Қавлаи таъолӣ : إни аллоҳи уштурии ман алмؤмнини أнФсҳму أмўолҳм . . . Бар завқи орифону тариқи хосгён , ин ояти ҷои ноз дӯстонасту майдони асрори садиқон ,у таҳнияти муъминон , таҳниятии зебоу ташрифии бсзо , таҳниятӣ ки дилро инсасту ҷонро пайғом . Ороиш маҷлисасту сармояи муфлис . Зинати забонҳоу зиндагии дилҳо . Таҳниятии Карим , аз худовандии Карим , дар зоти Карим ва дар сифоти Карим , ва дар меҳри Карим ва дар навохт Карим ва дар бахшиши Карим . Раҳеро бФзл хеш мебахшад он гуҳи бахшидаи худ азу боз мехирад .

قوله تعالی: إِنَّ اللَّهَ اشْتَری‌ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ... بر ذوق عارفان و طریق خاصگیان، این آیت جای ناز دوستان است و میدان اسرار صدّیقان، و تهنیت مؤمنان، تهنیتی زیبا و تشریفی بسزا، تهنیتی که دل را انس است و جان را پیغام. آرایش مجلس است و سرمایه مفلس. زینت زبانها و زندگی دلها. تهنیتی کریم، از خداوندی کریم، در ذات کریم و در صفات کریم، و در مهر کریم و در نواخت کریم و در بخشش کریم. رهی را بفضل خویش می‌بخشد آن گه بخشیده خود ازو باز میخرد.

Худ медиҳад худ мъомлт мекунад ва дар он мъомлт , суди ҳамеи раҳеро мебахшаду зиёни худ мепазирад инаст некӯкорӣу карӣмӣ . Инаст меҳрбонӣу латифӣ .

خود میدهد خود معاملت میکند و در آن معاملت، سود همی رهی را می‌بخشد و زیان خود می‌پذیرد اینست نیکوکاری و کریمی. اینست مهربانی و لطیفی.

Дар тӯрӣа Мӯсоаст ки : алҷнаҳи ҷаннатӣу алмоли молӣ , Фоштрўо ҷаннатӣ бимолӣ ?фони рбҳтми фалакаму ани хсртми феълӣ . ё банӣ одами мо хлқткми лои рбҳи алайкуми анмои хлқткми лтрбҳўои алӣ .

در توریة موسی است که: الجنة جنتی و المال مالی، فاشتروا جنتی بمالی فان‌ ربحتم فلکم و ان خسرتم فعلیّ. یا بنی آدم ما خلقتکم لا ربح علیکم انما خلقتکم لتربحوا علی.

Раби Алъоламин дар азали пеш аз вуҷӯди банда , бандаро бихаред . Худ боиъ буд ва худ муштарӣ . Худ фурухт ва худ харид , ва дар шаръи Мустафо раво нест ки дар мъомлт , боиъу муштарии яке буд , магар ки падар бошад , ки аз шарти шафқату антФоءи тӯҳмату камоли меҳрбонӣу меҳри Абут , ӯро равост , пас чаҳ гӯйӣ дар худо ки рأФту раҳмати вай дар банда беш аз онаст ,у меҳрбонии вай бекаронасту меҳри ваии афзӯн аз онаст , чун дар ҳақ падар равост , дар ҳақи холиқи меҳрбони аўлитр ва тамомтар , ва анга донист раби алъзаҳ ки банда , бади хуйу бади аҳд ва бе вафосту буқати булӯғ эътироз кунад он роҳи эътироз буи фурӯбаст ки нафасии пари айбу пари офати харид , ббҳштии пари нозу пари неъмат . Нафасӣ ки маҳали шаҳавот ва балӣотаст , ббҳштӣ ки қурби ҳақро маротиб ва дараҷотаст , ва дар муомилоти шаръӣ ҷое ки саман бар мбиъи биафзояди роҳи эътироз дар он баста шавад . Ва он гуҳи нафаси харид ва қалб нахарид аз баҳри он ки қалб диласту дил бар муҳаббату меҳри ҳақ вақфаст ва бар вақф , харид ва фурухт раво набӯд .

رب العالمین در ازل پیش از وجود بنده، بنده را بخرید. خود بایع بود و خود مشتری. خود فروخت و خود خرید، و در شرع مصطفی روا نیست که در معاملت، بایع و مشتری یکی بود، مگر که پدر باشد، که از شرط شفقت و انتفاء تهمت و کمال مهربانی و مهر ابوّت، او را رواست، پس چه گویی در خدا که رأفت و رحمت وی در بنده بیش از آنست، و مهربانی وی بی‌کران است و مهر وی افزون از آن است، چون در حق پدر رواست، در حق خالق مهربان اولیتر و تمامتر، و انگه دانست رب العزة که بنده، بد خوی و بد عهد و بی‌وفاست و بوقت بلوغ اعتراض کند آن راه اعتراض بوی فروبست که نفسی پر عیب و پر آفت خرید، ببهشتی پر ناز و پر نعمت. نفسی که محل شهوات و بلیات است، ببهشتی که قرب حق را مراتب و درجات است، و در معاملات شرعی جایی که ثمن بر مبیع بیفزاید راه اعتراض در آن بسته شود. و آن گه نفس خرید و قلب نخرید از بهر آن که قلب دل است و دل بر محبت و مهر حق وقف است و بر وقف، خرید و فروخت روا نبود.

Ва низ шарти мбоиът таслимаст , ончии таслими вай мумкин нест , дар шаръ , байъу шарӣ дар он раво нест . Мурғ бар ҳавоу моҳӣ дар дарё нафурӯшанд , ки таслими он осон нест . Ҳоли дили банда ҳаминасту таслими он мумкин нест , то раб алъзаҳ мегуяд иҳўли байни алмрءу қалба .

و نیز شرط مبایعت تسلیم است، آنچه تسلیم وی ممکن نیست، در شرع، بیع و شری در آن روا نیست. مرغ بر هوا و ماهی در دریا نفروشند، که تسلیم آن آسان نیست. حال دل بنده همین است و تسلیم آن ممکن نیست، تا رب العزة میگوید یَحُولُ بَیْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ.

Қоли алнсри ободӣ : уштурии мнки мо ҳўи сФтку алқлби таҳти сифатаи Флми иқъи алайҳи алмбоиъаҳ .

قال النصر آبادی: اشتری منک ما هو صفتک و القلب تحت صفته فلم یقع علیه المبایعة.

Қол алнабӣ ( с ) : қалби ибни одами байни асбъини ман асобъи арраҳмон .

قال النبی (ص): قلب ابن آدم بین اصبعین من اصابع الرحمن.

Ва гуфтаанд нафаси дарбон диласт биҷои чокари истодаи раияти вор дар хизмат ,у дил дар маҳал шуҳудаст , мҳмўли рубубият , султони вор ҳаме ронад маликат , пас чун нафас ки чокараст қимати вай биҳишт омад бо хзоӣни неъмати чгўиии дилро бо он ҳамаи зулфату қурбат . Қимати вай чаҳ бошад магари ҷавори ҳазрати иззату давоми мшоҳдту руят .

و گفته‌اند نفس دربان دل است بجای چاکر ایستاده رعیت‌وار در خدمت، و دل در محل شهود است، محمول ربوبیت، سلطان‌وار همی راند ملکت، پس چون نفس که چاکر است قیمت وی بهشت آمد با خزائن نعمت چگویی دل را با آن همه زلفت و قربت. قیمت وی چه باشد مگر جوار حضرت عزت و دوام مشاهدت و رؤیت.

Пер тариқат гуфт ҷавҳарӣаст бар хоки афтодаи миёни роҳ , олам аз қимати он ҷавҳари ноогоҳ , соҳиби давлатии басар он расед ногоҳ , подшоҳӣ ҷовид ёфт бетаблу кулоҳ , аз қимати он ҷавҳар бар роҳи чизеи накост , қимати он ҷавҳари ҳам ки дай буд баҷост . Нури ҷавҳари кро тобонаст , онро ки аноят маълумаст . Гила бархест , абтдоء ба бар кӣ кард , ва аз оғоз , ин кор ки хост . Дарахти меҳр ки кишт ,у сарои дӯстӣ ки орост . Пас бо чандини лутф , ин бад андешӣ чарост . Рӯзи харидорӣ айб медид ва гуфт ки равост .

پیر طریقت گفت جوهری است بر خاک افتاده میان راه، عالم از قیمت آن جوهر ناآگاه، صاحب دولتی بسر آن رسید ناگاه، پادشاهی جاوید یافت بی‌طبل و کلاه، از قیمت آن جوهر بر راه چیزی نکاست، قیمت آن جوهر هم که دی بود بجاست. نور جوهر کرا تابان است، آن را که عنایت معلوم است. گله برخاست، ابتداء به برّ کی کرد، و از آغاز، این کار که خواست. درخت مهر که کشت، و سرای دوستی که آراست. پس با چندین لطف، این بد اندیشی چراست. روز خریداری عیب میدید و گفت که رواست.

Илоҳӣ ! ин ҳамаи шодӣ аз ту баҳра моаст чун ту мавлои крост ? ва чун ту дӯст куҷоасту бони сифат ки туе аз ту худ ҷузи ин нрўост , ва то май гӯйӣ ки ин худ нишонасту ойин фардаст , ин пайғомаст ва халъат барҷост , сабрро чаҳ рӯйу оромро чаҳ ҷост .

الهی! این همه شادی از تو بهره ما است چون تو مولی کراست؟ و چون تو دوست کجا است و بآن صفت که تویی از تو خود جز این نرواست، و تا می‌گویی که این خود نشانست و آئین فرد است، این پیغام است و خلعت برجاست، صبر را چه روی و آرام را چه جاست.

Фостбшрўои ббиъкми алзии боиътм ба . . . Ин бози ташрифӣ дигарасту тахсӣсии дигар . Мегуяд шоди беди рҳигони ман , бинозед дар мъомлт ки кардед бо ман , ромиш кунед баноми ман , бёсоӣиди баному нишони ман , касе ки байъӣ кунад , ҳамаи шодии ваии ббҳои мбиъ буд , ҳар чанд ки самани некӯтар ва афзӯнтар , шодии ваии бештар , раб Алъоламин нагуфт бсмн ки ёфтед шодӣ кунед , бал ки ба байъ ки бо ман кардеду мъомлт ки бо ман дар гирифтед шодӣ кунед . Чаҳ ғам дорад ӯ ки вайро дорад , кро шояд онкии қурби вайро нишоед ?

فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بایَعْتُمْ بِهِ... این باز تشریفی دیگر است و تخصیصی دیگر. میگوید شاد بید رهیگان من، بنازید در معاملت که کردید با من، رامش کنید بنام من، بیاسائید بنام و نشان من، کسی که بیعی کند، همه شادی وی ببهای مبیع بود، هر چند که ثمن نیکوتر و افزونتر، شادی وی بیشتر، رب العالمین نگفت بثمن که یافتید شادی کنید، بل که به بیع که با من کردید و معاملت که با من در گرفتید شادی کنید. چه غم دارد او که وی را دارد، کرا شاید آنکه قرب وی را نشاید؟

Дар збўр Довӯдаст : эй писари одам , чаро вои ғайри ман дӯстигирӣ ки сазои дӯстии манам , чаро на бо ман бозор кунӣ ки ҷаводу мФзли манам , чаро бо ман мъомлт нагирӣ ки бахшанда фарохи бахши манам , ё туҷҷори алднёи рбҳи алднёи иФнӣу рбҳии ибқӣ : мо ъндкми инФд ва мо ъанд аллоҳи боқ ,у албоқӣоти алсолҳот хайр ъанд рбки сўобоу хайри أмлои Фостбшрўои ббиъкми байъӣ ки дар азал худ кард ва мо накардем , баноми мо боз кард ва ба мо боз хонд ки он байъ ки ман кардам шумо кардед . Ҳам чунон ки Мустафоро гуфт : ва мо Ромяти إзи Ромяту локини аллоҳи Ромӣ ишоратаст бнқтаҳи ҷамъу таҳқиқи тФрид . Насими азали дамидау барқ ягонагӣ дурахшидау раҳеро аз дасти обу хоки рабӯдаи дугонагӣ бо адаму ҳақиқати софӣ шуда манӣ орияти кушта :

در زبور داود است: ای پسر آدم، چرا وا غیر من دوستی گیری که سزای دوستی منم، چرا نه با من بازار کنی که جواد و مفضل منم، چرا با من معاملت نگیری که بخشنده فراخ بخش منم، یا تجار الدنیا ربح الدنیا یفنی و ربحی یبقی: ما عِنْدَکُمْ یَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ، وَ الْباقِیاتُ الصَّالِحاتُ خَیْرٌ عِنْدَ رَبِّکَ ثَواباً وَ خَیْرٌ أَمَلًا فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ بیعی که در ازل خود کرد و ما نکردیم، بنام ما باز کرد و به ما باز خواند که آن بیع که من کردم شما کردید. هم چنان که مصطفی را گفت: وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللَّهَ رَمی‌ اشارت است بنقطه جمع و تحقیق تفرید. نسیم ازل دمیده و برق یگانگی درخشیده و رهی را از دست آب و خاک ربوده دوگانگی با عدم و حقیقت صافی شده منّی عاریت کشته:

Алтоӣбўни алъобдўн . . . Сифат муъминонасту сирати ошноёну ойини дӯстон .

التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ... صفت مؤمنان است و سیرت آشنایان و آئین دوستان.

Пасинони ин гетии пешвоёни он гетӣ , гувоҳони анбёءу шФъоءи халқ , содоти дунёу дӯсти дорони дайн , ва дӯст доштагон ҳақ , табақоти эшон дарин ояти бнзоми писандида ёд кард ва эшонро бар он сутӯда ва бидон гувоҳӣ додау ибтидо ки кард бидӯнитарин эшон кард . Нахусти Фрўтронро ёд кард : тоӣбон ва аз гунаҳи бозгаштагон , то хаҷал намонанд дил гиранду умед тоза доранд , гуфт : алтоӣбўн , аз гуноҳ боз гаштагонанд , узри даҳон ва пушаймононанд .

پسینان این گیتی پیشوایان آن گیتی، گواهان انبیاء و شفعاء خلق، سادات دنیا و دوست‌داران دین، و دوست داشتگان حقّ، طبقات ایشان درین آیت بنظام پسندیده یاد کرد و ایشان را بر آن ستوده و بدان گواهی داده و ابتدا که کرد بدون ترین ایشان کرد. نخست فروتران را یاد کرد: تائبان و از گنه بازگشتگان، تا خجل نمانند دل گیرند و امید تازه دارند، گفت: التَّائِبُونَ، از گناه باز گشتگان‌اند، عذر دهان و پشیمانان‌اند.

Алъобдўни прстгороннди амр гузоронанд хизмат варзонанд .

الْعابِدُونَ پرستگارانند امر گزاران‌اند خدمت ورزان‌اند.

Алсоӣҳўн ҳоҷёнанд рӯза доронанд илм ҷӯёнанд .

السَّائِحُونَ حاجیان‌اند روزه‌داران‌اند علم جویان‌اند.

Алҳомдўни стоиндгони озодӣ кунандагонанд , сногўёнанд .

الْحامِدُونَ ستایندگان آزادی کنندگان‌اند، ثناگویان‌اند.

Алрокъўн мутавозеъонанд хидматкоронанд дар фармон бурдорӣ ба перӣ расидагонанд .

الرَّاکِعُونَ متواضعان‌اند خدمتکاران‌اند در فرمان برداری به پیری رسیدگان‌اند.

Алсоҷдўни намоз кунандагонанд . Мӯтазарриъонанд . Ҷалоли маро рӯй бар хок нҳндгонанд .

السَّاجِدُونَ نماز کنندگان‌اند. متضرعان‌اند. جلال مرا روی بر خاک نهندگان‌اند.

Аломрўни болмърўФи халқро бад-ӣн Фрмоиндгонанд . Муаззинон ва бо тоъат хонандагонанд . Мтносҳону якдигарро панд диҳандагонанд .

الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ خلق را بدین فرمایندگان‌اند. مؤذّنان و با طاعت خوانندگان‌اند. متناصحان و یکدیگر را پند دهندگان‌اند.

Ва алноҳўни ани алмнкр султонон додгаронанд музаккарону халқ аз шари фурӯд орндгонанд . Ва бҷону дили онро пазирндагонанд .

وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْکَرِ سلطانان دادگران‌اند مذکّران و خلق از شر فرود آرندگان‌اند. و بجان و دل آن را پذیرندگان‌اند.

Ва башари алмؤмнини бишорати даҳ мؤмнонро ки ҳар чаҳ аз эшон тақсираст бе ниёзии ман баробар онаст ва ҳар чаҳ аз эшон нописандаст меҳрбонии ман бар сар онаст ва ҳар чаҳ раҳеро умедаст фазли ман бартар аз онаст . Бишорати даҳ мؤмнонро ки чун эшонро мигзидм айб медидам , нпсндидм то бишри бнҳонҳои ворсидм , раҳеро ба бе ниёзии худ чунон ки буд харидам . Қоли ибни ътоء : лои тсҳи алъбодаҳи алои болтўбаҳу лои алтўбаҳи алои болҳмди алии мо вақъати алайҳи ман тариқи алтўбаҳ ,у лои исҳи алҳмди алои бмдоўаҳи алсёҳаҳу алрёзаҳ ,у лои ҳзаҳи алмқомоту алмқдмоти алои бмдоўмаҳи алркўъу алсҷўд ,у лои исҳи ҳзаҳи каллаи алои боломри болмърўФу алнҳии ани алмнкр ,у лои исҳи шайъи ءи ммои тақаддуми алои бҳФзи алҳдўд зоҳирану ботно ,у алмؤмни ман икўни ҳзаҳи сифата , лони аллоҳи ъзу ҷли иқўлу башари алмؤмнини аллазӣнаи бҳзаҳи алсФаҳ . Дар осори биоранд ки фардо дар растохези қавмиро аз ин уммати бтрозўгоаҳи оранду Фриштгон ки бар эшон муваккил бошанд бадӣҳои эшон шумурдан гиранд , ки бори худоёи бади ъҳдоннд бевафоёнанд , фаромӯш коронанд , гунаҳ коронанд , далерон ва шӯхонанд . Раб алъзаҳ гуяд ҷли ҷалола : аз онҷо ки кирдор эшонаст чунонанд ва аз онҷо ки караму афви мост , тоӣбонанд , обидонанд , ҳомидонанд , рӯза доронанд , намоз гузоронанд , дӯстии мо бҷону дил хоҳонанду бмҳри мо якто гӯйонанд , забони ҳоли бечорагони бнъти инкисор ва аФтқор мегуяд ки , худовандо агар фосиқем ва агар обид , чунон ки ҳастем он тўоиму бдошти тўоим , брхўости ту мавқуф ва ба бандагии ту маърӯф , аз ту гузар на ва бе ту басар на .

وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ بشارت ده مؤمنانرا که هر چه از ایشان تقصیر است بی‌نیازی من برابر آنست و هر چه از ایشان ناپسند است مهربانی من بر سر آنست و هر چه رهی را امید است فضل من برتر از آنست. بشارت ده مؤمنانرا که چون ایشان را میگزیدم عیب می‌دیدم، نپسندیدم تا بیشر بنهانها وارسیدم، رهی را به بی‌نیازی خود چنان که بود خریدم. قال ابن عطاء: لا تصح العبادة الّا بالتوبة و لا التوبة الا بالحمد علی ما وقعت علیه من طریق التوبة، و لا یصح الحمد الا بمداوة السیاحة و الریاضة، و لا هذه المقامات و المقدمات الا بمداومة الرکوع و السجود، و لا یصح هذه کلّه الا بالامر بالمعروف و النهی عن المنکر، و لا یصح شی‌ء مما تقدّم الا بحفظ الحدود ظاهرا و باطنا، و المؤمن من یکون هذه صفته، لانّ اللَّه عز و جل یقول و بشر المؤمنین الذین بهذه الصفة. در آثار بیارند که فردا در رستاخیز قومی را از این امّت بترازوگاه آرند و فریشتگان که بر ایشان موکّل باشند بدیهای ایشان شمردن گیرند، که بار خدایا بد عهدانند بی‌وفایان‌اند، فراموش کاران‌اند، گنه کاران‌اند، دلیران و شوخان‌اند. رب العزة گوید جل جلاله: از آنجا که کردار ایشان است چنان‌اند و از آنجا که کرم و عفو ماست، تائبان‌اند، عابدان‌اند، حامدان‌اند، روزه داران‌اند، نماز گزاران‌اند، دوستی ما بجان و دل خواهان‌اند و بمهر ما یکتا گویان‌اند، زبان حال بیچارگان بنعت انکسار و افتقار میگوید که، خداوندا اگر فاسقیم و اگر عابد، چنان که هستیم آن توایم و بداشت توایم، برخواست تو موقوف و به بندگی تو معروف، از تو گذر نه و بی تو بسر نه.