Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим . Исми ҷалили шаҳди бҷлолаҳи афъола , нутқи бҷмолаҳи аФзолаҳи дили алии исботаи оёта , ахбри ани сифотаи мФъўлотаҳ , Фҳўи алмалики алъзими алъзизи алкрими лои қасими фии зота ,у лои шарики фии мхлўқотаҳ ,у лои назири фии ҳуққау лои фии сифота .

بسم اللَّه الرّحمن الرّحیم. اسم جلیل شهد بجلاله افعاله، نطق بجماله افضاله دلّ علی اثباته آیاته، اخبر عن صفاته مفعولاته، فهو الملک العظیم العزیز الکریم لا قسیم فی ذاته، و لا شریک فی مخلوقاته، و لا نظیر فی حقه و لا فی صفاته.

Млики қодири мавлои алмўолӣ

ملیک قادر مولی الموالی

Азими моҷди фарди алтъолӣ

عظیم ماجد فرد التّعالی‌

Қариби ман ҷинони алъбди дон

قریب من جنان العبد دان

Баъӣди ани мтори алўҳми ъол

بعید عن مطار الوهم عال‌

Ҷалили ҷли ан мислиу шабаҳ

جلیل جلّ عن مثل و شبه

Азизи ъзи ан ъаму хол

عزیز عزّ عن عمّ و خال‌

Номи худовандӣ ки забонҳо сазои ваии ҷуст ва надид , ваҳмҳо фарои ҳиҷоб иззат расед ва бибаред , гӯшҳо фарои ҳақ вай расед ва барисед , сифату қадари хеши бардошт то ҳеҷ азизи бъз ӯ нарасад , ва ҳеҷ фаҳми ҳад ӯ дрнёбд ва ҳеҷ донои қадар ӯ банданд , дониш ӯ кас надонад , тавон ӯ каси натавонад , бақадр ӯ кас нарасад , лами икни сами конро бо лами излу лои изол чаҳ ошноӣ ! қадамро бо ҳудус чаҳ муносибат ! ҳақи боқӣ дар расми фонӣ чаҳ пайвандад ? мосўри таквини бҳиӣаҳи тамкин чун расад ?

نام خداوندی که زبانها سزای وی جست و ندید، وهمها فرا حجاب عزّت رسید و ببرید، گوشها فرا حقّ وی رسید و برسید، صفت و قدر خویش برداشت تا هیچ عزیز بعزّ او نرسد، و هیچ فهم حد او درنیابد و هیچ دانا قدر او بنداند، دانش او کس نداند، توان او کس نتواند، بقدر او کس نرسد، لم یکن ثمّ کان را با لم یزل و لا یزال چه آشنایی! قدم را با حدوث چه مناسبت! حقّ باقی در رسم فانی چه پیوندد؟ ماسور تکوین بهیئة تمکین چون رسد؟

Гар ҳазрати лутфашро ағёри бкорстӣ

گر حضرت لطفش را اغیار بکارستی

Ушшоқи ҷамолашро умеди всолстӣ

عشّاق جمالش را امّید وصالستی‌

Мумкин шавадӣ ҷустангар рӯй талаб будӣ

ممکن شودی جستن گر روی طلب بودی

Маълум шудӣ охиргар рӯй сؤолстӣ

معلوم شدی آخر گر روی سؤالستی‌

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ , нури дидаи ошноёнӣ , рӯзи давлати орифоне , лтиФо , чароғи дили мурӣдонеу инси ҷони ғарибоне , кримо , осоиши синаи муҳибонеу ниҳояти ҳиммати қосидоне , мҳрбоно , ҳозири нафаси воҷидонеу сабаби даҳшати волҳонӣ , на бчизии Монӣ то гӯям ки чунонӣ онӣ ки худ гуфтӣ ва чунон ки гуфтӣ онӣ , ҷонҳои ҷавонмардонро аёнӣ ва аз дидҳо имрӯз наоне .

پیر طریقت گفت: الهی، نور دیده آشنایانی، روز دولت عارفانی، لطیفا، چراغ دل مریدانی و انس جان غریبانی، کریما، آسایش سینه محبّانی و نهایت همّت قاصدانی، مهربانا، حاضر نفس واجدانی و سبب دهشت والهانی، نه بچیزی مانی تا گویم که چنانی آنی که خود گفتی و چنان که گفتی آنی، جانهای جوانمردان را عیانی و از دیدها امروز نهانی.

Андари дили ман бад-ӣни аёнӣ ки туе

اندر دل من بدین عیانی که تویی

Ва аз дидаи ман бад-ӣн наоне ки туе

و از دیده من بدین نهانی که تویی‌

ВсоФи туро васф надонад кардан

وصّاف ترا وصف نداند کردن

Ту худ бсФоти худ чунонӣ ки туе

تو خود بصفات خود چنانی که تویی‌

« алр » алолФи тшири илои исмаи аллоҳ ,у алломи тшири илои исмаи латиф ,у алроءи тшири илои исмаи раҳим . Иқўли аллоҳи таъолӣ : босами аллоҳи аллтиФи арраҳим , « ани ҳзаҳи алсўраҳи оёти алкитоби алзии ахбрти фии алтўриаҳ » ании анзлаҳи алии Муҳамад ( с ) : баноми ман ки худовандам , латиф ва раҳимам , ки ин сӯра , оёти он китобаст ки дар таврот ваъда додаам ки фурӯ фиристам бмҳмд ( с ) , китобӣ ки ёдгор муъминонаст ва ҳам роҳи толибон , ъдти обидону зоди зоҳидӣ , мавъизати хоӣФону раҳмати муъминон .

«الر» الالف تشیر الی اسمه اللَّه، و اللّام تشیر الی اسمه لطیف، و الرّاء تشیر الی اسمه رحیم. یقول اللَّه تعالی: باسم اللَّه اللطیف الرّحیم، «ان هذه السورة آیات الکتاب الذی اخبرت فی التوریة» انّی انزله علی محمّد (ص): بنام من که خداوندم، لطیف و رحیم‌ام، که این سورة، آیات آن کتاب است که در تورات وعده داده‌ام که فرو فرستم بمحمّد (ص)، کتابی که یادگار مؤمنان است و هم راه طالبان، عدّت عابدان و زاد زاهدان، موعظت خائفان و رحمت مؤمنان.

« إнои أнзлноаҳи қронои ърбёи лълкми тъқлўн » ҷое дигар гуфт : « қронои ърбёи лқўми иълмўни бшироу нзиро , қади ҷоءкми ман аллоҳи нуру китоби мубин ,у шФоءи лмои фии алсдўр . Ва ҳудоу раҳмаи ллмؤмнин » ин қуръони роҳи ҷӯёнро роҳаст ,у бори хоҳонро бораст ,у мؤмнонрои шафиъ ва гувоҳаст , имрӯз бишоратасту раҳмату фардои ъзу нозу каромат , имрӯзи ршоду рости роҳӣу фардо аз уқубати озодӣ , мؤмнонро меронад бзмоми ҳақ дар роҳи сидқ , бар сунани савоб , бар чароғи ҳудоу бадарғаи Мустафо ( с ) , рӯй бнҷоти водӣ бўодӣ меронад , манзили бмнзл . Аввали манзили илм , пас манзили амал , пас манзили сидқу ихлос , пас манзили меҳру муҳаббат то фурӯи орад дар мақъад сидқ ъанд млики муқтадир .

«إِنَّا أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِیًّا لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ» جایی دیگر گفت: «قُرْآناً عَرَبِیًّا لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ بَشِیراً وَ نَذِیراً، قَدْ جاءَکُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ کِتابٌ مُبِینٌ، وَ شِفاءٌ لِما فِی الصُّدُورِ. وَ هُدیً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ» این قرآن راه جویان را راهست، و بار خواهان را بار است، و مؤمنانرا شفیع و گواهست، امروز بشارت است و رحمت و فردا عزّ و ناز و کرامت، امروز رشاد و راست راهی و فردا از عقوبت آزادی، مؤمنانرا میراند بزمام حقّ در راه صدق، بر سنن صواب، بر چراغ هدی و بدرقه مصطفی (ص)، روی بنجات وادی بوادی میراند، منزل بمنزل. اوّل منزل علم، پس منزل عمل، پس منزل صدق و اخلاص، پس منزل مهر و محبّت تا فرو آرد در مقعد صدق عند ملیک مقتدر.

Нҳни нақси алейк أҳсни алқсс чаҳ некӯи қиссае ки қисса Юсуфаст , қиссаи ошиқу маъшӯқу ҳадиси фироқ ва висоласт , дард задае бояд ки қисса дардмандон хонд , ошиқӣ бояд ки аз дарди ишқу сӯзи ошиқон хабар дорад , сӯхтае бояд ки сӯзи ҳасратён дар вай асар кунад , ғуломи он муштоқам ки бар сари кӯии дӯсти оташи ҳасрати афрӯзад , рашк барам бар чашмӣ ки дар фироқи ишқи ҷонони ашкии фурӯи борад , ҷону дил нисор кунам дил шудаеро ки достони дил шудагон гуяд .

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ چه نیکو قصّه‌ای که قصّه یوسف است، قصّه عاشق و معشوق و حدیث فراق و وصالست، درد زده‌ای باید که قصّه دردمندان خواند، عاشقی باید که از درد عشق و سوز عاشقان خبر دارد، سوخته‌ای باید که سوز حسرتیان در وی اثر کند، غلام آن مشتاقم که بر سر کوی دوست آتش حسرت افروزد، رشک برم بر چشمی که در فراق عشق جانان اشکی فرو بارد، جان و دل نثار کنم دل شده‌ای را که داستان دل شدگان گوید.

Дар шаҳр , дилам бидон гароед снмо

در شهر، دلم بدان گراید صنما

Кӯ , қиссаи ишқ ту сарояд снмо

کو، قصّه عشق تو سراید صنما

Он рӯз ки тухми дарди ишқ дар дилҳои ошноёни Пошиданад , дили ёқӯби пайғомбар бар шоҳи роҳи ин ҳадис буд , аз таҷреду тФрид иморат ёфта дар бутаи риёзати бохалоси барда , қобили тухми дард ишқ гашта . Чун он тухми базмин дил вай расед , оби раши алайҳими ман нураи онро парвариш дод то ъбҳри аҳди баромад , он гуҳи ҷамоли Юсуфӣ аз рӯй баҳонаи қибла вай сохтанду башариятро бҷнси худ роҳ намуданд ва ин овоз бароварданд ки ҳалқи ёқӯб дар ҳалқаи доми иродат Юсуф овехтанду нуқтаи ҳақиқат дар пардаи ғайрат , мегуяд : Арсалонам хон то кас банданд ки кӣм .

آن روز که تخم درد عشق در دلهای آشنایان پاشیدند، دل یعقوب پیغامبر بر شاه راه این حدیث بود، از تجرید و تفرید عمارت یافته در بوته ریاضت باخلاص برده، قابل تخم درد عشق گشته. چون آن تخم بزمین دل وی رسید، آب رشّ علیهم من نوره آن را پرورش داد تا عبهر عهد برآمد، آن گه جمال یوسفی از روی بهانه قبله وی ساختند و بشریّت را بجنس خود راه نمودند و این آواز برآوردند که حلق یعقوب در حلقه دام ارادت یوسف آویختند و نقطه حقیقت در پرده غیرت، میگوید: ارسلانم خوان تا کس بنداند که کیم.

« إзи қоли Юсуфи лأбиаҳ ё أбти إнии раъйати أҳди ъушри кўкбо » ибн аббос гуфт ин ёздаҳи кавкаби ёздаҳ бародар мехоҳад аз рӯй ишорат , мегуяд чунон ки ситорагони бнФси худ равшананду халқи бони роҳ бар ,у злки фии қавлаи таъолӣ : «у болнҷми ҳам иҳтдўн » ҳам чунон бародарони Юсуфро равшанои набувват буд ва боишон аҳтдоءи халқ , аммо ғдрӣ ки бо бародар карданду ҳасад ки бар ваии бурданд , он навъеаст аз сғоӣр .

«إِذْ قالَ یُوسُفُ لِأَبِیهِ یا أَبَتِ إِنِّی رَأَیْتُ أَحَدَ عَشَرَ کَوْکَباً» ابن عباس گفت این یازده کوکب یازده برادر می‌خواهد از روی اشارت، میگوید چنان که ستارگان بنفس خود روشن‌اند و خلق بآن راه بر، و ذلک فی قوله تعالی: «وَ بِالنَّجْمِ هُمْ یَهْتَدُونَ» هم چنان برادران یوسف را روشنایی نبوّت بود و بایشان اهتداء خلق، اما غدری که با برادر کردند و حسد که بر وی بردند، آن نوعی است از صغائر.

Ва ин чунин сғоӣр бар анбёءи алайҳим ассалом раваду ҳикмат дар он онаст ки то оламён бидонанд ки беайб худоаст ки ягона ва яктоаст дигари ҳама бо айбанд . Ва фии маъноаи аншд :

و این چنین صغائر بر انبیاء علیهم السّلام رود و حکمت در آن آنست که تا عالمیان بدانند که بی عیب خدا است که یگانه و یکتا است دیگر همه با عیب اند. و فی معناه انشد:

Анои маъюбу рабии тоҳир

انا معیوب و ربّی طاهر

Ва алии алтоҳри ман айбии далел

و علی الطّاهر من عیبی دلیل‌

Қили ллҳсн : أи иҳсди алмؤмн ? қоли мо ансок банӣ ёқӯб , агар касе гуяд Юсуфи кӯдак буд норасида ки ин хоб дид ва маълумаст ки дар шаръи феъли кӯдакро ҳукмӣ набӯд , чун феъли вайро ҳукм набӯд , хоби вайро ҳукм чун буд ? ҷавоб онаст ки ҳусӯли феъли кӯдаки бқсду оҳанги вай буд , раво бошад ки дар маърази тақсиру нуқсон бо вай нисбат кунанд , бал ки хоб намӯда илоҳӣаст , кӯдаку болиғ дар он яксон .

قیل للحسن: أ یحسد المؤمن؟ قال ما انساک بنی یعقوب، اگر کسی گوید یوسف کودک بود نارسیده که این خواب دید و معلومست که در شرع فعل کودک را حکمی نبود، چون فعل وی را حکم نبود، خواب وی را حکم چون بود؟ جواب آنست که حصول فعل کودک بقصد و آهنگ وی بود، روا باشد که در معرض تقصیر و نقصان با وی نسبت کنند، بل که خواب نموده الهی است، کودک و بالغ در آن یکسان.

Ва кзлки иҷтбики рбку иълмки ман таъвили алأҳодиси ман сабқати ?лаи алъноиаҳи фии албдоиаҳи темати ?лаи алҳдоиаҳи фии алнҳоиаҳ . Ҳар крои рақами саодати азалӣу тарози давлати лами излӣ дар бдоити кор бар ҳавошии рӯзгор ӯ кашиданд , дар ниҳояти нури ҳидояти тӯҳфа вай гардониданд . Ва инобиъи илму ҳикмат дар зимни сина вай кушоданд ,у неъмати дайну дунё бар вай тамом карданд . Инаст ҳоли Юсуфи садиқ ки раби алъзаҳ ӯро илму ҳикмату малик ва набувват доду неъмати худ бар вай тамом кард , ӯро ҳасану зиёу ҷамол бар камол дод . Мустафо ( с ) гуфт : аътии Юсуфи штри алҳсн , чндонки оламёнроу фарзандони одамро ҷамоласт як нимаи он танҳо биўсФ доданд , гуфто ва ӯро шаб миъроҷ дидам дар осмони ҳам чун моҳи ду ҳафта . Исҳоқи бен абди аллоҳи бен абӣ фурӯа мегуяд : бмо расед ки Юсуф ( ъ ) дар кӯйҳои Миср бар гузаштӣ , тлأлӣии нур рӯй ӯ бар деворҳо чунон тофтӣ ки шуъоъи хуршед аз осмон бар замини тобад . Каъб аҳбор гуфт : раби алъзаҳи табақоти фарзанди одами чунон ки хоҳанд буд то бқёмт бар одам арза кард , сӯрат ҳама бидиду номи ҳамау умри ҳама бо вай бигуфтанд , Юсуфро дид дар табақаи шашуми тоҷи виқор бар сар , ҳалаи шараф дар бар , рдоءи каромат бар дӯш , қзиби малик дар даст , аз рост ва аз чапи ваии Фриштгон бе адади истода ва дар пеши ваии зумраи анбёءи алайҳими ассалом саф кашида , одамро дидори вай хуш омад гуфт : « илоҳии ман ҳозои алкрими алзии абҳти ?лаи буҳбуҳаи алкромаҳу рифъати ?лаи алдрҷаҳи алъолӣа ? » бори худоёи пойгоҳи давлати ин бандаи бас баландаст , пари офарину хуб рӯйу хуш дидораст , ин кист ?

وَ کَذلِکَ یَجْتَبِیکَ رَبُّکَ وَ یُعَلِّمُکَ مِنْ تَأْوِیلِ الْأَحادِیثِ من سبقت له العنایة فی البدایة تمّت له الهدایة فی النّهایة. هر کرا رقم سعادت ازلی و طراز دولت لم یزلی در بدایت کار بر حواشی روزگار او کشیدند، در نهایت نور هدایت تحفه وی گردانیدند. و ینابیع علم و حکمت در ضمن سینه وی گشادند، و نعمت دین و دنیا بر وی تمام کردند. اینست حال یوسف صدیق که ربّ العزّه او را علم و حکمت و ملک و نبوّت داد و نعمت خود بر وی تمام کرد، او را حسن و ضیاء و جمال بر کمال داد. مصطفی (ص) گفت: اعطی یوسف شطر الحسن، چندانک عالمیان را و فرزندان آدم را جمال است یک نیمه آن تنها بیوسف دادند، گفتا و او را شب معراج دیدم در آسمان هم چون ماه دو هفته. اسحاق بن عبد اللَّه بن ابی فروه میگوید: بما رسید که یوسف (ع) در کویهای مصر بر گذشتی، تلألئی نور روی او بر دیوارها چنان تافتی که شعاع خورشید از آسمان بر زمین تابد. کعب احبار گفت: ربّ العزّه طبقات فرزند آدم چنان که خواهند بود تا بقیامت بر آدم عرضه کرد، صورت همه بدید و نام همه و عمر همه با وی بگفتند، یوسف را دید در طبقه ششم تاج وقار بر سر، حلّه شرف در بر، رداء کرامت بر دوش، قضیب ملک در دست، از راست و از چپ وی فریشتگان بی عدد ایستاده و در پیش وی زمره انبیاء علیهم‌ السّلام صف کشیده، آدم را دیدار وی خوش آمد گفت: «الهی من هذا الکریم الذی ابحت له بحبوحة الکرامة و رفعت له الدرّجة العالیة؟» بار خدایا پایگاه دولت این بنده بس بلند است، پر آفرین و خوب روی و خوش دیدار است، این کیست؟

Фармон омад аз ҷаббори коинот « ҳозои абнки алмҳмўди алии мо отитаҳ » , ин фарзанд туаст ки бар ваии неъмати худ тамом кардам ва навохт худ бар ваии ниҳодам ва бар ваии ҳасади бурданд , ё одам ӯро ътоӣии даҳ ва бо вай кароматӣ кун ки падар бо фарзандон кунад , одам гуфт « қади нҳлтаҳи сулсии ҳасани зритӣ » ӯро додам ду сики ҳасану ҷамоли ҳамаи фарзандони хеш , пас одам ӯро дар бар гирифту миёни ду чашм вай бабўсед ва гуфт : лои таъассуфи ?фонати Юсуфи Фоўли ман самоаи Юсуфи одами ъалиҳумо ассалом .

فرمان آمد از جبّار کائنات «هذا ابنک المحمود علی ما آتیته»، این فرزند تو است که بر وی نعمت خود تمام کردم و نواخت خود بر وی نهادم و بر وی حسد بردند، یا آدم او را عطائی ده و با وی کرامتی کن که پدر با فرزندان کند، آدم گفت «قد نحلته ثلثی حسن ذریّتی» او را دادم دو سه یک حسن و جمال همه فرزندان خویش، پس آدم او را در بر گرفت و میان دو چشم وی ببوسید و گفت: لا تأسف فانت یوسف فاوّل من سمّاه یوسف آدم علیهما السّلام.