Қавлаи таъолӣ : ва мо أрслнои қблки ман алмрслини алоиаҳ , қоли ҷаъфари бен Муҳамад ( ъ ) фии ҳзаҳи алоиаҳ : ани аллоҳи таъолӣу тақаддуси лами ибъси рсўлои алои абоҳи зоҳираи ллхлқи иأкли мъҳми алии шурӯти албшриаҳу манъи сираи ани млоҳзотҳму алоштғоли баҳам , лони асрори алонбёءи фии рӯҳи алмшоҳдаҳи лои иФорқҳои баҳол .

قوله تعالی: وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَکَ مِنَ الْمُرْسَلِینَ الآیة، قال جعفر بن محمد (ع) فی هذه الایة: ان اللَّه تعالی و تقدس لم یبعث رسولا الا اباح ظاهره للخلق یأکل معهم علی شروط البشریة و منع سره عن ملاحظاتهم و الاشتغال بهم، لان اسرار الانبیاء فی روح المشاهدة لا یفارقها بحال.

Офтобӣаст , эй ҷавонмард , ки онро офтоб аноят гӯйанд аз машриқ азал барояд , бар ҳар синае ки тобад дар саодат ва каромат бирав кушояд .

آفتابی است، ای جوانمرد، که آن را آفتاب عنایت گویند از مشرق ازل برآید، بر هر سینه‌ای که تابد در سعادت و کرامت برو گشاید.

Сар ӯ маъдани роз подшоҳ гардад , баҳри ҳоле ки буду баҳри кӯе ки равад мақсадаши даргоҳи аллоҳ буд . Дасти тасарруфаш аз кунин кӯтоҳ буд , пои ишқаш ҳамеша дар роҳ буд , бар пишониши нишони иқбол буд , дар дидаи яқинаши нури эътибори афъоли зўи алҷлол буд , бар рухсораш гул навол буд , дар машомаши рўоиҳи нафаҳоти равзаи висол буд . Бар сараши тоҷи виқор , дар буриши ҳалаи аФтқор . Бар зоҳираши кисвати убудийят , дар ботинаши назари рубубият . Инаст сифати пайғомбарону расӯлон ки хиёр халқанд ва сФўт башаранд , эълом исломанду амон ҷаҳонанд , бар сари кӯии шариъат доъёнанд ва бар лаби чашмаи ҳақиқат соқёнанд .

سرّ او معدن راز پادشاه گردد، بهر حالی که بود و بهر کویی که رود مقصدش درگاه اللَّه بود. دست تصرّفش از کونین کوتاه بود، پای عشقش همیشه در راه بود، بر پیشانیش نشان اقبال بود، در دیده یقینش نور اعتبار افعال ذو الجلال بود، بر رخسارش گل نوال بود، در مشامش روایح نفحات روضه وصال بود. بر سرش تاج وقار، در برش حلّه افتقار. بر ظاهرش کسوت عبودیّت، در باطنش نظر ربوبیّت. اینست صفت پیغامبران و رسولان که خیار خلق‌اند و صفوت بشراند، اعلام اسلام‌اند و امان جهان‌اند، بر سر کوی شریعت داعیان‌اند و بر لب چشمه حقیقت ساقیان‌اند.

Аз рӯй ишорати мафҳум оя онаст ки дар зоҳир бо халқанд бҳкми башарият , дар хӯрду хоб ва дар ботин бо ҳақанд бнъти мшоҳдт дар инси висол бе ҳиҷоби Мустафо ( с ) чун Фои башарияти хўднгрсти худро чун эшон дид , гуфт : إнмои أнои башари мслкм , чун Фои хусусияти набуввату ъз рисолат нигараст гуфт : лсти коҳдкм ва чунон ки бар оламён фазл дошт бар пайғомбарону расӯлони ҳам фазл дошт , на дигари пайғомбарон чун вай буданд на бурҳони набуввати эшон чун бурҳони набуввати вай буд . Бурҳони набуввати анбиё аз роҳи дида ҳо даромаду бурҳони набуввати Муҳамади арабӣ аз роҳ дилҳо даромад . Бурҳони набуввати иброҳӣму муъҷизаи ваии оташи аъдо буд , муъҷизаи Мӯсои яди Байзо буд , муъҷизаи исои аҳёءи мўтӣ буд . Ин ҳамаи зоҳиру ошкоро буду маҳали итилоъи дидаҳо буд . Аммо муъҷизаи Мустафои бӯстони дӯстон буд , мисатони шарбати муҳаббатро гулистон буд . Иқўли аллоҳи таъолӣ : бали ҳўи оёти байноти фии судӯри аллазӣнаи أўтўои алълм . Балии Мустафоро мӯъҷизот бисёр буд ки маҳали итилоъи дидаҳо буд , чун иншиқоқи қамару тасбеҳи ҳаҷару каломи зӣбу исломи збу ғайри он , локин мақсӯд онаст ки Мӯсои тҳдӣ бъсо карду исо тҳдӣ бидам худ карду Мустафои тҳдӣ ба калом ҳақ кард ки : Фأтўои бсўраҳи ман мислаи . эй Муҳамади ту чун бомат рӯй дамӣу Асое бо худ мабар ки дами насиби беморон буд , Асо рондани харонро шояд . Ту сифати қадами мо бшҳнгӣ бо худ бабр то мӯъҷизати ту сифати мо буд на сифати ту , то чунон ки пайғомбарон чун ту наанд мӯъҷизати эшон низ чун мӯъҷизат ту набошад .

از روی اشارت مفهوم آیه آنست که در ظاهر با خلق‌اند بحکم بشریّت، در خورد و خواب و در باطن با حقّ‌اند بنعت مشاهدت در انس وصال بی‌حجاب مصطفی (ص) چون فا بشریّت خودنگرست خود را چون ایشان دید، گفت: إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ، چون فا خصوصیّت نبوّت و عزّ رسالت نگرست گفت: لست کاحدکم و چنان که بر عالمیان فضل داشت بر پیغامبران و رسولان هم فضل داشت، نه دیگر پیغامبران چون وی بودند نه برهان نبوّت ایشان چون برهان نبوّت وی بود. برهان نبوّت انبیا از راه دیده‌ها درآمد و برهان نبوّت محمد عربی از راه دلها درآمد. برهان نبوّت ابراهیم و معجزه وی آتش اعدا بود، معجزه موسی ید بیضا بود، معجزه عیسی احیاء موتی بود. این همه ظاهر و آشکارا بود و محلّ اطّلاع دیده‌ها بود. امّا معجزه مصطفی بوستان دوستان بود، مستان شربت محبّت را گلستان بود. یقول اللَّه تعالی: بَلْ هُوَ آیاتٌ بَیِّناتٌ فِی صُدُورِ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ. بلی مصطفی را معجزات بسیار بود که محلّ اطّلاع دیده‌ها بود، چون انشقاق قمر و تسبیح حجر و کلام ذئب و اسلام ضبّ و غیر آن، لکن مقصود آنست که موسی تحدّی بعصا کرد و عیسی تحدّی بدم خود کرد و مصطفی تحدّی به کلام حقّ کرد که: فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ. ای محمد تو چون بامّت روی دمی و عصایی با خود مبر که دم نصیب بیماران بود، عصا راندن خران را شاید. تو صفت قدم ما بشحنگی با خود ببر تا معجزت تو صفت ما بود نه صفت تو، تا چنان که پیغامبران چون تو نه‌اند معجزت ایشان نیز چون معجزت تو نباشد.

Явми ирўни алмлоӣкаҳи лои башарии иўмӣзи ллмҷрмини он мудаббирону бадбахтони бҳкми он ки захми хӯрдагони адл азал буданд , бар расӯли худои ақтроҳ оёт карданд , ду чиз хостанд : яке руяти малоика , дигари руяти ҳақи ҷли ҷалола . Ва злки фии қавла : луи лои أнзли ълинои алмлоӣкаҳ أў нарай рбно . Эшонро ҷавоб доданд ки яке Фриштгонро байнед рӯзи маргу рӯзи қиёмат бо азобу уқоб , ва гуфт : « лои башарӣ » яъне на Фриштгони раҳмат , он гуҳ гуфт :у иқўлўн , ҳҷрои мҳҷўро эй ҳромои мҳрмо яъне рؤиаҳи аллоҳи таъолии алайкум . Дидори ҳақи ҷли ҷалола ки хостанд , эшонро ҷавоб диҳанд ки он бар шумо ҳаромаст , ки дидори аллоҳи бсФти ризо на сазои коФронст , чаҳ кофаронро як дидораст бсФти ғазаб дар арсаи қиёмат дар вақти таҷаллии оми пеш аз он ки муъминон дар биҳишт шаванд . Ҳамонаст ки ҷой дигар гуфт : куллан إнҳми ани рбҳми иўмӣзи лмҳҷўбўн .

یَوْمَ یَرَوْنَ الْمَلائِکَةَ لا بُشْری‌ یَوْمَئِذٍ لِلْمُجْرِمِینَ آن مدبران و بدبختان بحکم آن که زخم خوردگان عدل ازل بودند، بر رسول خدا اقتراح آیات کردند، دو چیز خواستند: یکی رؤیت ملائکه، دیگر رؤیت حقّ جلّ جلاله. و ذلک فی قوله: لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَیْنَا الْمَلائِکَةُ أَوْ نَری‌ رَبَّنا. ایشان را جواب دادند که یکی فریشتگان را بینید روز مرگ و روز قیامت با عذاب و عقاب، و گفت: «لا بشری» یعنی نه‌ فریشتگان رحمت، آن گه گفت: وَ یَقُولُونَ، حِجْراً مَحْجُوراً ای حراما محرّما یعنی رؤیة اللَّه تعالی علیکم. دیدار حقّ جلّ جلاله که خواستند، ایشان را جواب دهند که آن بر شما حرام است، که دیدار اللَّه بصفت رضا نه سزای کافرانست، چه کافران را یک دیدار است بصفت غضب در عرصه قیامت در وقت تجلّی عامّ پیش از آن که مؤمنان در بهشت شوند. همانست که جای دیگر گفت: کَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ یَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ.

Яъне ани рؤиаҳи алрзо , лони ?лаами рؤиаҳи алсхту алғзб . Ин ояти далелӣ зоҳираст ки муъминонро ҳиҷоб несту ҳисоб бо эшон биҷуз итоб нест .

یعنی عن رؤیة الرّضا، لانّ لهم رؤیة السخط و الغضب. این آیت دلیلی ظاهر است که مؤمنان را حجاب نیست و حساب با ایشان بجز عتاب نیست.

эй ҷавонмард ! ҳар ки аз дӯст маҳҷӯбаст дар айн билетаст врчаҳи калиди хзоини малик дар остин дорад , ва ҳар ки блтФи дӯст маҷзӯбаст дар айн атийятаст врчаҳи нон шабонгоҳ надорад . Сиррӣ сиқтӣ гуфт : аллоҳами мҳмои ъзбтнии Флои тъзбнии базли алҳҷоб ! бори худоёи баҳр чаҳ азобам кунӣ фармон турост аммо бҳҷоб азобам макун ки тоқати ҳиҷоб ту надорам .

ای جوانمرد! هر که از دوست محجوب است در عین بلیّت است ورچه کلید خزاین ملک در آستین دارد، و هر که بلطف دوست مجذوب است در عین عطیّت است ورچه نان شبانگاه ندارد. سری سقطی گفت: اللّهمّ مهما عذّبتنی فلا تعذّبنی بذلّ الحجاب! بار خدایا بهر چه عذابم کنی فرمان تراست امّا بحجاب عذابم مکن که طاقت حجاب تو ندارم.

Ва қдмнои إлии мо ъмлўои ман амали алоиаҳ . . . Яке аз перони тариқати ин оят мехонд гуфт : маро дар ҳамаи қуръони ин оят хуш ояд ки раб алъзаҳ мегуяд :у қдмнои إлии мо ъмлўои ман амали Фҷълноаҳи ҳбоءи мнсўро . Чун ин аъмоли олӯдаи мо ббод бе ниёзии бардаади мъомлт бо мо ҷузи бмҳзи фазл худ накунад ,у ончии бФзл худ кунад сазои карам ӯ буду сазои карам ӯ моро ба аз сазои аъмоли мо он гуҳ гуфт : ӯро ҷли ҷалола бар мо ҳақҳоаст аз тоъату ибодат , локини мо худ дар ниҳод худ муфлисем ва ӯ ҷли ҷалолаи боФлоси мо ҳукм кардау ҳоким чун боФлос касе ҳукм кунад хасмро аз вай чизе наёяд ,у إни кони зўи ъусраи Фнзраҳи إлии майсара , ҳар ки муфлисаст воҷибаст ки вайро муҳлат диҳанд то он гуҳ ки сармояи бадасти орад , ва мо сармояи ҷузи бони ҷаҳон бадаст нахоҳем оварад ки ганҷи фазл ӯ бар сари мо нисор кунад . Мо бҳстии хеш тавонгар нестем , бсФт вай тавонгарем , аз моу амали мо чизе наёяд , корӣ ки кушояд аз фазли ваии кушояд ва моро ки пазируфт на басӯрат мъомлти пазируфт , бони таъбия гоҳе пазируфт ки манзури назари илм азаласт . Ҳар чаҳ дар олам чизаст табаъи он таъбияаст . Бош то фардо ки он таъбия ошкоро кунад ва дар хазонаҳо боз наад , хазонаи раҳмат бъосён диҳад хазинаи фазл бмФлсон диҳад . То ҳам аз хазинаи ваии ҳақи ваии бгзорд , зеро ки бандагон аз он худ ҳақ вай натавонанд гузорад .

وَ قَدِمْنا إِلی‌ ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ الآیة... یکی از پیران طریقت این آیت میخواند گفت: مرا در همه قرآن این آیت خوش آید که ربّ العزّة میگوید: وَ قَدِمْنا إِلی‌ ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً. چون این اعمال آلوده ما بباد بی‌نیازی بردهد معاملت با ما جز بمحض فضل خود نکند، و آنچه بفضل خود کند سزای کرم او بود و سزای کرم او ما را به از سزای اعمال ما آن گه گفت: او را جلّ جلاله بر ما حقّها است از طاعت و عبادت، لکن ما خود در نهاد خود مفلسیم و او جلّ جلاله بافلاس ما حکم کرده و حاکم چون بافلاس کسی حکم کند خصم را از وی چیزی نیاید، وَ إِنْ کانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلی‌ مَیْسَرَةٍ، هر که مفلس است واجب است که وی را مهلت دهند تا آن گه که سرمایه بدست آرد، و ما سرمایه جز بآن جهان بدست نخواهیم آورد که گنج فضل او بر سر ما نثار کند. ما بهستی خویش توانگر نیستیم، بصفت وی توانگریم، از ما و عمل ما چیزی نیاید، کاری که گشاید از فضل وی گشاید و ما را که پذیرفت نه بصورت معاملت پذیرفت، بآن تعبیه گاهی پذیرفت که منظور نظر علم ازل است. هر چه در عالم چیز است تبع آن تعبیه است. باش تا فردا که آن تعبیه آشکارا کند و در خزانه‌ها باز نهد، خزانه رحمت بعاصیان دهد خزینه فضل بمفلسان دهد. تا هم از خزینه وی حقّ وی بگزارد، زیرا که بندگان از آن خود حقّ وی نتوانند گزارد.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ ҳар чаҳ май нишони шимурдами парда буд ва ҳар чаҳ мемоя донистам биҳдаҳ буд . Илоҳии як бори ин пардаи ман аз ман бурдор ва айб ҳастӣ ман аз ман водор !у маро дар дасти кӯшиши бмгзор ! илоҳӣ кард мо кард мо дар меар ,у зиёни мо аз мо водор ! эй кирдигори некӯкори ончӣ бе мо сохтӣ бе мо рости дор !у ончии ту бртоўии бмои мспор ! .

پیر طریقت گفت: الهی هر چه می‌نشان شمردم پرده بود و هر چه می‌مایه دانستم بیهده بود. الهی یک بار این پرده من از من بردار و عیب هستی من از من وادار! و مرا در دست کوشش بمگذار! الهی کرد ما کرد ما در میار، و زیان ما از ما وادار! ای کردگار نیکوکار آنچه بی‌ما ساختی بی‌ما راست دار! و آنچه تو برتاوی بما مسپار !.