Қавлаи таъолӣ : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими аллоҳи мунаввари улқулуб , арраҳмони кошифи алкрўб , арраҳими ғоФри алзнўб . Аллоҳаст аФрўзндаҳи дили дӯстон . Рҳмнаст бози барандаи андӯҳи бечорагон .

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اللَّه منوّر القلوب، الرحمن کاشف الکروب، الرحیم غافر الذّنوب. اللَّه است افروزنده دل دوستان. رحمن است باز برنده اندوه بیچارگان.

Раҳимаст омурзандаи гуноҳи осӣон . Аллоҳи иътии алрؤиаҳи бғири ҳиҷоб , арраҳмони ирзқи алрзқи бғири ҳисоб , арраҳими иғФри алзнби бғири итоб , аллоҳаст ки дидори худ раҳеро каромат кунад беҳиҷоб . Рҳмнаст ки аз хазинаи худ рӯзӣ диҳад беҳисоб . Раҳимаст ки бФзл худ биёмурзад беитоб . Аллоҳи лорўоҳи алсобқин , арраҳмони лқлўби алмқтсдин , арраҳими лзнўби алзолмин . Худоӣаст ки арвоҳи собиқони бФзл вай нозад , рҳмнаст ки дилҳои муқтасидони бмҳр вай гароед , раҳимаст ки гуноҳи золимони бъФў худ шавед . Ман самъи аллоҳи аўрсаҳи шғбо ва ман самъи арраҳмони аўрсаҳи тлбо ва ман самъи арраҳими аўрсаҳи трбо , ФолнФси маъаи алшғбу алқлби маъаи алтлбу алрўҳи маъаи алтрб . Яке хитоб худоӣ шунид дар шағаб омад , яке самоъи ном рҳмн кард дар талаб омад , яке дар истимоъи ном раҳим бимонад дар тараб омад . Тани маҳал амонатаст чун хитоб худоӣ шунид бе қарори гашт . Дили боргоҳ муҳаббатаст ба самоъ , номи рҳмн дар доираи талаб ва шавқ афтод . Ҷони нуқтаи гоҳ ишқаст чун бишорати наът раҳим ёфт бар шодравони раҷо дар тараб бимонад ҳар чаҳ неъмат буд нисори тани гашт ҳар чаҳ миннат буд бадал доданд ончии руяту мшоҳдт буд насиб ҷон омад .

رحیم است آمرزنده گناه عاصیان. اللَّه یعطی الرّؤیة بغیر حجاب، الرّحمن یرزق الرزق بغیر حساب، الرّحیم یغفر الذّنب بغیر عتاب، اللَّه است که دیدار خود رهی را کرامت کند بی‌حجاب. رحمن است که از خزینه خود روزی دهد بی‌حساب. رحیم است که بفضل خود بیامرزد بی‌عتاب. اللَّه لارواح السابقین، الرحمن لقلوب المقتصدین، الرحیم لذنوب الظالمین. خدای است که ارواح سابقان بفضل وی نازد، رحمن است که دلهای مقتصدان بمهر وی گراید، رحیم است که گناه ظالمان بعفو خود شوید. من سمع اللَّه اورثه شغبا و من سمع الرحمن اورثه طلبا و من سمع الرّحیم اورثه طربا، فالنفس مع الشغب و القلب مع الطلب و الرّوح مع الطّرب. یکی خطاب خدای شنید در شغب آمد، یکی سماع نام رحمن کرد در طلب آمد، یکی در استماع نام رحیم بماند در طرب آمد. تن محلّ امانت است چون خطاب خدای شنید بی‌قرار گشت. دل بارگاه محبت است به سماع، نام رحمن در دایره طلب و شوق افتاد. جان نقطه‌گاه عشق است چون بشارت نعت رحیم یافت بر شادروان رجا در طرب بماند هر چه نعمت بود نثار تن گشت هر چه منت بود بدل دادند آنچه رؤیت و مشاهدت بود نصیب جان آمد.

Пер тариқат гуфт : илоҳии ёди ту миёни дил ва забонасту меҳри ту дар миёни сару ҷон , ёфт ту зиндагонӣ ҷонасту растхези ниҳон . эй ноҷуста ёфтау дарёфта нодир ёфта . Ёфт ту рӯзаст ки худ барояд ногоҳон . ӯ ки туро ёфт на бшодии пардозад на бондҳон .

پیر طریقت گفت: الهی یاد تو میان دل و زبان است و مهر تو در میان سر و جان، یافت تو زندگانی جان است و رستخیز نهان. ای ناجسته یافته و دریافته نادر یافته. یافت تو روز است که خود برآید ناگاهان. او که ترا یافت نه بشادی پردازد نه باندهان.

Қавла : алри алолФи алифи алўҳдониаҳ ,у алломи лутфаи боҳилли алмърФаҳ ,у алроءи раҳматаи бкоФаҳи албриаҳ , ҷалоли аҳадяти бнъти иззату камоли ҳикмати савганд ёд мекунад , мегуяд бўҳдониту Фрдонит , блтФи ман бо дӯстони ман , брҳмти ман бар бандагони ман , ки ин китоби нома манаст ва ин ҳуруфи каломи ман , аз ҳудуси пок ва аз нақси давр ва аз айби муназзаҳ . Сухании рост , ҳадисии пок , каломии дуруст , каломӣ ки суҳбати ҳақро байъатасту захираи он дар сари орифон вадиатаст . Пайғомӣ ки аз қтиът амонаст , ва беқарорро дармонаст , равшанои дидау давлати дилу зиндагонӣ ҷонаст .

قوله: الر الالف الف الوحدانیّة، و اللام لطفه باهل المعرفة، و الرّاء رحمته بکافّة البریّة، جلال احدیّت بنعت عزّت و کمال حکمت سوگند یاد میکند، میگوید بوحدانیت و فردانیت، بلطف من با دوستان من، برحمت من بر بندگان من، که این کتاب نامه من است و این حروف کلام من، از حدوث پاک و از نقص دور و از عیب منزّه. سخنی راست، حدیثی پاک، کلامی درست، کلامی که صحبت حق را بیعت است و ذخیره آن در سرّ عارفان ودیعت است. پیغامی که از قطیعت امان است، و بی‌قرار را درمان است، روشنایی دیده و دولت دل و زندگانی جان است.

أи кони ллнос аҷабо أни أўҳинои إлӣ раҷул манеҳам . Кофаронро се чиз шигифт омад ва аз он таъаҷҷуб ҳаме карданд : яке ангехтани халқи брстохизу боз офаридан пас аз марг .

أَ کانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَیْنا إِلی‌ رَجُلٍ مِنْهُمْ. کافران را سه چیز شگفت آمد و از آن تعجّب همی‌کردند: یکی انگیختن خلق برستاخیز و باز آفریدن پس از مرگ.

Дигар фиристодани худои расӯлонро бхлқу даъват кардан эшон баҳақ . Сиўми тахсӣси Муҳамади с ба пайғомбарӣ ва баргузидани вай аз миёни халқи брсўлӣ . Агар он мудаббирон аз камоли қудрати худоӣ хабар доштандед баъс ва нашӯрро мункир набудандед ва агар иззати худоӣу камоли подшоҳии ваии бдонстндид фиристодани расӯлони бхлқи эшонро шигифт наомадед ва агар дрёФтндид ки аллоҳ худовандасту кирдигор он кунад ки худ хоҳаду бородти худ ҳукм кунаду кори андари тахсӣсу такрими Мустафо раво доштандед ва ҷҳўд накардандед локин чаҳ суд ки дидаи ҳақ байн надоштанд то ҳақи бдидндид ва на басирати дил то ҳақи дрёФтндид , аммо ҳикмат фиристодани пайғомбарони бхлқи илзом ҳуҷҷатаст то кофарро беузр ва беҳуҷҷат азоб накунад . Ҳамонаст ки гуфт ҷли ҷалола : ва мо кнои муаззабин ҳатто набаъс рсўло аммо муъмин агар хоҳад ӯро биёмурзад бетўбт ва бехизмат зеро ки азоб кардан беҳуҷҷат зулмасту раб алъзаҳ покасту муназзаҳ аз ҷавру зулм . Иқўли таъолӣ : ва мо рбки бзломи ллъбиду омрзидни муъмин бехизмат фазласт ,у раби алъзаҳ бо фазл азимасту карам бениҳоят .

دیگر فرستادن خدای رسولان را بخلق و دعوت کردن ایشان بحقّ. سیوم تخصیص محمد ص به پیغامبری و برگزیدن وی از میان خلق برسولی. اگر آن مدبران از کمال قدرت خدای خبر داشتندید بعث و نشور را منکر نبودندید و اگر عزّت خدای و کمال پادشاهی وی بدانستندید فرستادن رسولان بخلق ایشان را شگفت نیامدید و اگر دریافتندید که اللَّه خداوند است و کردگار آن کند که خود خواهد و بارادت خود حکم کند و کار اندر تخصیص و تکریم مصطفی روا داشتندید و جحود نکردندید لکن چه سود که دیده حق بین نداشتند تا حق بدیدندید و نه بصیرت دل تا حق دریافتندید، امّا حکمت فرستادن پیغامبران بخلق الزام حجت است تا کافر را بی عذر و بی حجت عذاب نکند. همانست که گفت جلّ جلاله: وَ ما کُنَّا مُعَذِّبِینَ حَتَّی نَبْعَثَ رَسُولًا امّا مؤمن اگر خواهد او را بیامرزد بی‌توبت و بی‌خدمت زیرا که عذاب کردن بی‌حجت ظلم است و ربّ العزّة پاکست و منزه از جور و ظلم. یقول تعالی: وَ ما رَبُّکَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِیدِ و آمرزیدن مؤمن بی‌خدمت فضل است، و ربّ العزّة با فضل عظیم است و کرم بی‌نهایت.

Иқўли таъолӣ :у аллоҳи зўи алФзли алъзим . Ва гуфтаанд расӯлонро бхлқ фиристод то муъминонро бишорат диҳанд бФзли кабӣру кофаронро бими намоянд бъзоб ?илем . Инаст ки раб Алъоламин гуфт : أни أнзри анносу башари аллазӣнаи омнўои أни ?лаами қадами сидқ ҷое дигар гуфт : рслои мубашширин ва мунзарин эй Муҳамади кофаронро бими даҳ ки дӯзах барои эшон тофтау сохтаи муъминонро бишорати даҳ ки биҳишт аз баҳри эшон оростау пардохта .

یقول تعالی: وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ. و گفته‌اند رسولان را بخلق فرستاد تا مؤمنان را بشارت دهند بفضل کبیر و کافران را بیم نمایند بعذاب الیم. اینست که رب العالمین گفت: أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَ بَشِّرِ الَّذِینَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ جایی دیگر گفت: رُسُلًا مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ ای محمد کافران را بیم ده که دوزخ برای ایشان تافته و ساخته مؤمنان را بشارت ده که بهشت از بهر ایشان آراسته و پرداخته.

Ва башари аллазӣнаи омнўои أни ?лаами қадам сидқ ъанд рбҳм . Қоли Муҳамади бен алии алтрмзӣ : қадами алсдқи ҳўи эмоми алсолҳину алсдиқину ҳўи алшФиъи алмтоъу алсоӣли алмҷоби Муҳамади с .

وَ بَشِّرِ الَّذِینَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ. قال محمد بن علی الترمذی: قدم الصدق هو امام الصالحین و الصدیقین و هو الشفیع المطاع و السائل المجاب محمد ص.

Ва гуфтаанд қадами сидқи сабақ аноятасту фазли ҳидоят . Рӯзи азал дар мисоқи аввали арвоҳи муъминонро маҷлиси инс аз ҷоми муҳаббати бкأси маваддат , шарбат меҳр дода ва эшонро сармасту саргаштаи он шарбат карда , ва эшонро ваъда дода ваъдае рости дуруст ки бози орми шуморо бойени манзили каромат ва боз бинавозам шуморо зиёдати азин фазилат ,у изидҳми ман фазлаи Фзлки қавлаи إлиаҳи мрҷъкми ҷмиъои въди аллоҳи ҳқои руҷӯъ бозгаштасту бозгаштро ҳар оинаи бдоитӣ буд ллаҳи алأмри ман қабл ва ман баъд . Ҷунайд гуфт : дар румузи ин оят ки , إлиаҳи мрҷъкми ҷмиъо қол манеҳ алобтдоءу илайҳи алонтҳоء ва мо байни злки маротеъи фазла ва тавотур наамма Фмни сабақи ?лаи фии алобтдоءи съодаҳи азҳари алайҳи фии маротеъау тақаллуба фӣ наамма бозҳори лисони алшкру ҳоли алрзоءу мушоҳидаи алмнъм . Ва ман лами иҷзи ?лаи съодаҳи алобтдоءи абтли айёмаи фии сёсаҳ нафсау ҷамъи алҳтоми алФониаҳи лирдаҳи илои мо сабақи ?лаи фии алобтдоءи ман алшқоўаҳ .

و گفته‌اند قدم صدق سبق عنایت است و فضل هدایت. روز ازل در میثاق اول ارواح مؤمنان را مجلس انس از جام محبت بکأس مودّت، شربت مهر داده و ایشان را سرمست و سرگشته آن شربت کرده، و ایشان را وعده داده وعده‌ای راست درست که باز آرم شما را باین منزل کرامت و باز بنوازم شما را زیادت ازین فضیلت، وَ یَزِیدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ فذلک قوله إِلَیْهِ مَرْجِعُکُمْ جَمِیعاً وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا رجوع بازگشت است و بازگشت را هر آینه بدایتی بود لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ. جنید گفت: در رموز این آیت که، إِلَیْهِ مَرْجِعُکُمْ جَمِیعاً قال منه الابتداء و الیه الانتهاء و ما بین ذلک مراتع فضله و تواتر نعمه فمن سبق له فی الابتداء سعادة اظهر علیه فی مراتعه و تقلّبه فی نعمه باظهار لسان الشّکر و حال الرضاء و مشاهدة المنعم. و من لم یجز له سعادة الابتداء ابطل ایّامه فی سیاسة نفسه و جمع الحطام الفانیة لیردّه الی ما سبق له فی الابتداء من الشقاوة.

Гуфт : ибтидои корҳо аз худосту бозгашти ҳамаи бхдо , яъне даромад ҳар чиз аз қудрат ӯу бозгашти ҳамаи бҳкм ӯ , аввал ӯсту охир ӯ азали бтқдир ӯу абади бқзоӣ ӯ . Ҳудуси коиноти бомар ӯ фанои ҳодисоти бқҳр ӯ миёни ин ва он маротеъи фазл ӯу шавоҳиди неъмат ӯ ҳар киро дар азали рақам саодат кашиданд дар маротеъи фазли шокир неъмат омаду розии бқсмт . Бзбони зокиру бадали шокиру бҷони софӣу муътақид . Ва ҳар ки дар ибтидои ҳукм шақоват рафт бар вай , хароби умри гашту муфлиси рӯзгору бади саранҷоми олӯдаи дунёу гирифтаи ҳарому бастаи лаъибу лаҳв . Чунин хости буии лами изл то бози барад ӯро бо ҳукми азалу набиштаи рӯз аввал инаст ки раб Алъоламин гуфт : إлиаҳи мрҷъкми ҷмиъои въди аллоҳи ҳқоу иқоли мавъӯди алмтиъи алФродиси алълӣу мавъӯди алъосии алрҳмтаҳу алрзоу алҷнаҳи лутф алҳақу алрҳмаҳи васф алҳақ ФоллтФи феъли лами икни сами ҳслу алвасфи наъти лами изл . Бӯи бикр воситӣ гуфта : мутӣъон ҳмолонанду ҳмолони ҷуз борӣ надоранд ва ин даргоҳ бениёзонасту осӣон муфлисонанд ҷуз ифлосӣ надоранд ва ин бисот муфлисонаст эй худовандон тоъат нагӯям тоъат макунед то қуръонро гумонеи ғалати ниўФтд , чандон ки тавонед ва тоқат доред тоъат биёред , пас аз рӯй нестӣ ҳама бигзоред ки мутӣъу тоъати ду буд ва ин бисот ягонагӣаст вае худовандони зулати дил танг мадоред ки ин бори маъсияти ҳам бор ӯст чунон ки тоъат бор ӯст аммо тоъат бигузоранд ва маъсият бурдоранду гузоштани феъл ту аст бардоштан феъл ӯ .

گفت: ابتدای کارها از خداست و بازگشت همه بخدا، یعنی درآمد هر چیز از قدرت او و بازگشت همه بحکم او، اوّل اوست و آخر او ازل بتقدیر او و ابد بقضای او. حدوث کاینات بامر او فنای حادثات بقهر او میان این و آن مراتع فضل او و شواهد نعمت او هر که را در ازل رقم سعادت کشیدند در مراتع فضل شاکر نعمت آمد و راضی بقسمت. بزبان ذاکر و بدل شاکر و بجان صافی و معتقد. و هر که در ابتدا حکم شقاوت رفت بر وی، خراب عمر گشت و مفلس روزگار و بد سرانجام آلوده دنیا و گرفته حرام و بسته لعب و لهو. چنین خواست بوی لم یزل تا باز برد او را با حکم ازل و نبشته روز اول اینست که رب العالمین گفت: إِلَیْهِ مَرْجِعُکُمْ جَمِیعاً وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا و یقال موعود المطیع الفرادیس العلی و موعود العاصی الرحمته و الرضا و الجنّة لطف الحق و الرحمة وصف الحق فاللطف فعل لم یکن ثمّ حصل و الوصف نعت لم یزل. بو بکر واسطی گفته: مطیعان حمالان‌اند و حمالان جز باری ندارند و این درگاه بی‌نیازان است و عاصیان مفلسان‌اند جز افلاسی ندارند و این بساط مفلسان است ای خداوندان طاعت نگویم طاعت مکنید تا قرآن را گمانی غلط نیوفتد، چندان که توانید و طاقت دارید طاعت بیارید، پس از روی نیستی همه بگذارید که مطیع و طاعت دو بود و این بساط یگانگی است و ای خداوندان زلت دل تنگ مدارید که این بار معصیت هم بار اوست چنان که طاعت بار اوست اما طاعت بگذارند و معصیت بردارند و گذاشتن فعل تو است برداشتن فعل او.

Ҳўи алзии ҷаъли алшмси зиё . . . Алоиаҳ . з рӯй ишорати шамси офтоб тавфиқаст ки аз бурҷ аноят битобад бар ҷавориҳи банда то оростаи хизмат ва тоъат гардад ,у қамари ишораи бнўр тавҳидасту равшанои маърифат дар дили ориф ки бойени нури роҳи баради бмърўФ .

هُوَ الَّذِی جَعَلَ الشَّمْسَ ضِیاءً... الایه. ز روی اشارت شمس آفتاب توفیق است که از برج عنایت بتابد بر جوارح بنده تا آراسته خدمت و طاعت گردد، و قمر اشاره بنور توحید است و روشنایی معرفت در دل عارف که باین نور راه برد بمعروف.

Пер тариқат гуфт : илоҳии орифи турои бнўр ту медонад аз шуъоъи нур иборат наметавонад дар оташи меҳри мисўзд ва аз нози бор наме пардозад .

پیر طریقت گفت: الهی عارف ترا بنور تو میداند از شعاع نور عبارت نمی‌تواند در آتش مهر میسوزد و از ناز بار نمی‌پردازد.

إни аллазӣнаи лои ирҷўни лқоءно . . . Алоиаҳ . Кофарони бадӣдори ҳақи ҷли ҷалола амр надоранд ки онро мункиранд лои ҷурми ҳаргиз бон нарасанду муъминони брؤити ҳақ имон доранду умедворанд ки бенанди лои ҷурм бон расанд . Ҳамонаст ки Мустафо с гуфт : ҳар ки буи расад кароматӣ аз ҳақ яъне дар хабар башнавад ки худоӣ бо банда каромат кунаду бадӣдори худ ӯро бинавозад , агар он банда напазирад ин хабару брؤити имони надиҳад , ҳаргиз нарасад бони каромат . Гуфтаанд ки умеди дидори ҳақ аз он надоранд ки ҳаргизи муштоқ набӯдаанд ва аз он муштоқ наанд ки дӯст надоштаанд ва аз он дӯст надошта ки нашинохтаанд ва аз он нашинохтаанд ки талаб накардаанд ва аз он талаб накарданд ки худои эшонро фаро талаб нагузошту роҳи талаб боишон фурӯи басти пас ҳама аз худоасту бородту машйат худоаст .

إِنَّ الَّذِینَ لا یَرْجُونَ لِقاءَنا... الآیة. کافران بدیدار حق جلّ جلاله امر ندارند که آن را منکراند لا جرم هرگز بآن نرسند و مؤمنان برؤیت حق ایمان دارند و امیدوارند که بینند لا جرم بآن رسند. همانست که مصطفی ص گفت: هر که بوی رسد کرامتی از حق یعنی در خبر بشنود که خدای با بنده کرامت کند و بدیدار خود او را بنوازد، اگر آن بنده نپذیرد این خبر و برؤیت ایمان ندهد، هرگز نرسد بآن کرامت. گفته‌اند که امّید دیدار حقّ از آن ندارند که هرگز مشتاق نبوده‌اند و از آن مشتاق نه‌اند که دوست نداشته‌اند و از آن دوست نداشته که نشناخته‌اند و از آن نشناخته‌اند که طلب نکرده‌اند و از آن طلب نکردند که خدای ایشان را فرا طلب نگذاشت و راه طلب بایشان فرو بست پس همه از خدا است و بارادت و مشیّت خدا است.

Иқўли таъолӣ :у أни إлии рбки алмнтҳии луи ?ераади ани итлбўаҳи лтлбўоу луи тлбўои лърФўоу луи ърФўои лоҳбўоу луи аҳбўои лоштоқўоу луи аштоқўои илайҳи лрҷўои лқоءаҳу луи рҷўои лақоаи лрأўаҳ .

یقول تعالی: وَ أَنَّ إِلی‌ رَبِّکَ الْمُنْتَهی‌ لو اراد ان یطلبوه لطلبوا و لو طلبوا لعرفوا و لو عرفوا لاحبّوا و لو احبّوا لاشتاقوا و لو اشتاقوا الیه لرجوا لقاءه و لو رجوا لقاه لرأوه.

Қоли аллоҳи таъолӣ :у луи шӣнои лотинои кули нафаси ҳдоҳои азои кони алзии лои ирҷўи лқоءаҳи маъвоаи алъзобу алФрқаҳи Фдлили улхитоб : ани алзии ирҷўи лақоаи Фқсороаҳи алўслаҳу аллқоءу алзлФаҳ .

قال اللَّه تعالی: وَ لَوْ شِئْنا لَآتَیْنا کُلَّ نَفْسٍ هُداها اذا کان الّذی لا یرجو لقاءه ماواه العذاب و الفرقة فدلیل الخطاب: انّ الّذی یرجو لقاه فقصاراه الوصلة و اللقاء و الزّلفة.