Қавлаи таъолӣ : « қолати рслҳм » расӯлон эшон гуфтанд , « أи фии аллоҳи шак » дар аллоҳ низ гумонеаст ? , « фотири алсмоўоту алأрз » кирдигору офаридагори осмону замин , « идъўкм » мехонд шуморо , « лиғФри лаками ман знўбкм » то биёмурзад шуморо гуноҳони шумо , «у иؤхркми إлии أҷли мсмӣ » ва бо пас дорад шуморо то ҳангомӣ ном зад карда , « қолўои إни أнтми إлои башари мслно » гуфтанд ки нестед шумо магари мардумоне ҳамчун мо , « тридўни أни тсдўно » мехоҳед ки баргардонеди моро , « ъмои кони иъбди обоؤно » аз парастиши ончи падарони мо парастиданад , « Фأтўнои бслтони мубин ( 10 ) » биёред бмои ҳуҷҷатии равшан .
قوله تعالی: «قالَتْ رُسُلُهُمْ» رسولان ایشان گفتند، «أَ فِی اللَّهِ شَکٌّ» در اللَّه نیز گمانی است؟، «فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» کردگار و آفریدگار آسمان و زمین، «یَدْعُوکُمْ» میخواند شما را، «لِیَغْفِرَ لَکُمْ مِنْ ذُنُوبِکُمْ» تا بیامرزد شما را گناهان شما، «وَ یُؤَخِّرَکُمْ إِلی أَجَلٍ مُسَمًّی» و با پس دارد شما را تا هنگامی نام زد کرده، «قالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا» گفتند که نیستید شما مگر مردمانی همچون ما، «تُرِیدُونَ أَنْ تَصُدُّونا» میخواهید که برگردانید ما را، «عَمَّا کانَ یَعْبُدُ آباؤُنا» از پرستش آنچ پدران ما پرستیدند، «فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبِینٍ (۱۰)» بیارید بما حجتی روشن.
« қолати ?лаами рслҳм » фаро эшон гуфт расӯлони эшон , « إни нҳни إлои башари мслкм » нестем мо магари мардумоне ҳамчун шумо , «у локини аллоҳи Ямани алии ман ишоءи ман ибода » локини сипос наад аллоҳ бар ҳар ки хоҳад аз бандагони хеш , « ва мо кони лно » ва нест моро , « أни нأтикми бслтони إлои бإзни аллоҳ » ки бшмои ҳуҷҷатии ореми магари бФрмони аллоҳ «у алии аллоҳи Флитўкли алмؤмнўн ( 11 ) » ва айдун бодо ки гиравидагони таваккулу пуштии дорӣ бар худоӣ доранд .
«قالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ» فرا ایشان گفت رسولان ایشان، «إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ» نیستیم ما مگر مردمانی همچون شما، «وَ لکِنَّ اللَّهَ یَمُنُّ عَلی مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ» لکن سپاس نهد اللَّه بر هر که خواهد از بندگان خویش، «وَ ما کانَ لَنا» و نیست ما را، «أَنْ نَأْتِیَکُمْ بِسُلْطانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ» که بشما حجتی آریم مگر بفرمان اللَّه «وَ عَلَی اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (۱۱)» و ایدون بادا که گرویدگان توکل و پشتی داری بر خدای دارند.
« ва мо лно أло натаваккул алии аллоҳ » ва чаро ки мо пуштӣ надорем ва таваккул накунем бар аллоҳ , «у қади ҳдонои сблно » ва ӯст ки роҳ намӯд моро броҳҳои рости мо , «у лнсбрн » ва бар онем ки шикебе кунем , « алии мо озитмўно » бар он ранҷҳо ки шумо май нмоӣиди моро , «у алии аллоҳи Флитўкли алмтўклўн ( 12 ) » ва айдун бодо ки бар худои таъолӣ таваккул доранд мутаваккилон .
«وَ ما لَنا أَلَّا نَتَوَکَّلَ عَلَی اللَّهِ» و چرا که ما پشتی نداریم و توکل نکنیم بر اللَّه، «وَ قَدْ هَدانا سُبُلَنا» و اوست که راه نمود ما را براههای راست ما، «وَ لَنَصْبِرَنَّ» و بر آنیم که شکیبایی کنیم، «عَلی ما آذَیْتُمُونا» بر آن رنجها که شما مینمائید ما را، «وَ عَلَی اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُتَوَکِّلُونَ (۱۲)» و ایدون بادا که بر خدای تعالی توکل دارند متوکلان.
«у қоли аллазӣнаи кФрўои лрслҳм » кофарон гуфтанд расӯлони хешро , « лнхрҷнкми ман أрзно » ки берун кунем шуморо аз замини хеш , « أўи лтъўдни фии млтно » ё боз гардид ва дар кеши мо оӣид , « Фأўҳии إлиҳми рбҳм » пайғом дод худованди эшон боишон « лнҳлкни алзолмин ( 13 ) » ки мо худ он ситамкоронро ҳалок кунем .
«وَ قالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ» کافران گفتند رسولان خویش را، «لَنُخْرِجَنَّکُمْ مِنْ أَرْضِنا» که بیرون کنیم شما را از زمین خویش، «أَوْ لَتَعُودُنَّ فِی مِلَّتِنا» یا باز گردید و در کیش ما آئید، «فَأَوْحی إِلَیْهِمْ رَبُّهُمْ» پیغام داد خداوند ایشان بایشان «لَنُهْلِکَنَّ الظَّالِمِینَ (۱۳)» که ما خود آن ستمکاران را هلاک کنیم.
«у лнскннкми алأрзи ман бъдҳм » ва шуморо дар замин нишонем пас эшон « злки лмни хоФи мақомӣ » ин подоши он каси рост ки гиравидааст брстохизу истодани шуморро , «у хоФи ваъид ( 14 ) » ва ббимаст аз ваъиди ман .
«وَ لَنُسْکِنَنَّکُمُ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِمْ» و شما را در زمین نشانیم پس ایشان «ذلِکَ لِمَنْ خافَ مَقامِی» این پاداش آن کس راست که گرویده است برستاخیز و ایستادن شمار را، «وَ خافَ وَعِیدِ (۱۴)» و ببیم است از وعید من.
«у астФтҳўо » ва азоб хостанд гуфтанд ки миёни моу миёни расӯлони кори баргузор ва бар гушой , «у хоби кул ҷаббор анед ( 15 ) » ва навмед монад ҳар гардани кашии шӯх .
«وَ اسْتَفْتَحُوا» و عذاب خواستند گفتند که میان ما و میان رسولان کار برگزار و بر گشای، «وَ خابَ کُلُّ جَبَّارٍ عَنِیدٍ (۱۵)» و نومید ماند هر گردن کشی شوخ.
« ман вроӣаҳи ҷаҳаннам » дӯзахи пеш ӯ Фо , «у исқии ман моء садед ( 16 ) » ва май ошомоннд ӯро аз обии зрдобаҳи вақеҳ « итҷръаҳ » дар даҳан мекашад онро , «у лои икоди исиғаҳ » ва наметавонад ки равони фурӯи баради онро , «у иأтиаҳи аламути ман кули макон » ва мерасад бова дарди марг аз ҳар ҷой , « ва мо ҳўи Бамят »у онкии мурданӣ на , « ва ман вроӣаҳи азоби ғализ ( 17 ) »у пеш ӯ Фои бози азобии схтр аз он ва ситабртар аз он .
«مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ» دوزخ پیش او فا، «وَ یُسْقی مِنْ ماءٍ صَدِیدٍ (۱۶)» و میآشامانند او را از آبی زردابه وقیح «یَتَجَرَّعُهُ» در دهن میکشد آن را، «وَ لا یَکادُ یُسِیغُهُ» و نمیتواند که روان فرو برد آن را، «وَ یَأْتِیهِ الْمَوْتُ مِنْ کُلِّ مَکانٍ» و میرسد باو درد مرگ از هر جای، «وَ ما هُوَ بِمَیِّتٍ» و آنکه مردنی نه، «وَ مِنْ وَرائِهِ عَذابٌ غَلِیظٌ (۱۷)» و پیش او فا باز عذابی سختر از آن و ستبرتر از آن.
« мисли аллазӣнаи кФрўои брбҳми أъмолҳм » мисли кирдори эшон ки бхдоўнди хеш кофар шуданд , « крмоди аштдт ба алриҳ » чун хокистарии хушк ки бод дар он зӯр гирифт , « фии явми ъосФ » дар рӯзии сахти бод , « лои иқдрўни ммои ксбўои алии шайъи ء » бод шоҳ нашаванду дрнёбнд аз он кирдигор ки карданд бар ҳичиз , « злки ҳўи алзлоли албъид ( 18 ) » онаст он гумроҳӣу табоҳии давр .
«مَثَلُ الَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ» مثل کردار ایشان که بخداوند خویش کافر شدند، «کَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّیحُ» چون خاکستری خشک که باد در آن زور گرفت، «فِی یَوْمٍ عاصِفٍ» در روزی سخت باد، «لا یَقْدِرُونَ مِمَّا کَسَبُوا عَلی شَیْءٍ» باد شاه نشوند و درنیابند از آن کردگار که کردند بر هیچیز، «ذلِکَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِیدُ (۱۸)» آنست آن گمراهی و تباهی دور.
« أи ламтар أни аллоҳи халқи алсмоўоту алأрзи болҳқ » наме бинӣ ки аллоҳи бёФриди ҳафт осмон ва ҳафт замини биктоиӣу тавоноӣ , « إни ишأи изҳбкм » агар хоҳад бабради шуморо , «у иأти бхлқи ҷадид ( 19 ) »у офарӣдае оради нав .
«أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ» نمیبینی که اللَّه بیافرید هفت آسمان و هفت زمین بیکتایی و توانایی، «إِنْ یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ» اگر خواهد ببرد شما را، «وَ یَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِیدٍ (۱۹)» و آفریدهای آرد نو.
« ва мо злки алии аллоҳи бъзиз ( 20 ) » ва он бар аллоҳ на сахтаст на душвор .
«وَ ما ذلِکَ عَلَی اللَّهِ بِعَزِیزٍ (۲۰)» و آن بر اللَّه نه سخت است نه دشوار.
«у брзўои ллаҳи ҷмиъо » ва берун оянд хонандагони аллоҳи ҳамаи бикбор , « Фқоли алзъФоءи ллзини асткбрўо » пас равон гӯйанд гардани гардани кашонро , « إнои кнои лаками тбъо » ки мо шуморо пас равон будем « Фҳли أнтми мғнўни ънои ман азоби аллоҳи ман шайъи ء » имрӯзи моро бакор ойед ва аз азоби мо чизе бурдоред , « қолўо » гӯйанд , « луи ҳдонои аллоҳи лҳдинокм » агар аллоҳи моро роҳ намӯдӣ мо ҳам шуморо роҳ намудемӣ « сўоءи ълино » яксонаст бар мо , « أи ҷзънои أми сбрно » хурӯш кунем ё шикебе кунем , « мо лнои ман мҳис ( 21 ) » моро даврӣ ёфт нест аз азоб ва на растан .
«وَ بَرَزُوا لِلَّهِ جَمِیعاً» و بیرون آیند خوانندگان اللَّه همه بیکبار، «فَقالَ الضُّعَفاءُ لِلَّذِینَ اسْتَکْبَرُوا» پس روان گویند گردن گردنکشان را، «إِنَّا کُنَّا لَکُمْ تَبَعاً» که ما شما را پس روان بودیم «فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذابِ اللَّهِ مِنْ شَیْءٍ» امروز ما را بکار آیید و از عذاب ما چیزی بردارید، «قالُوا» گویند، «لَوْ هَدانَا اللَّهُ لَهَدَیْناکُمْ» اگر اللَّه ما را راه نمودی ما هم شما را راه نمودیمی «سَواءٌ عَلَیْنا» یکسانست بر ما، «أَ جَزِعْنا أَمْ صَبَرْنا» خروش کنیم یا شکیبایی کنیم، «ما لَنا مِنْ مَحِیصٍ (۲۱)» ما را دوری یافت نیست از عذاب و نه رستن.
«у қоли алшитон » ва дев гуяд , « лмои қзии алأмр » он гуҳ ки кори шумор бргзордаҳ ояд , « إни аллоҳи въдкми въд алҳақ » худои шуморо ваъда дод ваъдае дурусти рост , «у въдткм » ва ман шуморо ваъда додам « ФأхлФткм » ва онч гуфтам накардам , « ва мо кони лии алайкуми ман султон »у маро бар шумо даст рисӣ набӯд ва туоне , « إлои أни дъўткм » магар онк хондам шуморо , « Фостҷбтми лӣ » ва посух кардед маро , « Флои тлўмўнӣ » марои маи нкўҳид , «у лўмўои أнФскм » хештанро нкўҳид , « мо أнои бмсрхкм » на ман фарёди раси шмоом , « ва мо أнтми бмсрхӣ » ва на шумо фарёди раси ман , « إнии куфрати бмои أшрктмўни ман қабл » ки ман кофар будам бончи шумо анбоз гирифтед маро дар он пеш , « إни алзолмини ?лаами азоби أлим ( 22 ) » кофаронро фардои азобӣ дард намойаст .
«وَ قالَ الشَّیْطانُ» و دیو گوید، «لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ» آن گه که کار شمار برگزارده آید، «إِنَّ اللَّهَ وَعَدَکُمْ وَعْدَ الْحَقِّ» خدای شما را وعده داد وعدهای درست راست، «وَ وَعَدْتُکُمْ» و من شما را وعده دادم «فَأَخْلَفْتُکُمْ» و آنچ گفتم نکردم، «وَ ما کانَ لِی عَلَیْکُمْ مِنْ سُلْطانٍ» و مرا بر شما دست رسی نبود و توانی، «إِلَّا أَنْ دَعَوْتُکُمْ» مگر آنک خواندم شما را، «فَاسْتَجَبْتُمْ لِی» و پاسخ کردید مرا، «فَلا تَلُومُونِی» مرا مه نکوهید، «وَ لُومُوا أَنْفُسَکُمْ» خویشتن را نکوهید، «ما أَنَا بِمُصْرِخِکُمْ» نه من فریاد رس شماام، «وَ ما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِیَّ» و نه شما فریاد رس من، «إِنِّی کَفَرْتُ بِما أَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ» که من کافر بودم بآنچ شما انباز گرفتید مرا در آن پیش، «إِنَّ الظَّالِمِینَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ (۲۲)» کافران را فردا عذابی درد نمای است.