Қавлаи таъолӣ :у ҷоءи алмъзрўни ман алأъроб омаданд қавмии узри созон аз аъроб , лиؤзни ?лаам то эшонро дастурӣ диҳанд нишастро ,у қъди аллазӣнаи кзбўои аллоҳу расӯла ва бинишастанд эшон ки бо худоӣу расӯл дурӯғ гуфта буданд ки грўидгоним , сисиби аллазӣна кФрўо манеҳам азоби أлим . ( 90 ) оре расад баннои гиравидагон аз эшон азобии дрднмоӣ .

قوله تعالی: وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرابِ آمدند قومی عذر سازان از اعراب، لِیُؤْذَنَ لَهُمْ تا ایشان را دستوری دهند نشست را، وَ قَعَدَ الَّذِینَ کَذَبُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ و بنشستند ایشان که با خدای و رسول دروغ گفته بودند که گرویدگانیم، سَیُصِیبُ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ. (۹۰) آری رسد بنا گرویدگان از ایشان عذابی دردنمای.

Лӣси алӣ алзъФоء нест бар нотавонони занону кӯдакону перони суст шудагон ,у лои алии алмрзӣ ва на беморон ,у лои алии аллазӣнаи лои иҷдўни мо инФқўн ва на бар эшон ки нафақа намеёбанд ки бғзо оянд , ҳараҷи танагӣ дар бози нишастан , إзои нсҳўои ллаҳу расӯлаи он гуҳ ки нек хоҳ бошанд худоироу расӯлро , мо алии алмҳснини ман сиблат нест бар некӯи корони ҳеҷ итобӣ ,у аллоҳи ғафури раҳим . ( 91 )у худои омрзгорӣ меҳрбонаст .

لَیْسَ عَلَی الضُّعَفاءِ نیست بر ناتوانان زنان و کودکان و پیران سست شدگان، وَ لا عَلَی الْمَرْضی‌ و نه بیماران، وَ لا عَلَی الَّذِینَ لا یَجِدُونَ ما یُنْفِقُونَ و نه بر ایشان که نفقه نمی‌یابند که بغزا آیند، حَرَجٌ تنگی در باز نشستن، إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ آن گه که نیک خواه باشند خدای را و رسول را، ما عَلَی الْمُحْسِنِینَ مِنْ سَبِیلٍ نیست بر نیکو کاران هیچ عتابی، وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ. (۹۱) و خدای آمرزگاری مهربان است.

Ва лои алии аллазӣнаи إзои мо أтўк ва на бар эшон ки бтў омаданд , лтҳмлҳм то эшонро сутури диҳӣ , қиллати лои أҷди мо أҳмлкм алайҳ гуфтӣ наме ёўми сутурӣ ки шуморо даҳум , тўлўои баргаштанду أъинҳми тФизи ман алдмъ ва чашмҳои эшон об мерехт аз ашк , ҳзно аз он андӯҳ ки сутур наёфтанд , أлои иҷдўои мо инФқўн . ( 92 )

وَ لا عَلَی الَّذِینَ إِذا ما أَتَوْکَ و نه بر ایشان که بتو آمدند، لِتَحْمِلَهُمْ تا ایشان را ستور دهی، قُلْتَ لا أَجِدُ ما أَحْمِلُکُمْ عَلَیْهِ گفتی نمی‌یاوم ستوری که شما را دهم، تَوَلَّوْا برگشتند وَ أَعْیُنُهُمْ تَفِیضُ مِنَ الدَّمْعِ و چشمهای ایشان آب میریخت از اشک، حَزَناً از آن اندوه که ستور نیافتند، أَلَّا یَجِدُوا ما یُنْفِقُونَ. (۹۲)

Ва аз андӯҳи он ки нафақа надоранд роҳро .

و از اندوه آن که نفقه ندارند راه را.

إнмои алсбили алии аллазӣнаи истأзнўнки азобу хашму товон бар эшонаст ки дастурӣ мехоҳанд аз ту бози нишастанро , ва ҳам أғнёء ва эшон тавонгаронанд сутур доранду зод , рзўои бأни икўнўои маъаи алхўолФи бпсндиднди худро ки бо занон боз нишинанд дар хонҳо ,у табъи аллоҳи алии қлўбҳми фаҳми лои иълмўн . ( 93 )у худои меҳри нифоқ бар дилҳои эшон ниҳод то равшанои дониш дар он нашавад .

إِنَّمَا السَّبِیلُ عَلَی الَّذِینَ یَسْتَأْذِنُونَکَ عذاب و خشم و تاوان بر ایشان است که دستوری میخواهند از تو باز نشستن را، وَ هُمْ أَغْنِیاءُ و ایشان توانگران‌اند ستور دارند و زاد، رَضُوا بِأَنْ یَکُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ بپسندیدند خود را که با زنان باز نشینند در خانها، وَ طَبَعَ اللَّهُ عَلی‌ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا یَعْلَمُونَ. (۹۳) و خدای مهر نفاق بر دلهای ایشان نهاد تا روشنایی دانش در آن نشود.

Иътзрўни إликм узрҳо диҳанд дар шумо , إзои раҷъатами إлиҳм чун боз гардид ки бо эшон шавед аз табук бо Мадина , қул лои тътзрўои гӯии узри мдҳид , лни нؤмни лаками шуморо устувор нахоҳем дошт , қади нбأнои аллоҳи ман أхборкми худои моро огоҳӣ дод аз ҳолҳои шумо ,у сирии аллоҳи ъмлкму расӯла ва бинад худоӣу расӯл ӯ ки чаҳ кунед пас он , сами трдўни إлии олами алғибу алшҳодаҳи он гуҳ боз баранд шуморо бо донои ошкороу ниҳон , Финбӣкми бмои кантами тъмлўн . ( 94 ) то хабар кунад шуморо бончаҳ мекардед .

یَعْتَذِرُونَ إِلَیْکُمْ عذرها دهند در شما، إِذا رَجَعْتُمْ إِلَیْهِمْ چون باز گردید که با ایشان شوید از تبوک با مدینه، قُلْ لا تَعْتَذِرُوا گوی عذر مدهید، لَنْ نُؤْمِنَ لَکُمْ شما را استوار نخواهیم داشت، قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبارِکُمْ خدای ما را آگاهی داد از حالهای شما، وَ سَیَرَی اللَّهُ عَمَلَکُمْ وَ رَسُولُهُ و بیند خدای و رسول او که چه کنید پس آن، ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلی‌ عالِمِ الْغَیْبِ وَ الشَّهادَةِ آن گه باز برند شما را با دانای آشکارا و نهان، فَیُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ. (۹۴) تا خبر کند شما را بآنچه میکردید.

СиҳлФўни биллоҳи лаками оре савганд хуранд шуморо бхдоӣ , إзои анқлбтми إлиҳми он гуҳ ки бо эшон гардид аз табук , лтързўои анҳуам то рӯй гардонид аз эшон , Фأързўои анҳуам фаро гузоред аз эшон , إнҳми рҷс ки эшон кжоннду палид ,у мأўоҳми ҷаҳаннам ва бозгаштани гоҳи эшон дӯзахаст , ҷзоءи бмои конўои иксбўн . ( 95 ) подош ончӣ мекарданд .

سَیَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَکُمْ آری سوگند خورند شما را بخدای، إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَیْهِمْ آن گه که با ایشان گردید از تبوک، لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ تا روی گردانید از ایشان، فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ فرا گذارید از ایشان، إِنَّهُمْ رِجْسٌ که ایشان کژانند و پلید، وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ و بازگشتن‌گاه ایشان دوزخ است، جَزاءً بِما کانُوا یَکْسِبُونَ. (۹۵) پاداش آنچه میکردند.

ИҳлФўни лаками лтрзўои анҳуам савганди михўрнди шуморо то аз эшон хушнӯд шавед , Фإни трзўои анҳуам агар хушнӯд шавед аз эшон , Фإни аллоҳи лои ирзии ани алқўми алФосқин . ( 96 ) худоӣ хушнӯд нахоҳад шуд аз гуруҳи берун шудагон аз тоъат ва фармон бурдорӣ .

یَحْلِفُونَ لَکُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ سوگند میخورند شما را تا از ایشان خشنود شوید، فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ اگر خشنود شوید از ایشان، فَإِنَّ اللَّهَ لا یَرْضی‌ عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِینَ. (۹۶) خدای خشنود نخواهد شد از گروه بیرون شدگان از طاعت و فرمان برداری.

Алأъроби أшди кФроу нФоқои араб биёбон нишин коФртрнд аз дигари кофарону мунофиқтар ,у أҷдри أлои иълмўои ҳудӯди мо أнзли аллоҳи алии расӯлау сзотронд ки андозҳо ва ҳадҳо , ҳалол ндонанду фиқҳи дайну маъонии ончии худоӣ фурӯ фиристод бар расӯли хеш ,у аллоҳи алӣами ҳаким . ( 97 )у худоӣ доноӣаст рости дон .

الْأَعْرابُ أَشَدُّ کُفْراً وَ نِفاقاً عرب بیابان نشین کافرترند از دیگر کافران و منافق‌تر، وَ أَجْدَرُ أَلَّا یَعْلَمُوا حُدُودَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلی‌ رَسُولِهِ و سزاتراند که اندازها و حدها، حلال ندانند و فقه دین و معانی آنچه خدای فرو فرستاد بر رسول خویش، وَ اللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ. (۹۷) و خدای دانایی است راست‌دان.

Ва ман алأъроб ва аз мунофиқони араб касаст , ман итхзи мо инФқи мғрмо ки он зкоаҳ ки медиҳад чун товоне медонад ки медиҳад аз бекомӣу душворӣ ,у итрбси бкми алдўоӣр ва аз душворӣ ки ҳақ доданаст боишон аз мол , шуморо мурда мехоҳанд ва чашмҳо медоранд бшмо аз гардишҳои рӯзгори бад , алайҳими доӣраҳи алсўءи он бад афтод аз гардиши ҷаҳон ки май биўснди шуморо худ вари эшону аллоҳи самиъи алӣам . ( 98 )у худоӣ шунавоаст аз эшон доноаст боишон .

وَ مِنَ الْأَعْرابِ و از منافقان عرب کس است، مَنْ یَتَّخِذُ ما یُنْفِقُ مَغْرَماً که آن زکاة که میدهد چون تاوانی میداند که میدهد از بی کامی و دشواری، وَ یَتَرَبَّصُ بِکُمُ الدَّوائِرَ و از دشواری که حق دادن است بایشان از مال، شما را مرده میخواهند و چشمها میدارند بشما از گردشهای روزگار بد، عَلَیْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ آن بد افتاد از گردش جهان که می‌بیوسند شما را خود ور ایشان‌ وَ اللَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ. (۹۸) و خدای شنوا است از ایشان دانا است بایشان.

Ва ман алأъроб ва аз ин аъроби ҳзр касаст , ман иؤмни биллоҳу алиўми алохр ки мигрўди бхдоӣу рӯзи растохез ,у итхзи мо инФқ қурбот ъанд аллоҳ ва он зкоаҳ ки медиҳад бон наздикӣ меҷӯяд бнздики худоӣ ,у салавот алрасулу дуруди расӯлроу дуои некӯӣ ӯ , أлои إнҳои қурбаи ?лаам огоҳ бошед ки он наздикӣаст эшонро бнздики худоӣ , сидхлҳми аллоҳи фии раҳматаи оре дар оради худои эшонро дар бахшоиши хеш , إни аллоҳи ғафури раҳим . ( 99 ) ки худои пар бахшоишасту меҳрбон .

وَ مِنَ الْأَعْرابِ و از این اعراب حضر کس است، مَنْ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ که میگرود بخدای و روز رستاخیز، وَ یَتَّخِذُ ما یُنْفِقُ قُرُباتٍ عِنْدَ اللَّهِ و آن زکاة که میدهد بآن نزدیکی میجوید بنزدیک خدای، وَ صَلَواتِ الرَّسُولِ و درود رسول را و دعای نیکوی او، أَلا إِنَّها قُرْبَةٌ لَهُمْ آگاه باشید که آن نزدیکی است ایشان را بنزدیک خدای، سَیُدْخِلُهُمُ اللَّهُ فِی رَحْمَتِهِ آری در آرد خدای ایشان را در بخشایش خویش، إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ. (۹۹) که خدای پر بخشایش است و مهربان.