Қавлаи таъолӣ :у атли алайҳими нбأи Нӯҳи алоиаҳ . Мисоли раббонӣ аз ҳазрат субҳонӣ онаст ки бало аз даргоҳи мо халъат дӯстонаст ,у ҷуръаи меҳнат аз коси муҳаббати нӯшидани пеша мардонаст , ҳар ки ниҳод ӯ нишонаи тири балои моро нишоед , талъат ӯ муҳаббату ҷамоли моро ҳам нишоед , одати халқ чунонаст ки ҳар киро бдўстӣ ихтиёр кунанд ҳамаи роҳату осоиши он дӯст хоҳанду суннати илоҳят бхлоФ инаст ҳар кро бдўстӣ бипасандад шарбати меҳнат бо халъати муҳаббат бар вай фиристад анашад анноси блоءи алонбёءи сами алоўлёءи сами аломсли Фоломслу азои аҳби аллоҳи ъбдои сби алайҳи алблоءи сабои яке дар нигари баҳоли Нӯҳи пайғомбари шайхи алмрслину эмом аламтқин ки аз уммати хеш чаҳ ранҷ ва чаҳ меҳнат дид ва дар даъвати эшон бори балоу ъно чун кашид ҳазор кам панҷоҳ соли эшонро даъват кард ҳар рӯз ӯро чандон бздндид ки бе ҳуши гаштӣу фарзандони худро бзрбу захм ӯ васият кардандед ва бо ин ҳамаи меҳнат ва билет гуфтӣ чандон андҳон дорам ки пурвои захм шумо надорам ва эшонро ин гуфт : феълии аллоҳи таваккулати Фأҷмъўои أмркму шркоءкми шумо ҳар чаҳ хоҳед кунед ва ҳар кед ки тавонед созед ки ман бхдоўнди хеши пушти бози ниҳодам , ва ӯро кори соз худ писандидам , ва бо меҳру муҳаббат вай орамидам , пурвой дигарон надорам феълии аллоҳи таваккулати таваккули қнтраҳ яқинаст , ва имод имонаст раб алъзаҳ мегуяд :у алии аллоҳи Фтўклўои إни кантами муъминин ва ман итўкли алии аллоҳи Фҳўи ҳасба ҳар ки биллоҳ пуштӣ дорад аллоҳ ӯро басандааст дайгарӣ ӯро май дрнбоиди шаб миъроҷ гуфт : ё Сайиди с ё Муҳамади аҷаби лмни омн бе Киеви иткли алӣ ғайриӣ , касе ки ёди мо дар дил дорад , бо ёди дигарон чун пардозад , ӯ ки меҳри мо бҷон дорад ,гар чон дар сар он кунад шояд феълии аллоҳи таваккулат таваккул бурид ҳазрат ризоаст ,у нишони сидқ вафоаст ,у ҳақиқатро сафоаст , таваккулро бдоитӣ ва ниҳоятӣаст дар бдоити ҳаловати хизмат , ва бар ҳамаи ҷонварони шафқат ,у ихлоси даъват ва дар ниҳояти озодӣу шодӣ ва беқарорӣ . Дар бдоити ин рӯй намояд ки Мӯсои Фроқўм хеш гуфт : феълӣаи тўклўои إни кантами мусалламин ва дар ниҳоят ин бинад ки ҳақи ҷли ҷалолаи фаро Мустафо гуфт :у таваккули алии алҳии алзии лои имўти шайхи абӯи алқосми насри ободии мурӣдиро пеши шайхи бӯи алӣ сиёҳ фиристод ки бози гӯй ки дар таваккул то куҷои рафтаи шайхи бӯи алӣ ҷавоб фиристод ки бӯи алии мардӣ бекораст ва таваккул нашносад аммо дарин бе кории чунон машғӯл шуда ки пурвои халқи нмидорд . Инфоқаст ҳамаи аъиммаи тариқатро ки ҳечкас аз соликони роҳи некӯтару тамомтар азин сухан нагуфтааст камоли таҳқиқи убудийят дар айни тақсир дидан на кор ҳар бекорӣу трдомнӣ буд бахуди кофар бояд шудан агар хоҳӣ ки баҳақи мусулмони шӯй , он гуҳи оқибати кори Нӯҳу саранҷоми қавми вай ҳар ду боз гуфт : Фкзбўаҳи Фнҷиноаҳ ва ман маъааи фии алФлку ҷълноҳми хлоӣФу أғрқнои аллазӣнаи кзбўои боётнои Нӯҳ дар сафинаи саломат дар баҳри анояти ғарқаи меҳру муҳаббат , қавми Нӯҳи бҳкми шақоват дар дарёии қаҳри рубубияти ғарқаи азобу уқубат .

قوله تعالی: وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ الآیة. مثال ربّانی از حضرت سبحانی آنست که بلا از درگاه ما خلعت دوستانست، و جرعه محنت از کاس محبت نوشیدن پیشه مردان است، هر که نهاد او نشانه تیر بلای ما را نشاید، طلعت او محبّت و جمال ما را هم نشاید، عادت خلق چنان است که هر که را بدوستی اختیار کنند همه راحت و آسایش آن دوست خواهند و سنت الهیّت بخلاف اینست هر کرا بدوستی بپسندد شربت محنت با خلعت محبّت بر وی فرستد ان اشد الناس بلاء الانبیاء ثم الاولیاء ثم الامثل فالامثل و اذا احب اللَّه عبدا صب علیه البلاء صبا یکی در نگر بحال نوح پیغامبر شیخ المرسلین و امام المتقین که از امّت خویش چه رنج و چه محنت دید و در دعوت ایشان بار بلا و عنا چون کشید هزار کم پنجاه سال ایشان را دعوت کرد هر روز او را چندان بزدندید که بی‌هوش گشتی و فرزندان خود را بضرب و زخم او وصیّت کردندید و با این همه محنت و بلیّت گفتی چندان اندهان دارم که پروای زخم شما ندارم و ایشان را این گفت: فَعَلَی اللَّهِ تَوَکَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَکُمْ وَ شُرَکاءَکُمْ شما هر چه خواهید کنید و هر کید که توانید سازید که من بخداوند خویش پشت باز نهادم، و او را کار ساز خود پسندیدم، و با مهر و محبّت وی آرمیدم، پروای دیگران ندارم فَعَلَی اللَّهِ تَوَکَّلْتُ توکل قنطره یقین است، و عماد ایمانست ربّ العزّة میگوید: وَ عَلَی اللَّهِ فَتَوَکَّلُوا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ وَ مَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ هر که باللّه پشتی دارد اللَّه او را بسنده است دیگری او را می‌درنباید شب معراج گفت: یا سیّد ص یا محمد عجب لمن آمن بی کیف یتّکل علی غیری، کسی که یاد ما در دل دارد، با یاد دیگران چون پردازد، او که مهر ما بجان دارد، گر چان در سر آن کند شاید فَعَلَی اللَّهِ تَوَکَّلْتُ توکل برید حضرت رضا است، و نشان صدق وفا است، و حقیقت را صفا است، توکّل را بدایتی و نهایتی است در بدایت حلاوت خدمت، و بر همه جانوران شفقت، و اخلاص دعوت و در نهایت آزادی و شادی و بی‌قراری. در بدایت این روی نماید که موسی فراقوم خویش گفت: فَعَلَیْهِ تَوَکَّلُوا إِنْ کُنْتُمْ مُسْلِمِینَ و در نهایت این بیند که حق جل جلاله فرا مصطفی گفت: وَ تَوَکَّلْ عَلَی الْحَیِّ الَّذِی لا یَمُوتُ شیخ ابو القاسم نصر آبادی مریدی را پیش شیخ بو علی سیاه فرستاد که باز گوی که در توکّل تا کجا رفته شیخ بو علی جواب فرستاد که بو علی مردی بی‌کار است و توکّل نشناسد امّا درین بی‌کاری چنان مشغول شده که پروای خلق نمیدارد. انفاق است همه ائمه طریقت را که هیچکس از سالکان راه نیکوتر و تمام‌تر ازین سخن نگفته‌است کمال تحقیق عبودیّت در عین تقصیر دیدن نه کار هر بی‌کاری و تردامنی بود بخود کافر باید شدن اگر خواهی که بحقّ مسلمان شوی، آن گه عاقبت کار نوح و سرانجام قوم وی هر دو باز گفت: فَکَذَّبُوهُ فَنَجَّیْناهُ وَ مَنْ مَعَهُ فِی الْفُلْکِ وَ جَعَلْناهُمْ خَلائِفَ وَ أَغْرَقْنَا الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیاتِنا نوح در سفینه سلامت در بحر عنایت غرقه مهر و محبّت، قوم نوح بحکم شقاوت در دریای قهر ربوبیّت غرقه عذاب و عقوبت.

Сами бъснои ман бъдҳми Мӯсоу ҳорӯни алоиаҳ . Қси алайҳи си нбأи алаввалину шарҳи ?лаи ҷамеъи аҳволи алғобрини сами фазлаи алии коФтҳми аҷмъини Фконўои нҷўмоу ҳўи албдр ,у конўои анҳороу ҳўи албҳр , ба антзми уқдааму бнўраҳи ашрқи нҳорҳму бзҳўраҳи хатми ъддҳм .

ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسی‌ وَ هارُونَ الآیة. قصّ علیه ص نبأ الاوّلین و شرح له جمیع احوال الغابرین ثمّ فضله علی کافتهم اجمعین فکانوا نجوما و هو البدر، و کانوا انهارا و هو البحر، به انتظم عقدهم و بنوره اشرق نهارهم و بظهوره ختم عددهم.

Ва қоли Мӯсо ё қавми إни кантами омнтми биллоҳи феълӣаи тўклўо ишоратаст ки имон танҳо на гуфтораст ки амал дар он ночораст , аъмол дар ақволи пайваста ,у аҳвол дар аъмоли баста , ақволи сифат забонаст ,у аъмоли ҳаракат арқонаст ,у аҳволи ақидаи пок аз миён ҷонаст ,у таваккули иборат аз ҷумла онаст , Мӯсои қавми худро гуфт агар хоҳед ки мусулмон бошед бар аллоҳ таваккул кунед дасти таслим аз остини ризо берун кунед ва биравӣ ағёри бози занед ва бҳқиқт донед ки бадасти каси ҳеҷ чиз нест ва аз ҳиялат суд несту атоу манъи ҷузи бҳкмт ҳаким нест ва қисом меҳрбонаст ки дар вай ғифлат нест . Қавми вай ҷавоб доданд ки алии аллоҳи тўклнои мо дасти эътимод дар змон аллоҳ задем ва ӯро корсозу вакил худ писандидем ва муродҳо Фдоءи мурод вай кардему кор буи супурдем .

وَ قالَ مُوسی‌ یا قَوْمِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ فَعَلَیْهِ تَوَکَّلُوا اشارت است که ایمان تنها نه گفتار است که عمل در آن ناچار است، اعمال در اقوال پیوسته، و احوال در اعمال بسته، اقوال صفت زبان است، و اعمال حرکت ارکان است، و احوال عقیده پاک از میان جان است، و توکّل عبارت از جمله آنست، موسی قوم خود را گفت اگر خواهید که مسلمان باشید بر اللَّه توکّل کنید دست تسلیم از آستین رضا بیرون کنید و بروی اغیار باز زنید و بحقیقت دانید که بدست کس هیچ چیز نیست و از حیلت سود نیست و عطا و منع جز بحکمت حکیم نیست و قسام مهربانست که در وی غفلت نیست. قوم وی جواب دادند که عَلَی اللَّهِ تَوَکَّلْنا ما دست اعتماد در ضمان اللَّه زدیم و او را کارساز و وکیل خود پسندیدیم و مرادها فداء مراد وی کردیم و کار بوی سپردیم.

Рӯй абди аллоҳи бен масъӯди қоли қол : расӯли аллоҳи с : арят аломми болмўсми Фрأити умматии қади млӣўои алсҳлу алҷбли Фоъҷбнии ксртҳму ҳиӣтҳми Фқили лии أи разӣати қиллати нъми қолу маъаи ҳؤлоءи сбъўни алФои идхлўни алҷнаҳи бғири ҳисоби лои иктўўну лои иттирўну лои истрқўну алии рбҳми итўклўн . Фқоми ъкошаҳи бен мҳсни алосдии Фқол ё расӯли аллоҳи адъи аллоҳи ан иҷълнӣ манеҳам . Фқоли расӯли аллоҳи си аллоҳам аҷълаҳ манеҳам . Фқоми охири Фқол : адъи аллоҳи ан иҷълнӣ манеҳам . Фқоли расӯли аллоҳи с : сбқки баҳои ъкошаҳ .

روی عبد اللَّه بن مسعود قال قال: رسول اللَّه ص: اریت الامم بالموسم فرأیت امّتی قد ملئوا السّهل و الجبل فاعجبنی کثرتهم و هیئتهم فقیل لی أ رضیت قلت نعم قال و مع هؤلاء سبعون الفا یدخلون الجنّة بغیر حساب لا یکتوون و لا یتطیّرون و لا یسترقون و علی ربّهم یتوکلون. فقام عکاشة بن محصن الاسدی فقال یا رسول اللَّه ادع اللَّه ان یجعلنی منهم. فقال رسول اللَّه ص اللهمّ اجعله منهم. فقام آخر فقال: ادع اللَّه ان یجعلنی منهم. فقال رسول اللَّه ص: سبقک بها عکاشة.