Қавлаи таъолӣ : «у қзии рбки أлои тъбдўои إлои إёҳ » худованди ҳаким , кирдигори қадим , некӯкори меҳрбони Карим , ҷли ҷалолау азми шаъна ,у ъзи кбрёؤаҳи дарин ояти бандагонро бъбўдит мефармоед ,у убудийяти се чизаст : руяти миннат ,у ҷаҳди хизмат ,у бими хотамат . Руяти миннати халили рост ки мегуфт : « алзии хлқнии Фҳўи иҳдин » . Ҷаҳди хизмати ҳабиби рост ки вайро гуфт : « мо أнзлнои алейк алқуръони лтшқӣ » . Бими хотамати Юсуфи садиқи рост ки гуфт : « тўФнӣ мусалламан » .

قوله تعالی: «وَ قَضی‌ رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیَّاهُ» خداوند حکیم، کردگار قدیم، نیکوکار مهربان کریم، جلّ جلاله و عظم شأنه، و عزّ کبریاؤه درین آیت بندگان را بعبودیت می‌فرماید، و عبودیت سه چیز است: رؤیت منّت، و جهد خدمت، و بیم خاتمت. رؤیت منّت خلیل راست که میگفت: «الَّذِی خَلَقَنِی فَهُوَ یَهْدِینِ». جهد خدمت حبیب راست که وی را گفت: «ما أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لِتَشْقی‌». بیم خاتمت یوسف صدّیق راست که گفت: «تَوَفَّنِی مُسْلِماً».

Ҳар ки дар майдони убудийят дар сафи хизмати боистоду қадам бар гули муроди ниҳоду ҳазрати иззатро каъбаи омоли худ сохт , аллоҳ низ аҳли мамлакатро бхдмт ӯ бидорад ва дар ду ҷаҳони кори вай бевай бисозад , инаст ки Мустафо ( с ) гуфт : « ман кони ллаҳи кони аллоҳи ?ла »

هر که در میدان عبودیت در صف خدمت بایستاد و قدم بر گل مراد نهاد و حضرت عزّت را کعبه آمال خود ساخت، اللَّه نیز اهل مملکت را بخدمت او بدارد و در دو جهان کار وی بی وی بسازد، اینست که مصطفی (ص) گفت: «من کان للَّه کان اللَّه له»

Ҳар кро дар убудийят муроқибат нест бар бисоти қурбат ӯро мшоҳдт нест .

هر کرا در عبودیّت مراقبت نیست بر بساط قربت او را مشاهدت نیست.

Ва бдонки соликони роҳи убудийят се марданд : яке обиди нафаси ваии мақҳури хавфи уқубат . Яке орифи дили ваии мақҳури стўти қурбат . Яке муҳиби ҷони ваии мақҳури кашфи ҳақиқат . Ҳар гуҳ ки обид хоҳад то банди муҷоҳидат аз рӯзгор худ бардорад ногоҳ дар унвони номаи итоб ҳақ нигарад , дар мақоми хаҷали сар афканда гардад , бзбони надомат узр хоҳад . Ва ҳар гуҳ ки ориф хоҳад то илми шодӣу бастати бҳкми қурбат зоҳир кунад , ногоҳ султони ҳайбати ҳақ пайдо гардад , дар вҳдаҳ даҳшат уфтад , гуҳии назора ҷалол кунад аз ҳайбати бгдозд , ҳамаи ҳайрат бар ҳайрат бинад , гуҳии назора ҷамол кунад аз шодӣ ва тараб бинозад , ҳамаи нур ва сарвар бинад , бзбон ҳол гуяд :

و بدانک سالکان راه عبودیت سه مرداند: یکی عابد نفس وی مقهور خوف عقوبت. یکی عارف دل وی مقهور سطوت قربت. یکی محبّ جان وی مقهور کشف حقیقت. هر گه که عابد خواهد تا بند مجاهدت از روزگار خود بردارد ناگاه در عنوان نامه عتاب حق نگرد، در مقام خجل سر افکنده گردد، بزبان ندامت عذر خواهد. و هر گه که عارف خواهد تا علم شادی و بسطت بحکم قربت ظاهر کند، ناگاه سلطان هیبت حق پیدا گردد، در وهده دهشت افتد، گهی نظاره جلال کند از هیبت بگدازد، همه حیرت بر حیرت بیند، گهی نظاره جمال کند از شادی و طرب بنازد، همه نور و سرور بیند، بزبان حال گوید:

Инаст ҳоли одамӣ , гуҳ дар равзаи иштиёқ , гуҳ дар ҳуфраи ифтироқ , гуҳ дар чанги қабзи асир худ гашта , гуҳ дар қабзаи басти навохтаи лутфи ҳақ .

اینست حال آدمی، گه در روضه اشتیاق، گه در حفره افتراق، گه در چنگ قبض اسیر خود گشته، گه در قبضه بسط نواخته لطف حق.

Яке аз перон тариқат гуфт : бо хавос дар сафарӣ будам бмнзлии фурӯи омадем , ширӣ биёмад назд мо бихуфт , ман аз бим бархестам бар дарахтӣ шудам , то бомдод бар шох дарахт мебудам , хавос бихуфт ва аз он шер наяндешед , рӯзи дигар чун бмнзли дигари фурӯи омадеми пашша Эй бирав нишаст то бомдод аз азӣ пашша менолид , гуфтам эй шайх : дӯш аз шер бидон азимӣ бок надоштӣу ниндишидии имшаб аз пашшае бад-ӣни заъифӣ чаро чандин бинолӣ ? ҷавоб дод ки дӯши моро аз худ фаро гирифта буданд , аз худ брбўдаҳу рақами нестӣ бар сифот мо кашида , аз худ бе худ гаштау баҳақи қоим шуда ,у имшаби моро бмо боз доданд то пашшае бад-ӣни заъифии моро асири рӯзгор худ кард .

یکی از پیران طریقت گفت: با خواص در سفری بودم بمنزلی فرو آمدیم، شیری بیامد نزد ما بخفت، من از بیم برخاستم بر درختی شدم، تا بامداد بر شاخ‌ درخت می‌بودم، خواص بخفت و از آن شیر نیندیشید، روز دیگر چون بمنزل دیگر فرو آمدیم پشه‌ای برو نشست تا بامداد از اذی پشه می‌نالید، گفتم ای شیخ: دوش از شیر بدان عظیمی باک نداشتی و نیندیشیدی امشب از پشه‌ای بدین ضعیفی چرا چندین بنالی؟ جواب داد که دوش ما را از خود فرا گرفته بودند، از خود بربوده و رقم نیستی بر صفات ما کشیده، از خود بی خود گشته و بحق قائم شده، و امشب ما را بما باز دادند تا پشه‌ای بدین ضعیفی ما را اسیر روزگار خود کرد.

. . . « أлои тъбдўои إлои إёҳу болўолдини إҳсоно » ан алҳақ ҷли ҷалолаи амри алъбди бмроъоаҳи ҳақи алўолдину ҳумои ман ҷинси алъбди Фмни аҷзи ани ҳақи ҷинсаи фонии иқўми баҳақи раба :у сӣли абӯи Усмони ан бар алўолдини Фқоли ани лои трФъи сўтки ъалиҳумоу лои тнзри алиҳмои шзроу лои ирёи мнки мухолифаи фии зоҳиру лои ботину ани тҳтрмҳмои мо ъошоу тдъўи лҳмои азои мотоу тқўми бхдмаҳи аўдоӣҳмои баъди ҳумо

... «أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً» انّ الحق جلّ جلاله امر العبد بمراعاة حقّ الوالدین و هما من جنس العبد فمن عجز عن حقّ جنسه فانّی یقوم بحقّ ربّه: و سئل ابو عثمان عن برّ الوالدین فقال ان لا ترفع صوتک علیهما و لا تنظر الیهما شزرا و لا یریا منک مخالفة فی ظاهر و لا باطن و ان تحترمهما ما عاشا و تدعو لهما اذا ماتا و تقوم بخدمة اودّائهما بعد هما

?фон алнабӣ ( с ) қол : ани ман абри албри ани исли алрҷли аҳл ваад абӣа ,у кон алнабӣ ( с ) азои забҳи шоҳи татаббуъи баҳои сдоӣқи хадиҷаи разии аллоҳи анҳо .

فانّ النّبی (ص) قال: انّ من ابرّ البرّ ان یصل الرّجل اهل ودّ ابیه، و کان النبی (ص) اذا ذبح شاة تتبع بها صدائق خدیجة رضی اللَّه عنها.

Бар ҷумлаи ҳақи падару модар , гуфтаанд ки на чизаст , панҷ дар зиндагонии эшон ва чаҳор баъд аз вафоти эшон аммо он панҷ ки дар зиндагонӣ эшонаст : баҳамаи дили эшонро дӯсти доштану бзбони некуии гуфтану бетони хизмати балиғ кардан ва бимол Авн кардану фармони эшон бурдани бончи ризои худо дар он бошад . Аммо он ҷҳор ки баъди вафот эшонаст : хасмони эшонро хушнӯд кардан ва аз хайроти хеши эшонро насиб кардан ва эшонро дуои гуфтан ва аз ҳар чаҳ равони эшон аз он бозор буд парҳез кардан . Дарин оёти ҳақи падару модар бар фарзандон воҷиб карду кайфияти мурооти эшон дар он баён кард он гуҳи ҳақи хешовандону наздикон бар ҷумла дар он пайваст , гуфт : «у оати зои алқрбии ҳуққа »у ммои итълқи бҳзаҳи алоиаҳи ман алохбору алосор . Мо рӯй ан алнабӣ ( с ) қол : алроҳмўни ирҳмҳми арраҳмони арҳмўои ман фии аларзи ирҳмкми ман фии алсмоء , алрҳми шҷнаҳи ман арраҳмони Фмни васлҳо васлаи аллоҳ ва ман қатъҳо қитъаи аллоҳ , қоли Сафёни алшҷнаҳи алшии ءи алмлтзқ .

بر جمله حق پدر و مادر، گفته‌اند که نه چیز است، پنج در زندگانی ایشان و چهار بعد از وفات ایشان امّا آن پنج که در زندگانی ایشانست: بهمه دل ایشان را دوست داشتن و بزبان نیکویی گفتن و بتن خدمت بلیغ کردن و بمال عون کردن و فرمان ایشان بردن بآنچ رضای خدا در آن باشد. امّا آن جهار که بعد وفات ایشان است: خصمان ایشان را خشنود کردن و از خیرات خویش ایشان را نصیب کردن و ایشان را دعا گفتن و از هر چه روان ایشان از آن بآزار بود پرهیز کردن. درین آیات حق پدر و مادر بر فرزندان واجب کرد و کیفیّت مراعات ایشان در آن بیان کرد آن گه حق خویشاوندان و نزدیکان بر جمله در آن پیوست، گفت: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبی‌ حَقَّهُ» و ممّا یتعلّق بهذه الآیة من الاخبار و الآثار. ما روی انّ النّبی (ص) قال: الرّاحمون یرحمهم الرّحمن ارحموا من فی الارض یرحمکم من فی السّماء، الرحم شجنة من الرّحمن فمن وصلها وصله اللَّه و من قطعها قطعه اللَّه، قال سفیان الشّجنة الشّی‌ء الملتزق.

Ва рӯй анаи қоли ахбрнии Ҷабраили ани аллоҳи ъзу ҷл : ании анои аллоҳи зўи алрҳмаҳи хилқати алрҳму аштққти лҳмои асмои ман исмии Фмни васлҳо вслтаҳ ва ман қатъҳо қтътаҳ .

و روی انّه قال اخبرنی جبرئیل عن اللَّه عزّ و جل: انّی انا اللَّه ذو الرّحمة خلقت الرّحم و اشتققت لهما اسما من اسمی فمن وصلها وصلته و من قطعها قطعته.

Ва қол ( с ) аъҷли алтоъаҳи сўобои салаи алрҳм ҳатто ани алқўми инмўи амўолҳму иксри ъддҳми бслаҳи алрҳму анҳми лФҷраҳу аъҷли алмъсиаҳи қтиъаҳи алрҳму албғӣ .

و قال (ص) اعجل الطاعة ثوابا صلة الرّحم حتّی انّ القوم ینمو اموالهم و یکثر عددهم بصلة الرّحم و انّهم لفجرة و اعجل المعصیة قطیعة الرّحم و البغی.

Ва қоли ибъси аллоҳи таъолии явми алқёмаҳи алрҳму аломонаҳи аҳдиҳмои ани ямини алършу алأхрии ани ясорау лкли воҳидаи мнҳмои айнони тбсрону лисони фасеҳу ммри алхлқи алайҳими Флои имри аҳади алоу тқўли алрҳму асл ё раб , қотеъ ё раб ,у тқўли аломонаҳи амин ё раб , хоин ё раб . Ва қоли лои таназзули алрҳмаҳи алии қавми Фиҳми қотеъи раҳм .

و قال یبعث اللَّه تعالی یوم القیامة الرّحم و الامانة احدیهما عن یمین العرش و الأخری عن یساره و لکلّ واحدة منهما عینان تبصران و لسان فصیح و ممرّ الخلق علیهم فلا یمرّ احد الّا و تقول الرّحم و اصل یا ربّ، قاطع یا ربّ، و تقول الامانة امین یا ربّ، خائن یا ربّ. و قال لا تنزل الرّحمة علی قوم فیهم قاطع رحم.

Ва ҷоءи раҷули илои расӯли аллоҳ ( с ) Фқол ё расӯли аллоҳи ани раҳмии қади рФзўнӣу қтъўнии ФорФзҳми комаи рФзўнӣу ақтъҳми комаи қтъўнӣ , қоли азои ирФзкми аллоҳи ҷмиъоу ани анати васлату қтъўки кони мъки ман аллоҳи Заҳири алайҳим .

و جاء رجل الی رسول اللَّه (ص) فقال یا رسول اللَّه انّ رحمی قد رفضونی و قطعونی فارفضهم کما رفضونی و اقطعهم کما قطعونی، قال اذا یرفضکم اللَّه جمیعا و ان انت وصلت و قطعوک کان معک من اللَّه ظهیر علیهم.

Ва қол ( с ) лӣси алўосли болмкоФӣу локини алўосли ман азои қатъати раҳмаи васлҳо .

و قال (ص) لیس الواصل بالمکافی و لکن الواصل من اذا قطعت رحمه وصلها.

Ва ҳакии ани маърӯфи алкрхии қол : кони раҷули мсрФи алӣ нафсау локини кони вослои лрҳмаҳ , Флмои моти рأитаҳи фии алмному бедаи лўоءи ман нури фии ҷамъи азими алайҳими сёби ман нуру байни аидиҳми нур ва ман хлФҳми нуру ани аимонҳми нуру ани шмоӣлҳми нури икоди нўрҳми ихтФи албср ва ҳам иқўлўни бсўти рафеъ : «у оати зои алқрбии ҳуққау алмскину ибни алсбил » . Фқлти ?лаи ман ҳؤлоء ? қоли алўослўни ллорҳом , Фқлт Бам налат мо налату қади канти комаи кант ? Фқоли бслтии алорҳоми васлати илои алонъоми фии дори ассаломи байни ядии зии алҳлолу алокром .

و حکی عن معروف الکرخی قال: کان رجل مسرف علی نفسه و لکن کان واصلا لرحمه، فلمّا مات رأیته فی المنام و بیده لواء من نور فی جمع عظیم علیهم ثیاب من نور و بین ایدیهم نور و من خلفهم نور و عن ایمانهم نور و عن شمائلهم نور یکاد نورهم یخطف البصر و هم یقولون بصوت رفیع: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبی‌ حَقَّهُ وَ الْمِسْکِینَ وَ ابْنَ السَّبِیلِ». فقلت له من هؤلاء؟ قال الواصلون للارحام، فقلت بم نلت ما نلت و قد کنت کما کنت؟ فقال بصلتی الارحام وصلت الی الانعام فی دار السّلام بین یدی ذی الحلال و الاکرام.