Қавлаи таъолӣу тақаддуси ҳўи алзии исиркми фии албру албҳри алоиаҳ . Бзбони аҳли ишорати сайр дар бар роҳ бурданаст дар мшоръи шаръ аз рӯй истидлоли бавоситаи рисолат ,у сайри баҳри ғлбот ҳақаст ки дар вақти ваҷди Аннани мураккаби банда бевосита дар манозили ҳақиқати бмшоҳд қудс кашад , то чунон ки дар дарёи сайри як моҳи бик рӯз кунанд , ин ҷавонмарди дарин майдони бики ҷазбаи илоҳии масофати ҳамаи умри бози барад . Инаст ки гуфтанд : ҷазбаи ман алҳақ тавозии амали алсқлини сайр бар , сайр обидонасту зоҳидӣ дар бодияи муҷоҳидат , бар мураккаби риёзати бдлолти шариъат , мақсади эшон биҳишти ризвону неъмати ҷовдон . Сайри баҳр , сайр орифонасту садиқон дар киштии риоят , мирўонди онро боди аноят дар баҳри мшоҳдт , мақсади эшон каъбаи васлату роз вале неъмат . Ва гуфтаанд бару баҳр ишоратанд бқбзу басти орифон , гуҳӣ дар қабзи миёни даҳшат ва ҳайрат мезоранд , гуҳӣ дар басти миёни шуҳуд ва вуҷӯд менозанад .

قوله تعالی و تقدّس هُوَ الَّذِی یُسَیِّرُکُمْ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ الآیة. بزبان اهل اشارت سیر در برّ راه بردن است در مشارع شرع از روی استدلال بواسطه رسالت، و سیر بحر غلبات حق است که در وقت وجد عنان مرکب بنده بی‌واسطه در منازل حقیقت بمشاهد قدس کشد، تا چنان که در دریا سیر یک ماه بیک روز کنند، این جوانمرد درین میدان بیک جذبه الهی مسافت همه عمر باز برد. اینست که گفتند: جذبة من الحق توازی عمل الثقلین سیر برّ، سیر عابدان است و زاهدان در بادیه مجاهدت، بر مرکب ریاضت بدلالت شریعت، مقصد ایشان بهشت رضوان و نعمت جاودان. سیر بحر، سیر عارفان است و صدّیقان در کشتی رعایت، میرواند آن را باد عنایت در بحر مشاهدت، مقصد ایشان کعبه وصلت و راز ولی نعمت. و گفته‌اند برّ و بحر اشارت‌اند بقبض و بسط عارفان، گهی در قبض میان دهشت و حیرت می‌زارند، گهی در بسط میان شهود و وجود می‌نازند.

Боз чун боди шодӣ аз уфуқи таҷаллии вазад ,у абри лутфи борони карами резад , бандаи аноят ва риоят бинад ва ҷирин баҳами бриҳи тайибаи нақди вақт вай шаваду Фрҳўои баҳо бар бисоти шуҳуд дар ҳолати инси фараҳӣ дар вай ояд , бастӣ бинад бинозад аз сари он ноз ва даллол гуяд :

باز چون باد شادی از افق تجلّی وزد، و ابر لطف باران کرم ریزد، بنده عنایت و رعایت بیند وَ جَرَیْنَ بِهِمْ بِرِیحٍ طَیِّبَةٍ نقد وقت وی شود وَ فَرِحُوا بِها بر بساط شهود در حالت انس فرحی در وی آید، بسطی بیند بنازد از سر آن ناز و دلال گوید:

Рост ки ин баст бенҳоят расад , аз мавориди қудрати вориди ҳайбат ва даҳшат ояд , дарёии азимати мавҷ ҳайбат занад , мискини банда дар вҳдаҳ ҳуҷбат уфтад , забон тазаррӯъ бигушоед , бзорӣ ва хорӣ гуяд :

‌راست که این بسط بنهایت رسد، از موارد قدرت وارد هیبت و دهشت آید، دریای عظمت موج هیبت زند، مسکین بنده در وهده حجبت افتد، زبان تضرّع بگشاید، بزاری و خواری گوید:

Инаст ки гуфт ҷли ҷалола : ҷоءтҳои риҳи ъосФу ҷоءҳми алмўҷи ман кули макони он шӯридаи рӯзгору сарвари тариқати шблӣ дар равиши хеш аз ҳар ду ҷониб хабар дода , ва бар ҳар ду мақоми гузашта , дар мақоми басти буқати шодӣу ноз ҳаме гуфт : ин алсмоўоту алорзўн ҳатто аҳмлҳои алии шеъраи ҷФни Айнӣ . Ва дар мақоми қабзи буқати зорӣу хорӣ ҳаме гуфт : злии ътли зли алиҳўд . Ва шоҳиди шаръи муқаддаси барин қисса онаст ки Мустафои с гуҳӣ мегуфт : « анои Сайиди валади одаму лои фахр » ва гуҳӣ мегуфт « лои тФзлўнии алии Юнуси бен маттӣ » .

اینست که گفت جلّ جلاله: جاءَتْها رِیحٌ عاصِفٌ وَ جاءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ کُلِّ مَکانٍ آن شوریده روزگار و سرور طریقت شبلی در روش خویش از هر دو جانب خبر داده، و بر هر دو مقام گذشته، در مقام بسط بوقت شادی و ناز همی گفت: این السماوات و الارضون حتی احملها علی شعرة جفن عینی. و در مقام قبض بوقت زاری و خواری همی گفت: ذلی عطل ذلّ الیهود. و شاهد شرع مقدّس برین قصه آنست که مصطفی ص گهی میگفت: «انا سیّد ولد آدم و لا فخر» و گهی میگفت‌ «لا تفضّلونی علی یونس بن متی».

إнмо мисли алҳёҳи алднёи кмоءи أнзлноаҳи ман алсмоءи ташбеҳи амволу ҳзўзи дунёи баборон аз он рӯйаст , ки борони бҳилту тадбир одамӣ натавон фурӯ овардану ҷузи бтқдири илоҳӣу машйат худоӣ наёяд , кори дунё ҳамин аст биҷаҳаду ҳиялату тадбиру талбиси бандаи ҳеҷ рост нашавад , ва муҷтамаъ нагардад магари бқсмти азалӣу тақдири илоҳӣ , ва ҳар чанд ки борон бтқдираст , аммо истисқои бнмозу дуо дар шариъат равост ва хостан он дар дайн нуқсон наёрад , ҳамчунин ризқи дунё агар чанд бтқдир ва қисматаст талаб кардан равост ,у ато хостан аз аллоҳи бандаро сазост . Ва Мустафо с гуфта : аҷмлўои фии алтлб .

إِنَّما مَثَلُ الْحَیاةِ الدُّنْیا کَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ تشبیه اموال و حظوظ دنیا بباران از آن روی است، که باران بحیلت و تدبیر آدمی نتوان فرو آوردن و جز بتقدیر الهی و مشیّت خدای نیاید، کار دنیا همین است بجهد و حیلت و تدبیر و تلبیس بنده هیچ راست نشود، و مجتمع نگردد مگر بقسمت ازلی و تقدیر الهی، و هر چند که باران بتقدیر است، امّا استسقا بنماز و دعا در شریعت رواست و خواستن آن در دین نقصان نیارد، همچنین رزق دنیا اگر چند بتقدیر و قسمت است طلب کردن رواست، و عطا خواستن از اللَّه بنده را سزاست. و مصطفی ص گفته: اجملوا فی الطلب.

Чун хоҳед некӯ хоҳед қаноату қадар кифоят хоҳед , то тоғӣ ва бероҳ нашавед ин дунёи ҳам чун обасту раби алъзаҳи онро мисли боб зад , об чун бондозаҳи хеш буд сабаби салоҳи халқ буд , боз чун аз ҳаду андозаи хеш дар гузарад ҷаҳонро хароб кунад . Кзлки алмоли азои кон бақадр алкФоиаҳу алкФоФи Фсоҳбаҳи манъами Фозои зоду ҷоўзи алҳди авҷаби алкФрону алтғён . Куллан إни алإнсони литғии أни роаҳи астғнӣу қил : ани алмоءи мо доми ҷорёи кони тибои Фозои толи максаи тағайюр . Кзлки алмоли азои анФқаҳи соҳибаи кони мҳмўдоу азои амскаҳи кони мълўлои мзмўмо .

چون خواهید نیکو خواهید قناعت و قدر کفایت خواهید، تا طاغی و بی‌راه نشوید این دنیا هم چون آب است و ربّ العزّة آن را مثل بآب زد، آب چون باندازه خویش بود سبب صلاح خلق بود، باز چون از حدّ و اندازه خویش در گذرد جهان را خراب کند. کذلک المال اذا کان بقدر الکفایة و الکفاف فصاحبه منعم فاذا زاد و جاوز الحد اوجب الکفران و الطّغیان. کَلَّا إِنَّ الْإِنْسانَ لَیَطْغی‌ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنی‌ و قیل: انّ الماء ما دام جاریا کان طیّبا فاذا طال مکثه تغیّر. کذلک المال اذا انفقه صاحبه کان محمودا و اذا امسکه کان معلولا مذموما.

Ва қил : ани алмоءи азои кони тоҳрои кони ҳлолои ислҳи ллшрбу ислҳи ллтҳўру ани кони нҷсои Фболъкс . Кзлки алмоли азои кони ҳлолоу бъксаҳи луи кони ҳромо .

و قیل: ان الماء اذا کان طاهرا کان حلالا یصلح للشّرب و یصلح للطهور و ان کان نجسا فبالعکس. کذلک المال اذا کان حلالا و بعکسه لو کان حراما.

Ва аллоҳи идъўои إлии дори ассалом даъват чаҳоранд яке даъвати тавҳиду шаҳодат . Ва ҳўи қавла : идъўкми лиғФри лаками дигари даъвати ҳамду иҷобат . Ва ҳўи қавла : идъўкми Фтстҷибўни бҳмдаҳ . Се дигари даъвати атбоъу имомат . Ва ҳўи қавла : надаъво кули أноси бإмомҳм . Чаҳоруми даъвати каромату зиёфат . Ва ҳўи қавла :у аллоҳи идъўои إлии дори ассалом касе ки даъват кунад ва хоҳад то дӯстону азизонро бмҳмони барад , шарт меҳмонӣ онаст ки аввал касе аз наздикону хосгёни хешро фиристад , то эшонро хабар кунад ва навид диҳад , пас чун оянд бози азизонро ба истиқбол эшон фиристад ва якеро танҳо нахонд , ки дӯстону хуишони вайро ҳама бархонад ва мураккабҳо ва машъалҳо бароа эшон фиристад , чун оянд ҷои эшон сохта ва пардохта дорад , чун биншинанд эшонро аввал ҷлоб диҳанд пас миваи оранд , пас таомҳои сохта бунаанду ғуломону чокарон бар сар эшон бидоранд , чун аз он фориғ шаванд самоъ кунанд , ва шартаст ки мизбони дидори худ аз меҳмон боз нагирад ,у бъоқбти эшонро бокирому халъат боз гирданд . Раби Алъоламин дар зиёфати фирдавси ин ҳамаи сохта ва рост кардау қуръони Маҷид аз он хабар медиҳад ва баён мекунад , аввали хонандау навиддиҳанда эшон Мустафо с аст мегуяд : ҳақи ҷли ҷалолау доъёи إлии аллоҳи бإзнаҳи пас Фриштгону ризвони бостқбол эшон фиристаду ттлқоҳми алмлоӣкаҳ мураккабҳошон фиристад наҳашар аламтқин إлии арраҳмони вФдо эй ркбонои алии нҷоиби ман нур . Машъалҳои нур бар роҳ эшон фиристад исъии нўрҳми байни أидиҳму бأимонҳм танҳо шан нахонд ки хуишону наздикони ҳамаро хонд ва ман сулҳи ман обоӣҳму أзўоҷҳму зрётҳми он гуҳи биҳишту ҷинаи алнъими ҷои эшон сохтаи ҷинаи арзҳо алсмоўоту алأрзи أъдти ллмтқини ҷлоби эшон исқўни ман рҳиқи махтуми хтомаҳи мски миваи эшону Фокҳаҳи касӣраи лои мақтӯъау лои мамнӯъаи таоми эшону лаҳми тайри ммои иштҳўни чокарону ходимон бар сари эшону итўФи алайҳими ғулмони ?лаами кأнҳми лؤлؤи макнуни самоъи эшон фаҳми фии равзаи иҳбрўн ва аз ҳама азизтар онаст ки эшонро бадӣдори худ шод гирданд , то вайро ҷли ҷалола май бенанду минознд , чунон ки гуфт : вуҷӯҳи иўмӣзи нозраҳи إлии рабҳо нозира рӯйҳо тозону нозони бҷлолу ҷамоли ҳақи нигарон , рӯйҳои равшантар аз офтоби рӯз , бтҷлии зў алҷлол гашта пирӯз .

وَ اللَّهُ یَدْعُوا إِلی‌ دارِ السَّلامِ دعوت چهاراند یکی دعوت توحید و شهادت. و هو قوله: یَدْعُوکُمْ لِیَغْفِرَ لَکُمْ دیگر دعوت حمد و اجابت. و هو قوله: یَدْعُوکُمْ فَتَسْتَجِیبُونَ بِحَمْدِهِ. سه دیگر دعوت اتباع و امامت. و هو قوله: نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ. چهارم دعوت کرامت و ضیافت. و هو قوله: وَ اللَّهُ یَدْعُوا إِلی‌ دارِ السَّلامِ کسی که دعوت کند و خواهد تا دوستان و عزیزان را بمهمان برد، شرط مهمانی آنست که اوّل کسی از نزدیکان و خاصگیان خویش را فرستد، تا ایشان را خبر کند و نوید دهد، پس چون آیند باز عزیزان را به استقبال ایشان فرستد و یکی را تنها نخواند، که دوستان و خویشان وی را همه برخواند و مرکبها و مشعلها براه ایشان فرستد، چون آیند جای ایشان ساخته و پرداخته دارد، چون بنشینند ایشان را اوّل جلاب دهند پس میوه آرند، پس طعامهای ساخته بنهند و غلامان و چاکران بر سر ایشان بدارند، چون از آن فارغ شوند سماع کنند، و شرط است که میزبان دیدار خود از مهمان باز نگیرد، و بعاقبت ایشان را باکرام و خلعت باز گرداند. ربّ العالمین در ضیافت فردوس این همه ساخته و راست کرده و قرآن مجید از آن خبر میدهد و بیان میکند، اوّل خواننده و نوید دهنده ایشان مصطفی ص است میگوید: حقّ جلّ جلاله وَ داعِیاً إِلَی اللَّهِ بِإِذْنِهِ پس فریشتگان و رضوان باستقبال ایشان فرستد وَ تَتَلَقَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ مرکبهاشان فرستد نَحْشُرُ الْمُتَّقِینَ إِلَی الرَّحْمنِ وَفْداً ای رکبانا علی نجایب من نور. مشعلهای نور بر راه ایشان فرستد یَسْعی‌ نُورُهُمْ بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ بِأَیْمانِهِمْ تنها شان نخواند که خویشان و نزدیکان همه را خواند وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّیَّاتِهِمْ آن گه بهشت و جنة النعیم جای ایشان ساخته جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِینَ جلاب ایشان یُسْقَوْنَ مِنْ رَحِیقٍ مَخْتُومٍ خِتامُهُ مِسْکٌ میوه ایشان وَ فاکِهَةٍ کَثِیرَةٍ لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ طعام ایشان وَ لَحْمِ طَیْرٍ مِمَّا یَشْتَهُونَ چاکران و خادمان بر سر ایشان وَ یَطُوفُ عَلَیْهِمْ غِلْمانٌ لَهُمْ کَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَکْنُونٌ سماع ایشان فَهُمْ فِی رَوْضَةٍ یُحْبَرُونَ و از همه عزیزتر آنست که ایشان را بدیدار خود شاد گرداند، تا وی را جلّ جلاله می‌بینند و مینازند، چنان که گفت: وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلی‌ رَبِّها ناظِرَةٌ رویها تازان و نازان بجلال و جمال حق نگران، رویهای روشن‌تر از آفتاب روز، بتجلی ذو الجلال گشته پیروز.

Пер тариқат гуфт дидори дӯсти баҳраи мштоқонсти равшанои дидау давлати ҷону ойин ҷаҳонаст , роҳати ҷону айши ҷон ва дард ҷонаст .

پیر طریقت گفت دیدار دوست بهره مشتاقانست روشنایی دیده و دولت جان و آئین جهان است، راحت جان و عیش جان و درد جانست.

Ҳам дарди дили манӣ ва ҳам роҳати ҷон .

هم درد دل منی و هم راحت جان.

эй ҷавони мард , бош то шодии бинӣ , ва як бор бо дӯст бар бисоти васли эмини нишинӣ , ва аз дӯсти он бинӣ ки лои айни рأту лои изни самъату лои хатари алии қалб башар инаст ки раб Алъоламин гуфт : ллзини أҳснўои алҳснӣу зиёдау лои ирҳқи вҷўҳҳми қтру лои злаҳи أўлӣки أсҳоби алҷнаҳи ҳам фӣҳо холдўни асҳоб ҷина дигаранду арбоби сҳбаҳи дигар , асҳоби ҷинаро мегуяд :у аллоҳи идъўои إлии дори ассаломи арбоби суҳбатро мегуяд :у иҳдии ман ишоءи إлии сироти мустақӣми ҳасанӣу тӯбоу зулфии аҳли ҷинати рост , зиёдату қурбату суҳбати аҳли маърифати рост .

ای جوان مرد، باش تا شادی بینی، و یک بار با دوست بر بساط وصل ایمن نشینی، و از دوست آن بینی که لا عین رأت و لا اذن سمعت و لا خطر علی قلب بشر اینست که ربّ العالمین گفت: لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا الْحُسْنی‌ وَ زِیادَةٌ وَ لا یَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَ لا ذِلَّةٌ أُولئِکَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِیها خالِدُونَ اصحاب جنة دیگراند و ارباب صحبة دیگر، اصحاب جنة را میگوید: وَ اللَّهُ یَدْعُوا إِلی‌ دارِ السَّلامِ ارباب صحبت را میگوید: وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ إِلی‌ صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ حسنی و طوبی و زلفی اهل جنت راست، زیادت و قربت و صحبت اهل معرفت راست.

Қол : расӯли аллоҳи си ани аллоҳи ъзу ҷли азои искани аҳли алҷнаҳи алҷнаҳу аҳли алнори алнори баъси илои аҳли алҷнаҳи алрўҳи аломини Фиқўл ё аҳли алҷнаҳи ани рбкми иқрӣкми ассалому иأмркми ани тзўрўаҳи илои Фноءи алҷнаҳу ҳўи абтҳи алҷнаҳи турбатаи алмску ҳсбоؤаҳи алдру алёқўту шаҷараи алзҳбу алртбу варақаи алзмрд , Фихрҷи аҳли алҷнаҳи мстбшрини масрурин Фсми мҷмъҳму сами тҳли ?лаами киромаи аллоҳи ъзу ҷлу алнзри илои виҷҳау ҳўи мавъӯди аллоҳи анҷзаҳи ?лаами қоли Фиأзни аллоҳи ?лаами фии алсмоъу алоклу алшрбу ткўни ҳлли алкромаҳ .

قال: رسول اللَّه ص انّ اللَّه عزّ و جلّ اذا اسکن اهل الجنّة الجنّة و اهل النّار النّار بعث الی اهل الجنّة الرّوح الامین فیقول یا اهل الجنّة انّ ربّکم یقرئکم السلام و یأمرکم ان تزوروه الی فناء الجنّة و هو ابطح الجنّة تربته المسک و حصباؤه الدّر و الیاقوت و شجره الذّهب و الرّطب و ورقه الزّمرّد، فیخرج اهل الجنّة مستبشرین مسرورین فثمّ مجمعهم و ثمّ تحلّ لهم کرامة اللَّه عزّ و جلّ و النّظر الی وجهه و هو موعود اللَّه انجزه لهم قال فیأذن اللَّه لهم فی السماع و الاکل و الشرب و تکون حلل الکرامة.

Сами инодии мнод ё авлиёъи аллоҳи ҳилли бқии ммои въдкми рбкми шиӣои Фиқўлўни ло . Қади анҷзи лнои мо въдно ва мо бқии шайъи ءи алои алнзри илои ваҷҳи рбнои ъзу ҷли қоли Фитҷлии ?лаами алрби ъзу ҷли фии ҳуҷб , Фиқўл : ё Ҷабраили арФъи ҳиҷобии лъбодӣ ҳатто инзрўои илои ваҷҳе . ФирФъи алҳҷоби алаввали Финзрўни илои нури ман алрби ъзу ҷл , Фихрўни ?лаи сҷдо . Финодиҳми алрби ъзу ҷл ё ибодии арФъўои рؤскми анҳо лист бидор амали анмои ҳаии дори савоб . ФирФъи алҳҷоби ассонии Финзрўни умарои ҳўи аъзаму аҷал , Фихрўни ллаҳи ҳомидин соҷдини орифин . Финодиҳми алрби ъзу ҷл : арФъўои рؤскми анҳо лист бидор амали анмои ҳаии дори савобу Наими муқӣм . ФирФъи алҳҷоби алсолси Фънди злки инзрўни илои ваҷҳи раби Алъоламин табораку тақаддуси Фиқўлўни ҳайни инзрўни илои виҷҳаи субҳонаи мо ъбдноки ҳақи ъбодтк . Фиқўли кароматии амкнкми ман алнзри илои ваҷҳеу аҳлткми дории Фёзни аллоҳи ъзу ҷли ллҷнаҳи ани такаллуми Фтқўл : тӯбои лмни тхлднӣу тӯбои лмни аъддти ?ла . Фзлки қавла : ъзу ҷли тӯбои ?лааму ҳасани моб .

ثمّ ینادی مناد یا اولیاء اللَّه هل بقی مما وعدکم ربکم شیئا فیقولون لا. قد انجز لنا ما وعدنا و ما بقی شی‌ء الا النّظر الی وجه ربّنا عزّ و جلّ قال فیتجلّی لهم الرّب عزّ و جلّ فی حجب، فیقول: یا جبرئیل ارفع حجابی لعبادی حتی ینظروا الی وجهی. فیرفع الحجاب الاوّل فینظرون الی نور من الرّب عز و جل، فیخرون له سجّدا. فینادیهم الرّب عز و جل یا عبادی ارفعوا رؤسکم انّها لیست بدار عمل انّما هی دار ثواب. فیرفع الحجاب الثانی فینظرون امرا هو اعظم و اجل، فیخرون للَّه حامدین ساجدین عارفین. فینادیهم الرّب عز و جلّ: ارفعوا رؤسکم انّها لیست بدار عمل انّما هی دار ثواب و نعیم مقیم. فیرفع الحجاب الثالث فعند ذلک ینظرون الی وجه رب العالمین تبارک و تقدّس فیقولون حین ینظرون الی وجهه سبحانه ما عبدناک حقّ عبادتک. فیقول کرامتی امکنکم من النّظر الی وجهی و احلتکم داری فیاذن اللَّه عز و جلّ للجنّة ان تکلم فتقول: طوبی لمن تخلّدنی و طوبی لمن اعددت له. فذلک قوله: عز و جلّ طُوبی‌ لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ.