Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим « бисмии аллоҳ » калимаи ман омни баҳои амни заволи алнъмӣу ҳаззии бнъими алднёу алъқбии ман омни баҳои саъди съодаҳи лои ишқӣу ваҷди маликои лои иблӣу бқии фии алъзу алълӣ

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ «بسم اللَّه» کلمة من آمن بها امن زوال النعمی و حظی بنعیم الدّنیا و العقبی من آمن بها سعد سعادة لا یشقی و وجد ملکا لا یبلی و بقی فی العزّ و العلی‌

Қол алнабӣ ( с ) : « ман рафъи қртосои ман аларзи мактуби фӣаи бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими ғФри аллоҳи ?лаи мо тақаддуми ман занба » ҳар ки порае коғаз ки бирав бисмии аллоҳ навишта бошад аз замин бардорад таъзиму эҳтироми ному сифати аллоҳро дар ани ҳол аз ҳазрати иззат амр ояд бФриштаҳи дасти чапи вай ки қалами афви гирди ҷроӣди ҷароими ваии даракаш ки мо гуноҳони вай ҳар чаҳ то имрӯз кард аз сғоӣру кабоири ҳамаи омрзидим . Дар зимни ин ҳадис ишоратӣаст ва дар маънии ваии бишоратӣ : касе ки номи худованд аз рӯй таъзим бадаст баргирад чунин халъат рифъат меёбад , пас чгўиӣ ? касе ки ин ном бадал баргираду бҷони бипазирад аз рӯй меҳру муҳаббат агар фардои халъат раҳмат ёбаду бъз васлат расад чаҳ аҷаб бошад ? ном худовандӣаст ки ҳукм ӯ бе злли феъл ӯ бе ҳияли сунъ ӯ бе халали хост ӯ бе илали васф ӯ бе мисли муқаддарии лами изл , номи худовандӣ ки атоӣ ӯ аз ?хитои ту беш , вафоӣ ӯ аз ҷафои ту беш , ғуфрон ӯ аз исёни ту пеш , эҳсон ӯ аз куфрони ту беш , неъмат ӯ аз ҳоҷати ту беш , раҳмат ӯ аз маъсияти ту беш . эй худовандӣ ки дар зот бемисолӣ ва дар сифот бе ҳамоне дар ҳукм беаҳтёлӣ ва дар сунъ бе ихтилолии сонеъи боҷалолӣу қодир бар камолии холиқи лами излу лои изолӣ .

قال النّبی (ص): «من رفع قرطاسا من الارض مکتوب فیه بسم اللَّه الرّحمن الرّحیم غفر اللَّه له ما تقدم من ذنبه» هر که پاره‌ای کاغذ که برو بسم اللَّه نوشته باشد از زمین بردارد تعظیم و احترام نام و صفت اللَّه را در ان حال از حضرت عزت امر آید بفریشته دست چپ وی که قلم عفو گرد جرائد جرائم وی درکش که ما گناهان وی هر چه تا امروز کرد از صغائر و کبائر همه آمرزیدیم. در ضمن این حدیث اشارتی است و در معنی وی بشارتی: کسی که نام خداوند از روی تعظیم بدست برگیرد چنین خلعت رفعت می‌یابد، پس چگویی؟ کسی که این نام بدل برگیرد و بجان بپذیرد از روی مهر و محبّت اگر فردا خلعت رحمت یابد و بعزّ وصلت رسد چه عجب باشد؟ نام خداوندی است که حکم او بی‌زلل فعل او بی‌حیل صنع او بی‌خلل خواست او بی‌علل وصف او بی‌مثل مقدرّی لم یزل، نام خداوندی که عطای او از خطای تو بیش، وفای او از جفای تو بیش، غفران او از عصیان تو پیش، احسان او از کفران تو بیش، نعمت او از حاجت تو بیش، رحمت او از معصیت تو بیش. ای خداوندی که در ذات بی‌مثالی و در صفات بی‌همانی در حکم بی‌احتیالی و در صنع بی‌اختلالی صانع باجلالی و قادر بر کمالی خالق لم یزل و لا یزالی.

« алҳмди ллаҳи фотири алсмоўоту алأрз » алҳмди ллаҳи алзии ҳўи лии ҳўи алҳмди алзии ҳамдат ба нафасии лоҳмдкм . Ҳамдӣ ки маро шояд он ҳамдаст ки аз мо ояд на он ки аз ту ояд .

«الْحَمْدُ لِلَّهِ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» الحمد للَّه الّذی هو لی هو الحمد الذی حمدت به نفسی لاحمدکم. حمدی که مرا شاید آن حمد است که از ما آید نه آن که از تو آید.

Аз обу хок чаҳ ояд ки ҷалоли иззату ҷамоли самадяти маро шояд ? наъти ҳдсонро бқдм чаҳ роҳаст расми фонии баҳақи боқӣ кӣ расад ? лами икни сами кон , ҳамди лами излу лои изол чун тавонад ? эй одамии ҳамди ту маълуласт бтқозои афву мағфират , маълул кӣ буд шоистаи ҳазрати ҷалоли иззат , ҷалолиро ки муназзаҳаст аз илалу муқаддас аз халали ҳамдӣ бояд ҳақиқат ва он ҷузи ҳамди ман ки худовандам нест ки ман ҳақаму сифоти ман ҳақиқат , абдӣ акнӯн ман бсзои худ ҳамд оварадам ту низ бсзои худ бар ҳади имкони худ ҳамд ман биор то он муҷози ту бикрами худ табаъи ҳақиқати гардонаму ҳукмаши ҳукми ҳақиқати нуҳум , эй дӯсти ман агар ту омини гӯйӣ ва он гуфт ту бо омини гуфтан мувофиқ уфтад гноҳонт мебиёмурзам , пас чун ҳамди ман гӯйӣу ҳамди ту бо ҳамди ман мувофиқ ояд кадом ва ҳам эҳтимол кунад ва дар кадом хотир гунҷад он навохту халъат ки туро арзонӣ дорам , бишинав то ин суханро бнзирии муаййиди гардонам : раб алъзаҳ фармуд : шаҳди аллоҳи أнаҳи лои إлаҳи إлои ҳўи пеш аз он ки туро шаҳодат фармуд худ шаҳодат оварад аз баҳри он ки шаҳодати ту маълуласт бтқозои анҷози въди биҳишту эҳтироз аз ваъиди дӯзах ва низ шаҳодати ту вақтеасту сифот ӯ ҷли ҷалолаи азалӣу сармадӣ ва вақте ҳаргизи сазоӣ азалӣ набошад , пас худ шаҳодат овараду шаҳодати ваии азалӣ то чун биорӣ вақте табаъ азалӣ гардаду ҳукмаши ҳукм азалӣ шаваду турои бҳкми табаъияти савоб абадӣ диҳад .

از آب و خاک چه آید که جلال عزّت و جمال صمدیّت مرا شاید؟ نعت حدثان را بقدم چه راهست رسم فانی بحق باقی کی رسد؟ لم یکن ثم کان، حمد لم یزل و لا یزال چون تواند؟ ای آدمی حمد تو معلول است بتقاضای عفو و مغفرت، معلول کی بود شایسته حضرت جلال عزّت، جلالی را که منزّه است از علل و مقدس از خلل حمدی باید حقیقت و آن جز حمد من که خداوندم نیست که من حق‌ام و صفات من حقیقت، عبدی اکنون من بسزای خود حمد آوردم تو نیز بسزای خود بر حدّ امکان خود حمد من بیار تا آن مجاز تو بکرم خود تبع حقیقت گردانم و حکمش حکم حقیقت نهم، ای دوست من اگر تو آمین گویی و آن گفت تو با آمین گفتن موافق افتد گناهانت می‌بیامرزم، پس چون حمد من گویی و حمد تو با حمد من موافق آید کدام و هم احتمال کند و در کدام خاطر گنجد آن نواخت و خلعت که ترا ارزانی دارم، بشنو تا این سخن را بنظیری مؤیّد گردانم: رب العزة فرمود: شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ پیش از آن که ترا شهادت فرمود خود شهادت آورد از بهر آن که شهادت تو معلول است بتقاضای انجاز وعد بهشت و احتراز از وعید دوزخ و نیز شهادت تو وقتی است و صفات او جل جلاله ازلی و سرمدی و وقتی هرگز سزای ازلی نباشد، پس خود شهادت آورد و شهادت وی ازلی تا چون بیاری وقتی تبع ازلی گردد و حکمش حکم ازلی شود و ترا بحکم تبعیّت ثواب ابدی دهد.

« ҷоъили алмлоӣкаҳи рслои أўлии أҷнҳаҳи мусанноу слосу рбоъ » търФи илои алъбоди боФъолаҳу нудбаами илои алоътбори баҳои Фмнҳои мо иълмўни злки муъоинаи колсмоءу аларзу ғайриҳумоу минҳои мо сиблати исботаи алхбру алнқли лои нълмаҳи болзрўраҳу лои бадалели алъқл Фолмлоӣкаҳ манеҳу лои ттҳққи кайфӣаи сўртҳму аҷнҳтҳму анҳми Киеви итирўни боҷнҳтҳми алслосу алорбъи локини алии алҷмлаҳи лаълами камоли қудратау сидқи клмтаҳ , ҳар чанд ки Фариштагони муқаррабони даргоҳ иззатанду товусони ҳазрати илоҳят дар ҳуҷби ҳайбати бдоштаҳу камари инқиёд бар миёни бастау сар бар хати фармони ниҳода ки « лои иъсўни аллоҳи мо أмрҳму иФълўни мо иؤмрўн » ҷое дигар фармуд : « бали ибоди мкрмўн » бо ин манзалату мартабати хокёни муъминону солеҳони фарзанди одам бар эшон шараф доранду афзӯнӣ , набинӣ ки Мустафои алайҳи алслоаҳ ва ассалом фармуд : « алмؤмни акрами алии аллоҳи ман алмлоӣкаҳи аллазӣнаи ъндаҳ »у қолати ъоӣшаҳ : қиллат ё расӯли аллоҳи ман акрами алхлқи алии аллоҳ ? қол : ё ъоӣшаҳ аммо тқрӣин « إни аллазӣнаи омнўоу ъмлўои алсолҳоти أўлӣки ҳам хайри албриаҳ » .

«جاعِلِ الْمَلائِکَةِ رُسُلًا أُولِی أَجْنِحَةٍ مَثْنی‌ وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ» تعرّف الی العباد بافعاله و ندبهم الی الاعتبار بها فمنها ما یعلمون ذلک معاینة کالسّماء و الارض و غیرهما و منها ما سبیل اثباته الخبر و النّقل لا نعلمه بالضّرورة و لا بدلیل العقل فالملائکة منه و لا تتحقّق کیفیّة صورتهم و اجنحتهم و انّهم کیف یطیرون باجنحتهم الثلاث و الاربع لکن علی الجملة لعلم کمال قدرته و صدق کلمته، هر چند که فرشتگان مقرّبان درگاه عزّت‌اند و طاووسان حضرت الهیّت در حجب هیبت بداشته و کمر انقیاد بر میان بسته و سر بر خط فرمان نهاده که «لا یَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ یَفْعَلُونَ ما یُؤْمَرُونَ» جایی دیگر فرمود: «بَلْ عِبادٌ مُکْرَمُونَ» با این منزلت و مرتبت خاکیان مؤمنان و صالحان فرزند آدم بر ایشان شرف دارند و افزونی، نبینی که مصطفی علیه الصلاة و السلام فرمود: «المؤمن اکرم علی اللَّه من الملائکة الّذین عنده» و قالت عائشة: قلت یا رسول اللَّه من اکرم الخلق علی اللَّه؟ قال: یا عائشة اما تقرئین «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ».

Ва рӯй ани алмлоӣкаҳи қолат : ё рбнои анки аътит банӣ одами алднёи иأклўни минҳоу итмтъўну лами тътнои Фоътнои алохраҳи Фқол :у иззатии лои аҷъли солеҳи зуррияи ман хилқати бедии кмни қиллат ?ла кун факон

و روی انّ الملائکة قالت: یا ربّنا انّک اعطیت بنی آدم الدّنیا یأکلون منها و یتمتعون و لم تعطنا فاعطنا الآخرة فقال: و عزّتی لا اجعل صالح ذریّة من خلقت بیدی کمن قلت له کن فکان‌

Ва қол ( с ) : « ани алмؤмни иърФи фии алсмоءи комаи иърФи алрҷли аҳлау валадау анаи акрами алии аллоҳи ман малики муқарраб » .

و قال (ص): «انّ المؤمن یعرف فی السماء کما یعرف الرجل اهله و ولده و انّه اکرم علی اللَّه من ملک مقرّب».

Дар осори биоранд ки дар бадви офариниш , одам ки раби алъзаҳи нашри бисоти ту қӣри одамроу тамҳиди қоидаи исмат ӯро бо Фриштгони ин хитоб кард ки إнии ҷоъили фии алأрзи Халифаи эшон бтриқ астхбор гуфтанд : « أи тҷъли фӣҳо ман иФсди фӣҳо »у раби алъзаҳи эшонро ҷавоб дод ки إнии أълми мо лои тълмўни эшон аз он гуфт пушаймон шуданду бтзръ дар омаданд ва дар талаби ризоӣ ҳақ кӯшиданд гуфтанд : алҳно насамъ хтобку нхоФи ъқобку нтиъи ман атоъки Форзи ъно худовандо самъи мо фидои хитоби қадими туу ниҳоди мо фидои қаҳру итоби ту ибодату тақдиси мо нисори иқдоми вафодорони даргоҳи ту мурод мо онаст ки ҳазрати ризои ту бмнти азалии моро қабул кунад . Хитоб омад : ки ризоӣ модаронаст ки шумо ки киром муқаррабонед гирди арши мо тавоф мекунеду ҷинояти нокардаи зрити одамро ки ҳануз дар ктм адаманд истиғфор мекунед , инаст ки раб Алъоламин фармуд :у алмлоӣкаҳи исбҳўни бҳмди рбҳму истғФрўни лмни фии алأрз ва шумо ки нқбоӣ ҳуҷбед барои исёни аҳли ғифлатро аз зрит одам мегарӣед то бсбб гиристан шумо маосии эшон бмғФрт бапушем ,у фии злки мо рӯй ан алнабӣ ( с ) : қол : « лмои асрӣ бе илои алсмоءи самъати дўёи Фқлти мо ҳозо ё Ҷабраил ? қоли ҳозои бкоءи алкрўбиини алии аҳли алзнўби ман амтк »

در آثار بیارند که در بدو آفرینش، آدم که ربّ العزة نشر بساط توقیر آدم را و تمهید قاعده عصمت او را با فریشتگان این خطاب کرد که إِنِّی جاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلِیفَةً ایشان بطریق استخبار گفتند: «أَ تَجْعَلُ فِیها مَنْ یُفْسِدُ فِیها» و رب العزّة ایشان را جواب داد که إِنِّی أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ ایشان از آن گفت پشیمان شدند و بتضرع در آمدند و در طلب رضای حقّ کوشیدند گفتند: الهنا نسمع خطابک و نخاف عقابک و نطیع من اطاعک فارض عنّا خداوندا سمع ما فدای خطاب قدیم تو و نهاد ما فدای قهر و عتاب تو عبادت و تقدیس ما نثار اقدام وفاداران درگاه تو مراد ما آنست که حضرت رضای تو بمنّت ازلی ما را قبول کند. خطاب آمد: که رضای ما در آن است که شما که کرام مقربان‌اید گرد عرش ما طواف میکنید و جنایت ناکرده ذرّیت آدم را که هنوز در کتم عدم‌اند استغفار میکنید، اینست که ربّ العالمین فرمود: وَ الْمَلائِکَةُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ یَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِی الْأَرْضِ و شما که نقبای حجب‌اید برای عصیان اهل غفلت را از ذرّیت آدم می‌گریید تا بسبب گریستن شما معاصی ایشان بمغفرت بپوشیم، و فی ذلک ما روی انّ النّبی (ص): قال: «لمّا اسری بی الی السّماء سمعت دویّا فقلت ما هذا یا جبرئیل؟ قال هذا بکاء الکرّوبیّین علی اهل الذّنوب من امّتک»

« язиди фии алхлқи мо ишоء » қавли аҳл таҳқиқ онаст ки муроди бойен улувва ҳимматаст ҳиммати олӣ касеро диҳад ки худ хоҳад , асҳоби ҳиммат сеанд : якеро ҳиммати дунёсти ғояти умеди ваии ону қутби Осиёи саъии ваии ону фии алхбр : « ман асбҳу алднёи Акбари ҳамаи Флиси ман аллоҳу алзми қалбаи арбъи хисоли ҳумои лои инқтъи анҳу абадану шғлои ло итФрҷ манеҳ абадану фуқарои лои иблғи Ганаа абадану имлои лои иблғи мунтаҳоа абадан » .

«یَزِیدُ فِی الْخَلْقِ ما یَشاءُ» قول اهل تحقیق آنست که مراد باین علوّ همّت است همت عالی کسی را دهد که خود خواهد، اصحاب همت سه‌اند: یکی را همت دنیاست غایت امید وی آن و قطب آسیای سعی وی آن و فی الخبر: «من اصبح و الدّنیا اکبر همّه فلیس من اللَّه و الزم قلبه اربع خصال همّا لا ینقطع عنه ابدا و شغلا لا یتفرّج منه ابدا و فقرا لا یبلغ غناه ابدا و املا لا یبلغ منتهاه ابدا».

Шаби миъроҷи Мустафои алайҳи алслоаҳу ассаломи шахсеро дид бар сӯрати арӯсӣ ороста гуфт эй Ҷабраили ин шахс кист ? гуфт дунёст ки худро дар дидаи дун ҳаматон меороеду уммати ту аз ҳафтод ҳазор яке буд ки ҷони худро аз ишқи ҷамол ӯ дар талаби худои бози хирад . Ва касеро ки ҳиммат ӯ ҳамаи дунё буд азуи буи қтиът ояду науз биллоҳ манеҳ , дайгариро ҳиммати вай то бъқбӣ расад боғу бустону Наими алвони ҳуру қусӯру валадону хайроти ҳисон бар дили ваии ҳама он гузараду рӯзгори ваии нишон он дорад ин ҳол муздураст дар банди подоши монда аз ҳақоиқи мукошифоту хилвати муноҷоти бозмонда .

شب معراج مصطفی علیه الصلاة و السلام شخصی را دید بر صورت عروسی آراسته گفت ای جبرئیل این شخص کیست؟ گفت دنیاست که خود را در دیده دون همتان می‌آراید و امّت تو از هفتاد هزار یکی بود که جان خود را از عشق جمال او در طلب خدا باز خرد. و کسی را که همّت او همه دنیا بود ازو بوی قطیعت آید و نعوذ باللّه منه، دیگری را همّت وی تا بعقبی رسد باغ و بستان و نعیم الوان حور و قصور و ولدان و خیرات حسان بر دل وی همه آن گذرد و روزگار وی نشان آن دارد این حال مزدورست در بند پاداش مانده از حقایق مکاشفات و خلوت مناجات بازمانده.

Сдигр мард онаст ки ҳимматӣ олӣ дорад дар дили розӣ наоне дорад дил ӯ асири меҳру ҷон ӯ ғарқаи аён на аз дунё хабар дорад на аз уқбои нишони бзбони ҳайрат ҳаме гуяд : эй ягонаи якто аз азал то ҷовдон эй воҳиду ваҳид дар ном ва дар нишони зинда мон кун бзндгонии дӯстони бъини ҷамъи мони зиндаи дори бнўри қурби ободон дугонагӣ баргир аз миён ва бар мақоми тавҳидмони фурӯди ор бо муқаррабон .

سدیگر مرد آنست که همتی عالی دارد در دل رازی نهانی دارد دل او اسیر مهر و جان او غرقه عیان نه از دنیا خبر دارد نه از عقبی نشان بزبان حیرت همی گوید: ای یگانه یکتا از ازل تا جاودان ای واحد و وحید در نام و در نشان زنده‌مان کن بزندگانی دوستان بعین جمع‌مان زنده‌دار بنور قرب آبادان دوگانگی برگیر از میان و بر مقام توحیدمان فرود آر با مقرّبان.

« мо иФтҳи аллоҳи ллноси ман раҳма » аз рӯй фаҳми бзбони тариқати ин оят ишоратаст бФтўҳи аҳли имону маърифат , футуҳ номӣаст онро ки аз ғайби ноҷуста ва нохоста ояд ва он ду қисмаст яке аз он воридоти ризқ ва айшаст номатлӯбу номктсби дигари қисми илм ладуннӣ аст ноомӯхта бо шариъат мувофиқ ношунида ва бо дили ошно .

«ما یَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ» از روی فهم بزبان طریقت این آیت اشارت است بفتوح اهل ایمان و معرفت، فتوح نامی است آن را که از غیب ناجسته و ناخواسته آید و آن دو قسم است یکی از آن واردات رزق و عیش است نامطلوب و نامکتسب دیگر قسم علم لدّنی است ناآموخته با شریعت موافق ناشنیده و با دل آشنا.

Пер тариқат гуфт : оҳ ! азин илм ноомӯхта гоҳ дар он ғарқаму гоҳи сӯхтаи гӯяндаи азин боб дарёст гоҳ дар маду гоҳ дар ҷзр чун дар мақоми инбисот буд олам аз сФўт пар кунад чун дар мақоми ҳайбат буд олам аз башарият пар кунад . Ва ҳам аз абвоб футуҳаст хоби некӯу дуои некону қабули дилҳо ,у фии алхбр : « ани аллоҳи азои аҳби ъбдои аҳбаҳи аҳли алсмоўоту аларзу иўзъи ?лаи алқбўли фии аларз »

پیر طریقت گفت: آه! ازین علم ناآموخته گاه در آن غرقم و گاه سوخته گوینده ازین باب دریاست گاه در مدّ و گاه در جزر چون در مقام انبساط بود عالم از صفوت پر کند چون در مقام هیبت بود عالم از بشریّت پر کند. و هم از ابواب فتوح است خواب نیکو و دعای نیکان و قبول دلها، و فی الخبر: «انّ اللَّه اذا احبّ عبدا احبه اهل السماوات و الارض و یوضع له القبول فی الارض»