Қавлаи таъолӣ : ва ман оётаи أни хлқкми ман туроби алоиаҳ , эй фарзанди одам агар мехоҳӣ ки оёту ройоти ваҳдонияти аллоҳи бадонеу ъломоти Фрдонит вай бишносӣ , чашми ибрат боз кун , дида ақл бигушоӣ , дар олами нафаси хеш ҷавлонӣ кун , босли хилқати хеш назарӣ кун муштии хок будӣ наҳодӣ торик дар зулмат наКрет худ бимонада , дар торикии сифоти мутаҳайир шуда , ҳаме аз осмони асрори борони анвор боридан гирифт ки : сами раши алайҳими ман нураи он хоки ъбҳри гашт ва он санг гавҳар шуд , он ниҳоди касифи бойени пайванди латиф азиз шуд , хок пок шуд , зулмат нур шуд , ореи ороиндаҳу нигорандаи моӣими онро ки хоҳеми бнўри худ бёроӣим , биҳишти бдўстони ороӣиму дӯстонро бадали ороӣиму дилро бнўри худ ороӣим , ин бон кунем то агар Балошаи идбори худ бсродқоти иззат мо нарасед бпртўи иқболи нури ҷалоли мо бмо расед .
قوله تعالی: وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَکُمْ مِنْ تُرابٍ الآیة، ای فرزند آدم اگر میخواهی که آیات و رایات وحدانیّت اللَّه بدانی و علامات فردانیت وی بشناسی، چشم عبرت باز کن، دیده عقل بگشای، در عالم نفس خویش جولانی کن، باصل خلقت خویش نظری کن مشتی خاک بودی نهادی تاریک در ظلمت نکرت خود بمانده، در تاریکی صفات متحیّر شده، همی از آسمان اسرار باران انوار باریدن گرفت که: ثم رش علیهم من نوره آن خاک عبهر گشت و آن سنگ گوهر شد، آن نهاد کثیف باین پیوند لطیف عزیز شد، خاک پاک شد، ظلمت نور شد، آری آراینده و نگارنده مائیم آن را که خواهیم بنور خود بیارائیم، بهشت بدوستان آرائیم و دوستان را بدل آرائیم و دل را بنور خود آرائیم، این بآن کنیم تا اگر بلاشه ادبار خود بسرادقات عزّت ما نرسید بپرتو اقبال نور جلال ما بما رسید.
Периро пурседанд ки он нурро чаҳ нишонаст ? гуфт нишонаш онаст ки бандаи бони нури ҳақро ҷли ҷалола нодир ёфта бишносад , нодида дӯст дорад , аз кору ёди худ бо кору ёд ӯ пардозад , орому қарораш дар кӯй ӯ буд , розу нозаши ҳама бо дӯстон ӯ буд , буруз дар кори дайн . Бшб дар хумори башарияти яқин буд , буруз бо халқи бхлқ , бшб бо ҳақ бар қадами сидқ буд .
پیری را پرسیدند که آن نور را چه نشان است؟ گفت نشانش آنست که بنده بآن نور حق را جلّ جلاله نادر یافته بشناسد، نادیده دوست دارد، از کار و یاد خود با کار و یاد او پردازد، آرام و قرارش در کوی او بود، راز و نازش همه با دوستان او بود، بروز در کار دین. بشب در خمار بشریّت یقین بود، بروز با خلق بخلق، بشب با حق بر قدم صدق بود.
Ва ман оётаи халқи алсмоўоту алأрзи длоӣли қудрату шавоҳиди фитрат ӯ ҷли ҷалола яке осмонаст ки дар ҳаво бақадрат муъаллақи бдошту мари онро ббрўҷ ва ситорагон биёросту бнгошт , дигар заминаст ки бар сари об бе ҳиҷобии бдошти вази об нигаҳ дошт . Осмони бомари худ гардон кард замини бҷбру қаҳри худ бисот ва майдон кард , гардиши андари осмони бомару ҷабр ӯ , ороми андари замин ба асру қаҳр ӯ , осмони муҳаддиси андари ваии арзи гардиши замини муҳаддис , андари ваии сифати оромиш . Ин ҷумлаи бтқдири худованди қадири поки дониш . Рӯзӣ бияёд ки осмон дарнаварданд , буруҷи фалак фурӯ гушойанд хуршед аз маркази худ дроФтд , моҳ аз ҷоҳи худ маъзул шавад , ҷурми мунаввар мкўр гардад ҳамлро амал намонад , саврро давр набӯд , аҷзоъи ҷавзо аз ҳам ҷудо шавад , саратон аз аўтони худ ҷудо гардад , асадро дар равиши сади қаҳр пайдо ояд , сунбула аз слсаҳ бурун ояд , хазони мизони даст аз нигаҳ дошт вай бикашанд , ақраб аз сирои баъду ақрб боз раҳад , қавсро ҳаракат ва қавс намонад , ҷаддиро ҷирӣ қосир шавад , далв аз улувва бсФл уфтад , ҳутро қӯт бақо намонад . Чун ин ҷумларо баъд аз нашри он тай кунанд иззати аҳли имон ошкоро шавад , олами бнўри илоҳӣ мунаввар гардад , фирдавс аз ниқоб берун ояд , биҷои ситорагони рӯйҳои муъминон буд , биҷои моҳи чеҳраи анбёءу русул буд , биҷои хуршеди ҷаҳони афрӯзи ҷамолу камоли он меҳтари оламу Сайиди валади одам буд , он рӯзи хабарҳо аён гардад , въдҳо нақд шавад , абри лутфи борони карами резад .
وَ مِنْ آیاتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ دلائل قدرت و شواهد فطرت او جلّ جلاله یکی آسمانست که در هوا بقدرت معلّق بداشت و مر آن را ببروج و ستارگان بیاراست و بنگاشت، دیگر زمین است که بر سر آب بیحجابی بداشت وز آب نگه داشت. آسمان بامر خود گردان کرد زمین بجبر و قهر خود بساط و میدان کرد، گردش اندر آسمان بامر و جبر او، آرام اندر زمین به اسر و قهر او، آسمان محدث اندر وی عرض گردش زمین محدث، اندر وی صفت آرامش. این جمله بتقدیر خداوند قدیر پاک دانش. روزی بیاید که آسمان درنوردند، بروج فلک فرو گشایند خورشید از مرکز خود درافتد، ماه از جاه خود معزول شود، جرم منوّر مکوّر گردد حمل را عمل نماند، ثور را دور نبود، اجزاء جوزا از هم جدا شود، سرطان از اوطان خود جدا گردد، اسد را در روش سد قهر پیدا آید، سنبله از سلسه برون آید، خزّان میزان دست از نگه داشت وی بکشند، عقرب از سیرا بعد و اقرب باز رهد، قوس را حرکت و قوس نماند، جدی را جری قاصر شود، دلو از علو بسفل افتد، حوت را قوت بقا نماند. چون این جمله را بعد از نشر آن طی کنند عزت اهل ایمان آشکارا شود، عالم بنور الهی منوّر گردد، فردوس از نقاب بیرون آید، بجای ستارگان رویهای مؤمنان بود، بجای ماه چهره انبیاء و رسل بود، بجای خورشید جهانافروز جمال و کمال آن مهتر عالم و سیّد ولد آدم بود، آن روز خبرها عیان گردد، وعدها نقد شود، ابر لطف باران کرم ریزد.
Пер тариқат гуфт : бас намонад ки ончӣ хабараст аён шавад , ҳамаи орзӯҳо нақд шавад ,у зиёдат бекарон шавад , хуршеди висол аз машриқ ёфт тобон шавад , оби мшоҳдт дар ҷӯии мулотафат равон шавад , қиссаи обу гул ниҳон шавад ,у дӯсти азалӣ аён шавад , корҳо ҳамаи чунон ки дӯст хоҳад чунон шавад , дидау дилу ҷон ҳар се бадваст нигарон шавад .
پیر طریقت گفت: بس نماند که آنچه خبرست عیان شود، همه آرزوها نقد شود، و زیادت بیکران شود، خورشید وصال از مشرق یافت تابان شود، آب مشاهدت در جوی ملاطفت روان شود، قصّه آب و گل نهان شود، و دوست ازلی عیان شود، کارها همه چنان که دوست خواهد چنان شود، دیده و دل و جان هر سه بدوست نگران شود.
. . . Ва ?лаи алмисли алأълӣ эй ?лаи алсФаҳи алълёи фии алўҷўди баҳақи алқдму наъти алкрму фии алҷбрўти бнъти алъзу алҷлолу алмҷду алҷмол .
... وَ لَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلی ای له الصفة العلیا فی الوجود بحق القدم و نعت الکرم و فی الجبروت بنعت العزّ و الجلال و المجد و الجمال.
Панҷ сифатаст ки дар ҳафт осмон ва ҳафт замини мавсуф бон худост ва дар он сифоти ягонау якто ва бе ҳамтост : аввали ваҳдоният ки ҳақ ва сифат ӯсту наът иззат ӯст :у إлҳкми إлаҳи воҳиди лои إлаҳи إлои ҳў якеаст ягонау якто , яке дар зоту ягона дар сифоту якто дар сазо , аз ҳамаи каси ҷузи вази ҳамаи чизи ҷудо , дар зот бешабиҳ , дар қадар беназир , дар сифот бе ҳамтои дигари покӣ аз айби ҳақ ва сифат ӯст , пок аз зода ва аз зоянда , пок аз анбозу ёридиҳанда , пок аз ҷуфт ва ҳам монандаи пок аз костан ва афзудан ва аз ҳоли бгштну гардидан ва аз касе бдрёФти вай расӣдан . Ҳечкасро набинӣ ки на дар вай нақсонеаст ё аз айби нишоне ,у ҳақи ҷли ҷалола аз нуқсони муқаддас ва аз айби муназзаҳ ва аз офоти барӣ , сифот ӯ аз ҳудусу тағайюру мнқсти мутаъолӣ . Фтъолии аллоҳи алмалик алҳақ лои إлаҳи إлои ҳўи раби алърши алкрим . Се дигари сифат бақоаст ки ҳақу наът худоаст ҳама фонӣ гирданд ва ӯ монад боқии зиндаи пояндаи ҷовидӣ , пеш аз ҳамаи зиндагони зинда , ва аз пас ҳамаи зиндагони поянда , ва бар зиндагӣу зиндагони худованд . Кули ман алайҳои ?фону ибқии ваҷҳи рбки зўи алҷлолу алإкром . Чаҳорум улуввау бартарии сифату ҳақ худованд Акбараст ки бақадр аз ҳама баросту бзоту сифот зӯраст ,у ҳўи алқоҳри фавқи ибода на дар сифати мшорк , на дар наъти мушобеҳ , на дар зоти бастаи офот , на дар сифоти шўби ълот , сбўҳи алзоти қуддуси алсФот . Панҷум қудратаст ки дар осмону замини аллоҳро сифатаст махлуқ баъзе тавонад ва баъзе нау холиқ бар ҳамаи чиз қодирасту кони аллоҳи алии кули шайъи ءи мқтдро ҳар чаҳ дар ақл маҳоласт аллоҳ бар он қодир бар камоласту қудрат ӯ беаҳтёласт , ва дар қаймумият бегаштан ҳоласт , ва дар малики эмин аз заволаст . Ва дар зоту наъти ҷовид мутаъоласт .
پنج صفت است که در هفت آسمان و هفت زمین موصوف بآن خداست و در آن صفات یگانه و یکتا و بیهمتاست: اوّل وحدانیّت که حق و صفت اوست و نعت عزّت اوست: وَ إِلهُکُمْ إِلهٌ واحِدٌ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ یکی است یگانه و یکتا، یکی در ذات و یگانه در صفات و یکتا در سزا، از همه کس جز وز همه چیز جدا، در ذات بیشبیه، در قدر بینظیر، در صفات بیهمتا دیگر پاکی از عیب حق و صفت اوست، پاک از زاده و از زاینده، پاک از انباز و یاریدهنده، پاک از جفت و هم ماننده پاک از کاستن و افزودن و از حال بگشتن و گردیدن و از کسی بدریافت وی رسیدن. هیچکس را نبینی که نه در وی نقصانی است یا از عیب نشانی، و حق جلّ جلاله از نقصان مقدّس و از عیب منزّه و از آفات بری، صفات او از حدوث و تغیّر و منقصت متعالی. فَتَعالَی اللَّهُ الْمَلِکُ الْحَقُّ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْکَرِیمِ. سه دیگر صفت بقا است که حق و نعت خدا است همه فانی گردند و او ماند باقی زنده پاینده جاویدی، پیش از همه زندگان زنده، و از پس همه زندگان پاینده، و بر زندگی و زندگان خداوند. کُلُّ مَنْ عَلَیْها فانٍ وَ یَبْقی وَجْهُ رَبِّکَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ. چهارم علوّ و برتری صفت و حق خداوند اکبرست که بقدر از همه براست و بذات و صفات زور است، وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ نه در صفت مشارک، نه در نعت مشابه، نه در ذات بسته آفات، نه در صفات شوب علّات، سبّوح الذّات قدّوس الصفات. پنجم قدرت است که در آسمان و زمین اللَّه را صفت است مخلوق بعضی تواند و بعضی نه و خالق بر همه چیز قادر است وَ کانَ اللَّهُ عَلی کُلِّ شَیْءٍ مُقْتَدِراً هر چه در عقل محال است اللَّه بر آن قادر بر کمال است و قدرت او بیاحتیال است، و در قیمومیت بیگشتن حال است، و در ملک ایمن از زوال است. و در ذات و نعت جاوید متعال است.
Фأқми вҷҳки ллдини ҳниФо эй ахлси қсдки илои аллоҳу аҳФзи ъҳдки маъаи аллоҳу аФрди ъмлки фии скнотку ҳркотку ҷамеъи тсрФотки ллаҳи ҳниФо мустақиман фии дайна , моӣлои илайҳ , мързои ани ғайра .
فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً ای اخلص قصدک الی اللَّه و احفظ عهدک مع اللَّه و افرد عملک فی سکناتک و حرکاتک و جمیع تصرفاتک للَّه حنیفا مستقیما فی دینه، مائلا الیه، معرضا عن غیره.
эй меҳтари олам эй Сайиди валади одами худро як сар бмо сипор ,у қасду ҳиммати сӯии мо дору дил аз халқ ва аммо пардоз , аз тақозои хомӯш ва ду гетӣ дар ҷанбу исти мо фаромӯш . Бҳкми ин хитоби иззат ки бо он меҳтари олами рафта буд шаби миъроҷ чун аз сидраи мунтаҳии қадам дар бодияи ҷабарути ниҳод ва рӯй бкъбаҳи хос хеш оварад ва ҳар чаҳ сармояи аввалин ва охирин буд ҳамаро ксўаҳи ҷамоли пӯшида ва бар роҳ ӯ ниҳода . Сайид ( с ) бар гузашту воҳичи чиз мулотафат накард то лои ҷурм аз ҷаноби ҷабарут Нидо омад ки : мо зоғи албсри бодб чашм дошт ки вои ҳеҷ чиз ки дуни ҳақ буд нанигараст ва мо тғӣу бҳичи чиз ки вроءи ҳад ӯ буд тамаъ накард .
ای مهتر عالم ای سید ولد آدم خود را یک سر بما سپار، و قصد و همّت سوی ما دار و دل از خلق وا ما پرداز، از تقاضا خاموش و دو گیتی در جنب و ایست ما فراموش. بحکم این خطاب عزّت که با آن مهتر عالم رفته بود شب معراج چون از سدره منتهی قدم در بادیه جبروت نهاد و روی بکعبه خاص خویش آورد و هر چه سرمایه اوّلین و آخرین بود همه را کسوه جمال پوشیده و بر راه او نهاده. سیّد (ص) بر گذشت و واهیچ چیز ملاطفت نکرد تا لا جرم از جناب جبروت ندا آمد که: ما زاغَ الْبَصَرُ بادب چشم داشت که وا هیچ چیز که دون حق بود ننگرست وَ ما طَغی و بهیچ چیز که وراء حدّ او بود طمع نکرد.
Мӯсои алайҳи ассаломи қадам бар таври ниҳод аз ончии ҳад банӣ Исроил буд бқдмӣ чанд бартар омад димоғ ӯ дар тамаъи أрнии أнзр إлик Биҷӯш омад лои ҷурми бтозёнаҳи лнтароне ӯро адаб карданду меҳтари оламро ( с ) бмқомии расониданд ки гирди қадам ӯ тўтёии чашми Ҷабраил буду сифати ваии ин буд ки : мо зоғи албср ва мо тғӣ зеро ки Мӯсо мерафт ва он меҳтари оламро май бурданд . أсрии бъбдаҳу ҳаргизи омада чун оварда набӯд , тӯбои мар касеро ки дарҳоам роҳии ҳақ буд ки дар як нафаси ҳазор солаи роҳи бози барад , шабии кат мо барем чандон роҳи бабрӣ ки бҳзори моҳ ки худ рӯй набарӣ ,у илайҳи алошораҳи бқўлаҳ : лайлаи алқдри хайри ман أлФи шаҳр . Чун худ рӯй ҳар қадамӣ ки баргирӣ мондатар шӯй , чун мо барем ҳар қадамӣ ки баргирӣ ошиқтар шӯй , чун худ рӯй айёрон роҳат бизананд , чун мо барем роҳи занони ғошияи ту кашанд :
موسی علیه السلام قدم بر طور نهاد از آنچه حدّ بنی اسرائیل بود بقدمی چند برتر آمد دماغ او در طمع أَرِنِی أَنْظُرْ إِلَیْکَ بجوش آمد لا جرم بتازیانه لَنْ تَرانِی او را ادب کردند و مهتر عالم را (ص) بمقامی رسانیدند که گرد قدم او توتیای چشم جبرئیل بود و صفت وی این بود که: ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغی زیرا که موسی میرفت و آن مهتر عالم را میبردند. أَسْری بِعَبْدِهِ و هرگز آمده چون آورده نبود، طوبی مر کسی را که در هام راهی حق بود که در یک نفس هزار ساله راه باز برد، شبی کت ما بریم چندان راه ببری که بهزار ماه که خود روی نبری، و الیه الاشارة بقوله: لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ. چون خود روی هر قدمی که برگیری ماندهتر شوی، چون ما بریم هر قدمی که برگیری عاشقتر شوی، چون خود روی عیاران راهت بزنند، چون ما بریم راهزنان غاشیه تو کشند:
Чаҳ кунад арш ки ӯ ғошия ман накушуд
چه کند عرش که او غاشیه من نکشد
Чун бадали ғошияи ҳукму ризои ту кашам
چون بدل غاشیه حکم و رضای تو کشم