Қавлаи таъолӣ : « бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим » . Зикри аллоҳи ҳбзои зкроаҳи ҷли алмалик алҳақ таъолии аллоҳи мо ашрафи зикра ва мо аълоа ва мо атиби васфа ва мо аҳлоаҳ , Фҳўи алъзизи алсмди алои ?ла , аллоҳаст қадиму офаридагор рҳмнаст азиму парвардгор , раҳимасту ҳалиму омрзгор , Каримасту латиф , айби пӯшу узри пӯшу раҳеи дор , дастгиру корсоз , узрпазиру сипоси дор , нағзи кирдору хуши гуфтору латифи дидор , ҷамоли номи имрӯзи насиби гуфтор , ҷамоли номи фардои насиби дидор , илоҳӣ дар азали тӯмон бар гирифтӣ ва кас нагуфт ки бурдор , акнӯн ки бар гирифтӣ бмгзор ва дар сояи лутфи худ майдор , қавла : « тоҳо » инаст хитоби хатиру низом беназир , инаст сухани пари офарин ва бар дилҳо ширин , дилро инсу ҷонро пайғом , аз дӯсти ёдгор ва бар ҷони ошиқони салом . « тоҳо » ҳам номаст ва ҳам таъриф , ҳам мадҳ , ва ҳам пайғом , номи росту таърифи дуруст , мадҳи бсзои пайғоми тамом . Қавмӣ гуфтанд сўгндист ки раби алъзаҳ ёд мекунад бсФоту афъоли хеш , мегуяд батӯлии худованд бар бандагон , бпокии ҳақ аз гуфт носазоён , бтҳорти дили Муҳамади хотами пайғамбарон , бтҳорти аҳли байти Муҳамади шамъҳои тобон , бтҳорти дили орифону сӯзи сари волҳон . Бдрхти тӯбои ҷои нози биҳиштён , бтрби аҳли биҳишт ва ёфт рӯҳу райҳон , бойени ҷумлаи савганд ёд мекунад : « мо أнзлнои алейк алқуръони лтшқӣ » . Саид ҷбир гуфт . То аз таййибаст ваҳо аз ҳодӣ , то ишоратаст бпокӣ ,у покии аллоҳро сифатаст , ва ҳо ишоратаст бҳдоит ,у аллоҳ вале ҳидоятаст , то онаст ки Мустафо ( с ) гуфт : ани аллоҳи таъолии таййиби лои иқбли алои алтиб » .

قوله تعالی: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ». ذکر اللَّه حبذا ذکراه جل الملک الحق تعالی اللَّه ما اشرف ذکره و ما اعلاه و ما اطیب وصفه و ما احلاه، فهو العزیز الصّمد الا له، اللَّه است قدیم و آفریدگار رحمن است عظیم و پروردگار، رحیم است و حلیم و آمرزگار، کریمست و لطیف، عیب پوش و عذر پوش و رهی‌دار، دستگیر و کارساز، عذر پذیر و سپاس دار، نغز کردار و خوش گفتار و لطیف دیدار، جمال نام امروز نصیب گفتار، جمال نام فردا نصیب دیدار، الهی در ازل تومان بر گرفتی و کس نگفت که بردار، اکنون که بر گرفتی بمگذار و در سایه لطف خود میدار، قوله: «طه» اینست خطاب خطیر و نظام بی‌نظیر، اینست سخن پر آفرین و بر دلها شیرین، دل را انس و جان را پیغام، از دوست یادگار و بر جان عاشقان سلام. «طه» هم نامست و هم تعریف، هم مدح، و هم پیغام، نام راست و تعریف درست، مدح بسزا پیغام تمام. قومی گفتند سوگندیست که ربّ العزّة یاد می‌کند بصفات و افعال خویش، می‌گوید بطول خداوند بر بندگان، بپاکی حق از گفت ناسزایان، بطهارت دل محمّد خاتم پیغمبران، بطهارت اهل بیت محمّد شمعهای تابان، بطهارت دل عارفان و سوز سرّ والهان. بدرخت طوبی جای ناز بهشتیان، بطرب اهل بهشت و یافت روح و ریحان، باین جمله سوگند یاد میکند: «ما أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لِتَشْقی‌». سعید جبیر گفت. طا از طیّب است و ها از هادی، طا اشارتست بپاکی، و پاکی اللَّه را صفتست، و ها اشارتست بهدایت، و اللَّه ولی هدایتست، طا آنست که مصطفی (ص) گفت: انّ اللَّه تعالی طیب لا یقبل الّا الطیب».

Ҳо онаст ки қуръони Маҷид аз он хабар дод : «у إни аллоҳи лҳоди аллазӣнаи омнўо »

ها آنست که قرآن مجید از آن خبر داد: «وَ إِنَّ اللَّهَ لَهادِ الَّذِینَ آمَنُوا»

. Аллоҳи бҳқиқт роҳ намойу дили гушои мؤмнонст , сророӣ ва меҳр физой рҳигонст , таййиб аз айби пок , самад аз дарёфт пок , бартар аз даврии пок , наздик аз омиғи пок , қиўм аз тағайюри пок , аҳад аз анбозу ҷуфту фарзанду кФўу ҳамтои пок , ёфта аз дарёфт пок , сабур аз аҷзи пок , монеъ аз бухли пок , мнтқм аз ҳақади пок , ҷаббор аз ҷаври пок , мутакаббир аз бағии пок , ғазабон аз зҷри пок , шинохтанӣ аз авҳоми пок , сонеъ аз ҳоҷати пок » .

. اللَّه بحقیقت راه نمای و دل گشای مؤمنانست، سرارای و مهر فزای رهیگانست، طیب از عیب پاک، صمد از دریافت پاک، برتر از دوری پاک، نزدیک از آمیغ پاک، قیوم از تغیّر پاک، احد از انباز و جفت و فرزند و کفو و همتا پاک، یافته از دریافت پاک، صبور از عجز پاک، مانع از بخل پاک، منتقم از حقد پاک، جبّار از جور پاک، متکبّر از بغی پاک، غضبان از ضجر پاک، شناختنی از اوهام پاک، صانع از حاجت پاک».

Қавла : « мо أнзлнои алейк алқуръони лтшқӣ » таскини рўъаҳи Мустафо ( с )аст ки ӯ тарсндатар халқ буд чунон ки гуфт : анӣ арҷу ани акўни ахшокми ллаҳ »

قوله: «ما أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لِتَشْقی‌» تسکین روعة مصطفی (ص) است که او ترسنده‌تر خلق بود چنان که گفت: انّی ارجو ان اکون اخشاکم للَّه»

Ёрон гуфтанд , расӯли худо намоз кардӣ ва дар дили мубораки ваии чандон тарс будӣ ки май ҷўшидии чунон ки оби гарми ҷўшидӣ бар оташ . Умр хитоб гуфт : вайро дидам дар мултазами истодау зор зор мегирист , чун маро дид гуфт : ҳоҳнои тскби алъброт .

یاران گفتند، رسول خدا نماز کردی و در دل مبارک وی چندان ترس بودی که می‌جوشیدی چنان که آب گرم جوشیدی بر آتش. عمر خطّاب گفت: وی را دیدم در ملتزم ایستاده و زار زار می‌گریست، چون مرا دید گفت: هاهنا تسکب العبرات.

Қавла : « إлои тазкираи лмни ихшӣ » , қуръони ёдгори трсндгонсту хашяти тарси зиндаи дилон ва олимонаст , иқўли аллоҳи таъолӣ : « إнмои ихшии аллоҳи ман ибодаи алълмоء » тарсӣ ки хотирро аз ҳурмат мураккаб кунад ,у ахлоқро муҳаззаб кунад ,у атрофро адаб кунад .

قوله: «إِلَّا تَذْکِرَةً لِمَنْ یَخْشی‌»، قرآن یادگار ترسندگانست و خشیت ترس زنده دلان و عالمان است، یقول اللَّه تعالی: «إِنَّما یَخْشَی اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ» ترسی که خاطر را از حرمت مرکب کند، و اخلاق را مهذب کند، و اطراف را ادب کند.

Ҳар дил ки дар он аз худои ъзу ҷл тарс нест он дил харобасту маъдани фитна , ва аз назари аллоҳи маҳрӯм ва аз табсираи шинохти ҳақи маҳҷӯб , далерӣ ва беҳурматӣу нопокиро биллоҳ чаҳ рӯйаст , ва бо вай чаҳ сару кор , ин чунонаст ки Мустафо ( с ) гуфт дар қунут : «у алшри лӣси алик »

هر دل که در آن از خدای عزّ و جلّ ترس نیست آن دل خرابست و معدن فتنه، و از نظر اللَّه محروم و از تبصره شناخت حق محجوب، دلیری و بی‌حرمتی و ناپاکی را باللّه چه رویست، و با وی چه سر و کار، این چنانست که مصطفی (ص) گفت در قنوت: «و الشرّ لیس الیک»

Шарро бтў чаҳ роҳу аҳли онро бо ту чаҳ рӯй .

شر را بتو چه راه و اهل آن را با تو چه روی.

Қавла : « тнзилои ммни халқи алأрзу алсмоўоти алълӣ » ин қуръони фурӯи фиристодаи холиқи замин ва осмонаст , инси дили дӯстону марҳам дард сӯхтагонаст , шифои дарду табиби бемори длонст , Мустафо ( с ) гуфт : « алои ман аштоқи илои аллоҳи Флисмъи каломи аллоҳи ?фон мисли алқуръони кмсли ҷроби мск , эй вақти Фтҳтаҳи Фоҳи риҳаҳ » .

قوله: «تَنْزِیلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَ السَّماواتِ الْعُلی‌» این قرآن فرو فرستاده خالق زمین و آسمانست، انس دل دوستان و مرهم درد سوختگانست، شفای درد و طبیب بیمار دلانست، مصطفی (ص) گفت: «الّا من اشتاق الی اللَّه فلیسمع کلام اللَّه فان مثل القرآن کمثل جراب مسک، ایّ وقت فتحته فاح ریحه».

Ҷое дигар гуфт : « танзили алъзизи арраҳим » фурӯи фиристодаи он азизаст ки ӯро ҳам нур иззатаст ва ҳам нори иззат . Бнўри иззати ошноро биФрўхту бнори иззати бегонаро бсухт , ҷой дигар гуфт : «у إнаҳи лтнзили раби Алъоламин » фурӯи фиристодаи худованд ҷаҳонёнаст , парвардгор ва доранда ҳамагонаст , яке тани пурвирди бнъмту дили пурвирди бмҳбт , он дар нозу неъмат , ва ин дар роз вале неъмат , он бар даргоҳ шариъатаст дар хизмату риёзат , ин дар пешгоҳи ҳақиқати сазои суҳбату қурбат .

جایی دیگر گفت: «تَنْزِیلَ الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ» فرو فرستاده آن عزیز است که او را هم نور عزّت است و هم نار عزّت. بنور عزّت آشنا را بیفروخت و بنار عزّت بیگانه را بسوخت، جای دیگر گفت: «وَ إِنَّهُ لَتَنْزِیلُ رَبِّ الْعالَمِینَ» فرو فرستاده خداوند جهانیان است، پروردگار و دارنده همگانست، یکی تن پرورد بنعمت و دل پرورد بمحبّت، آن در ناز و نعمت، و این در راز ولی‌نعمت، آن بر درگاه شریعت است در خدمت و ریاضت، این در پیشگاه حقیقت سزای صحبت و قربت.

Қавла : « арраҳмони алии алърши астўӣ » ҳафт ҷой дар қуръон ёд кард ки ман бар арши мстўим .

قوله: «الرَّحْمنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی‌» هفت جای در قرآن یاد کرد که من بر عرش مستویم.

Шайхи алислом Ансорӣ гуфт қудси аллоҳи рӯҳа , астўоءи худованд бар арш дар қуръонасту маро бад-ӣн имонаст , таъвил наҷӯям ки таъвили дарин боб туғёнаст , зоҳир қабул кунаму ботини таслим , ин эътиқоди снёнст , ва нодир ёфта бҷони пазируфта тариқат эшонаст , имони ман самъӣаст , шаръи ман хабарӣаст , маърифат ман ёфтанӣаст , хабарро Мусаддиқам ёфтро муҳаққиқам , самъро мтбъм , болти ақл , бгўоҳии сунъ , бдлолти нур , бошорти танзил , ба пайғоми расӯл , бшрти таслим , аммо ҳмидонм ки на ҷойгираст бҳоҷт , ки ҷой намойаст бҳҷт , на арш бар дорандаи аллоҳ таъолӣаст , ки аллоҳи доранда ва нигаҳдоранда аршаст , арши худоҷӯёнро сохта , на худошиносонро , худоҷӯӣ дигарасту худои шиноси дигар , худоҷӯиро гуфт : « арраҳмони алии алърши астўӣ » худошиносонро гуфт «у ҳўи мъкм » бар арши бзот , бълм ҳар ҷой , бсҳбт дар ҷон , бқрб дар нафас . эй ҷавонмард дар хилват «у ҳўи мъкм » рахт фурӯ манеҳ ки « Фтъолии аллоҳи алмалик алҳақ » бо вай равонаст , бар бисот «у нҳни أқрб » ороми мгир ки « мо қдрўои аллоҳи ҳақи қадара » зибр онаст , бо « вуҷӯҳи иўмӣзи нозраҳи إлии рабҳо нозира » густох мабош ки « лои тдркаҳи алأбсор » аз бар онаст , ҳар чаҳ « ҳўи алأўл » медиҳад « ҳўи алохр » мерибоед , ҳар чаҳ « ҳўи аззоҳир » нишон мекунад , « ҳўи алботн » маҳв мекунад , ин ҳама чист , то муъмини миёни хавфу раҷоу орифи миёни қабзу баст тўФ мекунанд , нмитўон гуфт ки нмитўон ёфт , ки шариъат хасмӣ мекунад , ва нмитўон гуфт ки тавон ёфт , ки иззати ризои нмидҳд , азизи азими лои иърФи қадарау лои идрки ҳуққа , латифи вдўди иҳбҳму иҳбўнаҳ .

شیخ الاسلام انصاری گفت قدس اللَّه روحه، استواء خداوند بر عرش در قرآنست و مرا بدین ایمانست، تأویل نجویم که تأویل درین باب طغیانست، ظاهر قبول کنم و باطن تسلیم، این اعتقاد سنیّانست، و نادر یافته بجان پذیرفته طریقت ایشانست، ایمان من سمعی است، شرع من خبری است، معرفت من یافتنی است، خبر را مصدقم یافت را محققم، سمع را متبعّم، بآلت عقل، بگواهی صنع، بدلالت نور، باشارت تنزیل، به پیغام رسول، بشرط تسلیم، امّا همیدانم که نه جایگیر است بحاجت، که جای نمایست بحجت، نه عرش بر دارنده اللَّه تعالی است، که اللَّه دارنده و نگهدارنده عرشست، عرش خداجویان را ساخته، نه خداشناسان را، خداجوی دیگرست و خدا شناس دیگر، خداجوی را گفت: «الرَّحْمنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی‌» خداشناسان را گفت «وَ هُوَ مَعَکُمْ» بر عرش بذات، بعلم هر جای، بصحبت در جان، بقرب در نفس. ای جوانمرد در خلوت «وَ هُوَ مَعَکُمْ» رخت فرو منه که «فَتَعالَی اللَّهُ الْمَلِکُ الْحَقُّ» با وی روانست، بر بساط «وَ نَحْنُ أَقْرَبُ» آرام مگیر که «ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ» زبر آنست، با «وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلی‌ رَبِّها ناظِرَةٌ» گستاخ مباش که «لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ» از بر آنست، هر چه «هُوَ الْأَوَّلُ» می‌دهد «هو الآخر» می‌رباید، هر چه «هو الظاهر» نشان میکند، «هو الباطن» محو می‌کند، این همه چیست، تا مؤمن میان خوف و رجا و عارف میان قبض و بسط طوف می‌کنند، نمیتوان گفت که نمیتوان یافت، که شریعت خصمی میکند، و نمیتوان گفت که توان یافت، که عزّت رضا نمیدهد، عزیز عظیم لا یعرف قدره و لا یدرک حقه، لطیف ودود یحبهم و یحبّونه.

Қавла : «у إни тҷҳри болқўли Фإнаҳи иълми алсру أхФӣ » алнФсии лои тқФи алии мо фии алқлб ,у алқлби лои иқФи алии асрори алрўҳ ,у алрўҳи лои сиблати ?лаи илои ҳқоӣқи алср ,у алзии ҳўи ахФии Фмои лои итлъи алайҳи ало алҳақ . Нафас чаҳ донад ки дар кунҷи хонаи дил чаҳ таъбияаст , дил чаҳ донад ки дар ҳарами рӯҳ чаҳ лтоӣФаст , рӯҳ чаҳ донад ки дар саропардаи сар чаҳ вдоиъаст , сар чаҳ донад ки дар ахФӣ чаҳ ҳақоиқаст , нафас маҳал амонатаст , дил хона маърифатаст , рӯҳи нишонаи мшоҳдтст , сари мҳти раҳл ишқаст , ахФӣ ҳақ донад ки чист ,у донанда он кист , ваҳму фаҳми халқ аз дониш он тиҳӣаст .

قوله: «وَ إِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ یَعْلَمُ السِّرَّ وَ أَخْفی‌» النفسی لا تقف علی ما فی القلب، و القلب لا یقف علی اسرار الروح، و الروح لا سبیل له الی حقائق السر، و الّذی هو اخفی فما لا یطّلع علیه الّا الحق. نفس چه داند که در کنج خانه دل چه تعبیه است، دل چه داند که در حرم روح چه لطائف است، روح چه داند که در سراپرده سرّ چه ودایع است، سرّ چه داند که در اخفی چه حقایقست، نفس محلّ امانتست، دل خانه معرفتست، روح نشانه مشاهدتست، سرّ محط رحل عشق است، اخفی حق داند که چیست، و داننده آن کیست، وهم و فهم خلق از دانش آن تهیست.

Қавла : « аллоҳи лои إлаҳи إлои ҳў » ҳар манзил ки султони онҷо фурӯ хоҳад омад фаррош бояд ки аз пеш баравад ва он манзили брўбд , аз хошоку хас пок кунад , чаҳор болаши султони бунаад , то чун султон дар равад , корҳо сохта буду манзили пардохта , чун султони иззати алои аллоҳи бсинаҳи банда нузул кунад фарроши лои илоҳ аз пеш бияёд ,у соҳати синаи бҷорўби таҷреду тФриди брўбду хасу хошоки башарияту одамият ва шайтанат нест кунаду берун ӯ кунад об ризо бузанд , фарш вафо бияфканад , авди сафо бар миҷмара ва ло бисӯзад , чаҳор болаши саодату дасти сиёдати бунаад , то чун султони алои аллоҳ дар расад , дар маҳди аҳд бар сарири сар такя занад . Шеър :

قوله: «اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ» هر منزل که سلطان آنجا فرو خواهد آمد فراش باید که از پیش برود و آن منزل بروبد، از خاشاک و خس پاک کند، چهار بالش سلطان بنهد، تا چون سلطان در رود، کارها ساخته بود و منزل پرداخته، چون سلطان عزت الّا اللَّه بسینه بنده نزول کند فرّاش لا اله از پیش بیاید، و ساحت سینه بجاروب تجرید و تفرید بروبد و خس و خاشاک بشریّت و آدمیّت و شیطنت نیست کند و بیرون او کند آب رضا بزند، فرش وفا بیفکند، عود صفا بر مجمره و لا بسوزد، چهار بالش سعادت و دست سیادت بنهد، تا چون سلطان الا اللَّه در رسد، در مهد عهد بر سریر سر تکیه زند. شعر:

Қавла : «у ҳилли أтоки ҳадиси Мӯсои إзи раъй норо » оташи нишони ҷўдст ,у далели сахо , араби оташи афрӯзад то бидон меҳмон гирад , ҳечкас ботши меҳмонӣ чун Мӯсо ( ъ ) наёфт ва ҳечкас аз оташи мизбонӣ чун аллоҳ таъолӣ надид , Мӯсо оташӣ меҷуст ки хонаи афрӯзад . Оташӣ ёфт ки ҷону дили сӯзад , ҳамаи оташҳо тани сӯзаду оташи дӯстии ҷон , ботши ҷони сӯз шикебе натавон . Оташҳо бар тафовутаст , оташи шарму оташи шавқу оташи меҳр , оташи шарми тафарруқи сӯзад , оташи шавқи сабри сӯзад , оташи меҳри ду гетии сӯзад , то ҷуз аз ҳақ намонад , далел ёфт дӯстии ду гетӣ бсўхтнаст , нишони муҳаққиқ бо ғайри ҳақ напардохтанаст , аломати нестӣ дар худ брсиднаст , борон ки бдрё расед барисед , дар худ барисед он кас ки бмўлӣ расед , Мӯсо ( ъ ) басари машраби тавҳиди расида буд , ки хитоб : « إнии أнои рбк » шунид , ӯро фармуданд ки қадам дар олами тФрид на , пой бар ду гетии ниҳоду мавлоро ҳиммат ягона кард .

قوله: «وَ هَلْ أَتاکَ حَدِیثُ مُوسی‌ إِذْ رَأی‌ ناراً» آتش نشان جودست، و دلیل سخا، عرب آتش افروزد تا بدان مهمان گیرد، هیچکس بآتش مهمانی چون موسی (ع) نیافت و هیچکس از آتش میزبانی چون اللَّه تعالی ندید، موسی آتشی میجست که خانه افروزد. آتشی یافت که جان و دل سوزد، همه آتشها تن سوزد و آتش دوستی جان، بآتش جان سوز شکیبایی نتوان. آتشها بر تفاوتست، آتش شرم و آتش شوق و آتش مهر، آتش شرم تفرّق سوزد، آتش شوق صبر سوزد، آتش مهر دو گیتی سوزد، تا جز از حق نماند، دلیل یافت دوستی دو گیتی بسوختن است، نشان محقق با غیر حق نپرداختن است، علامت نیستی در خود برسیدن است، باران که بدریا رسید برسید، در خود برسید آن کس که بمولی رسید، موسی (ع) بسر مشرب توحید رسیده بود، که خطاب: «إِنِّی أَنَا رَبُّکَ» شنید، او را فرمودند که قدم در عالم تفرید نه، پای بر دو گیتی نهاد و مولی را همّت یگانه کرد.

Қавла : « Фохлъ наалейк » эй Фрғи қлбки ани ҳадиси алдорин ,у таҷарруди ллҳқи бнъти алонФрод , эй Мӯсои ягонаро ягона бош , аввал дар таҷреди қасд , он гоҳ дар насими инс , аз ду гетии безори шӯ то насими инс аз сҳроءи лами изл дамӣдан гирад , ҳиҷоби тақсим аз пеши бархестау ндоءи лутфи бҷони расида « ва мо тлки биминк ё Мӯсо » чун хитоб « إнии أнои рбк » бсмъ Мӯсо расед .

قوله: «فَاخْلَعْ نَعْلَیْکَ» ای فرّغ قلبک عن حدیث الدّارین، و تجرّد للحق بنعت الانفراد، ای موسی یگانه را یگانه باش، اوّل در تجرید قصد، آن گاه در نسیم انس، از دو گیتی بیزار شو تا نسیم انس از صحراء لم یزل دمیدن گیرد، حجاب تقسیم از پیش برخاسته و نداء لطف بجان رسیده «وَ ما تِلْکَ بِیَمِینِکَ یا مُوسی‌» چون خطاب «إِنِّی أَنَا رَبُّکَ» بسمع موسی رسید.

Султони ҳайбат бар ӯ тохтан оварад дар ҳайрат ва даҳшат афтод , аз савлати он ҳайбати оромро ҷой намонад на тани сабр бар тофт , на дил бо ақл пардохт , то раби Алъоламин бндоءи лутфи тадоруки дил вай кард , ҳадиси Асо дар миён оварад гуфт : « ва мо тлки биминк ё Мӯсо » чист инки дар дасти дорӣ эй Мӯсо ? гуфт : « ҳаии Асоӣ » Асоӣ манаст . Фармон омад ки : « أлқҳо ё Мӯсо » бияфкан ин Асо ки май гӯйӣ Асоӣ манаст . Мӯсо бияфканад он Асои мори гашт . Мӯсо чун оҳанг мор дид ки қасд вай кард , битарсед ва бҳзимт шуд , Нидо омад ки : « хзҳоу лои тхФ » эй Мӯсо бар гир ва матарс , ин ҳамон Асост ки ту гуфтӣ ва даъвӣ кардӣ ки Асоӣ манаст , эй Мӯсои туро бо даъвӣ чаҳ кор буд , мардони роҳ даъвӣ накунанд ва ҳеҷ чизи бахуд азоФт накунанд , он сифат ҳастӣу осори даъвии Мӯсо буд ки дар он ҳазрат рӯй буи оварад , ки аз даъвати башарият бо фитрат ӯ шўбии монда буд , он шўби бойени даъвӣ падед омад ки « Асоӣ » . Гуфтанд эй Мӯсо ҳануз азин аняти чизе бо ту мондааст . Раҳматӣ буд аз ҳақи ҷли ҷалолаи бмўсии умрон ки гуфт : « ва мо тлки биминк » то он ҳамаи даъвӣ аз ниҳоди Мӯсои сар бар заду Мӯсо ( ъ )ро бар он итилоъ доданд то аз он даъвӣ бархесту домани исмати хеш аз он гирд биафшонад .

سلطان هیبت بر او تاختن آورد در حیرت و دهشت افتاد، از صولت آن هیبت آرام را جای نماند نه تن صبر برتافت، نه دل با عقل پرداخت، تا ربّ العالمین بنداء لطف تدارک دل وی کرد، حدیث عصا در میان آورد گفت: «وَ ما تِلْکَ بِیَمِینِکَ یا مُوسی‌» چیست اینکه در دست داری ای موسی؟ گفت: «هِیَ عَصایَ» عصای منست. فرمان آمد که: «أَلْقِها یا مُوسی‌» بیفکن این عصا که می‌گویی عصای منست. موسی بیفکند آن عصا مار گشت. موسی چون آهنگ مار دید که قصد وی کرد، بترسید و بهزیمت شد، ندا آمد که: «خُذْها وَ لا تَخَفْ» ای موسی بر گیر و مترس، این همان عصاست که تو گفتی و دعوی کردی که عصای منست، ای موسی ترا با دعوی چه کار بود، مردان راه دعوی نکنند و هیچ چیز بخود اضافت نکنند، آن صفت هستی و آثار دعوی موسی بود که در آن حضرت روی بوی آورد، که از دعوت بشریّت با فطرت او شوبی مانده بود، آن شوب باین دعوی پدید آمد که «عَصایَ». گفتند ای موسی هنوز ازین انیّت چیزی با تو مانده است. رحمتی بود از حق جلّ جلاله بموسی عمران که گفت: «وَ ما تِلْکَ بِیَمِینِکَ» تا آن همه دعوی از نهاد موسی سر بر زد و موسی (ع) را بر آن اطلاع دادند تا از آن دعوی برخاست و دامن عصمت خویش از آن گرد بیفشاند.

Қавла : «у азмми ядаки إлии ҷноҳки тхрҷи бизоءи ман ғайри сӯъ » муъҷизаи Мӯсои яке берун аз нафаси вай буд Асо , дигар дар нафас вай будед Байзо . Асо намӯд корӣаст аз оёти офоқ ,у яд Байзо намӯд корӣаст аз оёти анфус . Ва раби Алъоламин роҳи тавҳиди худ бар шинохти ин ду тараф ниҳода мегуяд ҷли ҷалола . « снриҳми оётнои фии алоФоқу фии أнФсҳм ҳатто итбини ?лаами أнаҳ алҳақ » .

قوله: «وَ اضْمُمْ یَدَکَ إِلی‌ جَناحِکَ تَخْرُجْ بَیْضاءَ مِنْ غَیْرِ سُوءٍ» معجزه موسی یکی بیرون از نفس وی بود عصا، دیگر در نفس وی بودید بیضا. عصا نمود کاری است از آیات آفاق، و ید بیضا نمود کاری است از آیات انفس. و ربّ العالمین راه توحید خود بر شناخت این دو طرف نهاده میگوید جل جلاله. «سَنُرِیهِمْ آیاتِنا فِی الْآفاقِ وَ فِی أَنْفُسِهِمْ حَتَّی یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ».

Қавла : « лнрики ман оётнои алкбрӣ » эй алоиаҳи алкбрӣу ҳаии мо кони иҷдаҳи ман алшҳўду алўҷўд ва мо лои икўни бтклФи алъбду тасарруфаи ман фунуни алаҳволи алтии идркҳои соҳибҳо зўқо . Ояти кубро бҳқиқт онаст ки аз дидаи халқи пӯшида ва аз такаллуфу тасарруфи бандаи руста , шаробӣ аз ғайб рӯй ниҳодаи нохоста , басари бандаи расидау чошнии он он бҷон ёфта , айшии рӯҳонӣ бо сад ҳазор табл наоне , растохези ҷовдонӣ , нафасии бсҳбти омехта , ҷонӣ дар орзӯи овехта , дилӣ бнўр ёфт ғарқ гашта , аз ғарқ ки ҳаст талаб аз ёфт боз намедонад . Ва аз шуъоъи вуҷӯд иборат наметавонад , дар оташи меҳр май сӯзад ва аз нози боз наме пардозад .

قوله: «لِنُرِیَکَ مِنْ آیاتِنَا الْکُبْری‌» ای الایة الکبری و هی ما کان یجده من الشهود و الوجود و ما لا یکون بتکلّف العبد و تصرفه من فنون الاحوال التی یدرکها صاحبها ذوقا. آیت کبری بحقیقت آنست که از دیده خلق پوشیده و از تکلّف و تصرف بنده رسته، شرابی از غیب روی نهاده ناخواسته، بسرّ بنده رسیده و چاشنی آن آن بجان یافته، عیشی روحانی با صد هزار طبل نهانی، رستاخیز جاودانی، نفسی بصحبت آمیخته، جانی در آرزو آویخته، دلی بنور یافت غرق گشته، از غرق که هست طلب از یافت باز نمی‌داند. و از شعاع وجود عبارت نمی‌تواند، در آتش مهر می‌سوزد و از ناز باز نمی‌پردازد.

Пер тариқат гуфт : илоҳии ончӣ нохоста ёфтанӣаст , хоҳанда бидон кист ?у ончӣ аз подош бартараст савол дар ҷанб он чист ? пас ҳар чаҳ аз борон миннатаст баҳори он дамӣаст , ва ҳар чаҳ аз таъарруз ва саволаст аз раҳеи мстмдист , илоҳии донишу кӯшиш меҳнат одамӣаст ,у баҳра ҳар яке аз ту бсзо кард азлист .

پیر طریقت گفت: الهی آنچه ناخواسته یافتنی است، خواهنده بدان کیست؟ و آنچه از پاداش برتر است سؤال در جنب آن چیست؟ پس هر چه از باران منت است بهار آن دمی است، و هر چه از تعرض و سؤال است از رهی مستمدّیست، الهی دانش و کوشش محنت آدمیست، و بهره هر یکی از تو بسزا کرد ازلیست.