Қавлаи таъолӣ : « нҳни нақси алейк нбأҳми болҳқи إнҳми Фтиаҳи омнўои брбҳм » инат шарафи бузургвору каромати тамом ва навохт бениҳоят ки раби Алъоламин бар асҳоби Каҳфи ниҳод ки эшонро ҷавонмардон хонд гуфт : « إнҳми Фтиаҳ » бо эшон ҳамон каромат кард ки бо халили хеши иброҳӣм ( ъ ) ки ӯро ҷавонмард хонд : « қолўои смънои Фтии изкрҳми иқоли ?лаи إброҳим »у Юшаъ бен навенро гуфт : «у إзи қоли Мӯсои лФтоаҳ »у Юсуфи садиқро ки гуфт : « таровад фатоҳо » . Ва сирату тариқат ҷавонмардон онаст ки Мустафо ( с ) бо алӣ ( ъ ) гуфт : ё алии ҷавонмарди рости гӯй буд , вафодору амонати гузору раҳими дил , дарвеши дору пари атоу меҳмони навозу некӯкору шармгин .

قوله تعالی: «نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُمْ بِالْحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ» اینت شرف بزرگوار و کرامت تمام و نواخت بی نهایت که ربّ العالمین بر اصحاب کهف نهاد که ایشان را جوانمردان خواند گفت: «إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ» با ایشان همان کرامت کرد که با خلیل خویش ابراهیم (ع) که او را جوانمرد خواند: «قالُوا سَمِعْنا فَتًی یَذْکُرُهُمْ یُقالُ لَهُ إِبْراهِیمُ» و یوشع بن نون را گفت: «وَ إِذْ قالَ مُوسی‌ لِفَتاهُ» و یوسف صدّیق را که گفت: «تُراوِدُ فَتاها». و سیرت و طریقت جوانمردان آنست که مصطفی (ص) با علی (ع) گفت: یا علی جوانمرد راست گوی بود، وفادار و امانت گزار و رحیم دل، درویش دار و پر عطا و مهمان نواز و نیکوکار و شرمگین.

Ва гуфтаанд сарвари ҳамаи ҷавонмардони Юсуфи садиқ буд алайҳи ассалом ки аз бародарон буи расед онч расед аз анвоъи балӣот , он гуҳ чун бар эшон даст ёфт гуфт : « лои тсриби алайкуми алиўм » .

و گفته‌اند سرور همه جوانمردان یوسف صدّیق بود علیه السلام که از برادران بوی رسید آنچ رسید از انواع بلیّات، آن گه چون بر ایشان دست یافت گفت: «لا تَثْرِیبَ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ».

Ва дар хабараст ки расӯл ( с ) нишаста буд соилӣ бархест ва савол кард , расӯл ( с ) рӯй сӯй ёрон кард гуфт : бо вай ҷавонмардӣ кунед , алӣ ( ъ ) бархест ва рафт , чун боз омад як динор дошт ва панҷ дирам ва як қурси таом , расӯл ( с ) гуфт ё алии ин чаҳ ҳоласт ? гуфт ё расӯли аллоҳ чун соил савол кард , бар дилам бигузашт ки ӯро қурсии даҳум , боз дар дилам омад ки панҷ дирами буии даҳум , боз бахотирам бигузашт ки як динори буии даҳум , акнӯн раво надоштам ки ончи бахотирам фароз омад ва бар дилам бигузашт накунам , расӯл ( с ) гуфт : « лои Фтии алои алӣ » ҷавонмард нест магари алӣ .

و در خبر است که رسول (ص) نشسته بود سائلی برخاست و سؤال کرد، رسول (ص) روی سوی یاران کرد گفت: با وی جوانمردی کنید، علی (ع) برخاست و رفت، چون باز آمد یک دینار داشت و پنج درم و یک قرص طعام، رسول (ص) گفت یا علی این چه حالست؟ گفت یا رسول اللَّه چون سائل سؤال کرد، بر دلم بگذشت که او را قرصی دهم، باز در دلم آمد که پنج درم بوی دهم، باز بخاطرم بگذشت که یک دینار بوی دهم، اکنون روا نداشتم که آنچ بخاطرم فراز آمد و بر دلم بگذشت نکنم، رسول (ص) گفت: «لا فتی الّا علی» جوانمرد نیست مگر علی.

. . . «у здноҳми ҳудо » хлътӣ ки бноءи он бар камоли давлати муҳаббат буду дарави баёни анояти азалӣ буд кам азин нишоед ки он ҷавонмардонро гуфта : «у здноҳми ҳудо » .

... «وَ زِدْناهُمْ هُدیً» خلعتی که بناء آن بر کمال دولت محبّت بود و درو بیان عنایت ازلی بود کم ازین نشاید که آن جوانمردان را گفته: «وَ زِدْناهُمْ هُدیً».

«у рбтнои алии қлўбҳм » эшонро барбата исмат бибастем ва бар бисоти маърифати бдоштиму бқиди муҳаббат устувор кардем , дар водии анояти эшонро шамъ риоят афрӯхтем ва дар дабиристони азал , адаб суҳбат омухтем то дар айни қудси равони гаштанд ва дар хилвати ғор бо роз ҳақиқат пардохтанд , ҳар чизе ки иззатӣ дорад онро дар ниқоб баста доранд , дар ҳуҷби иззат то ҳар номаҳрамӣ бадв нанигараду даст ҳар мтънтӣ бадв нарасад , он ҷавонмардон бар даргоҳи аҳадят арҷманд буданд , бнўри имону сФоءи тавҳид афрӯхта буданду дидаҳои аҳли он рӯзгори брмси куфру ширки олӯда буд , ғайрати дайни эшонро дар ҳиҷоби ғори барад то он дидаҳои олӯдаи брмси куфри эшонро набинад .

«وَ رَبَطْنا عَلی‌ قُلُوبِهِمْ» ایشان را بربطه عصمت ببستیم و بر بساط معرفت بداشتیم و بقید محبت استوار کردیم، در وادی عنایت ایشان را شمع رعایت افروختیم و در دبیرستان ازل، ادب صحبت آموختیم تا در عین قدس روان گشتند و در خلوت غار با راز حقیقت پرداختند، هر چیزی که عزتی دارد آن را در نقاب بسته دارند، در حجب عزت تا هر نامحرمی بدو ننگرد و دست هر متعنّتی بدو نرسد، آن جوانمردان بر درگاه احدیّت ارجمند بودند، بنور ایمان و صفاء توحید افروخته بودند و دیده‌های اهل آن روزگار برمص کفر و شرک آلوده بود، غیرت دین ایشان را در حجاب غار برد تا آن دیده‌های آلوده برمص کفر ایشان را نبیند.

Фармон омад аз ҷаноби ҷабаруту даргоҳи иззат ки : « Фأўўои إлии алкҳФ » дарин ғори ғайрати равед , дар зилли аноят , дар кнФи вилоят , дар олами ҳимоят , « иншри лаками рбкми ман раҳмата » то аллоҳи таъолии шуморо дар пардаи исмат нигаҳ дораду либос раҳмат бапушанд , дар кнФи иззат ҷой диҳад . эй ҳбзои рӯзгор касе ки дар роҳӣ меравад , ногоҳ муваккили ин ҳадис дар ояду камандӣ аз талаб дар гардани ваии афканд ва мекашад ки : «у أлзмҳми калимаи алтқўӣ » агар хоҳӣ ва агар на , ту он манӣ ва ман он ту : кун лии комаи лами ткни Фокўни лаки комаи лами азал .

فرمان آمد از جناب جبروت و درگاه عزت که: «فَأْوُوا إِلَی الْکَهْفِ» درین غار غیرت روید، در ظلّ عنایت، در کنف ولایت، در عالم حمایت، «یَنْشُرْ لَکُمْ رَبُّکُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ» تا اللَّه تعالی شما را در پرده عصمت نگه دارد و لباس رحمت بپوشاند، در کنف عزت جای دهد. ای حبّذا روزگار کسی که در راهی می‌رود، ناگاه موکّل این حدیث در آید و کمندی از طلب در گردن وی افکند و می‌کشد که: «وَ أَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوی‌» اگر خواهی و اگر نه، تو آن منی و من آن تو: کن لی کما لم تکن فاکون لک کما لم ازل.

« ватарӣ алшмси إзои талъат » касе ки анвори асрори азали бботни вай рӯй наад , анвори офтоби сӯрат чаҳ Зуҳра он дорад ки шуъоъи худ бар ваии афканд ? ё салтанати худ бар вай баранд , ин офтоби сӯрат ки ҳаст астзоӣти халқи рост ва он анвори асрор ки ҳаст маърифати ҳақи рост , ин нур сӯратаст ва он нури сарират , ин офтоби ҷаҳони афрӯз ва он анвори дили афрӯз , ин равшани дорандаи ҷаҳон то халқ бадв нигаранд , ва он равшани дорандаи дили дӯстон то ҳақ боишон нигарад , анвори асрори он ҷавонмардон дар он ғори дурахшӣ берун дод аз бриқи шуъоъи он анвори асрор , хуршеди тобанда , доман дар худ чид ки : « ттзоўри ани кҳФҳми зоти алимин » ва касеро ки синаи ваии маҳали анвори асрор ғайбӣ кунанд , сифат вай инаст ки раб алъзаҳ гуфт дар ҳақи ҷавонмардон : «у тҳсбҳми أиқозо ва ҳам рқўд » чун завоҳири эшоннигарӣ эшонро бинии машғӯл дар майдони аъмол , чун сроири эшоннигарӣ эшонро бинии фориғ дар бустони лутфи зўи алҷлол , бзоҳр дар амал , бботн дар назораи лутфи азал , аз « إёк наабд » камари муҷоҳидат бар миёни баста , ва аз « إёки нстъин » тоҷи мшоҳдт бар сари ниҳода , дар зери қртаҳи таслими пӯшида , бар зибри дроъаҳи амал фурӯ кашида , кирдории мувофиқи амр , дидории мувофиқи ҳукм .

«وَ تَرَی الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ» کسی که انوار اسرار ازل بباطن وی روی نهد، انوار آفتاب صورت چه زهره آن دارد که شعاع خود بر وی افکند؟ یا سلطنت خود بر وی براند، این آفتاب صورت که هست استضائت خلق راست و آن انوار اسرار که هست معرفت حق راست، این نور صورتست و آن نور سریرت، این آفتاب جهان افروز و آن انوار دل افروز، این روشن دارنده جهان تا خلق بدو نگرند، و آن روشن دارنده دل دوستان تا حق بایشان نگرد، انوار اسرار آن جوانمردان در آن غار درخشی بیرون داد از بریق شعاع آن انوار اسرار، خورشید تابنده، دامن در خود چید که: «تَتَزاوَرُ عَنْ کَهْفِهِمْ ذاتَ الْیَمِینِ» و کسی را که سینه وی محلّ انوار اسرار غیبی کنند، صفت وی اینست که ربّ العزّه گفت در حقّ جوانمردان: «وَ تَحْسَبُهُمْ أَیْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ» چون ظواهر ایشان نگری ایشان را بینی مشغول در میدان اعمال، چون سرایر ایشان نگری ایشان را بینی فارغ در بستان لطف ذو الجلال، بظاهر در عمل، بباطن در نظاره لطف ازل، از «إِیَّاکَ نَعْبُدُ» کمر مجاهدت بر میان بسته، و از «إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» تاج مشاهدت بر سر نهاده، در زیر قرطه تسلیم پوشیده، بر زبر درّاعه عمل فرو کشیده، کرداری موافق امر، دیداری موافق حکم.

Периро пурседанд ки имон беамал тамом несту асҳоби Каҳфро амал набӯд ки чун дар равиш омаданд дар ҳол бихуфтанд , пер ҷавоб дод ки кадоми амали азин бузургвортар ки раби алъзаҳи эшонро гуфт : « إзи қомўо » . Бар лисони аҳли ишорат маънӣ онаст ки аз худ бархестанд ,у ҳосили аъмол бандагон бидон боз ояд ки аз худ бархезанд , чун аз худ бархестанди баҳақи расиданд , он гуҳи восита аз миён бархезад , тасарруф дар эшон худ кунад , кори эшон худ созад чунонк ҷавонмардонро гуфт : «у нқлбҳми зоти алимину зоти алшмол » эй нқлбҳми байни ҳолатии алФноءу албқоءу алкшФу алоҳтҷобу алтҷлӣу алосттор .

پیری را پرسیدند که ایمان بی عمل تمام نیست و اصحاب کهف را عمل‌ نبود که چون در روش آمدند در حال بخفتند، پیر جواب داد که کدام عمل ازین بزرگوارتر که ربّ العزّه ایشان را گفت: «إِذْ قامُوا». بر لسان اهل اشارت معنی آنست که از خود برخاستند، و حاصل اعمال بندگان بدان باز آید که از خود برخیزند، چون از خود برخاستند بحق رسیدند، آن گه واسطه از میان برخیزد، تصرّف در ایشان خود کند، کار ایشان خود سازد چنانک جوانمردان را گفت: «وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْیَمِینِ وَ ذاتَ الشِّمالِ» ای نقلّبهم بین حالتی الفناء و البقاء و الکشف و الاحتجاب و التجلّی و الاستتار.

Пери тариқат чанд калима гуфта ишорати бмротби ин аҳволу румузи ин ҳқоӣқ : илоҳӣ чанд ниҳон бошӣ ва чанд пайдо ? ки дилами ҳайрони гашту ҷони шайдо , то кӣ аз иститору таҷаллӣ , кӣ буд он таҷаллии ҷовдонӣ ? илоҳӣ чанд хуонеу ронӣ ?

پیر طریقت چند کلمه گفته اشارت بمراتب این احوال و رموز این حقائق: الهی چند نهان باشی و چند پیدا؟ که دلم حیران گشت و جان شیدا، تا کی از استتار و تجلّی، کی بود آن تجلّی جاودانی؟ الهی چند خوانی و رانی؟

Бгдохтм дар орзӯии рӯзӣ ки дар он рӯзи ту Монӣ , то кӣ афканӣ ва баргирӣ ? ин чаҳ въдсти бад-ӣни дарозӣу бад-ӣни дерӣ ? субҳони аллоҳи моро барин даргоҳи ҳамаи ниёз , рӯзӣ чаҳ буд ки қатрае аз шодӣ бар дили мо резӣ ? ! то кӣ моро май обу оташ бар ҳамомезӣ ? ! эй бахти мо аз дӯсти растхезӣ .

بگداختم در آرزوی روزی که در آن روز تو مانی، تا کی افکنی و برگیری؟ این چه وعدست بدین درازی و بدین دیری؟ سبحان اللَّه ما را برین درگاه همه نیاز، روزی چه بود که قطره‌ای از شادی بر دل ما ریزی؟! تا کی ما را می آب و آتش بر هم آمیزی؟! ای بخت ما از دوست رستخیزی.

. . . «у кулбаами бости зроъиаҳ » чун фаро роҳ буданд , он саг бар пай эшон афтод ки шумо меҳмонон азизеду меҳмони азизи туфайлӣ бар тобад , он саг дар мувофиқати гомкӣ чанд бардошт , то бқёмти муъминон дар қуръони қиссаи ваии михўоннд ва ӯро ҷилва мекунанд ки : «у кулбаами бости зроъиаҳи болўсид » , пас чаҳ гӯйӣ касе ки ҳамаи умри хеш дар суҳбати авлиёъи басари орад ва дар мувофиқати эшон қадами боз пас наниҳад , гӯйӣ дар қиёмати аллоҳи таъолӣ ӯро аз эшон ҷудо кунад ? куллану лмо , покаст ва бе айби он худовандӣ ки он кунад ки худ хоҳад . Блъомро ки исм аъзам донист ва аз арш то срӣ бидид саг хонд ва аз даргоҳ худ ронад ва бо саги асҳоби алкҳФи он ҳама каромат кунад ки бо дӯстони худ фарои роҳ худ дорад , бҷҳонён май намояд ки қурби бнўохти мост на баъиллатии хизмату баъди боҳанти мост на баъиллатии маъсият , « луи атлъти алайҳим лўлит манеҳам Фроро » матлаъ касеро гӯйанд ки аз зибр нигараду мақоми ваии бартар буд , мегуяд эй Муҳамад агар ту боишон нгрстӣ азишон бигурехтӣу дили ту баҳам бар шудӣ . ӣнҷо маҳал ашколаст , чаҳ ! гӯйӣ : ҳоли асҳоб алкҳФ бидон ҷой буд ки хотами алнабӣинро ки : нусрати болръб , унвони номаи маҷду ҷалолат ӯ буд азишон бим будӣ ? куллану ҳошо , ин хитоб бо Мустафо ( с )асту муроди ғайр ӯ ,у назоири ин бисёраст : « ё أиҳо алнабӣ атқи аллоҳи лӣни أшркти лиҳбтни ъмлк » ҳозоу ашбоҳаҳ . Ва раво бошад ки гӯйии муроди азин калом на тхўиФи Мустафо ( с )аст балки таъзим ҳолат эшонаст , ва ин дар матаъориф ҳаст ки гӯйанд : фалон дар блоӣӣ буд ки агар ту бидидӣ биҳуши гаштӣ , ва азин гуфт таъзими он кор хоҳанд на таҳқиқи ин клмт ,у мисол ин онаст ки Мустафо ( с ) гуфт : « лои тФзлўнии алии ахии Юнуси бен маттӣ »

... «وَ کَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَیْهِ» چون فرا راه بودند، آن سگ بر پی ایشان افتاد که شما مهمانان عزیزید و مهمان عزیز طفیلی بر تابد، آن سگ در موافقت گامکی چند برداشت، تا بقیامت مؤمنان در قرآن قصّه وی میخوانند و او را جلوه میکنند که: «وَ کَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَیْهِ بِالْوَصِیدِ»، پس چه گویی کسی که همه عمر خویش در صحبت اولیاء بسر آرد و در موافقت ایشان قدم باز پس ننهد، گویی در قیامت اللَّه تعالی او را از ایشان جدا کند؟ کلّا و لمّا، پاکست و بی عیب آن خداوندی که آن کند که خود خواهد. بلعام را که اسم اعظم دانست و از عرش تا ثری بدید سگ خواند و از درگاه خود راند و با سگ اصحاب الکهف آن همه کرامت کند که با دوستان خود فرا راه خود دارد، بجهانیان می‌نماید که قرب بنواخت ماست نه بعلّت خدمت و بعد باهانت ماست نه بعلّت معصیت، «لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَیْهِمْ لَوَلَّیْتَ مِنْهُمْ فِراراً» مطّلع کسی را گویند که از زبر نگرد و مقام وی برتر بود، میگوید ای محمد اگر تو بایشان نگرستی ازیشان بگریختی و دل تو بهم بر شدی. اینجا محلّ اشکالست، چه! گویی: حال اصحاب الکهف بدان جای بود که خاتم النّبیّین را که: نصرت بالرّعب، عنوان نامه مجد و جلالت او بود ازیشان بیم بودی؟ کلّا و حاشا، این خطاب با مصطفی (ص) است و مراد غیر او، و نظایر این بسیار است: «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ اتَّقِ اللَّهَ لَئِنْ أَشْرَکْتَ لَیَحْبَطَنَّ عَمَلُکَ» هذا و اشباهه. و روا باشد که گویی مراد ازین کلام نه تخویف مصطفی (ص) است بلکه تعظیم حالت ایشانست، و این در متعارف هست که گویند: فلان در بلائی بود که اگر تو بدیدی بیهوش گشتی، و ازین گفت تعظیم آن کار خواهند نه تحقیق این کلمت، و مثال این آنست که مصطفی (ص) گفت: «لا تفضلونی علی اخی یونس بن متی»

Ва қол ( с ) ман қоли ано хайр манеҳ Фқди кизб .

و قال (ص) من قال انا خیر منه فقد کذب.

Ва хилоф нест миёни уммат ки Мустафо ( с ) аз Юнус ( ъ ) фозилтар буд , локини ҳикмати набуввати дарин калимаи он буд ки ҳақи таъолӣ дар мусҳафи Маҷид дар қиссаи Юнуси чизҳо ёд кард ки бим бошад ки бандагон бова гумон бад баранд , чунонк гуфт : «у зои алнўни إзи зҳби мғозбо » расӯл ( с ) гуфт набояд ки чун уммати ман ин оят бишинаванд гумон бад баранд ва буи бичишам ҳақорат нигаранд ва он бадгумонии дайни эшонро зиён дорад . Ҳар чанд ки Мустафо ( с ) фозилтар буд аз вай ва аз ҳама пайғомбарон гуфт : « лои тФзлўнӣ » маро бар Юнус фазл манеҳед , на муроди таҳқиқ буд балки муроди таъзими Юнус буд то ҳамгинон буи бичишам таъзим нигаранд на бидида таҳқир .

و خلاف نیست میان امت که مصطفی (ص) از یونس (ع) فاضلتر بود، لکن حکمت نبوّت درین کلمه آن بود که حق تعالی در مصحف مجید در قصّه یونس چیزها یاد کرد که بیم باشد که بندگان باو گمان بد برند، چنانک گفت: «وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً» رسول (ص) گفت نباید که چون امت من این آیت بشنوند گمان بد برند و بوی بچشم حقارت نگرند و آن بدگمانی دین ایشان را زیان دارد. هر چند که مصطفی (ص) فاضلتر بود از وی و از همه پیغامبران گفت: «لا تفضلونی» مرا بر یونس فضل منهید، نه مراد تحقیق بود بلکه مراد تعظیم یونس بود تا همگنان بوی بچشم تعظیم نگرند نه بدیده تحقیر.

Ҳамчунин ҳақи таъолии хост то авлиёъи худро бузург гирданд то халқ бичишам таъзим боишон нигаранд бо пайғомбари худ ин хитоб кард ки : « луи атлъти алайҳим лўлит манеҳам Фроро » то халқ бидида таъзим боишон нигаранду дайни эшонро зиён надорад .

همچنین حق تعالی خواست تا اولیاء خود را بزرگ گرداند تا خلق بچشم تعظیم بایشان نگرند با پیغامبر خود این خطاب کرد که: «لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَیْهِمْ لَوَلَّیْتَ مِنْهُمْ فِراراً» تا خلق بدیده تعظیم بایشان نگرند و دین ایشان را زیان ندارد.

Уламои тариқату худовандон маърифат гуфтаанд ки бноءи кори тасаввуф бар равишу сирати асҳоби алкҳФ ниҳодаанд ва нек монад одоби тариқату ҳаляти ӣнони боҳўолу сирати эшон , аз таҳқиқи қасду таҷреди иродату ҳиммату азлат аз халқу исқоти ълоқту ихлос дар даъвату инобат , аз худ безор ва аз олами озоду баҳақи шод , аз таҳаккуми хешу писанди хеши бози рустау дасти ниёзи бабри аллоҳ таъолӣ зада , гуҳӣ аз савлати ҳайбати сӯзону гудозон , гуҳӣ дар насими инси шодону нозон .

علماء طریقت و خداوندان معرفت گفته‌اند که بناء کار تصوّف بر روش و سیرت اصحاب الکهف نهاده‌اند و نیک ماند آداب طریقت و حلیت اینان باحوال و سیرت ایشان، از تحقیق قصد و تجرید ارادت و همت و عزلت از خلق و اسقاط علاقت و اخلاص در دعوت و انابت، از خود بیزار و از عالم آزاد و بحق شاد، از تحکم خویش و پسند خویش باز رسته و دست نیاز ببرّ اللَّه تعالی زده، گهی از صولت هیبت سوزان و گدازان، گهی در نسیم انس شادان و نازان.

Ва гуфтаанд раби Алъоламин бо асҳоби Каҳф он кард ки модари меҳрбон бо фарзанд кунад : аввал ӯро гаҳвора созад , пас бихобанд , пас биҷунбанд , он гуҳ магас баранд . Он гуҳ шер диҳад то бёромд : аллоҳи таъолӣ бо эшон ҳамон кард , аввали кори эшон бсохти ғор бар эшон чун маҳд кард : «у иҳиии лаками ман أмркми мрФқо » , пас бхўобонид : « Фзрбнои алии озонҳми фии алкҳФ » , он гуҳи бҷнбонид : «у нқлбҳми зоти алимину зоти алшмол » , он гуҳи ранҷи офтоб аз эшон боз дошт : « ватарӣ алшмси إзои талъати ттзоўри ани кҳФҳми зоти алимин » , он гуҳи эшонро шарбат раҳмат фиристод то ором гирифтанд : « иншри лаками рбкми ман раҳмата » .

و گفته‌اند ربّ العالمین با اصحاب کهف آن کرد که مادر مهربان با فرزند کند: اول او را گهواره سازد، پس بخواباند، پس بجنباند، آن گه مگس براند. آن گه شیر دهد تا بیارامد: اللَّه تعالی با ایشان همان کرد، اول کار ایشان بساخت غار بر ایشان چون مهد کرد: «وَ یُهَیِّئْ لَکُمْ مِنْ أَمْرِکُمْ مِرفَقاً»، پس بخوابانید: «فَضَرَبْنا عَلَی آذانِهِمْ فِی الْکَهْفِ»، آن گه بجنبانید: «وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْیَمِینِ وَ ذاتَ الشِّمالِ»، آن گه رنج آفتاب از ایشان باز داشت: «وَ تَرَی الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَتَزاوَرُ عَنْ کَهْفِهِمْ ذاتَ الْیَمِینِ»، آن گه ایشان را شربت رحمت فرستاد تا آرام گرفتند: «یَنْشُرْ لَکُمْ رَبُّکُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ».

Қавла : « Фобъсўои أҳдкми бўрқкми ҳзаҳи إлии алмдинаҳи Флинзри أиҳои أзкии тъомо » фӣаи ишоратон : аҳдиҳмои ани алмأхўзи алии алъбди алмؤмну ани блғи алғоиаҳи алқсўии фии алҳқиқаҳи ани иҳФзи аҳкоми алшриъаҳи лони кули ҳқиқаҳи лои ишҳди лҳои зоҳири алшриъаҳи Фҳии макри алшитону ғурурау аласли фии злки ани алФтиаҳи бъсўои аҳдҳми лиштрии ?лаами тъомоу أмрўаҳи болбҳсу алФҳси ани виҷҳа кӣ лои таҳаммулаи алғФлаҳи алии алвуқуъи фии мҳзўр ,у алأхрии мо қолаи Юсуфи бен алҳусайн лбъзи асҳобаи азои ҳамлати илои алФқроء ӯ илои аҳли алмърФаҳи шиӣо ӯ уштуряти ?лаами тъомои Фликни атиби шайъи ءу алтФаҳи ?фони алзии блғи алмърФаҳи лои иўоФқаҳи алои кули латифу лои истأнси алои бакули малеҳ . Ва аласли фӣаи қавлаи таъолӣ : « Флинзри أиҳои أзкии тъомо » , қолу азои уштуряти ллзҳоду алъбоди фоштар кули мо тҷдаҳи Фонҳми баъди фии тзлили анФсҳм ва манъҳо ман алшҳўот .

قوله: «فَابْعَثُوا أَحَدَکُمْ بِوَرِقِکُمْ هذِهِ إِلَی الْمَدِینَةِ فَلْیَنْظُرْ أَیُّها أَزْکی‌ طَعاماً» فیه اشارتان: احدیهما انّ المأخوذ علی العبد المؤمن و ان بلغ الغایة القصوی فی الحقیقة ان یحفظ احکام الشّریعة لانّ کلّ حقیقة لا یشهد لها ظاهر الشّریعة فهی مکر الشّیطان و غروره و الاصل فی ذلک انّ الفتیة بعثوا احدهم لیشتری لهم طعاما و أمروه بالبحث و الفحص عن وجهه کی لا تحمله الغفلة علی الوقوع فی محظور، و الأخری ما قاله یوسف بن الحسین لبعض اصحابه اذا حملت الی الفقراء او الی اهل المعرفة شیئا او اشتریت لهم طعاما فلیکن اطیب شی‌ء و الطفه فانّ الّذی بلغ المعرفة لا یوافقه الّا کلّ لطیف و لا یستأنس الّا بکلّ ملیح. و الاصل فیه قوله تعالی: «فَلْیَنْظُرْ أَیُّها أَزْکی‌ طَعاماً»، قال و اذا اشتریت للزهاد و العبّاد فاشتر کلّ ما تجده فانّهم بعد فی تذلیل انفسهم و منعها من الشّهوات.