Қавлаи таъолӣ : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим , бисмии аллоҳи алмалики алмтъолии ани алҳдўду алғоёти алмуқаддаси ани алдрку алнҳоёт , алмнзаҳи ани тҷорФи алъборот , алботни ани ҳасри алоҳотот , аззоҳири фии албиноту алоёт . Аввали борон аз абри ъаноёти ин номаст аввали нафас аз субҳи каромат ин номаст , аввали ҷавҳар аз садафи маърифат ин номаст , аввали нишон аз вуҷӯди ҳақиқат ин номаст . Аввали шоҳид бар мушоҳидаи рӯҳ ин номаст , дилро фатҳу ҷонро футуҳи ин . Номаст маърифатро роҳаст ҳақиқатро даргоҳаст . Инбисотро дараст , суҳбатро сараст . Фаро висол ишоратаст , аз камол ҳол иборатаст хоӣФро амонаст , раҷиро змонаст . Толибро шарафаст , орифро слФаст , муҳибро талафаст .

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ، بسم اللَّه الملک المتعالی عن الحدود و الغایات المقدس عن الدرک و النهایات، المنزّه عن تجارف العبارات، الباطن عن حصر الاحاطات، الظاهر فی البیّنات و الآیات. اوّل باران از ابر عنایات این نام است اوّل نفس از صبح کرامت این نامست، اوّل جوهر از صدف معرفت این نامست، اوّل نشان از وجود حقیقت این نامست. اوّل شاهد بر مشاهده روح این نامست، دل را فتح و جان را فتوح این. نامست معرفت را راه است حقیقت را درگاهست. انبساط را در است، صحبت را سر است. فرا وصال اشارتست، از کمال حال عبارتست خائف را امان است، راجی را ضمان است. طالب را شرفست، عارف را صلف است، محبّ را تلف است.

?илами алолФи ман аллоҳу алломи ман Ҷабраил ( ъ )у алмими ман Муҳамад ( с ) . Алиф ишоратаст фарои аллоҳ , лоам ишоратаст фаро Ҷабраил мем ишоратаст фарои Муҳамад ( с ) . Раби алъзаҳи савганд ёд мекунад балетяти хешу бомонти Ҷабраилу бсдқи набуввати Муҳамад ки ваҳйкунанда манаму орандаи Ҷабраилу пазирндаи Муҳамад аз ҳақи ҷли ҷалолаи майли равона аз Ҷабраили хиёнати равона аз Мустафои Муҳамади тӯҳмати равона . Ногиравидан аз куҷо ва аз пазируфтани ҳақ рӯй гардонӣдан чаро ?у фоидаи қисм , баъд аз он ки мардуми ду гуруҳанд : муъминонанд ки паии қисм устувор доранд ,у коФроннд ки бо қисм устувор надоранд . Онаст ки қуръон бар луғату одати араб фурӯ омад ,у одат араб онаст ки савганд ёд кунанду таҳқиқи ростии ончӣ аз худ хабар диҳанд .

الم الالف من اللَّه و اللام من جبرئیل (ع) و المیم من محمد (ص). الف اشارتست فرا اللَّه، لام اشارتست فرا جبرئیل میم اشارتست فرا محمد (ص). ربّ العزّة سوگند یاد میکند بالهیت خویش و بامانت جبرئیل و بصدق نبوت محمد که وحی کننده منم و آرنده جبرئیل و پذیرنده محمد از حق جل جلاله میل روانه از جبرئیل خیانت روانه از مصطفی محمد تهمت روانه. ناگرویدن از کجا و از پذیرفتن حق روی گردانیدن چرا؟ و فایده قسم، بعد از آن که مردم دو گروه‌اند: مومنان‌اند که پی قسم استوار دارند، و کافرانند که با قسم استوار ندارند. آنست که قرآن بر لغت و عادت عرب فرو آمد، و عادت عرب آنست که سوگند یاد کنند و تحقیق راستی آنچه از خود خبر دهند.

أи ҳасби анноси أни итркўои бмҷрди алдъўии фии алоямони дуни алмтолбаҳи болблўии ҳозои лои икўн ,у қимаи кули амрии бблўоаҳ , Фмни зоди қадари маъноаи зоди қадари балвоа .

أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا بمجرد الدعوی فی الایمان دون المطالبة بالبلوی هذا لا یکون، و قیمة کل امرئ ببلواه، فمن زاد قدر معناه زاد قدر بلواه.

Қол алнабӣ ( с ) , « анашад анноси блоءи алонбёءи сами аломсл . Фоломсл .

قال النبی (ص)، «انّ اشدّ الناس بلاء الانبیاء ثم الامثل. فالامثل.

Ва қол ( с ) : « ани аллоҳи ъзу ҷли азои ?ераади бқўми хирои абтлоҳм » .

و قال (ص): «انّ اللَّه عزّ و جلّ اذا اراد بقوم خیرا ابتلاهم».

Мисоли раббонӣ аз ҳазрат рубубият онаст ки блоء аз даргаи мо халъат дӯстонаст , ҳар ки дар мақоми дӯстӣ бар ағёр мартабатӣ ҷӯяд дар бӯстони нузҳати дӯстони гули бало бештар бӯед . Хоҳӣ ки бадонеи дрнгри баҳоли Сайиди валади одам , муқтадои аҳли шариъату мақдаму солори аҳли ҳақиқат . Чун он меҳтари қадами дарин кӯии ниҳоди як соъат ӯро беғам ва беандӯҳ надоштанд агар як соъат мураббаъ нишаст хитоб омад ки бандае банда вор нишин ва агар як бори ангуштарӣ дар ангушти бгрдониди тозӣонаи итоб фурӯ гузошт ки : أи Фҳсбтми أнмои хлқнокми ъбсо ? ва агар як бори қадам ба бстохӣ бар замини ниҳод фармон омад ки :у лои темаши фии алأрзи мрҳо ва агар рӯзӣ гуфт ъоӣшаҳро дӯст дорам дид ончӣ дид . Аз гуфт мунофиқон чун Балош бкмол расед бботн дар ҳақ нолид хитоб омад ки ё меҳтар касе ки шоҳиди дилу ҷони вай мо бошем аз бало бинолад ? ҳар чаҳ дар хзоӣни ғайби заҳр буд дар як қадаҳ карданд ва бар даст вай ниҳоданду парда аз сар вай бардоштанд . Гуфтанд ё Муҳамади ин заҳрҳо бар мушоҳидаи ҷамоли мо нӯш кун :у асбри лҳкми рбки Фإнки бأъинно .

مثال ربّانی از حضرت ربوبیت آنست که بلاء از درگه ما خلعت دوستانست، هر که در مقام دوستی بر اغیار مرتبتی جوید در بوستان نزهت دوستان گل بلا بیشتر بوید. خواهی که بدانی درنگر بحال سیّد ولد آدم، مقتدای اهل شریعت و مقدّم و سالار اهل حقیقت. چون آن مهتر قدم درین کوی نهاد یک ساعت او را بی‌غم و بی‌اندوه نداشتند اگر یک ساعت مربع نشست خطاب آمد که بنده‌ای بنده‌وار نشین و اگر یک بار انگشتری در انگشت بگردانید تازیانه عتاب فرو گذاشت که: أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً؟ و اگر یک بار قدم به بستاخی بر زمین نهاد فرمان آمد که: وَ لا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحاً و اگر روزی گفت عائشه را دوست دارم دید آنچه دید. از گفت منافقان چون بلاش بکمال رسید بباطن در حق نالید خطاب آمد که یا مهتر کسی که شاهد دل و جان وی ما باشیم از بلا بنالد؟ هر چه در خزائن غیب زهر بود در یک قدح کردند و بر دست وی نهادند و پرده از سرّ وی برداشتند. گفتند یا محمد این زهرها بر مشاهده جمال ما نوش کن: وَ اصْبِرْ لِحُکْمِ رَبِّکَ فَإِنَّکَ بِأَعْیُنِنا.

Ва лақади Фтнои аллазӣнаи ман қиблаами таъзияту таслияти саҳоба расӯласт бони ранҷҳо ва билетҳо ки боишон мерасед , дар дарвешӣ ва бекомӣ , ва дар ғзоҳо ва ҳарбҳо . Қавмӣ ки заъиф имон буданд аз он балоҳо мебиноледанду гоҳи гоҳ ?шкевӣ намуданд раб алъзаҳ гуфт : ё Муҳамади эшонро хабари даҳ ки пайғомбарони гузаштау неки мардони салаф чаҳ бор бало кашиданд ва чун бар балоҳо ва меҳнатҳо сабр карданд . Андеша кун дар кори одами сафӣ ки ӯро аз Наими биҳишт чун берун овараданду бараҳна дар хоки ҳасрати дарин майдони билети бншонднд . Сад сол навҳа кард бзорӣ ва бинолед аз хорӣ то аз оби чашми ваии дарахти авду қрнФл аз замин бар омад . Мурғони ҳавоу вуҳуши саҳро дар зоридн ва гиристан бо вай мувофиқат карданд . Аз бас ки бигирист биҷои ашг аз чашми ваии хӯни равони гашту пӯст рӯй вай бар рӯй ваии хушки гашт . То баҷое расед тазаррӯъу зории вай ки ндоءи ҷаббории бадви пайваст ки : ё одами мо ҳзаҳи алблиаҳи алтии қади аҳотти бк ? мо ҳозои алкобаҳи алтии бўҷҳки вҷҳои санъатаи бедӣу сӯратаи бнқши аҳдитӣу ҷълтаҳи қдои суяи аҷряти фӣаи рўҳои кҷрии алмоءи фии алъўд . АлтФу арқи ман алҳўоءу Андӣ май алмоءи арўҳи ман алрўҳу аФиҳи ман алътр . Чунон дардӣу андӯҳӣ бибояд то чунин навохтӣу икромӣ пеш ояд . Чаҳ бояд нолидан аз дардӣ ки дирамонаш инаст . Бҷон бояд харидани блоӣӣ ки саранҷомаш чунинаст . Фармон омад ки : ё одами ин ҳамаи бори ҳасрату тазаррӯъ чаро бар худ ниҳодае ?

وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ تعزیت و تسلیت صحابه رسول است بآن رنجها و بلیّتها که بایشان میرسید، در درویشی و بی‌کامی، و در غزاها و حربها. قومی که ضعیف ایمان بودند از آن بلاها می‌بنالیدند و گاه گاه شکوی نمودند ربّ العزّة گفت: یا محمد ایشان را خبر ده که پیغامبران گذشته و نیک مردان سلف چه بار بلا کشیدند و چون بر بلاها و محنتها صبر کردند. اندیشه کن در کار آدم صفی که او را از نعیم بهشت چون بیرون آوردند و برهنه در خاک حسرت درین میدان بلیّت بنشاندند. صد سال نوحه کرد بزاری و بنالید از خواری تا از آب چشم وی درخت عود و قرنفل از زمین بر آمد. مرغان هوا و وحوش صحرا در زاریدن و گریستن با وی موافقت کردند. از بس که بگریست بجای اشگ از چشم وی خون روان گشت و پوست روی وی بر روی وی خشک گشت. تا بجایی رسید تضرّع و زاری وی که نداء جبّاری بدو پیوست که: یا آدم ما هذه البلیّة التی قد احاطت بک؟ ما هذا الکابة التی بوجهک وجها صنعته بیدی و صوّرته بنقش احدیّتی و جعلته قدّا سویا اجریت‌ فیه روحا کجری الماء فی العود. الطف و ارقّ من الهواء و اندی می الماء اروح من الروح و افیح من العطر. چنان دردی و اندوهی بباید تا چنین نواختی و اکرامی پیش آید. چه باید نالیدن از دردی که درمانش اینست. بجان باید خریدن بلائی که سرانجامش چنین است. فرمان آمد که: یا آدم این همه بار حسرت و تضرّع چرا بر خود نهاده‌ای؟

Ин чаҳ билетаст ки гирди ту баромада ва дар ан бимонадае , ин чаҳ об ғамаст ки бар чеҳраи хеши рехтае чеҳрае ки ман дар пардаи исмати халқи аллоҳи одами алӣ сӯрата кашидаам , шахсе ки тоҷ : хилқати бедӣ бар сараш ниҳодаам , тинатӣ ки бтхсис : хамри тинаҳи одами бедаи мушарраф гардонидаам , қадӣ ки ҳалау нафхати фӣаи ман рӯҳӣ дар буриш пӯшонидаам , чаҳ пиндорӣ ки онро бқҳри худ аз бар хеш баронам ё ботши қтиъти бсўзонм ? ё одам ! أи ттҳмнӣу лсти мтҳмо . ё одам дар меҳрбонии миннати тӯҳматӣ буд ? ё дар дӯстии миннати шбҳтӣ буд ? мендонӣ ки ту бадеъи қудрати манӣ , сниъи фитрати манӣ , нсиҷи иродати манӣ , ҳайкали тадбири манӣ , дӯсти баргузӣда ва баркашида манӣ ? лои ттҳмнӣ ё одами Фўи иззатии лоътзрни алику лоҷлснки маҷолиси алмулуки ҷлўсои лои изўлу лои иҳўл .

این چه بلیّت است که گرد تو برآمده و در ان بمانده‌ای، این چه آب غم است که بر چهره خویش ریخته‌ای چهره‌ای که من در پرده عصمت خلق اللَّه آدم علی صورته کشیده‌ام، شخصی که تاج: خَلَقْتُ بِیَدَیَّ بر سرش نهاده‌ام، طینتی که بتخصیص: خمر طینة آدم بیده مشرف گردانیده‌ام، قدی که حلّه وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی در برش پوشانیده‌ام، چه پنداری که آن را بقهر خود از بر خویش برانم یا بآتش قطیعت بسوزانم؟ یا آدم! أ تتهمنی و لست متهما. یا آدم در مهربانی منت تهمتی بود؟ یا در دوستی منت شبهتی بود ؟ می‌ندانی که تو بدیع قدرت منی، صنیع فطرت منی، نسیج ارادت منی، هیکل تدبیر منی، دوست برگزیده و برکشیده منی؟ لا تتّهمنی یا آدم فو عزّتی لاعتذرنّ الیک و لاجلسنک مجالس الملوک جلوسا لا یزول و لا یحول.

Қавла : ман кони ирҷўои лқоءи аллоҳи Фإни أҷли аллоҳи лоти ман рҷии улумри фии рҷоءи лқоӣнои ФсўФи нбиҳи ?лаи алнзри алиноу сўФи итхлси ман алғибаҳу алФрқаҳу ҳўи алсмиъи лонини алмштоқини алълими бҳнини алмҳбини алўолҳин , дидаи дӯсти бҳоء ҷонаст ,гар бсди ҳазор ҷон ёбӣ арзонаст , пирӯзтар аз он банда кист ки дӯст ӯро аёнаст , тамаъи дидори дӯсти сифат мардонаст .

قوله: مَنْ کانَ یَرْجُوا لِقاءَ اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ من رجی العمر فی رجاء لقائنا فسوف نبیح له النظر الینا و سوف یتخلص من الغیبة و الفرقة و هو السمیع لانین المشتاقین العلیم بحنین المحبّین الوالهین، دیده دوست بهاء جان است، گر بصد هزار جان یابی ارزانست، پیروز تر از آن بنده کیست که دوست او را عیانست، طمع دیدار دوست صفت مردان است.

Азимати ҳамаи айни тамаъати фии ани троко ӯ мо икФии лъини антарӣ ман қад роко бош то фардо ки банда бар моида хулд биншинад шароби васл нӯш кунад тӯбоу зулфӣ ва ҳасанӣ бинад , бсмоъу шароб ва дидор расад . Ҳамонаст ки раб алъзаҳ гуфт : вуҷӯҳи иўмӣзи нозраҳи إлии рабҳо нозираи рӯйҳои муъминону мухлисони рӯйҳои садиқону шаҳидон чун моҳи дирафшон , чун офтоби рахшон , чун бунафшаи бӯстонӣ чун ёсамини райҳонӣ чун шақоӣқи нӯъмонӣ , чун барқи ломъ , чун хуршеди толеъ , чун хулди ҷомеъ . Ин рӯйҳо бкаҳ нигаранд ? إлии рабҳо нозираи бхдоўнди хеш , боФридгори хеши бпрўрдгори хеш . Сифати он рӯз чист ? рӯзи қурбу висол , рӯз бару аФзол , рӯзи ато ва навол рӯзи назари зўи алҷлол . Муштоқон дар орзӯии ин мақоми тан вақф карданд ошиқон аз баҳри ин манзили ҳалқа дар гӯш карданд . Орифонро дар дидори се дидааст : дида сар бинад ва он лиззатроаст , дида дил бинад ва он маърифатроаст дида ҷон бинад ва он мшоҳдтроаст . Дидаи сар аз нури фазл пар кунад , дидаи дил аз нури қурб пар кунад дидаи ҷон аз нури вуҷӯд пар кунад бандаи бойени се дида дар ҳақ менигарад . Инаст ки дар хабар ояд : тмлأи алأбсори ман алнзри фии виҷҳау иҳдсҳми комаи иҳдси алрҷли ҷлисаҳи фардо дар дидори ҳам чунон тафовутаст ки имрӯз дар шинохт . Ҳар кас ӯро бақадр шинохт худ бинад ва бар баҳраи хеши дидор буд ки зҳўли орад . Ва буд ки шикваи орад ва буд ки дар дида вар бирасад .

عظمت همّة عین طمعت فی ان تراکا او ما یکفی لعین ان تری من قد رآکا باش تا فردا که بنده بر مائده خلد بنشیند شراب وصل نوش کند طوبی و زلفی و حسنی‌ بیند، بسماع و شراب و دیدار رسد. همانست که ربّ العزّة گفت: وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلی‌ رَبِّها ناظِرَةٌ رویهای مؤمنان و مخلصان رویهای صدیقان و شهیدان چون ماه درفشان، چون آفتاب رخشان، چون بنفشه بوستانی چون یاسمین ریحانی چون شقایق نعمانی، چون برق لامع، چون خورشید طالع، چون خلد جامع. این رویها بکه نگرند؟ إِلی‌ رَبِّها ناظِرَةٌ بخداوند خویش، بآفریدگار خویش بپروردگار خویش. صفت آن روز چیست؟ روز قرب و وصال، روز برّ و افضال، روز عطا و نوال روز نظر ذو الجلال. مشتاقان در آرزوی این مقام تن وقف کردند عاشقان از بهر این منزل حلقه در گوش کردند. عارفان را در دیدار سه دیده است: دیده سر بیند و آن لذّت را است، دیده دل بیند و آن معرفت را است دیده جان بیند و آن مشاهدت را است. دیده سر از نور فضل پر کند، دیده دل از نور قرب پر کند دیده جان از نور وجود پر کند بنده باین سه دیده در حق مینگرد. اینست که در خبر آید: تملأ الأبصار من النظر فی وجهه و یحدثهم کما یحدث الرجل جلیسه فردا در دیدار هم چنان تفاوت است که امروز در شناخت. هر کس او را بقدر شناخت خود بیند و بر بهره خویش دیدار بود که ذهول آرد. و بود که شکوه آرد و بود که در دیده ور برسد.

Пер тариқат гуфт : илоҳии турои он кас бинад ки туро дар азал дид ,у вай туро дид ки ду гетӣ ӯро нобидид ,у туро ӯ дид ки нодида писандид .

پیر طریقت گفت: الهی ترا آن کس بیند که ترا در ازل دید، و وی ترا دید که دو گیتی او را نابدید، و ترا او دید که نادیده پسندید.

Абди алъзизи бен ъмир гуфт бмо чунон расед ки раб алъзаҳ гуфт : ақдрткми алии руятӣу асмъткми каломӣу ашммткми роӣҳтӣ . Шуморо тавоно кардам то дидори ман бар тоўстид вошнўо кардам то сухани ман бар тоўстиду буии хеши бшмои дмонидм то аз ман огоҳи шадид ва бо ман бимонадед .

عبد العزیز بن عمیر گفت بما چنان رسید که رب العزه گفت: اقدرتکم علی رؤیتی و اسمعتکم کلامی و اشممتکم رائحتی. شما را توانا کردم تا دیدار من بر تاوستید واشنوا کردم تا سخن من بر تاوستید و بوی خویش بشما دمانیدم تا از من آگاه شدید و با من بماندید.