Қавла : « бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим » , астнорти алорўоҳи бзкри алҳбибу аншқти алокбоди бшўқи алҳбиб , Флои роҳаҳи ллҳбиб бидӯни алҳбиб ,у лои сукӯни ллҳбиби илои ғайри алҳбиб , ҳатто исли илои алҳбиб :

قوله: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ»، استنارت الارواح بذکر الحبیب و انشقت الاکباد بشوق الحبیب، فلا راحة للحبیب بدون الحبیب، و لا سکون للحبیب الی غیر الحبیب، حتی یصل الی الحبیب:

Номи худованди Карими меҳрбон , паноҳи даравишону захираи муфлисон , ҳамроҳи бози пас мондагону қурраи алъайни муҳибон , сури дили дӯстон ,у сарвари наздикон . Худовандӣ ки ойини биҳишт дар ойини дӯстӣ ӯ куҷо падед ояд , Наими ду гетӣ дар таҷаллии лутф ӯ чаҳ намояд , карӣмӣ ки нопокии нопокон ӯро зҷр накунад , ҷаводӣ ки алҳоҳи соилон ӯ роҳ бстўаҳ наёвард , меҳрбонӣ ки ббд кард раҳеи бахшидаи вонстонд , омрзгорӣ ки бҷрми имрӯзӣна аз афви дигинаҳ вопас наёяд неки аҳдӣ ки ббди аҳдии банда аз гуфта пушаймон нашавад , латифӣ ки ношоистаи бФзли худ шоиста кунад , карӣмӣ ки раҳеро аз ҷиноят мешаведу поки беруни орад , қаринӣ ки дӯстонро пеш аз хотири эшон бабр ҳозир ояд , азими подшоҳӣ , неки худовандӣ , меҳри пайвандӣ , маъюби писандӣ , роҳати намое , дили гушойӣ , сари ороӣ , меҳрафзое . Он азизӣ дар муноҷот хеш гуяд : илоҳии самъи алъобдўни ъзмтки Фхшъўо ,у самъи алҷбобраҳи слтонки Фхзъўо ,у самъи алмзнбўни рҳмтки Фтмъўо , худовандо обидони васфи бузургворӣ ту шунӯданд гарданҳо баста карданд , султонони васфи ълоء ту шуниданд аз бими қаҳри ту гардан ниҳоданд , осӣони сифати раҳмат ту шуниданд умедҳо дарбастанд .

نام خداوند کریم مهربان، پناه درویشان و ذخیره مفلسان، همراه باز پس ماندگان و قرّة العین محبّان، سور دل دوستان، و سرور نزدیکان. خداوندی که آئین بهشت در آئین دوستی او کجا پدید آید، نعیم دو گیتی در تجلی لطف او چه نماید، کریمی که ناپاکی ناپاکان او را ضجر نکند، جوادی که الحاح سائلان او راه بستوه نیاورد، مهربانی که ببد کرد رهی بخشیده وانستاند، آمرزگاری که بجرم امروزینه از عفو دیگینه واپس نیاید نیک عهدی که ببد عهدی بنده از گفته پشیمان نشود، لطیفی که ناشایسته بفضل خود شایسته کند، کریمی که رهی را از جنایت می‌شوید و پاک بیرون آرد، قرینی که دوستان را پیش از خاطر ایشان ببر حاضر آید، عظیم پادشاهی، نیک خداوندی، مهر پیوندی، معیوب پسندی، راحت نمایی، دل گشایی، سرّ آرایی، مهر افزایی. آن عزیزی در مناجات خویش گوید: الهی سمع العابدون عظمتک فخشعوا، و سمع الجبابرة سلطانک فخضعوا، و سمع المذنبون رحمتک فطمعوا، خداوندا عابدان وصف بزرگواری تو شنودند گردنها بسته کردند، سلطانان وصف‌ علاء تو شنیدند از بیم قهر تو گردن نهادند، عاصیان صفت رحمت تو شنیدند امیدها دربستند.

« ё أиҳои аннос » , ндоء аломатаст , « ё أиҳои аллазӣнаи омнўо » , ндоءи каромат . Ндоءи аломати оммаи мардуми рост , ндоءи каромати аҳли хусӯсро . Ндоءи аломат тхўиФасту таҳзир , ндоءи каромат ташрифасту табшир . Он гуҳ гуфт : « атқўои рбкм » ду клмтсти яке қаҳр , ва яке лутф . « атқўо » қаҳраст ки меронад бъдли хеш , « рбкм » лутфаст ки май намояди бФзли хеш . Бандаро миёни қаҳр ва лутф медорад то дар хавфу раҷо зиндагӣ мекунад , чун дар хавф бошад бФъл худ менигараду мизорд , чун дар раҷо буд блтФи аллоҳ таъолӣ менигараду минозд , чун бахуд нигарад ҳамаи сӯз ва ниёз шавад , чун баҳақ нигарад ҳамаи роз ва ноз шавад .

«یا أَیُّهَا النَّاسُ»، نداء علامتست، «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا»، نداء کرامت. نداء علامت عامه مردم راست، نداء کرامت اهل خصوص را. نداء علامت تخویف است و تحذیر، نداء کرامت تشریف است و تبشیر. آن گه گفت: «اتَّقُوا رَبَّکُمْ» دو کلمتست یکی قهر، و یکی لطف. «اتَّقُوا» قهر است که می‌راند بعدل خویش، «رَبَّکُمْ» لطفست که می‌نماید بفضل خویش. بنده را میان قهر و لطف می‌دارد تا در خوف و رجا زندگی میکند، چون در خوف باشد بفعل خود مینگرد و میزارد، چون در رجا بود بلطف اللَّه تعالی مینگرد و مینازد، چون بخود نگرد همه سوز و نیاز شود، چون بحق نگرد همه راز و ناز شود.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ гоҳе бахуд нагарм гӯям аз ман зортар кист ? гоҳе бтў нагарм гӯям аз ман бузургвортар кист ? банда чун бФъл худ нигарад бзбони таҳқир аз кӯфтагӣ ва шикастагӣ гуяд :

پیر طریقت گفت: الهی گاهی بخود نگرم گویم از من زارتر کیست؟ گاهی بتو نگرم گویم از من بزرگوارتر کیست؟ بنده چون بفعل خود نگرد بزبان تحقیر از کوفتگی و شکستگی گوید:

Чун блтФи илоҳӣу фазл раббонӣ нигарад бзбони шодӣу неъмат озодӣ гуяд :

چون بلطف الهی و فضل ربّانی نگرد بزبان شادی و نعمت آزادی گوید:

« إни зилзилаи алсоъаҳи шайъи ءи азим » , зилзилаи растохезу сиёсати қиёмати онро чаҳ шарҳ ва чаҳ нишон тавон дод ки раб алъзаҳ гуфт . « шайъи ءи азим » чизе азимаст , рӯзӣ ва чаҳ рӯзӣ , корӣ , ва чаҳ корӣ , рӯзи бозорӣ , ва чаҳ рӯзи бозорӣ , сарои пардаи иззати бсҳроء қудрат зада , бисоти азимати густарда , тарозуии адли овехта , сироти ростӣ боз кашида , забонҳои фасеҳи ҳамаи гунг ва лол гашта , узрҳо ҳама ботил карда ки : ҳозои явми лои интқўну лои иؤзни ?лаами Фиътзрўн , басои пардаҳо ки он рӯз дарида гардад , басои насабҳо ки бурӣда шавад , басои сипеди рӯйон ки сиёҳ рӯй шаванд , басои порсоён ки расво гирданд , басои кулоҳи давлат ки дар хок мазаллат афкананд ,у маншури салотин ки онро тўқиъи азл бар кашанд , ки : «у алأмри иўмӣзи ллаҳ » . Басои падарон ки дар қаъри дӯзах фарёд мекашанду фарзандон дар марғзори биҳишти михромнд , лои иҷзии волиди ани валадау лои мавлуди ҳўи ҷаззи ани волидаи шиӣо . Аз сиёсати он рӯзи одам дар пеш ояд ки бори худоёи одамро бигзор ва бо фарзандони ту доне ки чаҳ кунӣ , Нӯҳ навҳа мекунад ки бори худоё бар заъфу дармондагии ман раҳмат кун , иброҳӣми халил ва Мӯсо кулему исои рӯҳи аллоҳ ҳар яке бахуди дармондау бзбони аФтқор дар ҳолати инкисор ҳаме гӯйанд : нафасии нафасӣ , бози Сайиди аввалин ва охирин чароғи осмону замини гузидау писандидаи раби Алъоламин Муҳамад ( с ) дар он сҳроءи қиёмат бар ояд ҳам чунон ки моҳи ду ҳафта , олами ҳама равшан шаваду Фкл гулшан гардад чун Сайиди ҷамолу камол худ бинмоеду тлأлؤи нури рухсори вай бо олам қиёмат уфтад , аҳли имонро саодату амон падед ояд , чунон ки моҳи андари фалаки бсторгони гузар ҳаме кунад , он меҳтари олами он рӯзи бмؤмнони гузар ҳаме кунад ,у брхсори эшон назар ҳаме кунад ,у аҳли имонро бшФоът ҳаме дорад , «у лсўФи иътики рбки Фтрзӣ » .

«إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَیْ‌ءٌ عَظِیمٌ»، زلزله رستاخیز و سیاست قیامت آن را چه شرح و چه نشان توان داد که ربّ العزّه گفت. «شَیْ‌ءٌ عَظِیمٌ» چیزی عظیم است، روزی و چه روزی، کاری، و چه کاری، روز بازاری، و چه روز بازاری، سراپرده عزت بصحراء قدرت زده، بساط عظمت گسترده، ترازوی عدل آویخته، صراط راستی باز کشیده، زبانهای فصیح همه گنگ و لال گشته، عذرها همه باطل کرده که: هذا یَوْمُ لا یَنْطِقُونَ وَ لا یُؤْذَنُ لَهُمْ فَیَعْتَذِرُونَ‌، بسا پرده‌ها که آن روز دریده گردد، بسا نسبها که بریده شود، بسا سپید رویان که سیاه روی شوند، بسا پارسایان که رسوا گردند، بسا کلاه دولت که در خاک مذلّت افکنند، و منشور سلاطین که آن را توقیع عزل بر کشند، که: «وَ الْأَمْرُ یَوْمَئِذٍ لِلَّهِ». بسا پدران که در قعر دوزخ فریاد میکشند و فرزندان در مرغزار بهشت میخرامند، لا یَجْزِی والِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَ لا مَوْلُودٌ هُوَ جازٍ عَنْ والِدِهِ شَیْئاً. از سیاست آن روز آدم در پیش آید که بار خدایا آدم را بگذار و با فرزندان تو دانی که چه کنی، نوح نوحه میکند که بار خدایا بر ضعف و درماندگی من رحمت کن، ابراهیم خلیل و موسی کلیم و عیسی روح اللَّه هر یکی بخود درمانده و بزبان افتقار در حالت انکسار همی گویند: نفسی نفسی، باز سیّد اوّلین و آخرین چراغ آسمان و زمین گزیده و پسندیده ربّ العالمین محمّد (ص) در آن صحراء قیامت بر آید هم چنان که ماه دو هفته، عالم همه روشن شود و فکل گلشن گردد چون سیّد جمال و کمال خود بنماید و تلألؤ نور رخسار وی با عالم قیامت افتد، اهل ایمان را سعادت و امان پدید آید، چنان که ماه اندر فلک بستارگان گذر همی کند، آن مهتر عالم آن روز بمؤمنان گذر همی کند، و برخسار ایشان نظر همی کند، و اهل ایمان را بشفاعت همی دارد، «وَ لَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضی‌».

« ё أиҳои анноси إни кантами фии риби ман албъси Фإнои хлқнокми ман туроб » алоиаҳ , таркиби ҷасади одамӣ дар офариниши аввали ҳуҷҷатӣ равшанаст бар мункирони баъс , мегуяд . . Ман он худовандам ки ҷасадӣу ҳайкалии бад-ӣни зебоӣ , қаду қоматӣу сӯратии бад-ӣни некуии бёФридм аз он нутфаи маин дар он қарори макин , ҷой дигар гуфт : « أи лами нхлқкми ман моءи маин Фҷълноаҳи фии қарори макин » ? ҷасадӣ ки ҳар чаҳ мхлўқотсту муҳаддисот дар олами алавӣ ва дар олами суфлои нмўдгори он дарин ҷасади ёбӣ агар таъаммул кунӣ чунон ки дар осмони ҳафт фалаки мураттаби сохта , дарин ҷасади ҳафт узв мураккаб карда аз обу хоки он гуҳ аз гӯшту пӯсту рагу пайу устихон , ва чунон ки фалаки бахшида бар дувоздаҳ бурҷ , дар ин бенят сохтаи дувоздаҳ сқбаҳ бар мисоли дувоздаҳ бурҷ , ду чашм ва ду гӯш ва ду бинӣ ва ду пистон ва ду роҳи маърӯфу даҳану ноф , ва чунон ки Фриштгонро равишаст дар атбоқи самовот , ҳамчунин қувои нафасро равишаст дар ин таркиби одамӣ , ва чунон ки бурҷҳо дар осмони лухтӣ ҷанӯбӣанду лухтии шимолӣ , ин сқбаҳҳо дар ҷасади лухтӣ сӯй яминанду лухтии сӯии шимол , ва чунон ки бар фалаки осмон ҳафт кавкабаст ки онро сайёрот гӯйанд ва бар заъм қавмӣ наҳвасту саодат дар нўосии эшон баста , ҳамчунин дар ҷасади ту ҳафт қӯтаст ки салоҳи ҷасад дар он баста , қӯти босирау қӯти сомъаҳу қӯти зоиқау шомау ломисау нотиқау оқила ,у асли ин шохҳо дар диласту илайҳи алошораҳ

«یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنْ کُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناکُمْ مِنْ تُرابٍ» الایه، ترکیب جسد آدمی در آفرینش اوّل حجتی روشن است بر منکران بعث، میگوید.. من آن خداوندم که جسدی و هیکلی بدین زیبایی، قد و قامتی و صورتی بدین نیکویی بیافریدم از آن نطفه مهین در آن قرار مکین، جای دیگر گفت: «أَ لَمْ نَخْلُقْکُمْ مِنْ ماءٍ مَهِینٍ فَجَعَلْناهُ فِی قَرارٍ مَکِینٍ»؟ جسدی که هر چه مخلوقاتست و محدثات در عالم علوی و در عالم سفلی نمودگار آن درین جسد یابی اگر تأمل کنی چنان که در آسمان هفت فلک مرتب ساخته، درین جسد هفت عضو مرکب کرده از آب و خاک آن گه از گوشت و پوست و رگ و پی و استخوان، و چنان که فلک بخشیده بر دوازده برج، در این بنیت ساخته دوازده ثقبه بر مثال دوازده برج، دو چشم و دو گوش و دو بینی و دو پستان و دو راه معروف و دهن و ناف، و چنان که فریشتگان را روش است در اطباق سماوات، همچنین قوای نفس را روش است در این ترکیب آدمی، و چنان که برجها در آسمان لختی جنوبی‌اند و لختی شمالی، این ثقبه‌ها در جسد لختی سوی یمینند و لختی سوی شمال، و چنان که بر فلک آسمان هفت کوکبست که آن را سیارات گویند و بر زعم قومی نحوست و سعادت در نواصی ایشان بسته، همچنین در جسد تو هفت قوّت است که صلاح جسد در آن بسته، قوّت باصره و قوّت سامعه و قوّت ذائقه و شامّه و لامسه و ناطقه و عاقله، و اصل این شاخها در دل است و الیه الاشارة

Иқўлаҳи слии аллоҳи алайҳу силам : « ани фии ҷасади ибни одами лмзғаҳи азои сулҳати сулҳи лҳои соири алҷсд »

یقوله صلّی اللَّه علیه و سلّم: «انّ فی جسد ابن آدم لمضغة اذا صلحت صلح لها سائر الجسد»

Алҳдис . . Ин худ эътибор ҷасадаст бъолми алавӣ , аммо эътибори ҷасади бъолм суфло онаст ки ҷасад ҳамчун заминаст , изом ҳамчун ҷибол , мх чун маодин , ҷўФ чун дарё , амъоءу урӯқ чун ҷадовил , гӯшт чун хок , мӯӣ чун набот , рӯй чун омир , пушт чун ғомр , пеш рӯй чун машриқ , пас пушт чун мағриб , ямин чун ҷануб , ясор чун шимол , нафас чун бод , сухан чун раъд , асвот чун сўоъқ , ханда чун нур , ғаму андӯҳ чун зулмат , гиря чун борон , айёми сбӣ чун айёми рабиъ , айёми шабоб чун айёми сиФ , айёми куҳулат чун айёми хриФ , айёми шихўхт чун айёми штоء , дар ҷумлаи ҳмидон ки ҳеҷ ҳайвону наботу сомит ва нотиқ нест ки на хосият ӯ дарин нуқтаи хокии бозёбӣ азинҷо гуфтаанд бузургони дайн ки : ҳамаи чиз дар одамии бозёбӣу одамиро дар ҳеҷ чиз боз наёбӣ , ин ҷасади бад-ӣни сифат ки шунидӣ бар мисол Тахтӣаст шоҳӣ бирав нишаста ки ӯро дил гӯйанд , ӯро бо ин хоки касифи қаробатӣ на ва ҳамчун зиндонӣ ӯро бо ваҳшати зиндони орому қарор на , шабу рӯз дар андешаи он ки то азин зиндон кӣ халос ёбад ,у бъолми лутф « арҷъии إлии рбк » кӣ бор шавад , ҳамчун мурғӣ дар қФси пайвастаи сар аз даричаи нафас фароз мекунад ки :

الحدیث.. این خود اعتبار جسد است بعالم علوی، امّا اعتبار جسد بعالم سفلی آنست که جسد همچون زمینست، عظام همچون جبال، مخ چون معادن، جوف چون دریا، امعاء و عروق چون جداول، گوشت چون خاک، موی چون نبات، روی چون عامر، پشت چون غامر، پیش روی چون مشرق، پس پشت چون مغرب، یمین چون جنوب، یسار چون شمال، نفس چون باد، سخن چون رعد، اصوات چون صواعق، خنده چون نور، غم و اندوه چون ظلمت، گریه چون باران، ایّام صبی چون ایّام ربیع، ایّام شباب چون ایام صیف، ایّام کهولت چون ایام خریف، ایام شیخوخت چون ایام شتاء، در جمله همیدان که هیچ حیوان و نبات و صامت و ناطق نیست که نه خاصیت او درین نقطه خاکی بازیابی ازینجا گفته‌اند بزرگان دین که: همه چیز در آدمی بازیابی و آدمی را در هیچ چیز باز نیابی، این جسد بدین صفت که شنیدی بر مثال تختی است شاهی برو نشسته که او را دل گویند، او را با این خاک کثیف قرابتی نه و همچون زندانی او را با وحشت زندان آرام و قرار نه، شب و روز در اندیشه آن که تا ازین زندان کی خلاص یابد، و بعالم لطف «ارْجِعِی إِلی‌ رَبِّکِ» کی بار شود، همچون مرغی در قفص پیوسته سر از دریچه نفس فراز می‌کند که:

« злки бأни аллоҳи ҳў алҳақу أнаҳи иҳии аламутӣ » алоиаҳ . Ин ихтилофи аҳволи халқ ки намӯд . Бон намӯд ки вай баростӣ худосту худоиро сазост , ва бақадр худ баҷост мавҷӯдӣ ки фаноро бадви роҳ на , мавсуфӣ ки сифот ӯро бъқл дарёфт на , халқро офариди чунон ки хост ,у баргузеди онро ки хост , дар офаридан аз ширкати муқаддас , дргзидн аз тӯҳмати муназзаҳ . Дар вуҷӯд оварад бтқозоءи қудрат , бдошти бтқозоءи раҳмат , бо адами баради бтқозоءи ғайрат , ҳашар кард бтқозоءи ҳикмат , хлқкми лозҳори алқдраи сами рзқкми лозҳори алкрми сами имиткми лозҳори алҷбрўт , сами иҳиикми ллсўобу алъқоб . Одамии аввали нутфае буд , бақадрат худ ълқаҳ гардонид , бмшити худ мзғаҳи сохт , бородти худ изом падед оварад , биҷӯад худ кисвати лаҳм дар изом пӯшонед , ҳикмати дарин он буд ки то оростау пардохта дар садафи раҳм нигоҳ дошта , ӯро бар падару модар ҷилва кунад , ҳамчунин фардои қиёмати оростау пероста дар садафи хок нигоҳ дошта лؤлؤи вори беруни орад ва бар Фриштгону пайғомбарон ҷилва кунад , инаст ки раб Алъоламин гуфт . «у أни аллоҳи ибъси ман фии алқбўр » .

«ذلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّهُ یُحْیِ الْمَوْتی‌» الایة. این اختلاف احوال خلق که نمود. بآن نمود که وی براستی خداست و خدایی را سزاست، و بقدر خود بجاست موجودی که فنا را بدو راه نه، موصوفی که صفات او را بعقل دریافت نه، خلق را آفرید چنان که خواست، و برگزید آن را که خواست، در آفریدن از شرکت مقدس، درگزیدن از تهمت منزّه. در وجود آورد بتقاضاء قدرت، بداشت بتقاضاء رحمت، با عدم برد بتقاضاء غیرت، حشر کرد بتقاضاء حکمت، خلقکم لاظهار القدرة ثمّ رزقکم لاظهار الکرم ثمّ یمیتکم لاظهار الجبروت، ثم یحییکم للثواب و العقاب. آدمی اوّل نطفه‌ای بود، بقدرت خود علقه گردانید، بمشیّت خود مضغه ساخت، بارادت خود عظام پدید آورد، بجود خود کسوت لحم در عظام پوشانید، حکمت درین آن بود که تا آراسته و پرداخته در صدف رحم نگاه داشته، او را بر پدر و مادر جلوه کند، همچنین فردای قیامت آراسته و پیراسته در صدف خاک نگاه داشته لؤلؤ وار بیرون آرد و بر فریشتگان و پیغامبران جلوه کند، اینست که ربّ العالمین گفت. «وَ أَنَّ اللَّهَ یَبْعَثُ مَنْ فِی الْقُبُورِ».