Қавлаи таъолӣ : «у إзи қоли Мӯсои лФтоаҳ » ёд кун эй Муҳамад ки Мӯсои шогирди хешро гуфт : « лои أбрҳ ҳатто أблғи маҷмаъи албҳрин » мехоҳам рафт бар давом то он гуҳ ки бадви дарёи расми баҳам , « أўи أмзии ҳқбо ( 60 ) » ё май рӯми ҳаштод сол .
قوله تعالی: «وَ إِذْ قالَ مُوسی لِفَتاهُ» یاد کن ای محمد که موسی شاگرد خویش را گفت: «لا أَبْرَحُ حَتَّی أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَیْنِ» میخواهم رفت بر دوام تا آن گه که بدو دریا رسم بهم، «أَوْ أَمْضِیَ حُقُباً (۶۰)» یا میروم هشتاد سال.
« Флмои блғои маҷмаъи бинҳмо » чун баҳам омадангоҳ он ду дарёи расиданд , « насиё ҳўтҳмо » моҳии хешро фаромӯш карданд онҷо , « Фотхзи сиблатаи фии албҳри србо ( 61 ) »у моҳии роҳ дарё гирифт ва дар об шуд .
«فَلَمَّا بَلَغا مَجْمَعَ بَیْنِهِما» چون بهم آمدنگاه آن دو دریا رسیدند، «نَسِیا حُوتَهُما» ماهی خویش را فراموش کردند آنجا، «فَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ سَرَباً (۶۱)» و ماهی راه دریا گرفت و در آب شد.
« Флмои ҷоўзо » чун бар гузаштанд , « қоли лФтоаҳ » Мӯсо гуфт шогирди хешро , « отнои ғдоءно » ин чошт мо биор , « лақади лқинои ман сФрно ҳозо насабо ( 62 ) » ки азин миқдори афзӯнӣ ки рафтем сахти мондагии дидем .
«فَلَمَّا جاوَزا» چون بر گذشتند، «قالَ لِفَتاهُ» موسی گفت شاگرد خویش را، «آتِنا غَداءَنا» این چاشت ما بیار، «لَقَدْ لَقِینا مِنْ سَفَرِنا هذا نَصَباً (۶۲)» که ازین مقدار افزونی که رفتیم سخت ماندگی دیدیم.
« қоли أи раъйати إзи أўинои إлии алсхраҳ » гуфт дидӣ он гуҳ ки ман бо паноҳ санг шудам , « Фإнии нсити алҳўт » ман моҳиро онҷо фаромӯш кардам , « ва мо أнсониаҳи إлои алшитони أни أзкраҳ » ва бар ман фаромӯш накард ки туро хабар кардамӣ магари дев , «у атхзи сиблатаи фии албҳр аҷабо ( 63 ) »у моҳӣ дар оби роҳ хеш гирифт роҳ гирифтании шигифт .
«قالَ أَ رَأَیْتَ إِذْ أَوَیْنا إِلَی الصَّخْرَةِ» گفت دیدی آن گه که من با پناه سنگ شدم، «فَإِنِّی نَسِیتُ الْحُوتَ» من ماهی را آنجا فراموش کردم، «وَ ما أَنْسانِیهُ إِلَّا الشَّیْطانُ أَنْ أَذْکُرَهُ» و بر من فراموش نکرد که ترا خبر کردمی مگر دیو، «وَ اتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ عَجَباً (۶۳)» و ماهی در آب راه خویش گرفت راه گرفتنی شگفت.
« қоли злки мо кно набағ » Мӯсо ( ъ ) гуфт онҷо ки он моҳӣ гузоштӣ мо онҷо меҷустем , « Фортдои алии осорҳмои қссо ( 64 ) » бози гаштанд бар паии паии бпси бози паии ҷӯён .
«قالَ ذلِکَ ما کُنَّا نَبْغِ» موسی (ع) گفت آنجا که آن ماهی گذاشتی ما آنجا میجستیم، «فَارْتَدَّا عَلی آثارِهِما قَصَصاً (۶۴)» باز گشتند بر پی پی بپس باز پی جویان.
« Фўҷдои ъбдои ман ъбодно » ёфтанд раҳеро аз рҳигони мо , « отиноаҳи раҳмаи ман ъндно » ки ӯро донишии додем аз наздики хеш , «у ълмноаҳи ман лднои уламо ( 65 ) » ва дар ӯ омухтем аз наздики хеши донишӣ .
«فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا» یافتند رهی را از رهیگان ما، «آتَیْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا» که او را دانشی دادیم از نزدیک خویش، «وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً (۶۵)» و در او آموختیم از نزدیک خویش دانشی.
« қоли ?лаи Мӯсои ҳилли أтбък » Мӯсо гуфт вайро турои пас рӯ бошаму бтўи пай бар , « алии أни тълмн » бар онч дар ман омӯзӣ , « ммои илмати ршдо ( 66 ) » аз онч дар ту омухтанд бар ростӣ .
«قالَ لَهُ مُوسی هَلْ أَتَّبِعُکَ» موسی گفت وی را ترا پس رو باشم و بتو پی بر، «عَلی أَنْ تُعَلِّمَنِ» بر آنچ در من آموزی، «مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً (۶۶)» از آنچ در تو آموختند بر راستی.
« қол » гуфт , « إнки лни тсттиъи маъаии сбро ( 67 ) » ту бо ман шикебе натавонӣ .
«قالَ» گفت، «إِنَّکَ لَنْ تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْراً (۶۷)» تو با من شکیبایی نتوانی.
«у Киеви тсбр »у шикебе чун кунӣ , « алии мо лами тҳт ба хбро ( 68 ) » бар чизеу корӣ ки бадонаши хеш бон нарисӣ
«وَ کَیْفَ تَصْبِرُ» و شکیبایی چون کنی، «عَلی ما لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْراً (۶۸)» بر چیزی و کاری که بدانش خویش بآن نرسی
« қоли стҷднии إни шоءи аллоҳи собро » Мӯсо ( ъ ) гуфт магар ки марои шикеби ёбӣ агар худоӣ таъолӣ хоҳад , «у лои أъсии лаки أмро ( 69 ) » ва дар ҳеҷ фармон аз ту осӣ нашаваму сари нкшм .
«قالَ سَتَجِدُنِی إِنْ شاءَ اللَّهُ صابِراً» موسی (ع) گفت مگر که مرا شکیبا یابی اگر خدای تعالی خواهد، «وَ لا أَعْصِی لَکَ أَمْراً (۶۹)» و در هیچ فرمان از تو عاصی نشوم و سر نکشم.
« қоли Фإни атбътнӣ » Хизр гуфт агар мехоҳӣ маро ва бар паии ман май рӯй , « Флои тсӣлнии ани шайъи ء » нигар аз ман ҳичиз напурсӣ албата , « ҳатто أҳдс лак манеҳ зкро ( 70 ) » то ман турои нав бнў мегӯям ки чаҳ буд ки ман кардам .
«قالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِی» خضر گفت اگر میخواهی مرا و بر پی من میروی، «فَلا تَسْئَلْنِی عَنْ شَیْءٍ» نگر از من هیچیز نپرسی البته، «حَتَّی أُحْدِثَ لَکَ مِنْهُ ذِکْراً (۷۰)» تا من ترا نو بنو میگویم که چه بود که من کردم.
« Фонтлқо » рафт Мӯсоу Хизри баҳам , « ҳатто إзои ркбои фии алсФинаҳ » то он гуҳ ки дар киштӣ нишастанд , « хрқҳо » киштиро сӯрох кард , « қоли أи хрқтҳои лтғрқи أҳлҳо » Мӯсо гуфт киштӣ бишикастӣ то мардумони онро боб бикашӣ , « лақади ҷӣти шиӣои إмро ( 71 ) » корӣ оварадӣ сахти шигифт ва бар дили гарон .
«فَانْطَلَقا» رفت موسی و خضر بهم، «حَتَّی إِذا رَکِبا فِی السَّفِینَةِ» تا آن گه که در کشتی نشستند، «خَرَقَها» کشتی را سوراخ کرد، «قالَ أَ خَرَقْتَها لِتُغْرِقَ أَهْلَها» موسی گفت کشتی بشکستی تا مردمان آن را بآب بکشی، «لَقَدْ جِئْتَ شَیْئاً إِمْراً (۷۱)» کاری آوردی سخت شگفت و بر دل گران.
« қоли أи лами أқл » Хизр гуфт на гуфта будам « إнки лни тсттиъи маъаии сбро ( 72 ) » ки ту бо ман шикебе натавонӣ .
«قالَ أَ لَمْ أَقُلْ» خضر گفت نه گفته بودم «إِنَّکَ لَنْ تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْراً (۷۲)» که تو با من شکیبایی نتوانی.
« қоли лои тؤохзнии бмои нсит » Мӯсо гуфт мгири марои бончаҳ фаромӯш кардам , «у лои трҳқнии ман أмрии ъсро ( 73 ) » ва дар кори ман душвории фарои сари ман манашон .
«قالَ لا تُؤاخِذْنِی بِما نَسِیتُ» موسی گفت مگیر مرا بآنچه فراموش کردم، «وَ لا تُرْهِقْنِی مِنْ أَمْرِی عُسْراً (۷۳)» و در کار من دشواری فرا سر من منشان.
« Фонтлқо » рафтанд ҳар ду , « ҳатто إзои лқёи ғломо » то он гуҳ ки навҷуонеро диданд , « Фқтлаҳ » Хизр бикушт ӯро , « қоли أ қатлат наФасо закия » Мӯсо гуфт бикуштӣ таниро беайб , « бғири нафас » беқисосӣ биравӣ , « лақади ҷӣти шиӣои нкро ( 74 ) » боз оварадӣ чизеи нописандидатар аз пешин .
«فَانْطَلَقا» رفتند هر دو، «حَتَّی إِذا لَقِیا غُلاماً» تا آن گه که نوجوانی را دیدند، «فَقَتَلَهُ» خضر بکشت او را، «قالَ أَ قَتَلْتَ نَفْساً زَکِیَّةً» موسی گفت بکشتی تنی را بی عیب، «بِغَیْرِ نَفْسٍ» بی قصاصی بروی، «لَقَدْ جِئْتَ شَیْئاً نُکْراً (۷۴)» باز آوردی چیزی ناپسندیدهتر از پیشین.
« қоли أи лами أқли лак » Хизр гуфт на гуфтаам туро , « إнки лни тсттиъи маъаии сбро ( 75 ) » ки ту бо ман шикебе натавонӣ .
«قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَکَ» خضر گفت نه گفتهام ترا، «إِنَّکَ لَنْ تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْراً (۷۵)» که تو با من شکیبایی نتوانی.
« қоли إни сأлтки ани шайъи ءи баъдҳо » Мӯсо гуфт дигар напурсам аз ҳичиз ки ту кунӣ , « Флои тсоҳбнӣ » пас азин бо ман ёр мабош , « қади блғти ман ладуннии узро ( 76 ) » дар бринши хеш аз ман бъзр хеш раседӣ бнздики ман .
«قالَ إِنْ سَأَلْتُکَ عَنْ شَیْءٍ بَعْدَها» موسی گفت دیگر نپرسم از هیچیز که تو کنی، «فَلا تُصاحِبْنِی» پس ازین با من یار مباش، «قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّی عُذْراً (۷۶)» در برینش خویش از من بعذر خویش رسیدی بنزدیک من.
« Фонтлқо » рафтанд ҳар ду , « ҳатто إзои أтёи أҳли қария » то он гуҳ ки бшҳрии расиданд , « асттъмои أҳлҳо » аз мардумони он хӯрданӣ хостанд , « Фأбўои أни изиФўҳмо » боз нишастанд ки эшонро меҳмон доштандӣ , « Фўҷдои фӣҳо ҷдоро » дар он шаҳр деворӣ ёфтанд , « ириди أни инқз » май хост ки биафтад аз бех , « Фأқомаҳ » Хизри дасти бони бози ниҳод ва бо ҷои барад , « қоли луи шӣт » Мӯсо гуфт агар ту хостӣ , « лотхзти алайҳи أҷро ( 77 ) » барин рост кардани девор аз эшон муздии хостӣ .
«فَانْطَلَقا» رفتند هر دو، «حَتَّی إِذا أَتَیا أَهْلَ قَرْیَةٍ» تا آن گه که بشهری رسیدند، «اسْتَطْعَما أَهْلَها» از مردمان آن خوردنی خواستند، «فَأَبَوْا أَنْ یُضَیِّفُوهُما» باز نشستند که ایشان را مهمان داشتندی، «فَوَجَدا فِیها جِداراً» در آن شهر دیواری یافتند، «یُرِیدُ أَنْ یَنْقَضَّ» میخواست که بیفتد از بیخ، «فَأَقامَهُ» خضر دست بآن باز نهاد و با جای برد، «قالَ لَوْ شِئْتَ» موسی گفت اگر تو خواستی، «لَاتَّخَذْتَ عَلَیْهِ أَجْراً (۷۷)» برین راست کردن دیوار از ایشان مزدی خواستی.
« қоли ҳозои фироқи бинӣу бинк » Хизр гуфт инаст вақти фироқи миёни ман ва ту , « сأнбӣк » пас акнӯн хабар кунам туро , « бтأўили мо лами тсттъи алайҳи сбро ( 78 ) » бмънии ончи ту бар он шикебе натавонистӣ кард .
«قالَ هذا فِراقُ بَیْنِی وَ بَیْنِکَ» خضر گفت اینست وقت فراق میان من و تو، «سَأُنَبِّئُکَ» پس اکنون خبر کنم ترا، «بِتَأْوِیلِ ما لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَیْهِ صَبْراً (۷۸)» بمعنی آنچ تو بر آن شکیبایی نتوانستی کرد.
« أмои алсФинаҳи Фконти лмсокин » аммо он киштӣ аз он қавмии даравишон буд , « иъмлўни фии албҳр » ки кор мекарданд дар ону бағала он мезистанд , « Фأрдти أни أъибҳо » хостам ки онро мъиб кунам , «у кони вроءҳми малик » ва дар роҳи эшон подшоҳӣ буд , « иأхзи кули сафинаи ғсбо ( 79 ) » ки ҳар киштӣ ки беайб будӣ мебигирифт бноҳқ .
«أَمَّا السَّفِینَةُ فَکانَتْ لِمَساکِینَ» امّا آن کشتی از آن قومی درویشان بود، «یَعْمَلُونَ فِی الْبَحْرِ» که کار میکردند در آن و بغلّه آن میزیستند، «فَأَرَدْتُ أَنْ أَعِیبَها» خواستم که آن را معیب کنم، «وَ کانَ وَراءَهُمْ مَلِکٌ» و در راه ایشان پادشاهی بود، «یَأْخُذُ کُلَّ سَفِینَةٍ غَصْباً (۷۹)» که هر کشتی که بی عیب بودی میبگرفت بناحق.
«у أмои алғлом » ва аммо он навҷавон , « факони أбўоаҳи муъминин » падару модари вай гиравидагон буданд , « Фхшинои أни ирҳқҳмо » донистем ки агар он писар бимонад фарои сари эшон нишонд , « тғёноу кФро ( 80 ) » нопокӣу ногрўидгӣ .
«وَ أَمَّا الْغُلامُ» و امّا آن نوجوان، «فَکانَ أَبَواهُ مُؤْمِنَیْنِ» پدر و مادر وی گرویدگان بودند، «فَخَشِینا أَنْ یُرْهِقَهُما» دانستیم که اگر آن پسر بماند فرا سر ایشان نشاند، «طُغْیاناً وَ کُفْراً (۸۰)» ناپاکی و ناگرویدگی.
« Фأрднои أни ибдлҳмои рбҳмо » хостем ки бадал диҳад аллоҳи таъолии эшонро аз он писар , « хиро манеҳ зкоаҳ » фарзандӣ ба аз ӯ дар ҳунар , «у أқрби рҳмо ( 81 ) » ва наздиктар бибахшояш .
«فَأَرَدْنا أَنْ یُبْدِلَهُما رَبُّهُما» خواستیم که بدل دهد اللَّه تعالی ایشان را از آن پسر، «خَیْراً مِنْهُ زَکاةً» فرزندی به از او در هنر، «وَ أَقْرَبَ رُحْماً (۸۱)» و نزدیکتر ببخشایش.
«у أмои алҷдор » ва аммо он девор , « факони лғломини ятемин фии алмдинаҳ » он ду норасидаи падари мурда буд дар он шористон , «у кони таҳтаи канзи лҳмо »у зери он девори он ду ятемро ганҷӣ буд , «у кони أбўҳмои солҳо »у падари эшон мардии никмрд буд , « Фأроди рбк » хости худованди ту , « أни иблғои أшдҳмо » ки он ду ятем бамурдӣ расанд , «у истхрҷои кнзҳмо » ва он ганҷи хеши беруни оранд , « раҳмаи ман рбк » бахшоишӣ буд аз худованди ту , « ва мо Фълтаҳи ани أмрӣ » ва ҳар чаҳ ман кардам аз ин ки дидӣ аз кор худ накардам , « злки таъвили мо лами тстъи алайҳи сбро ( 82 ) » инаст маънии онки ту бар он шикебе натавонистӣ .
«وَ أَمَّا الْجِدارُ» و امّا آن دیوار، «فَکانَ لِغُلامَیْنِ یَتِیمَیْنِ فِی الْمَدِینَةِ» آن دو نارسیده پدر مرده بود در آن شارستان، «وَ کانَ تَحْتَهُ کَنْزٌ لَهُما» و زیر آن دیوار آن دو یتیم را گنجی بود، «وَ کانَ أَبُوهُما صالِحاً» و پدر ایشان مردی نیکمرد بود، «فَأَرادَ رَبُّکَ» خواست خداوند تو، «أَنْ یَبْلُغا أَشُدَّهُما» که آن دو یتیم بمردی رسند، «وَ یَسْتَخْرِجا کَنزَهُما» و آن گنج خویش بیرون آرند، «رَحْمَةً مِنْ رَبِّکَ» بخشایشی بود از خداوند تو، «وَ ما فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِی» و هر چه من کردم از این که دیدی از کار خود نکردم، «ذلِکَ تَأْوِیلُ ما لَمْ تَسْطِعْ عَلَیْهِ صَبْراً (۸۲)» اینست معنی آنک تو بر آن شکیبایی نتوانستی.