Қавлаи таъолӣ : қол ё أиҳои алмлؤои أикми иأтинии бършҳо қабл أни иأтўнии мусалламин бдонкаҳи ин оёт длоӣл равшананду бурҳони содиқ бар исботи каромоти авлиё , ки агар на аз рӯй каромат будӣ ва аз хасоиси қудрати аллоҳи куҷои бъқли сӯрати бандад ё дар вусъ башар бошад . Аршӣ бидон азимӣ ва масофатӣ бидон даврии бики турфаи алъайни ҳозир кардан , магар ки вале дуо кунаду раби Алъоламин иҷобати дъоءи вайро бақадрат хеши онро ҳозир кунад , бар он ваҷд ки миёни аршу манзили сулаймон замин дарнавардаду масофат кӯтоҳ кунад , ва ин ҷуз дар қудрат аллоҳ несту ҷузи далели каромот авлиёъ нест .

قوله تعالی: قالَ یا أَیُّهَا الْمَلَؤُا أَیُّکُمْ یَأْتِینِی بِعَرْشِها قَبْلَ أَنْ یَأْتُونِی مُسْلِمِینَ بدانکه این آیات دلائل روشنند و برهان صادق بر اثبات کرامات اولیا، که اگر نه از روی کرامت بودی و از خصایص قدرت اللَّه کجا بعقل صورت بندد یا در وسع بشر باشد. عرشی بدان عظیمی و مسافتی بدان دوری بیک طرفة العین حاضر کردن، مگر که ولیّ دعا کند و رب العالمین اجابت دعاء وی را بقدرت خویش آن را حاضر کند، بر آن وجد که میان عرش و منزل سلیمان زمین درنوردد و مسافت کوتاه کند، و این جز در قدرت اللَّه نیست و جز دلیل کرامات اولیاء نیست.

Дар осори биоранд ки Мустафо ( с ) аз дунё берун шуд , замин биллоҳ нолид ки : бақиятаи лои имшии алии набии илои явми алқёмаҳ . Буфоти мстФои арабии замин биллоҳ нолид ки низ пайғомбарӣ бар ман наравад ки хотам пайғамбарон омад ва даргузашт . Аллоҳ гуфт ъзи ҷалолаи ман азин уммати Муҳамади мардонеи падеди орм ки дилҳои эшон бар дилҳои пайғомбарон бошад . Ва эшон нестанд магари асҳоби каромот , ва бидон ки ин каромоти авлиё млтҳқаст бмъҷзоти анбёء , ази луи лами икн алнабӣ содқо фӣ набута лами ткни алкромаҳи тзҳри алии ман исдқаҳу икўни ман ҷумлаи уммата .

در آثار بیارند که مصطفی (ص) از دنیا بیرون شد، زمین باللّه نالید که: بقیت لا یمشی علیّ نبیّ الی یوم القیامة. بوفات مصطفای عربی زمین باللّه نالید که نیز پیغامبری بر من نرود که خاتم پیغمبران آمد و درگذشت. اللَّه گفت عزّ جلاله من ازین امّت محمد مردانی پدید آرم که دلهای ایشان بر دلهای پیغامبران باشد. و ایشان نیستند مگر اصحاب کرامات، و بدان که این کرامات اولیا ملتحق است بمعجزات انبیاء، اذ لو لم یکن النبیّ صادقا فی نبوّته لم تکن الکرامة تظهر علی من یصدّقه و یکون من جملة امته.

Ва фарқи миёни мӯъҷизат ва каромат онаст ки бар пайғомбар воҷибаст ки бқтъи даъвӣ набувват кунаду халқро даъват кунаду изҳор мӯъҷизат кунад . Ва бар вале воҷибаст ки каромоти бипушаду қатъии даъвӣ вилоят накунаду даъват халқ накунад ва ҷоиз дорад ки ончӣ бар ӯ меравад макраст чунон ки аз сиррии сиқтӣ ҳикоят кунанд ки гуфт : луи ани воҳдои дахли бстонои фӣаи ашҷори касӣрау алии кули шаҷараи тайри иқўли ?лаи блсони фасеҳ : ассаломи алейк ё вале аллоҳи Флўи лами ихФи анаи макри ?лаккони ммкўро . Аммо агар дар аҳоиини чизе аз он каромот бар аҳли хеш изҳор кунад раво бошад . Локин на ҳамаи вақти ин каромати бохтёр вале бошад . Фқди иҳсли бохтёраҳу дъоӣаҳу қади лои иҳслу қади икўни бғири ихтиёраи фии баъзи алоўқоти бхлоФи муъҷиза ки бохтёр набӣ бошаду дархост ӯ . Ва раво набошад ки пайғомбар надонад ки пайғомбараст , ва раво бошад ки вале надонад киу лист . Ва пайғомбарро мӯъҷизат ночорасту воҷиб , ки вай мабъусаст бхлқу халқро ҳоҷатаст бмърФту сидқи вайу роҳи сидқи ваии мъҷзтсти бхлоФ вале ки бар халқ воҷиб нест ки бидонанд ки ӯу лист ва на низ бар вале воҷибаст ки бидонад киу лист .

و فرق میان معجزت و کرامت آنست که بر پیغامبر واجب است که بقطع دعوی نبوّت کند و خلق را دعوت کند و اظهار معجزت کند. و بر ولی واجب است که کرامات بپوشد و قطعی دعوی ولایت نکند و دعوت خلق نکند و جایز دارد که آنچه بر او میرود مکر است چنان که از سری سقطی حکایت کنند که گفت: لو انّ واحدا دخل بستانا فیه اشجار کثیرة و علی کل شجرة طیر یقول له بلسان فصیح: السلام علیک یا ولی اللَّه فلو لم یخف انّه مکر لکان ممکورا. امّا اگر در احایین چیزی از آن کرامات بر اهل خویش اظهار کند روا باشد. لکن نه همه وقت این کرامت باختیار ولی باشد. فقد یحصل باختیاره و دعائه و قد لا یحصل و قد یکون بغیر اختیاره فی بعض الاوقات بخلاف معجزه که باختیار نبی باشد و درخواست او. و روا نباشد که پیغامبر نداند که پیغامبرست، و روا باشد که ولی نداند که و لیست. و پیغامبر را معجزت ناچارست و واجب، که وی مبعوث است بخلق و خلق را حاجتست بمعرفت و صدق وی و راه صدق وی معجزتست بخلاف ولی که بر خلق واجب نیست که بدانند که او و لیست و نه نیز بر ولی واجبست که بداند که و لیست.

Аммо шарт вале онаст ки баста каромат нашавад , толиб истиқомат бошад на толиби каромат . Бӯи алӣ Ҷузҷонӣ гуфта : кун толиби алостқомаҳи лои толиби алкромаҳи ?фони нФски мутаҳаррикаи фии талаби алкромаҳу рбки итолбки болостқомаҳ , ва ин истиқомат ки аз каромат ма омад онаст ки тавфиқи тоъат бар давоми рафиқ вай бошад ва бар адоءи ҳуқуқу лавозим беКасал мувозиб бошад ва аз маосӣ бипарҳезаду мухолифат аз ҳеҷ рӯй бахуди роҳи надиҳад ва бар умуми аҳволу авқоти шафқат аз халқи бознгирд ва дар дунёу охирати ҳечкасро хасмӣ накунаду бори ҳамаи бикашаду бори худ бар ҳечкас наниҳад . Ва ммо рӯй ман алохбори фии исботи каромоти алоўлёءи мо рӯй абӯи ҳрираҳи ан алнабӣ ( с ) қоли бинои раҷули исўқи бақараи қади ҳамли алайҳои алтФтти албқраҳу қолат : ании лами ахлқи лиҳозои анмои хилқати ллҳрс , Фқоли аннос : субҳони аллоҳи Фқол алнабӣ ( с ) омнти бҳзоу абӯи бикру умр .

امّا شرط ولی آنست که بسته کرامت نشود، طالب استقامت باشد نه طالب کرامت. بو علی جوزجانی گفته: کن طالب الاستقامة لا طالب الکرامة فانّ نفسک متحرکة فی طلب الکرامة و ربک یطالبک بالاستقامة، و این استقامت که از کرامت مه آمد آنست که توفیق طاعت بر دوام رفیق وی باشد و بر اداء حقوق و لوازم بی‌کسل مواظب باشد و از معاصی بپرهیزد و مخالفت از هیچ روی بخود راه ندهد و بر عموم احوال و اوقات شفقت از خلق بازنگیرد و در دنیا و آخرت هیچکس را خصمی نکند و بار همه بکشد و بار خود بر هیچکس ننهد. و ممّا روی من الاخبار فی اثبات کرامات الاولیاء ما روی ابو هریرة عن النبی (ص) قال بینا رجل یسوق بقرة قد حمل علیها التفتت البقرة و قالت: انّی لم اخلق لهذا انّما خلقت للحرث، فقال الناس: سبحان اللَّه فقال النبی (ص) آمنت بهذا و ابو بکر و عمر.

Ва ман злки ҳадиси умри бен улхитоби ҳайси қоли фии ҳоли хтбтаҳ : ё сорӣа ! алҷбли алҷбл ,у ҳўи ҳадиси маърӯфи машҳур . Ва рӯй ани расӯли аллоҳ ( с ) баъси алълоءи алҳзрмии фии ғзоаҳи Фҳоли бинҳму байни алмўзъи қитъаи ман албҳри Фдъои аллоҳи босмаҳи алаъзаму мшўои алии алмоء .

و من ذلک حدیث عمر بن الخطاب حیث قال فی حال خطبته: یا ساریة! الجبل الجبل، و هو حدیث معروف مشهور. و روی انّ رسول اللَّه (ص) بعث العلاء الحضرمیّ فی غزاة فحال بینهم و بین الموضع قطعة من البحر فدعا اللَّه باسمه الاعظم و مشوا علی الماء.

Ва рӯй ани ибоди бен башару асиди бен ҳзири хрҷо ман ъанд расӯли аллоҳ ( с ) Фозоءи лҳмои раъси Асои аҳдҳмои колсроҷ . Ва рӯй анаи кони байни салмону абии алдрдоءи қсъаҳи Фсбҳт ҳатто смъои алтсбиҳ . Ва рӯй ан алнабӣ ( с ) анаи қол : кам ман Ашъаси ағбри зии тмрини лои иؤўлаҳи луи ақсми алии аллоҳи лобраҳу лами иФрқи байни шайъи ءу шайъи ءи Фимои иқсм ба алии аллоҳ .

و روی انّ عباد بن بشر و اسید بن حضیر خرجا من عند رسول اللَّه (ص) فاضاء لهما رأس عصا احدهما کالسّراج. و روی انّه کان بین سلمان و ابی الدّرداء قصعة فسبّحت حتی سمعا التسبیح. و روی عن النبی (ص) انّه قال: کم من اشعث اغبر ذی طمرین لا یؤوله لو اقسم علی اللَّه لابره و لم یفرق بین شی‌ء و شی‌ء فیما یقسم به علی اللَّه.

Ва қоли саҳли бен абди аллоҳ : ман зуҳди фии алднёи арбаъӣни иўмои содқои ман қалбаи мхлсои фии злки изҳри ?лаи ман алкромот ва ман лами изҳри ?лаи фалонаи адами алсдқи фии зуҳда , Фқили ?лаи Киеви тзҳри ?лаи алкромаҳи Фқоли иأхзи мо ишоءи комаи ишоءи ман ҳайси ишоء . Ва ҳакии ани абии ҳотами алсҷстонии иқўли самъати абои насри алсроҷи иқўл : дхлнои тстри Фрأинои фии қасри саҳли бен абди аллоҳи битои кони анноси исмўнаҳ : байти алсбъ ? Фсأлнои анноси ани злки Фқолўо , кони алсбоъи тҷии ءи илои саҳли факони идхлҳми ҳозои албиту изиФҳму итъмҳми аллҳм , сами ихлиҳм . Қоли абӯи насру раъйати аҳли тстри каллаами муттафиқени алии злки лои инкрўнаҳ ва ҳам алҷмъи алксир .

و قال سهل بن عبد اللَّه: من زهد فی الدنیا اربعین یوما صادقا من قلبه مخلصا فی ذلک یظهر له من الکرامات و من لم یظهر له فلانّه عدم الصدق فی زهده، فقیل له کیف تظهر له الکرامة فقال یأخذ ما یشاء کما یشاء من حیث یشاء. و حکی عن ابی حاتم السجستانی یقول سمعت ابا نصر السراج یقول: دخلنا تستر فرأینا فی قصر سهل بن عبد اللَّه بیتا کان الناس یسمّونه: بیت السبع؟ فسألنا الناس عن ذلک فقالوا، کان السّباع تجی‌ء الی سهل فکان یدخلهم هذا البیت و یضیفهم و یطعمهم اللّحم، ثمّ یخلّیهم. قال ابو نصر و رأیت اهل تستر کلّهم متّفقین علی ذلک لا ینکرونه و هم الجمع الکثیر.

Ва қили кони саҳли бен абди аллоҳи исобатаи замонаи фии охири умра , факони азои ҳзри вақти алслоаҳи антшри идоаҳу рҷлоаҳ , Фозои Фрғи ман алФрзи оди илои ҳол алзмонау кони лсҳли бен абди аллоҳи мурӣд , Фқоли ?лаи иўмо : рбмои أтўзأи ллслўаҳи Фисили алмоءи байни ядии кқзбони зҳбу Фзаҳ .

و قیل کان سهل بن عبد اللَّه اصابته زمانة فی آخر عمره، فکان اذا حضر وقت الصلاة انتشر یداه و رجلاه، فاذا فرغ من الفرض عاد الی حال الزمانة و کان لسهل بن عبد اللَّه مرید، فقال له یوما: ربّما أتوضّأ للصّلوة فیسیل الماء بین یدیّ کقضبان ذهب و فضة.

Фқоли саҳл аммо илмати ани алсбёни азои бкўои иътўни хашхошаи лиштғлўои баҳо ?

فقال سهل اما علمت انّ الصّبیان اذا بکوا یعطون خشخاشة لیشتغلوا بها؟

Перӣ буд дар Тӯси номи ваии бӯи бикри бен абди аллоҳ аз Тӯс берун омад то ғуслӣ кунад , ҷома вар кашид бар канори сардобаи ниҳоду боб фурӯ шуд , беадабӣ биёмаду ҷомаи шайхи бабрад . Шайх дар миён об бимонад , гуфт : бори худоё агар доне ки ин ғусл бар мтобъти шариъат расӯл мекунам дасти азуи бустон то ҷомаи ман бози оради ҳам дар соъати он мард меомаду ҷома шайх меовараду даст ӯ хушк гашта ҷома бар канори сардобаи ниҳода шайх гуфт бори худоё акнӯн ки ҷомаи бози расониди даст ӯ бози расон . Дасти вай некӯ шуд .

پیری بود در طوس نام وی بو بکر بن عبد اللَّه از طوس بیرون آمد تا غسلی کند، جامه ور کشید بر کنار سردابه نهاد و بآب فرو شد، بی‌ادبی بیامد و جامه‌ شیخ ببرد. شیخ در میان آب بماند، گفت: بار خدایا اگر دانی که این غسل بر متابعت شریعت رسول میکنم دست ازو بستان تا جامه من باز آرد هم در ساعت آن مرد می‌آمد و جامه شیخ می‌آورد و دست او خشک گشته جامه بر کنار سردابه نهاده شیخ گفت بار خدایا اکنون که جامه باز رسانید دست او باز رسان. دست وی نیکو شد.

Ва бисёр уфтад ки каромати пас аз марг зоҳир шавад чунон ки чун ҷиноза ҷунайд барграфтанд мурғӣ сипед биёмад , бар гӯша ҷиноза нишаст . Қавмӣ аз аҳл ӯ ки наздик ҷиноза буданд остин мефишонданд , то магар бархезад . Мурғи брнхост . Ҳам чунон май буд ,у халқ дар таъаҷҷуб бимонада . Фатҳи шхрФ аз қадямони машойихи хуросон буд . Абди аллоҳи бен Аҳмади бен ҳанбал гуфт : аз хоки хуросони каси брнхост чу фатҳи шхрФ . Сездаҳ сол дар Бағдод буд ва аз Бағдод қӯт нахурд аз антокиаҳ савеқ меовараданд ва он мехӯрд буқати назъ бо худ тараннумӣ мекард бова ниюшиданад мегуфт : илоҳии Аштади шавқии алики Фъҷли қудумии алейк . Чун ӯро мешастанд бар соқи ваии диданди навишта , чунонк аз пӯст бар хостаҳ : алФтҳи ллаҳ .

و بسیار افتد که کرامت پس از مرگ ظاهر شود چنان که چون جنازه جنید برگرفتند مرغی سپید بیامد، بر گوشه جنازه نشست. قومی از اهل او که نزدیک جنازه بودند آستین می‌فشاندند، تا مگر برخیزد. مرغ برنخاست. هم چنان می‌بود، و خلق در تعجب بمانده. فتح شخرف از قدیمان مشایخ خراسان بود. عبد اللَّه بن احمد بن حنبل گفت: از خاک خراسان کس برنخاست چو فتح شخرف. سیزده سال در بغداد بود و از بغداد قوت نخورد از انطاکیه سویق می‌آوردند و آن می‌خورد بوقت نزع با خود ترنّمی میکرد باو نیوشیدند می‌گفت: الهی اشتدّ شوقی الیک فعجّل قدومی علیک. چون او را می‌شستند بر ساق وی دیدند نوشته، چنانک از پوست بر خاسته: الفتح للَّه.

Сأлтки бали аўсики ани мати Фоктбӣ

سألتک بل اوصیک ان متّ فاکتبی

Алии лавҳи қабрӣ : кони ҳозои мтимо

علی لوح قبری: کان هذا متیّما

Лаъли шҷёи ъорФои сунани алҳўӣ

لعلّ شجیّا عارفا سنن الهوی

Имри алии қабри алғриби Фслмо

یمرّ علی قبر الغریب فسلمّا

Ҳазор сол бомед ту тавонам буд

هزار سال بامید تو توانم بود

Ҳар он гуҳии кати байнам ҳануз бошад зуд

هر آن گهی کت بینم هنوز باشد زود

Ҳануз аз ту чаҳ дидам аз ончӣ хоҳам дид

هنوز از تو چه دیدم از آنچه خواهم دید

зи шери сӯрат ӯ дидаму зи оташи дӯд

ز شیر صورت او دیدم و ز آتش دود

Агар чаҳ дар ғами ту ҷону дил зиён кардам

اگر چه در غم تو جان و دل زیان کردم

Ман ин зиён нафурӯшам бсди ҳазорон суд

من این زیان نفروشم بصد هزاران سود

Аммо ҷавонмардони тариқату соликони роҳи ҳақиқат дар банд каромот нашаванду орзӯӣ он накунанд , зеро ки каромати зоҳир аз макр эмин набӯд , ва аз ғурур холӣ набошад .

امّا جوانمردان طریقت و سالکان راه حقیقت در بند کرامات نشوند و آرزوی آن نکنند، زیرا که کرامت ظاهر از مکر ایمن نبود، و از غرور خالی نباشد.

Дарвешӣ дар бодияи ташнаи гашт аз ҳавои қадаҳии заррин фаро дид омад пари оби сард .

درویشی در بادیه تشنه گشت از هوا قدحی زرّین فرا دید آمد پر آب سرد.

Дарвеш гуфт : бъзту ҷалоли ту ки нахӯрам аъробе бояд ки маро силӣ занаду шарбатӣ об диҳаду ренеи бкромотм об набояд . Ту худ қодирӣ ки об дар ҷўФи ман падеди оре . Дарвеши ин сухан аз бим ғурур мегуфт донист ки каромот аз макру ғурур холӣ набошад .

درویش گفت: بعزت و جلال تو که نخورم اعرابیی باید که مرا سیلی زند و شربتی آب دهد و رنه بکراماتم آب نباید. تو خود قادری که آب در جوف من پدید آری. درویش این سخن از بیم غرور میگفت دانست که کرامات از مکر و غرور خالی نباشد.

Шайхи алислом Ансорӣ гуфт : ҳақиқат на бкромот медуруст шавад , ки ҳақиқат худ кароматаст . Аз каромоти макрам бояд дид ва аз атои мътӣ , ҳар ки бо каромот бингарад ӯро бони бозгзорнд , ҳар ки бо ато гароед аз мътӣ боз монад . Бӯи Амр зҷоҷӣ гуфт : агар башарияти ман заррае кам шавад дўстр аз он дорам ки бар об биравам .

شیخ الاسلام انصاری گفت: حقیقت نه بکرامات می‌درست شود، که حقیقت خود کرامتست. از کرامات مکرم باید دید و از عطا معطی، هر که با کرامات بنگرد او را بآن بازگذارند، هر که با عطا گراید از معطی باز ماند. بو عمرو زجاجی گفت: اگر بشریّت من ذرّه‌ای کم شود دوستر از آن دارم که بر آب بروم.