Қавлаи таъолӣ : « إни аллоҳи идоФъи ани аллазӣнаи омнўо » аллоҳ боз дорад аз гиравидагон , « إни аллоҳи лои иҳб кул хон кФўр » ( 38 ) аллоҳ дӯст надорад ҳркжи кории носипос , « أзни ллзини иқотлўн » дастурӣ доданд эшонро ки ҷанг кунанд бо душман , « бأнҳми злмўо » аз баҳри он бедод ки бар эшон карданд , «у إни аллоҳи алии нсрҳми лқдир » ( 39 )у аллоҳ бар ёрӣ додан эшон баростӣ ки тавоност .
قوله تعالی: «إِنَّ اللَّهَ یُدافِعُ عَنِ الَّذِینَ آمَنُوا» اللَّه باز دارد از گرویدگان، «إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ کُلَّ خَوَّانٍ کَفُورٍ» (۳۸) اللَّه دوست ندارد هرکژ کاری ناسپاس، «أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقاتَلُونَ» دستوری دادند ایشان را که جنگ کنند با دشمن، «بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا» از بهر آن بیداد که بر ایشان کردند، «وَ إِنَّ اللَّهَ عَلی نَصْرِهِمْ لَقَدِیرٌ» (۳۹) و اللَّه بر یاری دادن ایشان براستی که تواناست.
« аллазӣнаи أхрҷўои ман дёрҳми бғири ҳақ » эшон ки берун карданд эшонро аз хону мони эшон ба ншоист бе ҳеҷ чиз , « إлои أни иқўлўои рбнои аллоҳ » ҷуз зон ки мегуфтанд худованди мо аллоҳаст , «у луи лои дафъи аллоҳи анноси бъзҳми ббъз » ва агар на боздошти аллоҳ будӣ ки эшонро аз якдигар боз дошт , « лҳдмти сўомъ » Фрўҳштндии савмиъаҳои роҳибон , «у байъ »у клисёҳои тарсоён , «у салавот »у канисаҳои ҷуҳудон , «у масоҷиди изкри фӣҳо исми аллоҳи ксиро » ва масҷидҳои мусулмонон ки аллоҳро хонанд ва ёд кунанд дар он ббонки намозу намоз , «у линсрни аллоҳи ман инсраҳ »у баростӣ ки аллоҳ ёрӣ диҳад он касонеро ки дайн ӯро ёрӣ диҳанд , « إни аллоҳи лқўии азиз » ( 40 ) ки аллоҳи баростӣ бо неруаст бо ҳар каси тоўндаҳ .
«الَّذِینَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیارِهِمْ بِغَیْرِ حَقٍّ» ایشان که بیرون کردند ایشان را از خان و مان ایشان به نشایست بی هیچ چیز، «إِلَّا أَنْ یَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ» جز زان که میگفتند خداوند ما اللَّه است، «وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ» و اگر نه بازداشت اللَّه بودی که ایشان را از یکدیگر باز داشت، «لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ» فروهشتندی صومعههای راهبان، «وَ بِیَعٌ» و کلیسیاهای ترسایان، «وَ صَلَواتٌ» و کنیسههای جهودان، «وَ مَساجِدُ یُذْکَرُ فِیهَا اسْمُ اللَّهِ کَثِیراً» و مسجدهای مسلمانان که اللَّه را خوانند و یاد کنند در آن ببانک نماز و نماز، «وَ لَیَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ» و براستی که اللَّه یاری دهد آن کسانی را که دین او را یاری دهند، «إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ» (۴۰) که اللَّه براستی با نیرو است با هر کس تاونده.
« аллазӣнаи إни мкноҳми фии алأрз » эшон ки агар эшонро дар замини дастраси диҳему пойгоҳ , ва султонон нишонем , « أқомўои алслоаҳ » намоз бпоӣ доранд , «у отўои алзкоаҳ »у зкоаҳ мол диҳанд , «у أмрўои болмърўФ » ва некӯкорӣ фармойанд , « ва наҳаво ани алмнкр » ва аз нописанд боз зананд , «у ллаҳи оқибаи алأмўр » ( 41 )у аллоҳи рости саранҷоми ҳамаи корҳо , «у إни икзбўк » ва агар дурӯғ зан гиранд туро , « Фқди кизбати қиблаам » дурӯғ зан гирифт пеш аз эшон « қавми Нӯҳу оду самуд » ( 42 ) қавми Нӯҳу қавми ҳуду қавми солеҳ «у қавми إброҳим » намруду асҳоб ӯ , «у қавми лут » ( 43 )у қавми лут «у أсҳоби мадин »у қавми Шуайб , «у кизби Мӯсо »у дурӯғ зан гирифтанд Мӯсоро , « Фأмлити ллкоФрин » фурӯ гузоштам кофаронро ва диранг додам , « сами أхзтҳм » он гуҳ фаро гирифтам эшонро , « ФкиФи кони накир » ( 44 ) чун дидӣ ва чун буд нопсндидни ман .
«الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ» ایشان که اگر ایشان را در زمین دسترس دهیم و پایگاه، و سلطانان نشانیم، «أَقامُوا الصَّلاةَ» نماز بپای دارند، «وَ آتَوُا الزَّکاةَ» و زکاة مال دهند، «وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ» و نیکوکاری فرمایند، «وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ» و از ناپسند باز زنند، «وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ» (۴۱) و اللَّه راست سرانجام همه کارها، «وَ إِنْ یُکَذِّبُوکَ» و اگر دروغ زن گیرند ترا، «فَقَدْ کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ» دروغ زن گرفت پیش از ایشان «قَوْمُ نُوحٍ وَ عادٌ وَ ثَمُودُ» (۴۲) قوم نوح و قوم هود و قوم صالح «وَ قَوْمُ إِبْراهِیمَ» نمرود و اصحاب او، «وَ قَوْمُ لُوطٍ» (۴۳) و قوم لوط «وَ أَصْحابُ مَدْیَنَ» و قوم شعیب، «وَ کُذِّبَ مُوسی» و دروغ زن گرفتند موسی را، «فَأَمْلَیْتُ لِلْکافِرِینَ» فرو گذاشتم کافران را و درنگ دادم، «ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ» آن گه فرا گرفتم ایشان را، «فَکَیْفَ کانَ نَکِیرِ» (۴۴) چون دیدی و چون بود ناپسندیدن من.
« Фкأини ман қарияи أҳлкноҳо » эй басои шҳро ки ҳалок кардем онро , «у ҳаии золима »у ситамкор эшон буданд , « Фҳии хоўиаҳи алии ърўшҳо » онкии он шаҳр аз мардумони холӣ , деворҳо афтода бар козҳо . «у бӣри маъаттала »у онкии чоҳи бози монда аз , «у қасри машйад » ( 45 )у кӯшки устувори рафеъ .
«فَکَأَیِّنْ مِنْ قَرْیَةٍ أَهْلَکْناها» ای بسا شهرا که هلاک کردیم آن را، «وَ هِیَ ظالِمَةٌ» و ستمکار ایشان بودند، «فَهِیَ خاوِیَةٌ عَلی عُرُوشِها» آنکه آن شهر از مردمان خالی، دیوارها افتاده بر کازها. «وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ» و آنکه چاه باز مانده از، «وَ قَصْرٍ مَشِیدٍ» (۴۵) و کوشک استوار رفیع.
« أи Флми исирўои фии алأрз » ба нараванд дар замин , « Фткўни ?лаами қулӯби иъқлўни баҳо » ва эшонро дилҳое будӣ ҳушёр ки дрёФтндӣ , « أўи озони исмъўни баҳо » гӯшҳое будӣ шунаво то савоб бишуниданд бон , « Фإнҳои лои тъмии алأбсор » ки он ҷои чашмҳои сар нобӣно нест , «у локини тъмии улқулуби алтии фии алсдўр » ( 46 ) локини чашмҳои дил нобӣност ки дар брҳост .
«أَ فَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ» به نروند در زمین، «فَتَکُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ یَعْقِلُونَ بِها» و ایشان را دلهایی بودی هشیار که دریافتندی، «أَوْ آذانٌ یَسْمَعُونَ بِها» گوشهایی بودی شنوا تا صواب بشنیدند بآن، «فَإِنَّها لا تَعْمَی الْأَبْصارُ» که آن جای چشمهای سر نابینا نیست، «وَ لکِنْ تَعْمَی الْقُلُوبُ الَّتِی فِی الصُّدُورِ» (۴۶) لکن چشمهای دل نابیناست که در برهاست.
«у истъҷлўнки болъзоб » мешитобанд турои бъзоб , «у лни ихлФи аллоҳи ваъда » ва аллоҳ гуфт худ мухолифат накунаду ваъдаи бнгрдонд , «у إн иўмо ъанд рбк »у рӯзии бнздики худованди ту , « кأлФи санаи ммои тъдўн » ( 47 ) чун ҳазор соласт аз ончӣ шумо мешимуред .
«وَ یَسْتَعْجِلُونَکَ بِالْعَذابِ» میشتابند ترا بعذاب، «وَ لَنْ یُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ» و اللَّه گفت خود مخالفت نکند و وعده بنگرداند، «وَ إِنَّ یَوْماً عِنْدَ رَبِّکَ» و روزی بنزدیک خداوند تو، «کَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ» (۴۷) چون هزار سالست از آنچه شما میشمرید.
«у кأини ман қария » вае басои шҳро , « أмлити лҳо » ки диранг додам онро , «у ҳаии золима » эшон бар ситамкории хеш , « сами أхзтҳоу إлии алмсир » ( 48 ) он гуҳ фаро гирифтам онроу бози гашт бо ман .
«وَ کَأَیِّنْ مِنْ قَرْیَةٍ» و ای بسا شهرا، «أَمْلَیْتُ لَها» که درنگ دادم آن را، «وَ هِیَ ظالِمَةٌ» ایشان بر ستمکاری خویش، «ثُمَّ أَخَذْتُها وَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ» (۴۸) آن گه فرا گرفتم آن را و باز گشت با من.
« қул ё أиҳои аннос » бигӯӣ эй мардумон , « إнмои أнои лаками нзири мубин » ( 49 ) ман шуморо бими намоеи огоҳ кунандаам ошкоро .
«قُلْ یا أَیُّهَا النَّاسُ» بگوی ای مردمان، «إِنَّما أَنَا لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ» (۴۹) من شما را بیم نمایی آگاه کنندهام آشکارا.
« Фолзини омнўоу ъмлўои алсолҳот » эшон ки бгрўиднд ва корҳои нек карданд , « ?лаами мғФраҳу ризқи Карим » ( 50 ) эшонро омурзишасту рӯзии некӯ , «у аллазӣнаи съўои фии оётнои мъоҷзин » ва эшон ки бар суханону пайғоми мо хостнд ки моро оҷизи оранд « أўлӣки أсҳоби алҷҳим » ( 51 ) эшон фардои отшиённд .
«فَالَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» ایشان که بگرویدند و کارهای نیک کردند، «لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ» (۵۰) ایشان را آمرزش است و روزی نیکو، «وَ الَّذِینَ سَعَوْا فِی آیاتِنا مُعاجِزِینَ» و ایشان که بر سخنان و پیغام ما خاستند که ما را عاجز آرند «أُولئِکَ أَصْحابُ الْجَحِیمِ» (۵۱) ایشان فردا آتشییانند.
« ва мо أрслнои ман қблки ман расӯлу лои набӣ » нФрстодими пеш аз ту ҳаргизи фиристодае ва на ҳеҷ пайғомбарӣ , « إлои إзои тмнӣ » магари он гуҳ ки китоб аллоҳ мехонд , « أлқии алшитони фии أмнитаҳ » деви чизе дар афканд дар хондани вай , « Финсхи аллоҳи мо илқии алшитон » аллоҳи ончии дев дроФкнд бияфканад « сами иҳкми аллоҳи оёта » пас муҳкам гирданду равшани ончии худ фиристода буд аз суханони хеш , «у аллоҳи алӣами ҳаким » ( 52 ) ва аллоҳ доносту рости дон .
«وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِیٍّ» نفرستادیم پیش از تو هرگز فرستادهای و نه هیچ پیغامبری، «إِلَّا إِذا تَمَنَّی» مگر آن گه که کتاب اللَّه میخواند، «أَلْقَی الشَّیْطانُ فِی أُمْنِیَّتِهِ» دیو چیزی در افکند در خواندن وی، «فَیَنْسَخُ اللَّهُ ما یُلْقِی الشَّیْطانُ» اللَّه آنچه دیو درافکند بیفکند «ثُمَّ یُحْکِمُ اللَّهُ آیاتِهِ» پس محکم گرداند و روشن آنچه خود فرستاده بود از سخنان خویش، «وَ اللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ» (۵۲) و اللَّه داناست و راست دان.
« лиҷъли мо илқии алшитони фитна » онро кунад то ончии дев дар афканди табоҳӣ ва озмоишӣ кунад , « ллзини фии қлўбҳми мараз » эшонро ки дар дилҳои эшон беморӣасту гумон , «у алқосиаҳи қлўбҳм » ва эшонро ки сахти длоннд , «у إни алзолмини лФии шиқоқи баъӣд » ( 53 )у кофарон дар ситез ва хилофанд давр .
«لِیَجْعَلَ ما یُلْقِی الشَّیْطانُ فِتْنَةً» آن را کند تا آنچه دیو در افکند تباهی و آزمایشی کند، «لِلَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ» ایشان را که در دلهای ایشان بیماری است و گمان، «وَ الْقاسِیَةِ قُلُوبُهُمْ» و ایشان را که سخت دلانند، «وَ إِنَّ الظَّالِمِینَ لَفِی شِقاقٍ بَعِیدٍ» (۵۳) و کافران در ستیز و خلافند دور.
«у лиълми аллазӣнаи أўтўои алълм » то бидонанд эшон ки доноённд , « أнаҳ алҳақ ман рбк » ки он ҳукм ҳақаст аз худованди ту , « Фиؤмнўо ба » ва бидон имони оранд .
«وَ لِیَعْلَمَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ» تا بدانند ایشان که دانایانند، «أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ» که آن حکم حق است از خداوند تو، «فَیُؤْمِنُوا بِهِ» و بدان ایمان آرند.
« Фтхбти ?лаи қлўбҳм » , ва дилҳои эшон онро нарм гардад , «у إни аллоҳи лҳоди аллазӣнаи омнўои إлии сироти мустақӣм » ( 54 )у аллоҳи таъолии баростӣ ки роҳ намой мؤмнонсти бароаи рост .
«فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ»، و دلهای ایشان آن را نرم گردد، «وَ إِنَّ اللَّهَ لَهادِ الَّذِینَ آمَنُوا إِلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ» (۵۴) و اللَّه تعالی براستی که راه نمای مؤمنانست براه راست.
«у лои изоли аллазӣнаи кФрўои фӣ марӣа манеҳ » ҳамеша ногрўидгон дар гумонанд азин нома ки бтў омад , « ҳатто тأтиҳми алсоъаҳи бғтаҳ » то он гуҳ ки растохез бо эшон ояд ногоҳ , « أўи иأтиҳми азоби явми ақим » ( 55 ) ё боишон марги рӯзи бадар .
«وَ لا یَزالُ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی مِرْیَةٍ مِنْهُ» همیشه ناگرویدگان در گمانند ازین نامه که بتو آمد، «حَتَّی تَأْتِیَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً» تا آن گه که رستاخیز با ایشان آید ناگاه، «أَوْ یَأْتِیَهُمْ عَذابُ یَوْمٍ عَقِیمٍ» (۵۵) یا بایشان مرگ روز بدر.
« алмалики иўмӣзи ллаҳ » подшоҳии он рӯзи аллоҳи таъолии рост « иҳкми бинҳм » доварӣ бар дамёни эшон , « Фолзини омнўоу ъмлўои алсолҳот » эшон ки бгрўиднд ва корҳои нек карданд , « фии ҷиноти алнъим » ( 56 ) дар биҳиштҳои нозанад .
«الْمُلْکُ یَوْمَئِذٍ لِلَّهِ» پادشاهی آن روز اللَّه تعالی راست «یَحْکُمُ بَیْنَهُمْ» داوری بر دمیان ایشان، «فَالَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» ایشان که بگرویدند و کارهای نیک کردند، «فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ» (۵۶) در بهشتهای نازند.
«у аллазӣнаи кФрўоу кзбўои боётно » ва эшон ки кофар шуданд ва бдрўғ доштанд пайғомҳои мо , « Фأўлӣки ?лаами азоби маин » ( 57 ) эшонанд ки эшон рости азобии хоркунанда .
«وَ الَّذِینَ کَفَرُوا وَ کَذَّبُوا بِآیاتِنا» و ایشان که کافر شدند و بدروغ داشتند پیغامهای ما، «فَأُولئِکَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِینٌ» (۵۷) ایشانند که ایشان راست عذابی خوار کننده.