Қавла : мо кони Муҳамади أбои أҳди ман рҷолкму локини расӯли аллоҳу хотами алнабӣин зикри таърифу баёни ташрифи он меҳтар оламасту Сайиди валади одам , ҷавҳари саодату унсури сиёдат , қиблаи иқболу каъбаи омол , Муҳамади Мустафо ( с ) ки шарафи рисолат ӯ бозули бастау ъзи давлат ӯ бояд пайваста , минбару миҳроби баном ӯ ороста , арқони дайну қавоиди ақоиди ббёну табён ӯ ммҳд шуда . Меҳтарӣ ки зоҳир ӯ ҳамаи роҳат буд , ботин ӯ малоҳат буд , иборат ӯ фасоҳат буд , сар ӯ аз муҳаббат буд , ҷон ӯ аз нури иззат буд , парда ӯ ғайрат буд , ойин ӯ шариъат буд , халъат ӯ шафоат буд ҳар чанд исми падарӣ аз вай бияфканад аммо аз ҳамаи падарони мушфиқтару меҳрбонтар буд .

قوله: ما کانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِکُمْ وَ لکِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِیِّینَ ذکر تعریف و بیان تشریف آن مهتر عالم است و سیّد ولد آدم، جوهر سعادت و عنصر سیادت، قبله اقبال و کعبه آمال، محمد مصطفی (ص) که شرف رسالت او به ازل بسته و عزّ دولت او به ابد پیوسته، منبر و محراب بنام او آراسته، ارکان دین و قواعد عقاید ببیان و تبیان او ممهّد شده. مهتری که ظاهر او همه راحت بود، باطن او ملاحت بود، عبارت او فصاحت بود، سرّ او از محبّت بود، جان او از نور عزّت بود، پرده او غیرت بود، آئین او شریعت بود، خلعت او شفاعت بود هر چند اسم پدری از وی بیفکند امّا از همه پدران مشفق‌تر و مهربان‌تر بود.

Қол ( с ) : « анмои анои лакам мисли алўолди лўлдаҳ » .

قال (ص): «انما انا لکم مثل الوالد لولده».

Гуфтаанд шафқат ӯ бар уммат аз шафқати падарони афзӯн буд , аммо падар уммат нахонд ӯро аз баҳри онкӣ дар ҳукми азалии рафтау қзоءи раббонӣу тақдири илоҳии собиқ шуда ки рӯзи растохез дар он анҷумани куброу арсаи азмӣ ки сарои парда қаҳҳорӣ бизананду бисоти азимати бгстроннду тарозуӣ адл биёвезанду зиндони азоб аз ҳиҷоби беруни оранд , ҷонҳо бчнбр гардан расад , забонҳои фасеҳ гунг гардад , узрҳо ҳама ботил шавад , насабҳо бурӣда гардад , падарони ҳама аз фарзандон бигурезанд , чунонк раб алъзаҳ фармуд : явми иФри алмрءи ман أхиаҳу أмаҳу أбиаҳ . Одам ки падар ҳамагонаст фаро пеш ояд ки бори худоё ! одамро бигзор , ва бо фарзандони ту доне ки чаканӣ . Нӯҳ ҳамон гуяд , иброҳӣми ҳамон , Мӯсоу исоу дигари пайғомбарон ҳамон гӯйанд , аз сиёсати растохезу фазаъи қиёмат ҳама билразанд ва бахуд дармонанд ва бо фарзандон напардозанд ва гӯйанд : « нафасии нафасӣ » , худовандо ! моро бурҳон ва бо фарзандон ҳар чаҳ хоҳӣ мекун ,у Мустафои арабӣ ( с ) дар он анҷумани растохез рӯй бар хоки ниҳодау гесуии мишкӣн бар дасти ниҳодау забони раҳмату шафқати бигушода ки : бори худоё ! уммати ман муштии заъифон ва бечорагонанд , тоқати азобу уқоб ту надоранд , бар эшон бибахшоӣ ва раҳмат кун ва бо Муҳамад ҳар чаҳ хоҳӣ кун , бҳкми онкӣ дар азали рафта ки падарон аз фарзандон бигурезанд он рӯз ӯро падар нахонд то азишон нгризнд ва аз баҳри эшон шафоат кунад .

گفته‌اند شفقت او بر امّت از شفقت پدران افزون بود، امّا پدر امّت نخواند او را از بهر آنکه در حکم ازلی رفته و قضاء ربانی و تقدیر الهی سابق شده که روز رستاخیز در آن انجمن کبری و عرصه عظمی که سراپرده قهّاری بزنند و بساط عظمت بگسترانند و ترازوی عدل بیاویزند و زندان عذاب از حجاب بیرون آرند، جانها بچنبر گردن رسد، زبانهای فصیح گنگ گردد، عذرها همه باطل شود، نسبها بریده گردد، پدران همه از فرزندان بگریزند، چنانک ربّ العزّة فرمود: یَوْمَ یَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِیهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبِیهِ. آدم که پدر همگانست فرا پیش آید که بار خدایا! آدم را بگذار، و با فرزندان تو دانی که چکنی. نوح همان گوید، ابراهیم همان، موسی و عیسی و دیگر پیغامبران همان گویند، از سیاست رستاخیز و فزع قیامت همه بلرزند و بخود درمانند و با فرزندان نپردازند و گویند: «نفسی نفسی»، خداوندا! ما را برهان و با فرزندان هر چه خواهی میکن، و مصطفی عربی (ص) در آن انجمن رستاخیز روی بر خاک نهاده و گیسوی مشکین بر دست نهاده و زبان رحمت و شفقت بگشاده که: بار خدایا! امّت من مشتی ضعیفان و بیچارگان‌اند، طاقت عذاب و عقاب تو ندارند، بر ایشان ببخشای و رحمت کن و با محمد هر چه خواهی کن، بحکم آنکه در ازل رفته که پدران از فرزندان بگریزند آن روز او را پدر نخواند تا ازیشان نگریزند و از بهر ایشان شفاعت کند.

Латифае дигари шинав : ӯро падар нахонд ки агар падар будӣ , гувоҳии падари мари писарро қабул накунанд дар шаръ , ва ӯ салавоти аллоҳу саломаи алайҳи фардои қиёмати бъдолти уммат гувоҳӣ хоҳад доду злки қавлаи ъзу ҷл : лткўнўои шуҳадоъи алии анносу икўн алрасул алайкуми шҳидо .

لطیفه‌ای دیگر شنو: او را پدر نخواند که اگر پدر بودی، گواهی پدر مر پسر را قبول نکنند در شرع، و او صلوات اللَّه و سلامه علیه فردای قیامت بعدالت امّت گواهی خواهد داد و ذلک قوله عزّ و جلّ: لِتَکُونُوا شُهَداءَ عَلَی النَّاسِ وَ یَکُونَ الرَّسُولُ عَلَیْکُمْ شَهِیداً.

ё أиҳои аллазӣнаи омнўои азкрўои аллоҳи зкрои ксирои мафҳуми ин оят аз рӯй ишорати даъват халқаст бар муҳаббати ҳақ , зеро ки Мустафои алайҳи алслоаҳу ассаломи фармӯда : « ман аҳби шиӣои аксари зикра » , нишони дӯстии зикр фаровонаст , дӯстӣ нагузорад ки забон аз зикр биёсоед ё дил аз зикр холӣ монад .

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْراً کَثِیراً مفهوم این آیت از روی اشارت دعوت خلق است بر محبّت حقّ، زیرا که مصطفی علیه الصلاة و السلام فرموده: «من احبّ شیئا اکثر ذکره»، نشان دوستی ذکر فراوان است، دوستی نگذارد که زبان از ذکر بیاساید یا دل از ذکر خالی ماند.

Пер тариқат гуфт : зикри дӯсти баҳраи мштоқонст , равшанои дидау давлати ҷон ва ойин ҷаҳонаст , як зарра фузудани бдўстии беҳтар аз ду ҷаҳонаст , як турфаи алъайни инс бо дӯсти хуштар аз ҷонаст , як нафас дар суҳбати дӯст малик ҷовдонаст , азизи он раҳе ки сазоӣ онаст , ин чаҳ кораст ки беном ва бе нишонаст , шуғл раҳеаст ва аз раҳе ниҳонаст , раҳе аз он бетоқату бони ёзонст , ӯ ки толиб онаст , биллоҳ ки дар миёни оташи нозост .

پیر طریقت گفت: ذکر دوست بهره مشتاقانست، روشنایی دیده و دولت جان و آئین جهانست، یک ذرّه فزودن بدوستی بهتر از دو جهانست، یک طرفة العین انس با دوست خوشتر از جانست، یک نفس در صحبت دوست ملک جاودانست، عزیز آن رهی که سزای آنست، این چه کارست که بی‌نام و بی‌نشانست، شغل رهی است و از رهی نهانست، رهی از آن بی‌طاقت و بآن یازانست، او که طالب آنست، باللّه که در میان آتش نازاست.

Тҳитҳми явми илқўнаҳ салом бош то ин дарвеши бдўлти хона абад расад , таъхиру диранг аз пой атф бархезад , абри лутфи борони карами резад , хуршеди висол аз машриқ ёфт тобон шавад , дидау дилу ҷон ҳар се бадваст нигарон шавад .

تَحِیَّتُهُمْ یَوْمَ یَلْقَوْنَهُ سَلامٌ باش تا این درویش بدولت خانه ابد رسد، تأخیر و درنگ از پای عطف برخیزد، ابر لطف باران کرم ریزد، خورشید وصال از مشرق یافت تابان شود، دیده و دل و جان هر سه بدوست نگران شود.

Дар хабараст ки : « тмлأи алأбсори ман алнзри фии виҷҳау иҳдсҳми комаи иҳдси алрҷли ҷлисаҳ » .

در خبر است که: «تملأ الأبصار من النّظر فی وجهه و یحدّثهم کما یحدّث الرّجل جلیسه».

Он дида ки ӯро дид , бмлоҳзаҳи ғайр ӯ кӣ пардозад , ва он ҷон ки бо ӯ суҳбат ёфт , бо обу хок чанд созад . Ху карда дар ҳазрати иззат , мазаллати ҳиҷоб чанд бартобад , волӣ бар шаҳри хеш , дар ғурбати умр чун басари орад .

آن دیده که او را دید، بملاحظه غیر او کی پردازد، و آن جان که با او صحبت یافت، با آب و خاک چند سازد. خو کرده در حضرت عزّت، مذلّت حجاب چند برتابد، والی بر شهر خویش، در غربت عمر چون بسر آرد.

Тҳитҳми явми илқўнаҳи салом ин навохту манзалат ва ин давлат бениҳоят , фардо касеро сазост ки имрӯз аз сифот ҳастӣ худ ҷудост , ҳар чаҳ он сифот худӣаст ҳама бандаст ва ҳар чаҳ бандаст ҳама рангаст ва ҳар чаҳ рангаст дар роҳи ҷавонмардон нангаст .

تَحِیَّتُهُمْ یَوْمَ یَلْقَوْنَهُ سَلامٌ این نواخت و منزلت و این دولت بی‌نهایت، فردا کسی را سزاست که امروز از صفات هستی خود جداست، هر چه آن صفات خودی است همه بند است و هر چه بند است همه رنگ است و هر چه رنگ است در راه جوانمردان ننگ است.

Худро чаҳ нигорӣ эй мискин ? ! худ нигориро қадре нест , худро чаҳ ороӣ ? худ ороиро навое нест : бигзор то «у зинаи фии қлўбкм » бе ту туро ороед , бигзор то иҳбҳму иҳбўнаҳ бе ту турои писандад .

خود را چه نگاری ای مسکین؟! خود نگاری را قدری نیست، خود را چه آرایی؟ خود آرایی را نوایی نیست: بگذار تا «و زیّنه فی قلوبکم» بی‌تو ترا آراید، بگذار تا یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ بی‌تو ترا پسندد.

Пер тариқат гуфт : азу бова нигар на аз худ бова , ки дида бо дидаи вар пешинасту дил бо дӯст нахустинаст , ҳар ки дарин кӯии ҳуҷра Эй дорад донад ки чунинаст , дидори дӯсти ҷонро ойинаст , базли ҷон бар умеди дидор , дар шариъати дӯстӣ дайнаст .

پیر طریقت گفت: ازو باو نگر نه از خود باو، که دیده با دیده‌ور پیشین است و دل با دوست نخستین است، هر که درین کوی حجره‌ای دارد داند که چنین است، دیدار دوست جان را آئین است، بذل جان بر امید دیدار، در شریعت دوستی دین است.

ё أиҳо алнабӣ эй меҳтари олам ! эй Сайиди валади одам ! фахри арабу аҷам ! эй навохтаи лутфи қадам ! эй дар замини мақдам ва дар осмони муҳтарам , меҳтарӣ ки баён ӯ назми ақди наҷот , бурҳон ӯ ҳали ақди мушкилот , гуфтор ӯ маншури съодот , кирдор ӯ дастури каромот , лафз ӯ сармояи мкрмот , лҳз ӯ перояи ҳасанот , алайҳи афзали алслўоту аўФри алтҳёт .

یا أَیُّهَا النَّبِیُّ ای مهتر عالم! ای سیّد ولد آدم! فخر عرب و عجم! ای نواخته لطف قدم! ای در زمین مقدم و در آسمان محترم، مهتری که بیان او نظم عقد نجات، برهان او حلّ عقد مشکلات، گفتار او منشور سعادات، کردار او دستور کرامات، لفظ او سرمایه مکرمات، لحظ او پیرایه حسنات، علیه افضل الصلوات و اوفر التحیّات.

إнои أрслноки болҳқи мо ки дар илоҳяти иктоӣим ва дар аҳадят беҳмтоӣим , дар зоту сифот аз халқи ҷудоӣам , муттасифи бкбрёӣим , холиқи замину смооим , паноҳ ҳар гадоу роҳат ҳар ошноӣим , босрори халқи доноӣим ва бар аъмол ҳама гувоҳем .

إِنَّا أَرْسَلْناکَ بالحق ما که در الهیّت یکتائیم و در احدیّت بی‌همتائیم، در ذات و صفات از خلق جداییم، متّصف بکبریائیم، خالق زمین و سماایم، پناه هر گدا و راحت هر آشنائیم، باسرار خلق دانائیم و بر اعمال همه گواهیم.

أрслноки шоҳдоу мбшроу нзиро туро фиристодем бхлқ то ошноёнро аз лутфи мо хабари диҳӣ ки навохтанӣанд , бегонагонро бими намое ки гудохтанӣанд , дӯстонро бишорати диҳӣ ки сарои саодат аз баҳр эшон меоройанд , душманонро бими диҳӣ ки зиндони дӯзах барои эшон метобанд .

أَرْسَلْناکَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِیراً ترا فرستادیم بخلق تا آشنایان را از لطف ما خبر دهی که نواختنی‌اند، بیگانگان را بیم نمایی که گداختنی‌اند، دوستان را بشارت دهی که سرای سعادت از بهر ایشان می‌آرایند، دشمنان را بیم دهی که زندان دوزخ برای ایشان می‌تابند.

Ва сроҷои мниро эй меҳтар ! офтоби чароғ осмонаст ва ту чароғи заминӣ , офтоби чароғи дунёст , ту чароғи динӣ , офтоби чароғ фалакаст , ту чароғи мулкӣ , офтоби чароғи об ва гуласт , ту чароғи ҷону дилӣ , офтоби чароғ ин ҷаҳонаст , ту чароғи ин ҷаҳон ва он ҷаҳонӣ . эй одам ! ҳар чанд ту сари ҷаридаи асФёиӣу унвони саҳифаи анбиёе , локин бо Муҳамади ҳамроҳӣ чун туоне ? ки дард зада ин хитобӣ ки : аҳбтўои минҳои ҷмиъо ва ӯ дар сури ин сарвараст ки : أсрии бъбдаҳ . эй Нӯҳ ! ҳар чанд ту шайхи уланбиёе ва дар мъҳди набуввати муҷоби алдъоӣӣ , ту тоқати суҳбати Муҳамад чун дорӣ ? ки саросемаи ин захмӣ ки : Флои тсӣлни мо лӣси лак ба илм , ва ӯ даст омӯз ин лутфаст киу лсўФи иътики рбки Фтрзӣ . эй халил ! ҳар чанд ту пешвои миллатӣу тарози ҳалаи хлтӣ , локин бо Муҳамад баробарӣ натавонӣ ки ту дар тўории ин тӯҳматӣ ки : бали фаълаи кбирҳм , ва ӯ дар зумраи ин исматаст ки : лизҳраҳи алии аддӣни калла . эй Мӯсо кулем ! ҳар чанд ту ҳамрози раҳмонӣу мстнъи лутфи яздоне , бо Муҳамади муқовимат чун туоне ? ки ту маҳҷӯри ин зарбатӣ ки : лнтароне ва ӯ махмури ин шарбатаст ки : أи ламтар إлии рбк .

وَ سِراجاً مُنِیراً ای مهتر! آفتاب چراغ آسمان است و تو چراغ زمینی، آفتاب چراغ دنیاست، تو چراغ دینی، آفتاب چراغ فلک است، تو چراغ ملکی، آفتاب چراغ آب و گل است، تو چراغ جان و دلی، آفتاب چراغ این جهانست، تو چراغ این جهان و آن جهانی. ای آدم! هر چند تو سر جریده اصفیایی و عنوان صحیفه انبیایی، لکن با محمد همراهی چون توانی؟ که درد زده این خطابی که: اهْبِطُوا مِنْها جَمِیعاً و او در سور این سرور است که: أَسْری‌ بِعَبْدِهِ. ای نوح! هر چند تو شیخ الانبیایی و در معهد نبوّت مجاب الدّعائی، تو طاقت صحبت محمد چون داری؟ که سراسیمه این زخمی که: فَلا تَسْئَلْنِ ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ، و او دست آموز این لطف است که وَ لَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضی‌. ای خلیل! هر چند تو پیشوای ملّتی و طراز حلّه خلّتی، لکن با محمد برابری نتوانی که تو در تواری این تهمتی که: بَلْ فَعَلَهُ کَبِیرُهُمْ، و او در زمره این عصمت است که: لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ. ای موسی کلیم! هر چند تو همراز رحمانی و مصطنع لطف یزدانی، با محمد مقاومت چون توانی؟ که تو مهجور این ضربتی که: لَنْ تَرانِی و او مخمور این شربت است که: أَ لَمْ تَرَ إِلی‌ رَبِّکَ.

Ва башари алмؤмнини бأни ?лаами ман аллоҳи фузалои кбиро эй Муҳамад ! муъминонро бишорати даҳ ки эшонро бнздик мо навохт некӯасту каромат бениҳояту фазли тамом : доъиро иҷобати васоилро атийят , муҷтаҳидро мъўнт , шокирро зиёдат , мутӣъро мсўбт . Бишорати даҳ эшонро ки чун мегузидам эшонро айб медидам на писандидам то бештар аз ниҳонҳо вари расидами раҳеро ба бе ниёзии худ чунонк буд баргузедам . Бишорати даҳ эшонро ки ончии аввал буд имрӯзи ҳамон , абрӣаст аз бар борон , муъминонро ҷовдон , на фазлро поён , на муҳоборо гарон . Бишорати даҳ ки агар раҳеро ҷурм бисёраст , фазли мавло аз он бешаст ки ҳар коркунандае дар ҳар ҳоли бсзоӣ хешаст . Ин ҳама ки шунидӣ аз фазл , кабӣраст на фазли кабӣр , фазли кабӣри худ ҳоле дигараст ва навохтӣ дигар . Айшии рӯҳонӣ бо сад ҳазор табл наонеу растохези ҷовдонӣ , нафасии бсҳбти омехта , ҷонӣ дар орзӯи овехта , дилӣ бнўр ёфт ғарқ гашта , аз ғарқӣ ки ҳаст , талаб аз ёфт боз намедонад ва аз шуъоъи вуҷӯд иборат наметавонад , дар оташи меҳр май сӯзад ва аз нози боз наме пардозад , бзбони ҳол ҳаме гуяд :

وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ بِأَنَّ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ فَضْلًا کَبِیراً ای محمد! مؤمنان را بشارت ده که ایشان را بنزدیک ما نواخت نیکوست و کرامت بی‌نهایت و فضل تمام: داعی را اجابت وسائل را عطیّت، مجتهد را معونت، شاکر را زیادت، مطیع را مثوبت. بشارت ده ایشان را که چون می‌گزیدم ایشان را عیب می‌دیدم نه پسندیدم تا بیشتر از نهانها ور رسیدم رهی را به بی‌نیازی خود چنانک بود برگزیدم. بشارت ده ایشان را که آنچه اوّل بود امروز همان، ابریست از برّ باران، مؤمنان را جاودان، نه فضل را پایان، نه محابا را گران. بشارت ده که اگر رهی را جرم بسیارست، فضل مولی از آن بیش است که هر کار کننده‌ای در هر حال بسزای خویش است. این همه که شنیدی از فضل، کبیر است نه فضل کبیر، فضل کبیر خود حالی دیگر است و نواختی دیگر. عیشی روحانی با صد هزار طبل نهانی و رستاخیز جاودانی، نفسی بصحبت آمیخته، جانی در آرزو آویخته، دلی بنور یافت غرق گشته، از غرقی که هست، طلب از یافت باز نمی‌داند و از شعاع وجود عبارت نمی‌تواند، در آتش مهر می‌سوزد و از ناز باز نمی‌پردازد، بزبان حال همی گوید: