоءи каромату неъмати бҷони ваии расонида .

قوله تعالی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّ کَثِیراً مِنَ الْأَحْبارِ وَ الرُّهْبانِ الآیه. درین آیت هم تخصیص است و هم تشریف است و هم تهدید و وعید. اول آیت تشریف مؤمنان است. ایشان را بنداء کرامت میخواند و به خطاب کریم می‌نوازد، نواخت خود بر ایشان می‌نهد عطاء خود بر ایشان می‌ریزد و بایمان ایشان خود گواهی می‌دهد. اینست کرامت و نعمت. اینست لطافت و رحمت. کاری در ازل ساخته. بنده را بی‌بنده عقد دوستی بسته و نداء کرامت و نعمت بجان وی رسانیده.

Пер тариқат гуфт ндоءи ҳақ бар се қисмаст якеро ба ндоء ваъид хонд аз рӯй азимат бхўФ афтод . Якеро бндоء въд хонд бнъмти раҳмат бар ҷо афтод . Якеро бндоء лутф хонд бҳкми инбисот бмҳр афтод . Банда бояд ки миёни ин се ҳоли гардон буд : аввали хавфӣ ки ӯро аз маъсият боз дорад дувуми раҷоӣ ки ӯро бар тоъат дорад сеюм Меҳрӣ ки ӯро аз ӯ боз раҳанд .

پیر طریقت گفت نداء حق بر سه قسم است یکی را به نداء وعید خواند از روی عظمت بخوف افتاد. یکی را بنداء وعد خواند بنعمت رحمت بر جا افتاد. یکی را بنداء لطف خواند بحکم انبساط بمهر افتاد. بنده باید که میان این سه حال گردان بود: اول خوفی که او را از معصیت باز دارد دوم رجایی که او را بر طاعت دارد سوم مهری که او را از او باز رهاند.

إни ксирои ман алأҳбору алрҳбони лиأклўни أмўоли анноси болботл . Аз рӯй ишорат мегуяд мабодо ки олам дар таълими илму пер дар тарбияти мурӣд тамаъ дорад брФъи мардуму нафъи дунё ки тамаъ , ойинаи илм торик кунаду чашмаи баракат хушк кунаду қимати мардум ноқис кунаду ҳайбати пер аз дили мурӣди бабраду ҳурмати илми фурӯи ниҳод . Мустафо гуфт : бӣси алъбди абди тамаъи иқўдаҳу ҳўии излаҳу қоли алайҳи ассаломи ётии алии умматии замони амроؤҳми икўни алии алҷўру ълмоӣҳми алии алтмъу ъбодҳми алии алрёءу тҷорҳми алии акли алрбўо ,у нсоؤҳми алии зинаи алднё .

إِنَّ کَثِیراً مِنَ الْأَحْبارِ وَ الرُّهْبانِ لَیَأْکُلُونَ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ. از روی اشارت میگوید مبادا که عالم در تعلیم علم و پیر در تربیت مرید طمع دارد برفع مردم و نفع دنیا که طمع، آئینه علم تاریک کند و چشمه برکت خشک کند و قیمت مردم ناقص کند و هیبت پیر از دل مرید ببرد و حرمت علم فرو نهاد. مصطفی گفت: بئس العبد عبد طمع یقوده و هوی یضله‌ و قال علیه السلام یاتی علی امتی زمان امراؤهم یکون علی الجور و علمائهم علی الطمع و عبّادهم علی الریاء و تجارهم علی اکل الربوا، و نساؤهم علی زینة الدنیا.

Олам ки дар таълими илм , тамаъи бнФъ дунё надораду рФқи халқ дар он наҷуеду илм худ баталаб ҷоҳу раёсату ҷамъи дунё зойеъ накунад , бълми худ бархӯрдор шаваду баракати илм буи расаду савоб ӯ савоби пайғомбарон буд . Мустафо гуфт : ман зори ъолмои Фконмо зор набиё .

عالم که در تعلیم علم، طمع بنفع دنیا ندارد و رفق خلق در آن نجوید و علم خود بطلب جاه و ریاست و جمع دنیا ضایع نکند، بعلم خود برخوردار شود و برکت علم بوی رسد و ثواب او ثواب پیغامبران بود. مصطفی گفت: من زار عالما فکانّما زار نبیا.

Ва дар хабараст ки ҳар ки олимиро зиёрат кунад чунонаст ки илмро зиёрат кард , ва ҳар ки илмро зиёрат кард чунонаст ки худоиро зиёрат кард ва ҳар ки худоиро зиёрат кард ҷойгоҳ ӯ биҳиштаст .

و در خبر است که هر که عالمی را زیارت کند چنان است که علم را زیارت کرد، و هر که علم را زیارت کرد چنان است که خدای را زیارت کرد و هر که خدای را زیارت کرد جایگاه او بهشت است.

Ва аллазӣнаи икнзўни алзҳбу алФзаҳу лои инФқўнҳои фии сиблати аллоҳ . Бухл на кори дайн доронаст ва на халқи дӯстон . Ва гуфтаанд : лӣси ман ахлоқи алонбёءу алсдиқини албхл , лона

وَ الَّذِینَ یَکْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا یُنْفِقُونَها فِی سَبِیلِ اللَّهِ. بخل نه کار دین‌داران است و نه خلق دوستان. و گفته‌اند: لیس من اخلاق الانبیاء و الصّدیقین البخل، لانه‌

Рӯй ан алнабӣ си анаи қол : мо ҷабал вале аллоҳи алоълии алсхоء .

روی عن النبی ص انه قال: ما جبل ولی اللَّه الاعلی السخاء.

Шблиро пурседанд ки зкоаҳ чанд бояд дод . Гуфт : бар мазҳаби фуқаҳо , аз дивист дирами панҷ дирам , ва бар мазҳаби мо ҷумлаи дивист дирам доданӣаст . Гуфтанд : инро дар шаръ , аслӣ бояд гуфт : абӯи бикр ҳар чаҳ дошт ҳама дар бохти он рӯз ки Мустафо аз ёрони садақаи хост . Умри нима мол оварад гуфт : ё расӯли аллоҳи тсдқти бнсФи молӣу таркати алнсФи лъёлӣ вале ъанд аллоҳи аҷр . Бӯи бикр ҳар чаҳ дошт ҳама оварад , ва гуфт : ё расӯли аллоҳи тсдқти бҷмиъи молӣу ллаҳи ъндии мазид . Умр гуфт : нима мол бидодаму марои бнздики худоӣ муздаст . Абӯ бикр гуфт : ҳама бидодам ва аз он худоиро бар ман ҳақаст . Мустафо гуфт : бинкмои мо байни клмтикмо .

شبلی را پرسیدند که زکاة چند باید داد. گفت: بر مذهب فقها، از دویست درم پنج درم، و بر مذهب ما جمله دویست درم دادنی است. گفتند: این را در شرع، اصلی باید گفت: ابو بکر هر چه داشت همه در باخت آن روز که مصطفی از یاران صدقه خواست. عمر نیمه مال آورد گفت: یا رسول اللَّه تصدقت بنصف مالی و ترکت النصف لعیالی ولی عند اللَّه اجر. بو بکر هر چه داشت همه آورد، و گفت: یا رسول اللَّه تصدقت بجمیع مالی و للَّه عندی مزید. عمر گفت: نیمه مال بدادم و مرا بنزدیک خدای مزد است. ابو بکر گفت: همه بدادم و از آن خدای را بر من حق است. مصطفی گفت: بینکما ما بین کلمتیکما.

Умр бар мақоми шариъат буду самар . Аҳли шариъати Наим биҳиштаст . Абӯи бикр бар мақоми ҳақиқат буду самараи аҳли ҳақиқати рӯҳ мушоҳидааст , ҳисоби аҳли шариъат бмўқФаст ҳисоби аҳли ҳақиқат бар бисот инсаст , дар мақъад сидқ ъанд млики муқтадир .

عمر بر مقام شریعت بود و ثمر. اهل شریعت نعیم بهشت است. ابو بکر بر مقام حقیقت بود و ثمره اهل حقیقت روح مشاهده است، حساب اهل شریعت بموقف است حساب اهل حقیقت بر بساط انس است، در مقعد صدق عند ملیک مقتدر.

Явми иҳмии алайҳои фии нори ҷаҳаннами Фткўии баҳои ҷбоҳҳму ҷнўбҳму зҳўрҳм .

یَوْمَ یُحْمی‌ عَلَیْها فِی نارِ جَهَنَّمَ فَتُکْوی‌ بِها جِباهُهُمْ وَ جُنُوبُهُمْ وَ ظُهُورُهُمْ.

Хси алмўозъи алслси ман албдну ҳаии алҷбҳаҳу алҷнбу алзҳри болакӣ , лони албхили азои сأлаҳи алсоӣл зуӣ ҷбҳтаҳи сами аързи анҳу сам валеа зуҳра . Пешонӣ ки хоҷаи буқати саволи соили фаро , ҳам кашад ночор бар он доғ ниҳанд . Паҳлу ки аз сари кибр бар дарвеш занаду пушт ки бар гирданд , ҳам чунон , то доне ки дарвешро дар он ҳазрати ҷоҳ ва миқдораст . Ва шараф дарвеш онаст ки чун тавонгарро эътимод бар дунё буд дарвешро эътимод бар мавло буд , ҳар гуҳ ки тавонгарӣ бхдоӣ тақарруб кунад бўсилт дарвеш кунад ва агар дарвеш битавонгар аз баҳри дунё тақарруб кунад аз дайн бар ояд . Мустафо аз ӣнҷо гуфт : ман тавозуъи ғнёи лғноаҳи зҳби сулси дайна .

خص المواضع الثلث من البدن و هی الجبهة و الجنب و الظهر بالکیّ، لان البخیل اذا سأله السائل زوی جبهته ثم اعرض عنه ثمّ ولیه ظهره. پیشانی که خواجه بوقت سؤال سائل فرا، هم کشد ناچار بر آن داغ نهند. پهلو که از سر کبر بر درویش زند و پشت که بر گرداند، هم چنان، تا دانی که درویش را در آن حضرت جاه و مقدار است. و شرف درویش آنست که چون توانگر را اعتماد بر دنیا بود درویش را اعتماد بر مولا بود، هر گه که توانگری بخدای تقرّب کند بوسیلت درویش کند و اگر درویش بتوانگر از بهر دنیا تقرب کند از دین بر آید. مصطفی از اینجا گفت: من تواضع غنیّا لغناه ذهب ثلث دینه.

Ҳар ки тавозуъкунад тавонгариро аз баҳри тавонгарӣ ваии сикӣ аз дайн вай рафт , ва агар бзбон мадҳ гуяд ду сик рафт , ва агар бадал ӯро таъзим наад ҷумлаи дайни вай дар сар он шуд . Дарвеш буд ки бо дайни пеши тавонгар дар шавад бедайн берун ояду тавонгар , бо гуноҳи пеш вай шавад бегуноҳ берун ояд , пас халқ , эшонро дарвеши михўоннду тавонгари бҳқиқт , худ эшонанд .

هر که تواضع کند توانگری را از بهر توانگری وی سه یکی از دین وی رفت، و اگر بزبان مدح گوید دو سه یک رفت، و اگر بدل او را تعظیم نهد جمله دین وی در سر آن شد. درویش بود که با دین پیش توانگر در شود بی‌دین بیرون آید و توانگر، با گناه پیش وی شود بی‌گناه بیرون آید، پس خلق، ایشان را درویش میخوانند و توانگر بحقیقت، خود ایشان‌اند.

Мустафо гуфт : мулӯки таҳти атмор .

مصطفی گفت: ملوک تحت اطمار.

إни идда алшҳўр ъанд аллоҳи аснои ъушри шҳро . . . Алоиаҳи лмои илми анҳми лои идоўмўни алии мулозимаи алқрб , аФрди баъзи алшҳўри болтФзили лиҳсўҳои бостксори алтоъот ва аммо алхўоси ман ибодаи Фҷмиъи алшҳўри ?лаами шаъбону рамазону ҷамеъи алоёми ?лаами ҷумъау ҷамеъи албқоъи ?лаами колмсоҷду фии маъноаи аншд :

إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً... الآیة لما علم انهم لا یداومون علی ملازمة القرب، افرد بعض الشهور بالتفضیل لیحصوها باستکثار الطاعات و امّا الخواص من عباده فجمیع الشهور لهم شعبان و رمضان و جمیع الایام لهم جمعة و جمیع البقاع لهم کالمساجد و فی معناه انشد:

إни идда алшҳўр ъанд аллоҳи аснои ъушри шҳро . Гуфтаанд ҳикмат дар онкии раби алъзаҳи рӯзгорро бар дувоздаҳ моҳ ниҳод онаст ки то бар адади ҳуруфи тавҳид буду ҳай : « лои илоҳи алои аллоҳ » . Таҳқиқи он хабарро ки Мустафо гуфт : болтўҳиди қомати алсмоўоту аларз .

إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً. گفته‌اند حکمت در آنکه رب العزة روزگار را بر دوازده ماه نهاد آنست که تا بر عدد حروف توحید بود و هی: «لا اله الا اللَّه». تحقیق آن خبر را که مصطفی گفت: بالتوحید قامت السماوات و الارض.

Даври фалак дар осмону гардиши рӯзгору солу моҳ дар замин дар тавҳиди муваҳҳидони баста то ин дувоздаҳ ҳарф аз забони муваҳҳидон равонаст ин дувоздаҳ моҳ бар нсқи хеш ва бар ҳайати хеш гардонаст ҳар ҳарфии посбони моҳии сохтау саботи ин дар баёни он баста , он рӯз ки қазияи илоҳӣу ҳукми азалӣ дар расад ва хоҳад ки банди осмону замини бргшоиду замини хокӣ бар ифшоанду рӯзгор ном зад карда басар ояд , нахусти тавҳид аз миён халқ бардорад то на тавҳид монад на муваҳҳид , на қуръони миёни халқ на муъмин . Инаст ки Мустафо гуфт : лои тқўми алсоъаҳ ҳатто лои иқоли фии аларзи аллоҳи аллоҳ .

دور فلک در آسمان و گردش روزگار و سال و ماه در زمین در توحید موحدان بسته تا این دوازده حرف از زبان موحدان روان است این دوازده ماه بر نسق خویش و بر هیئت خویش گردان است هر حرفی پاسبان ماهی ساخته و ثبات این در بیان آن بسته، آن روز که قضیه الهی و حکم ازلی در رسد و خواهد که بند آسمان و زمین برگشاید و زمین خاکی بر افشاند و روزگار نام زد کرده بسر آید، نخست توحید از میان خلق بردارد تا نه توحید ماند نه موحّد، نه قرآن میان خلق نه مؤمن. اینست که مصطفی گفت: لا تقوم الساعة حتی لا یقال فی الارض اللَّه اللَّه.

إнмои алнсии ءи зиёдаи фии алкФр . . . Алоиаҳи аддӣни мулоҳизаи аламру муҷонибаи алрзқу тарки алтқдми байни ядии аллоҳи субҳонаи фии ҷамеъи аҳкоми алшръи Фолоҷоли фии алтоъаҳи мазрубау алтўҳиди фии урфонаи мтбъу алслоҳи фии аломўри болоқомаҳ алӣ наамма алъбўдиаҳи Фолшҳри мо самоаи аллоҳи шҳроу алъому алҳўли мо қадарау байнаи шръо .

إِنَّمَا النَّسِی‌ءُ زِیادَةٌ فِی الْکُفْرِ... الآیه الدّین ملاحظة الامر و مجانبة الرزق و ترک التقدم بین یدی اللَّه سبحانه فی جمیع احکام الشرع فالآجال فی الطاعة مضروبة و التوحید فی عرفانه متّبع و الصّلاح فی الامور بالاقامة علی نعمة العبودیّة فالشهر ما سمّاه اللَّه شهرا و العام و الحول ما قدره و بینه شرعا.