Қавлаи таъолӣ : إнмои алсдқоти ллФқроء . . . Алоиаҳ . эй ҳаргизи рӯзии дилати ҳамроҳи дард фақрӣ нобӯда ва дар ҳамаи умри як соъати ёқӯби вор дар байти алоҳзон фақр нонишаста . эй ҳаргизи рӯзии сифоти худро бнъти фақр дар манҷаниқи муҷоҳидати нониҳодау ҳаргизи як лаҳза дар ғори ғурбату ҳоли масканат дар мтобъти ҳабибу садиқ , ҷони фидои нокарда , гумони барадӣ ки бе онкии имрӯзи шарбати фақри чшӣу либоси риёзати пӯшӣ , фардо бо Фқроءи саҳобау мардони роҳи фақри манозили алӣин барӣ , гумонат хатосту тадбирати норост . Эшон бар он фақри хеши ҳазор бори ошиқтар аз он буданд ки ту бар хоҷагии хеш . Абди арраҳмони ъўФи меҳтарӣ буд аз меҳтарони саҳоба аммо ҷамоли фақр аз вай рӯй пӯшида буд . Рӯзии бҳзрти Мустафо дар омаду саъди маози дарвеши саҳобаи онҷои ҳозир буд , аз абди арраҳмон суханӣ биёмад ки он дарвеши дилтанги гашт ва ранҷур шуд . Пас аз он абди арраҳмони як нимаи моли хеши фидои он ранҷи дил вай мекард ва вай менапазируфт . Расӯл худо гуфт : ё саъд чаро нмипзирӣ ? гуфт : ё расӯли аллоҳи гавҳари фақри азизтар аз онаст ки бакулӣ дунё битавон фурухт . Сад соли офтоб аз машриқ бар ояду бмғрб фурӯ шавад то орифиро бҳкми анояти азалии дида он диҳанд ки ҷамол фақр бибинаду ъз фақр бишносад , дардӣ бояд ки он дард ӯро бо талаб ошно гирданд ва ин талаб на чун талаби дигари чизҳост ва ин дард на чун дигари дардҳо ки аз бухори луқмаи ҳаром аз сари меъда падед ояд , дарди дайну дидори ин талаб аз табақаи ҷигари озоди мардони хезаду ъзи фақр ки дар дилҳои толибон падед ояд бақадр дард падед ояд , ҳар он дилӣ ки он пари дардтару сӯхтатар буд ъзи фақр дар он бештари намояд . Мустафо дунё бирав арза карданд на писандид гуфт : мо лӣу ллднё , уқбо бирав арза карданд дарав нанигаред , ӯро гуфтанд : мо зоғи албср ва мо тғӣ , фуқароро пеши дидау дили вай дар овараданд хост то азишон бар гардад ва нанигарад , раби алъзаҳ ӯро во он нагузошт ва фармуд ӯро то назар боишон дошт гуфт :у лои тъди ъиноки анҳуам ё Сайиди чашм аз эшон бар мадору бдўоми назари эшонро гиромии дор , ё Сайиди ман ки худовандам дар дил эшон менагарм нанигарӣ бадв ки ман пайваста бадв менагарм .

قوله تعالی: إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ... الآیة. ای هرگز روزی دلت همراه درد فقری نابوده و در همه عمر یک ساعت یعقوب وار در بیت الاحزان فقر نانشسته. ای هرگز روزی صفات خود را بنعت فقر در منجنیق مجاهدت نانهاده و هرگز یک لحظه در غار غربت و حال مسکنت در متابعت حبیب و صدیق، جان فدا ناکرده، گمان بردی که بی‌آنکه امروز شربت فقر چشی و لباس ریاضت پوشی، فردا با فقراء صحابه و مردان راه فقر منازل علیّین بری، گمانت خطاست و تدبیرت ناراست. ایشان بر آن فقر خویش هزار بار عاشق‌تر از آن بودند که تو بر خواجگی خویش. عبد الرحمن عوف مهتری بود از مهتران صحابه امّا جمال فقر از وی روی پوشیده بود. روزی بحضرت مصطفی در آمد و سعد معاذ درویش صحابه آنجا حاضر بود، از عبد الرحمن سخنی بیامد که آن درویش دلتنگ گشت و رنجور شد. پس از آن عبد الرحمن یک نیمه مال خویش فدای آن رنج دل وی میکرد و وی می‌نپذیرفت. رسول خدا گفت: یا سعد چرا نمیپذیری؟ گفت: یا رسول اللَّه گوهر فقر عزیزتر از آنست که بکلّی دنیا بتوان فروخت. صد سال آفتاب از مشرق بر آید و بمغرب فرو شود تا عارفی را بحکم عنایت ازلی دیده آن دهند که جمال فقر ببیند و عزّ فقر بشناسد، دردی باید که آن درد او را با طلب آشنا گرداند و این طلب نه چون طلب دیگر چیزهاست و این درد نه چون دیگر دردها که از بخار لقمه حرام از سر معده پدید آید، درد دین و دیدار این طلب از طبقه جگر آزاد مردان خیزد و عزّ فقر که در دلهای طالبان پدید آید بقدر درد پدید آید، هر آن دلی که آن پر دردتر و سوخته‌تر بود عزّ فقر در آن بیشتر نماید. مصطفی دنیا برو عرضه کردند نه پسندید گفت: ما لی و للدنیا، عقبی برو عرضه کردند درو ننگرید، او را گفتند: ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغی‌، فقرا را پیش دیده و دل وی در آوردند خواست تا ازیشان بر گردد و ننگرد، ربّ العزّة او را وا آن نگذاشت و فرمود او را تا نظر بایشان داشت گفت: وَ لا تَعْدُ عَیْناکَ عَنْهُمْ یا سیّد چشم از ایشان بر مدار و بدوام نظر ایشان را گرامی دار، یا سید من که خداوندم در دل ایشان می‌نگرم ننگری بدو که من پیوسته بدو می‌نگرم.

Гуфтаанд ки фақр бар се ртбтаст : аввали ҳоҷат , дувуми фақр , сеюм масканат .

گفته‌اند که فقر بر سه رتبت است: اوّل حاجت، دوم فقر، سوّم مسکنت.

Худованди ҳоҷати сари бадунё фурӯ оварад то дунёи сади фақр вай кунад ,у худованди фақри дили бадунёи надиҳад аммо бъқбӣ гароед ва бо Наим биҳишт биёсоеду худованди масканати ҷуз мавло нахоҳад , на ноз хоҳад на неъмат балки роз вале неъмат . Мустафои си масканат хост гуфт : аллоҳами аҳинии мскиноу амтнии мскиноу аҳшрнии фии зумраи алмсокин

خداوند حاجت سر بدنیا فرو آورد تا دنیا سدّ فقر وی کند، و خداوند فقر دل بدنیا ندهد امّا بعقبی گراید و با نعیم بهشت بیاساید و خداوند مسکنت جز مولی نخواهد، نه ناز خواهد نه نعمت بلکه راز ولی نعمت. مصطفی ص مسکنت خواست گفت: اللهم احینی مسکینا و امتنی مسکینا و احشرنی فی زمرة المساکین‌

Ва аз фақри астъозт хост гуфт : аъўзи бки ман алФқр яъне ки соҳиби фақр ҳануз аз ҳзўз дар ваии бақиятаии мондаи Фҳўи ббқитаҳи ани рабаи маҳҷӯб .

و از فقر استعاذت خواست گفت: اعوذ بک من الفقر یعنی که صاحب فقر هنوز از حظوظ در وی بقیّتی مانده فهو ببقیّته عن ربّه محجوب.

Пер тариқат гуфт : ӣнҷои се мақомаст : аввал барқӣ тофт аз осмони фақр то туро огоҳ кард , пас насимӣ дамид аз ҳавои масканат то туро ошно кард , пас дарии кушод аз маърифат то туро дӯст кард ва хлътӣ пӯшонед то бстох кард . Илоҳӣ ! оташ ёфт бо нур шинохт омехтӣ ва аз боғи висоли насим қурб ангехтӣ борони Фрдонит бар гирди башарияти рехтӣ , ботши дӯстии обу гули сӯхтӣ то дидаи орифро дидори худ омухтӣ . Он гуҳ дар охири ояти арбоби саҳҳомро хатм кард бобен алсбилу ибни алсбил бар лисон илм ӯст ки аз ватани хеш мФорқт ҷӯяд ва дар зли ғурбату ранҷи сафар , рӯзи басари орад ва бар завқи ҷавонмардон , ӯст ки аз одоту мأлўФоти ҳавои хеш бурӣда гардад ва аз хешу пайванду ҷумлаи хилоиқи якборагии дил бар гирад , бо дилии пари дарду ҷонии пари ҳасрати ғариби вор кунҷӣ гирад ва бар навой тҳсру таҳайюр пайваста мезанад ки : илоҳӣ ! ҳамаи бетон ғарибанд ва ман бҷону дили ғарибами ҳама дар сафар ғарибанд ва ман дар ҳзри ғарибам , илоҳӣ ! ҳар бемориро шифо аз табиб ва ман бемор аз табибам ҳар ксро аз қисмати баҳрае ва ман бенасибам ҳар дил шудаеро ёрӣ ва ғмгсорӣаст ва ман беёр ва беқарибам .

پیر طریقت گفت: اینجا سه مقام است: اوّل برقی تافت از آسمان فقر تا ترا آگاه کرد، پس نسیمی دمید از هوای مسکنت تا ترا آشنا کرد، پس دری گشاد از معرفت تا ترا دوست کرد و خلعتی پوشانید تا بستاخ کرد. الهی! آتش یافت با نور شناخت آمیختی و از باغ وصال نسیم قرب انگیختی باران فردانیت بر گرد بشریّت ریختی، بآتش دوستی آب و گل سوختی تا دیده عارف را دیدار خود آموختی. آن گه در آخر آیت ارباب سهام را ختم کرد بابن السّبیل و ابن السّبیل بر لسان علم اوست که از وطن خویش مفارقت جوید و در ذلّ غربت و رنج سفر، روز بسر آرد و بر ذوق جوانمردان، اوست که از عادات و مألوفات هوای خویش بریده گردد و از خویش و پیوند و جمله خلایق یکبارگی دل بر گیرد، با دلی پر درد و جانی پر حسرت غریب وار کنجی گیرد و بر نوای تحسّر و تحیّر پیوسته می‌زند که: الهی! همه بتن غریب‌اند و من بجان و دل غریبم همه در سفر غریب‌اند و من در حضر غریبم، الهی! هر بیماری را شفا از طبیب و من بیمار از طبیبم هر کسرا از قسمت بهره‌ای و من بی‌نصیب‌ام هر دل شده‌ای را یاری و غمگساری است و من بی‌یار و بی‌قریبم.

Ва манеҳам аллазӣнаи иؤзўн алнабӣу иқўлўни ҳўи أзн . . . Алоиаҳ . Мунофиқони забони адоват дароз карданд хостанд ки дар шмоӣли Мустафои айби ҷӯянди ончии айни карам буду аморати фазлу нишони ҷавонмардӣ буд бтън берун доданд гуфтанд : анаи лҳсни халқаи исмъи мо иқоли ?ла . Мустафои си эшонро бар Фўр ҷавоб дод гуфт : ( алмؤмни ғури Кариму алФоҷри хуби лӣим ) қоли аллоҳи таъолӣ : қул أзни хайри лаками қил : ман алъоқли қолўо : алФтни алмтғоФл . Қоли алшоър :

وَ مِنْهُمُ الَّذِینَ یُؤْذُونَ النَّبِیَّ وَ یَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ... الایة. منافقان زبان عداوت دراز کردند خواستند که در شمائل مصطفی عیب جویند آنچه عین کرم بود و امارت فضل و نشان جوانمردی بود بطعن بیرون دادند گفتند: انه لحسن خلقه یسمع ما یقال له. مصطفی ص ایشان را بر فور جواب داد گفت: (المؤمن غرّ کریم و الفاجر خبّ لئیم) قال اللَّه تعالی: قُلْ أُذُنُ خَیْرٍ لَکُمْ قیل: من العاقل قالوا: الفطن المتغافل. قال الشاعر: