Қавлаи таъолӣ : إни тсбки ҳасанаи тсؤҳм . Ҳар ки неъмати ваии тамомтар ва навохт худоӣ бар ваии бузургтар , ҳосидони ваии бештар . Мунофиқон ки неъмат ва навохту фазли худои диданд бар Мустафоу муъминони ҳасади бурданду сифат ҳасуд инаст ки худоӣ гуфт : إни тсбки ҳасанаи тсؤҳм , чун неъмату фазли худоиро бар касе бинад андўҳгн шаваду ризоу хушнӯдӣ ӯ ҷуз дар завол неъмат нест . Муъовия гуфт : ҳар дардиро дармон донам ва ҳар кориро тадбирии тавонам магари дарди ҳосид ки онро ҳеҷ дармон надонам ва ҳеҷ тадбир натавонам ки доруии ваии ҷузи заволи неъмат аз маҳсуд нест . Мустафо с гуфт : « сулси ҳни асли кули хтиӣаҳи Фотқўҳну аҳзрўҳни аёкму алкбри ?фони Иблиси ҳамлаи алкбри أни лои исҷди лодми алайҳи ассалому аёкму алҳрси ?фони одами ҳамлаи алҳрси алии ани акли ман алшҷраҳу аёкму алҳсди ?фон банӣ одами анмои қатли аҳдҳмои соҳибаи ҳсдо

قوله تعالی: إِنْ تُصِبْکَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ. هر که نعمت وی تمامتر و نواخت خدای بر وی بزرگتر، حاسدان وی بیشتر. منافقان که نعمت و نواخت و فضل خدای دیدند بر مصطفی و مؤمنان حسد بردند و صفت حسود اینست که خدای گفت: إِنْ تُصِبْکَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ، چون نعمت و فضل خدای را بر کسی بیند اندوهگن شود و رضا و خشنودی او جز در زوال نعمت نیست. معاویه گفت: هر دردی را درمان دانم و هر کاری را تدبیری توانم مگر درد حاسد که آن را هیچ درمان ندانم و هیچ تدبیر نتوانم که داروی وی جز زوال نعمت از محسود نیست. مصطفی ص گفت: «ثلث هنّ اصل کلّ خطیئة فاتقوهنّ و احذروهنّ ایّاکم و الکبر فانّ ابلیس حمله الکبر أن لا یسجد لادم علیه السلام و ایّاکم و الحرص فانّ آدم حمله الحرص علی ان اکل من الشجرة و ایّاکم و الحسد فانّ بنی آدم انّما قتل احدهما صاحبه حسدا

Ва дар хабараст ки Мӯсои алайҳи ассаломи мардиро дид наздики арши азими дараҷа бузург ёфтау бнўохт бениҳояту лутф бе карони расидаи Мӯсо чун ӯро бони тартиб ва он манзалат дид буии ғбтти барад ва он манзилаши орзӯ хост гуфт : бори худоёи он марди бони ртбту манзалат бача расед ? гуфт : أми иҳсдўни анноси алии мо отоҳми аллоҳи ман фазла , неъмати худоу фазли неъмати худо бар бандагон дид ва боишон ҳасади набард . Ва дар хабараст ки дар осмони панҷуми раби алъзаҳи Фриштаҳи офарӣда бар гузаргоҳи аъмол бандагон нишаста чун амали бандаи босмон бар оранд ва буи расад ва ҳам чун офтоб аз равшаноӣу некуии он амал май тобад , буи гуяд : қФи Фонои малики алҳсд , бош ки Фриштаҳи ҳасадам то дар он нагарм ки омехта ҳасадаст ё на агар нишон ҳасад бинад боз гирданд , ва гуяд : азрбўои ваҷҳи соҳибаи ?фонаи ҳосид .

و در خبر است که موسی علیه السلام مردی را دید نزدیک عرش عظیم درجه بزرگ یافته و بنواخت بی‌نهایت و لطف بی‌کران رسیده موسی چون او را بآن ترتیب و آن منزلت دید بوی غبطت برد و آن منزلش آرزو خواست گفت: بار خدایا آن مرد بآن رتبت و منزلت بچه رسید؟ گفت: أَمْ یَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلی‌ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ، نعمت خدا و فضل نعمت خدا بر بندگان دید و بایشان حسد نبرد. و در خبر است که در آسمان پنجم ربّ العزة فریشته آفریده بر گذرگاه اعمال بندگان نشسته چون عمل بنده بآسمان بر آرند و بوی رسد و هم چون آفتاب از روشنایی و نیکویی آن عمل می‌تابد، بوی گوید: قف فانا ملک الحسد، باش که فریشته حسدم تا در آن نگرم که آمیخته حسد است یا نه اگر نشان حسد بیند باز گرداند، و گوید: اضربوا وجه صاحبه فانّه حاسد.

Қул лни исибнои إлои мо кутуби аллоҳи лно . Ҳуҷҷатӣ равшанаст бар қадарён ки мигўинди хайри бтқдир худоасту шари бикрдори мо . Ва раби алъзаҳ бар эшон рад мекунад ва мегуяд : ё Муҳамад бигӯӣ лни исибнои ҳеҷ расӣданӣ бмо нарасад аз хайру шару нафъу зру атоу манъу ғанӣу фақру нифоқу вифоқи магар ки худои хост ва тақдир кард ва бар мо навишт ҳамаи бтқдир ӯу ҳамаи бҳкм ӯу машйат ӯ . Дар олам чист аз бӯдании магари бхўост ӯ , мӯӣ наҷунбад бар тани магари бородт ӯ ва хтртӣ ноед дар дили магари бълм ӯ , одамӣ аз хоки офарӣда ӯ на аз нхос харида ӯ , ҳар чаҳ хоҳад кунад ва бар сар бандагон ронад ки ҳукми ҳукм ӯ ва ҳама асиранд дар қабза ӯ касро аз ваии вохўост на , ва аз пеши ҳукм ӯ бархест на , лои исӣли ъмои иФъл ва ҳам исӣлўн .

قُلْ لَنْ یُصِیبَنا إِلَّا ما کَتَبَ اللَّهُ لَنا. حجتی روشن است بر قدریان که میگویند خیر بتقدیر خدا است و شرّ بکردار ما. و رب العزه بر ایشان ردّ میکند و میگوید: یا محمد بگوی لَنْ یُصِیبَنا هیچ رسیدنی بما نرسد از خیر و شرّ و نفع و ضرّ و عطا و منع و غنی و فقر و نفاق و وفاق مگر که خدای خواست و تقدیر کرد و بر ما نوشت همه بتقدیر او و همه بحکم او و مشیّت او. در عالم چیست از بودنی مگر بخواست او، موی نجنبد بر تن مگر بارادت او و خطرتی ناید در دل مگر بعلم او، آدمی از خاک آفریده او نه از نخّاس خریده او، هر چه خواهد کند و بر سر بندگان راند که حکم حکم او و همه اسیراند در قبضه او کس را از وی واخواست نه، و از پیش حکم او برخاست نه، لا یُسْئَلُ عَمَّا یَفْعَلُ وَ هُمْ یُسْئَلُونَ.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ эйдиҳанда атоу пўшндаҳи ҷафо на пайдо ки писанди кроу писандида чаро ? бандаи бтоўии бқзои пас гӯй ки чаро , илоҳии кори пеш аз одам ва ҳаввосту атои пеш аз хавф ва раҷоаст , аммо одамии бсбб дидан мубталост хосса ӯ он касаст ки аз сабаб дидан раҳоаст агар Асияи аҳвол гардонаст қутби машйат баҷоаст .

پیر طریقت گفت: الهی ای دهنده عطا و پوشنده جفا نه پیدا که پسند کرا و پسندیده چرا؟ بنده بتاوی بقضا پس گوی که چرا، الهی کار پیش از آدم و حوّاست و عطا پیش از خوف و رجا است، امّا آدمی بسبب دیدن مبتلاست خاصه او آن کس است که از سبب دیدن رها است اگر آسیا احوال گردان است قطب مشیّت بجا است.

Қул лни исибнои إлои мо кутуби аллоҳи лно қисмат онаст ки дар азал карданд , ҳукм онаст ки дар азали ронданд , рақам онаст ки дар азал кашиданд , якеро рақам саодат кашида ва аз маъсият ӯро зиён на , якеро ҳукм бшқоўт карда ва аз тоъат ӯро ҳеҷ суд на .

قُلْ لَنْ یُصِیبَنا إِلَّا ما کَتَبَ اللَّهُ لَنا قسمت آنست که در ازل کردند، حکم آنست که در ازل راندند، رقم آنست که در ازل کشیدند، یکی را رقم سعادت کشیده و از معصیت او را زیان نه، یکی را حکم بشقاوت کرده و از طاعت او را هیچ سود نه.

Муҳамади бен алсмок гуяд : дар Басра шудам халқиро дидам рӯй бсҳрои ниҳодау ҷиноза дар миёни гирифтау бҳкми тақарруби дасторҳо бар он ҳаме андохтанд , ҷиноза дигар дидам ки ҳамеи бурданд ва бар он снки борон ҳаме карданд пурсидам аз он ҳол , гуфтанд : дар ин шаҳри мардӣ буд муаззини чиҳил соли рӯзгори худ дар тоъат ва мтобът гузошта буқати онкии банк намоз кард дилро дар сари зулфи хуби рӯе гум кард ва он хуб рӯй бъқди никоҳи ваии ризои нмидоди магари бадви шарти яке онкии хамр боз хӯрд , дигари онкии зуннори габр кӣ дар бандад . Он мискини бадбахти садраи тавҳид бар кашиду зуннори шмосӣ ихтиёр карду хамр боз хӯрд ва дар он гуми роҳии тариқ мўослт меҷуст . Он хуб рӯй гуфт : қадами ихтиёри мо дарин мурод бурӣда карданд дӯши ҷуфти моро дар биҳишт бмо намуданду шуғли мо бе мо бмроди мо бсохтнд гувоҳӣ медаҳум ки худо якеасту Муҳамади расӯл ӯ , ин бигуфт ва ҷон бидод бар мусулмонӣ , ин хабар бмؤзн расед аз ғабни ҳасрату ҳайрати оҳии бикрад ва ҷон бидод бар кофарӣ , акнӯн он ҷиноза ки санг борон бидон ҳаме кунанд ҷинозаи он муаззинаст ва он дигари ҷиноза ки дасторҳо бҳкми тақарруб бар он меандозанд маҳди давлати он нав мусулмонаст .

محمد بن السماک گوید: در بصره شدم خلقی را دیدم روی بصحرا نهاده و جنازه در میان گرفته و بحکم تقرب دستارها بر آن همی‌انداختند، جنازه دیگر دیدم که همی بردند و بر آن سنک باران همی‌کردند پرسیدم از آن حال، گفتند: در این شهر مردی بود مؤذن چهل سال روزگار خود در طاعت و متابعت گذاشته بوقت آنکه بانک نماز کرد دل را در سر زلف خوب‌رویی گم کرد و آن خوب‌روی بعقد نکاح وی رضا نمیداد مگر بدو شرط یکی آنکه خمر باز خورد، دیگر آنکه زنّار گبر کی در بندد. آن مسکین بدبخت صدره توحید بر کشید و زنّار شماسی اختیار کرد و خمر باز خورد و در آن گم‌راهی طریق مواصلت میجست. آن خوب روی گفت: قدم اختیار ما درین مراد بریده کردند دوش جفت ما را در بهشت بما نمودند و شغل ما بی ما بمراد ما بساختند گواهی میدهم که خدا یکی است و محمد رسول او، این بگفت و جان بداد بر مسلمانی، این خبر بمؤذن رسید از غبن حسرت و حیرت آهی بکرد و جان بداد بر کافری، اکنون آن جنازه که سنگ باران بدان همی‌کنند جنازه آن مؤذن است و آن دیگر جنازه که دستارها بحکم تقرّب بر آن می‌اندازند مهد دولت آن نو مسلمان است.

Ҳазор ҷони муқаддаси фидои он нуқтаи анояти бод ки рӯзи мисоқ бар ҷонҳои дӯстон таҷаллӣ намӯд . Ъноиаҳи алозлиаҳи кифояи алأбдиаҳ , ҳўи мавлоно , ӯаст худованди мо наздиктар бмо аз мо меҳрбонтар бар мо аз мо , хоҳанда мо бе мо бикрами хеш на бсзои мо , на мъомлт дар хури мо , на миннат битавон мо . Ҳар чаҳ кардем товон бар мо . Ҳар чаҳ ту кардӣ боқӣ бар мо . Ҳар чаҳ кардӣ биҷой худ кардӣ на барои мо .

هزار جان مقدّس فدای آن نقطه عنایت باد که روز میثاق بر جانهای دوستان تجلّی نمود. عنایة الازلیة کفایة الأبدیّة، هو مولانا، او است خداوند ما نزدیکتر بما از ما مهربانتر بر ما از ما، خواهنده ما بی ما بکرم خویش نه بسزای ما، نه معاملت در خور ما، نه منّت بتوان ما. هر چه کردیم تاوان بر ما. هر چه تو کردی باقی بر ما. هر چه کردی بجای خود کردی نه برای ما.

Ва алии аллоҳи Флитўкли алмؤмнўн . Аҳли имонро аз таваккул чора нест ва онро ки таваккул нест имон нест , таваккул бар касе бояд кард ки ӯ бъзизӣ маърӯф бошад то бъзи вай азиз гардад . Мегуяд :у таваккули алии алъзизи арраҳиму нигар то эътимод бар касе накунӣ ки имрӯз ҳасту фардо на , эътимод бар подшоҳӣ кун ки тағйиру табдилу заволро бдомни ҷалол ӯ роҳ на ,у таваккули алии алҳии алзии лои имўт , домани талаб ҳар касе аз соликони бчизии бози басти магари домани эътимоду ҳиммати мутаваккилон ки раво надошт ки ҷузи бдўстии худ бози бандад , إни аллоҳи иҳби алмтўклин , ва аз мурғони ҳавои таваккули биомуз . Бомдод ҳар яке бинӣ аз аўтони хеши беруни омадаи безор аз худу безор аз халқ чун шаб дар ояд ҳўслҳои эшон ммтлӣу бқроргоаҳи хеш боз шаванд луи тўклтми алии аллоҳи ҳақи таваккулаи лрзқкми комаи ирзқи алтир , тғдўи хмосоу трўҳи бтоно .

وَ عَلَی اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ. اهل ایمان را از توکل چاره نیست و آن را که توکّل نیست ایمان نیست، توکّل بر کسی باید کرد که او بعزیزی معروف باشد تا بعز وی عزیز گردد. میگوید: وَ تَوَکَّلْ عَلَی الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ و نگر تا اعتماد بر کسی نکنی که امروز هست و فردا نه، اعتماد بر پادشاهی کن که تغییر و تبدیل و زوال را بدامن جلال او راه نه، وَ تَوَکَّلْ عَلَی الْحَیِّ الَّذِی لا یَمُوتُ، دامن طلب هر کسی از سالکان بچیزی باز بست مگر دامن اعتماد و همّت متوکلان که روا نداشت که جز بدوستی خود باز بندد، إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ، و از مرغان هوا توکّل بیاموز. بامداد هر یکی بینی از اوطان خویش بیرون آمده بیزار از خود و بیزار از خلق چون شب در آید حوصلهای ایشان ممتلی و بقرارگاه خویش باز شوند لو توکّلتم علی اللَّه حقّ توکّله لرزقکم کما یرزق الطّیر، تغدو خماصا و تروح بطانا.

Қул أнФқўои тўъои أўи карҳо лни итқбли мнкми тақарруби алъдўи иўҷби зиёдаи алмқти ?лау тҷнби алҳбиби иқтзии зиёдаи алътФи алайҳ . Қоли аллоҳи таъолӣ : Фأўлӣки ибдли аллоҳи сиӣотҳми ҳасанот .

قُلْ أَنْفِقُوا طَوْعاً أَوْ کَرْهاً لَنْ یُتَقَبَّلَ مِنْکُمْ تقرّب العدوّ یوجب زیادة المقت له و تجنّب الحبیب یقتضی زیادة العطف علیه. قال اللَّه تعالی: فَأُوْلئِکَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ.

Ва лои иأтўни алслоаҳи إло ва ҳам ксолии алтҳоўни боломр . Қоли ҳмдўн : алқоӣмўни болоўомри алии сулси мақомот : воҳиди иқўми илайҳи алии улодау қиёмаи илайҳи қиёми Касал ,у охири иқўми илайҳи қиёми талаби савобу қиёмаи илайҳи қиёми тамаъ ,у охири иқўми илайҳи қиёми мушоҳидаи Фҳўи алқоӣми биллоҳи ломраҳи лои қоӣмои боломри ллаҳи субҳонау таъолӣ .

وَ لا یَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلَّا وَ هُمْ کُسالی‌ التهاون بالامر. قال حمدون: القائمون بالاوامر علی ثلث مقامات: واحد یقوم الیه علی العادة و قیامه الیه قیام کسل، و آخر یقوم الیه قیام طلب ثواب و قیامه الیه قیام طمع، و آخر یقوم الیه قیام مشاهدة فهو القائم باللّه لامره لا قائما بالامر للَّه سبحانه و تعالی.