« бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим » исми азизи аътрФти алмаъорифи болқсўри ани идрока , исми ҷалили тқнъти олълум хҷлои ман алтмъи фии аҳоттаҳ , исми Карими сғрти алҳавоъиҷи ани соҳаи ҷўдаҳ , исми раҳими талошати Қатароти зулоти ибодаи фии талотуми амвоҷи раҳматаи баном ӯ ки вуҷӯди мо бъноит ӯу суҷуди мо бҳдоит ӯ , баном ӯ ки салоҳи мо бўлоит ӯу фалоҳи мо бръоит ӯ , баном ӯ ки ҳаёаи мо бнъмт ӯ ва наҷоҳ мо брҳмт ӯ , худовандӣ ки аз ӯ басар на , ва аз даргоҳ ӯ гузар на , бо эҳсон ӯ исёнро хатар на , бо аноят ӯ ҷиноятро асар на , бар осӣону муфлисон аз ӯ раҳимтару Каримтар на . эй худовандӣ ки дар илоҳяти яктое ва дар аҳадят беҳамтоӣ , дар зоту сифот аз халқи ҷудоӣ , муттасифи бълоиӣ , муттаҳиди бкбрёиӣ , моя ҳар бенавоӣ , паноҳ ҳар гадоӣ , ҳамаро худоӣ то дӯсти кроӣӣ .

«بسم اللَّه الرّحمن الرّحیم» اسم عزیز اعترفت المعارف بالقصور عن ادراکه، اسم جلیل تقنّعت العلوم خجلا من الطمع فی احاطته، اسم کریم صغرت الحوائج عن ساحة جوده، اسم رحیم تلاشت قطرات زلات عباده فی تلاطم امواج رحمته بنام او که وجود ما بعنایت او و سجود ما بهدایت او، بنام او که صلاح ما بولایت او و فلاح ما برعایت او، بنام او که حیاة ما بنعمت او و نجاة ما برحمت او، خداوندی که از او بسر نه، و از درگاه او گذر نه، با احسان او عصیان را خطر نه، با عنایت او جنایت را اثر نه، بر عاصیان و مفلسان از او رحیم‌تر و کریم‌تر نه. ای خداوندی که در الهیت یکتایی و در احدیت بی‌همتایی، در ذات و صفات از خلق جدایی، متصف بعلایی، متحد بکبریایی، مایه هر بینوایی، پناه هر گدایی، همه را خدایی تا دوست کرائی.

Қавлаи таъолӣ « с » мифтоҳи исмаи алсмду алсмди алзии тақаддуси ани иҳотаи илми алмхлўқ бау тнзаҳи ани вуқуфи алмаъорифи алайҳи миФрмоид : ман самадам ки ҳамаро бмн ниёзасту марои бкс ниёз нест , аҳадам ки марои шарик ва анбоз нест , ҷабборам ки касро дар висоли ман ранг нест молик алмаликам ҳар чаҳ кунам касро Зуҳраи эътироз ва рӯй ҷанг нест .

قوله تعالی «ص» مفتاح اسمه الصّمد و الصّمد الّذی تقدّس عن احاطة علم المخلوق به و تنزّه عن وقوف المعارف علیه میفرماید: من صمدم که همه را بمن نیازست و مرا بکس نیاز نیست، احدم که مرا شریک و انباز نیست، جبارم که کس را در وصال من رنگ نیست مالک الملک‌ام هر چه کنم کس را زهره اعتراض و روی جنگ نیست.

Бӯи алҳсн хрқонӣ гуфт : дилҳои садиқони бтиғи қаҳр пора карду ҷигарҳошон дар интизор об гардонид ва худро бкси надод , обу хокро он муҳаррамят аз куҷо омад ки ҳадиси висоли лами излу ло изол кунад , наъти ҳдсонро бқдм чаҳ роҳаст , набӯд пас буд пас набӯдро бҳзрти ҷалоли зии алҷлол чаҳ идрокаст , накӯ гуфт он ҷавонмард ки :

بو الحسن خرقانی گفت: دلهای صدیقان بتیغ قهر پاره کرد و جگرهاشان در انتظار آب گردانید و خود را بکس نداد، آب و خاک را آن محرمیت از کجا آمد که حدیث وصال لم یزل و لا یزال کند، نعت حدثان را بقدم چه راهست، نبود پس بود پس نبود را بحضرت جلال ذی الجلال چه ادراک است، نکو گفت آن جوانمرد که:

Гуфтаанд : ҳақи ҷли ҷалола самадасту маънии он ки бандагони ҳоҷатҳо бадв бурдоранд ва шуғлҳо яксар бадв тафвиз кунанду хештанро бадв супоранд ва ӯ ҷли ҷалола бо бе ниёзии худ бнёзи ҳама назар кунаду шуғли ҳама кифоят кунад , бандаи муъмини муваҳҳид чун ин эътиқод кард ҷузи даргоҳ ӯ паноҳ насозаду об рӯй худ бар дар ҳар ҳақирӣ фақирӣ наризад ва донад ки : истиғосаи алмхлўқи ман алмхлўқи костғосаҳи алмсҷўни ман алмсҷўни фарёд хостани махлуқ бар даргоҳи махлуқ ҳамчун фарёд хостан зиндонӣаст бзндонӣ . Дар осори биоранд ки фардои қиёмат мард бошад азин уммат ки зуннорҳои фаровон аз намебоз кунанд , зуннор дил мегӯям на зуннори зоҳир , ҳар крои дил дар халқ баста шавад , зуннорӣ бар миёни дилаш баста шавад . эй ҷавонмард ! мураккаби тезтар аз мураккаби Муҳамад арабӣ набӯд ва майдонӣ фарохтар аз майдон ӯ набошад , осмону заминро хоки қадам ӯ карданд , рӯҳи аллоҳро фарроши вор бар ҳошияи бисоти давлат ӯ бдоштнд , рӯҳи алқудсро ғошияи салтанат ӯ бар дӯш ниҳоданд бо ин ҳишмату мартабат ӯро гуфтанд : эй Муҳамади кӯси аҷзи худ фурӯи кӯб ва бигӯ « лои أмлки лнФсии зроу лои нФъо » бадасти мо ҳичиз несту нафъу зри бандагони ҷузи бҳкму тақдир илоҳӣ нест , то дӯстонро маълум гардад ки шарбати тавҳиди мизоҷ башарият напазирад « ман кони иъбди мҳмдои ?фони мҳмдои қади мот ва ман кони иъбди аллоҳи ?фонаи ҳии лои имўт » ва гуфтаанд : « с » қисмаст бсФои маваддати дӯстон ӯ , чаҳ азиз касе ва чаҳ бузургвори бандае буд ки раби алъзаҳи бсФои маваддати ваии савганд ёд кунад , ин сӯхтаи дилии шикастаи тании муфлиси рангӣ ки ҳамаи тўонгриҳои олами ғуломи як зарраи ифлоси вай буд , ҳамаи тоъоти мутӣъону ҳасаноти муқаррабони фидои як лаҳзаи сӯзи муфлисии вай буд , дар бар ҷигар об надорад ва дар хона соз надорад , дилӣ дорад сӯхтау кори дунёи носохта ӯро чаҳ зиён , ки дар боғи қурбати тахти бахт вай мениҳанду ҷалоли аҳадяти бсФои муҳаббати ваии савганд ёд мекунад ки : « с » .

گفته‌اند: حق جل جلاله صمد است و معنی آن که بندگان حاجتها بدو بردارند و شغلها یکسر بدو تفویض کنند و خویشتن را بدو سپارند و او جل جلاله با بی‌نیازی خود بنیاز همه نظر کند و شغل همه کفایت کند، بنده مؤمن موحد چون این اعتقاد کرد جز درگاه او پناه نسازد و آب روی خود بر در هر حقیری فقیری نریزد و داند که: استغاثة المخلوق من المخلوق کاستغاثة المسجون من المسجون فریاد خواستن مخلوق بر درگاه مخلوق همچون فریاد خواستن زندانی است بزندانی. در آثار بیارند که فردای قیامت مرد باشد ازین امت که زنارهای فراوان از میانش باز کنند، زنار دل میگویم نه زنار ظاهر، هر کرا دل در خلق بسته شود، زناری بر میان دلش بسته شود. ای جوانمرد! مرکب تیزتر از مرکب محمد عربی نبود و میدانی فراخ‌تر از میدان او نباشد، آسمان و زمین را خاک قدم او کردند، روح اللَّه را فرّاش وار بر حاشیه بساط دولت او بداشتند، روح القدس را غاشیه سلطنت او بر دوش نهادند با این حشمت و مرتبت او را گفتند: ای محمد کوس عجز خود فرو کوب و بگو «لا أَمْلِکُ لِنَفْسِی ضَرًّا وَ لا نَفْعاً» بدست ما هیچیز نیست و نفع و ضرّ بندگان جز بحکم و تقدیر الهی نیست، تا دوستان را معلوم گردد که شربت توحید مزاج بشریت نپذیرد «من کان یعبد محمدا فانّ محمدا قد مات و من کان یعبد اللَّه فانه حیّ لا یموت» و گفته‌اند: «ص» قسم است بصفای مودت دوستان او، چه عزیز کسی و چه بزرگوار بنده‌ای بود که رب العزة بصفای مودت وی سوگند یاد کند، این سوخته دلی شکسته تنی مفلس رنگی که همه توانگریهای عالم غلام یک ذره افلاس وی بود، همه طاعات مطیعان و حسنات مقربان فدای یک لحظه سوز مفلسی وی بود، در بر جگر آب ندارد و در خانه ساز ندارد، دلی دارد سوخته و کار دنیا ناساخته او را چه زیان، که در باغ قربت تخت بخت وی می‌نهند و جلال احدیت بصفای محبت وی سوگند یاد میکند که: «ص».

Абди аллоҳи бастӣ аз кбори машойих буд , дар бадви иродат чун ин ҳадис ӯро дар пазируфти қибола ҳо дошт бар мардумон бимол фаровони ҳама боишон боз доду змти ҳама барӣ кард он гуҳ ӯро андеша Макка афтод , бо пер машварат кард ва аз ӯ тадбири хости абди аллоҳи бастӣ чун андешаи Макка бо пер гуфт , пер гуфт : нек омад нигар ки азин нафас омн набошӣ . Абди аллоҳи ин насиҳат бар дили нигошт , қадами фурӯи ниҳод ва аз хона худ бирафт то ба Кӯфа расед , нафаси ваии орзӯии моҳӣ ҳалол кард то бо нафаси худ аҳди баст ки агар ин мурод барорам то ба Маккаи ҳеҷ орзӯӣ дигар накунӣ , дар Кӯфаи хросӣ буд , мардӣ онҷо нишаста бо вай гуфт : ин сутур ба чанд дорӣ ? гуфт : бчндин , гуфт : мардумӣ кун ва ин сутури як имрӯзи беруни ору марои биҷои вай дар банд , бики дирами сими хештанро бмзд дод , дар хрос шуду кор сутурон кард , дармеи бастаду нону моҳии харид ва бихӯрад , он гуҳ бо нафас худ гуфт : ҳар орзӯ ки туро падед ояд як рӯзат дар хрос бояд буд то он орзӯ бтў расад . эй ҷавонмард ! ҳамаи олати иститоат дар кор бояд кард то аҷз падед ояд , чун аҷз падед омад ҳамаи корҳо худ рӯй бтў наад ки : « алъҷзи ани дараки алодроки идрок » .

عبد اللَّه بستی از کبار مشایخ بود، در بدو ارادت چون این حدیث او را در پذیرفت قباله‌ها داشت بر مردمان بمال فراوان همه بایشان باز داد و ذمت همه بری کرد آن گه او را اندیشه مکه افتاد، با پیر مشورت کرد و از او تدبیر خواست عبد اللَّه بستی چون اندیشه مکه با پیر گفت، پیر گفت: نیک آمد نگر که ازین نفس آمن نباشی. عبد اللَّه این نصیحت بر دل نگاشت، قدم فرو نهاد و از خانه خود برفت تا به کوفه رسید، نفس وی آرزوی ماهی حلال کرد تا با نفس خود عهد بست که اگر این مراد برآرم تا به مکه هیچ آرزوی دیگر نکنی، در کوفه خراسی بود، مردی آنجا نشسته با وی گفت: این ستور به چند داری؟ گفت: بچندین، گفت: مردمی کن و این ستور یک امروز بیرون آر و مرا بجای وی در بند، بیک درم سیم خویشتن را بمزد داد، در خراس شد و کار ستوران کرد، درمی بستد و نان و ماهی خرید و بخورد، آن گه با نفس خود گفت: هر آرزو که ترا پدید آید یک روزت در خراس باید بود تا آن آرزو بتو رسد. ای جوانمرد! همه آلت استطاعت در کار باید کرد تا عجز پدید آید، چون عجز پدید آمد همه کارها خود روی بتو نهد که: «العجز عن درک الادراک ادراک».

Пер тариқат гуфт : оҳ ! аз дӯстӣ ки ҳамаи гирди балои ангезад , об аз чашмаи чашми резад , оташӣаст ки ҷону дили сӯзад , муъаллимӣаст ки ҳамаи бало ва ҷавр омӯзад , аз куштани ошиқон ҳамвора даст дар хӯн дорад , аз барои онкии ҳуҷра аз кӯии офият берун дорад , ҳар ҷо ки нузул кунад ҷон хоҳад бнзўл , то офият дар сар бало шаваду фароғат дар сари шуғл .

پیر طریقت گفت: آه! از دوستی که همه گرد بلا انگیزد، آب از چشمه چشم ریزد، آتشی است که جان و دل سوزد، معلمی است که همه بلا و جور آموزد، از کشتن عاشقان همواره دست در خون دارد، از برای آنکه حجره از کوی عافیت بیرون دارد، هر جا که نزول کند جان خواهد بنزول، تا عافیت در سر بلا شود و فراغت در سر شغل.

«у ъҷбўои أни ҷоءҳм мунзар манеҳам أи أнзли алайҳи аззикри ман бинно » куффори Маккароу снодиди Қурайшро шигифт омад ки кӯси давлати набуввату рисолат бар даргоҳи меҳтари олам фурӯ кӯфтанд аз сари сбксорӣу тиш худ гуфтанд : чунаст ин ки аз ҳамаи олами кулоҳи набуввату афсари рисолат бар сари ятеми бӯ толиб ниҳоданд ! он шӯрбахтону бадбахтон ва бдрўзон надонистанд ки онро ки анояти қадаму алтофи карам дар пешгоҳи давлат дайн бинишонад , агар оламёни хилоф он хоҳанд ҷузи хибти насиб эшон набӯд , ва онро ки сиёсату стўти иззат аз бисот дайн бияфканад , агар ҷаҳонёни зид он хоҳанд ҷузи ҷаҳолати сифат эшон набӯд , эй муштии ҷоҳилони биҳрмти худро чаҳ ишва диҳед дар кори ин меҳтари олам ? нмидонид ки боргоҳи ъзу рифъат бар даргоҳ ӯст , ин олами фонӣ назаргоҳ ӯст ва он олами боқии ҷилва гоҳ ӯст , дарин олами суннат ҷамоат ӯст , дар ани олами тўқиъ шафоат ӯст , аммо дидаи шумо мудаббирони дида тӯҳмат олудаст кӯҳли иқболи азал бадв нарасида ,у ҷамолу камоли ин меҳтар бидида Эй битавон дид ки равшан карда субҳи қабули азал буд ва серума кашида кӯҳли нури ҳақ буд .

«وَ عَجِبُوا أَنْ جاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ أَ أُنْزِلَ عَلَیْهِ الذِّکْرُ مِنْ بَیْنِنا» کفار مکه را و صنادید قریش را شگفت آمد که کوس دولت نبوّت و رسالت بر درگاه مهتر عالم فرو کوفتند از سر سبکساری و طیش خود گفتند: چونست این که از همه عالم کلاه نبوّت و افسر رسالت بر سر یتیم بو طالب نهادند! آن شوربختان و بدبختان و بدروزان ندانستند که آن را که عنایت قدم و الطاف کرم در پیشگاه دولت دین بنشاند، اگر عالمیان خلاف آن خواهند جز خیبت نصیب ایشان نبود، و آن را که سیاست و سطوت عزّت از بساط دین بیفکند، اگر جهانیان ضدّ آن خواهند جز جهالت صفت ایشان نبود، ای مشتی جاهلان بیحرمت خود را چه عشوه دهید در کار این مهتر عالم؟ نمیدانید که بارگاه عزّ و رفعت بر درگاه اوست، این عالم فانی نظرگاه اوست و آن عالم باقی جلوه‌گاه اوست، درین عالم سنّت جماعت اوست، در ان عالم توقیع شفاعت اوست، امّا دیده شما مدبران دیده تهمت آلودست کحل اقبال ازل بدو نرسیده، و جمال و کمال این مهتر بدیده‌ای بتوان دید که روشن کرده صبح قبول ازل بود و سرمه کشیده کحل نور حقّ بود.

Пас он хоксорону мудаббирон бар инкору ҷҳўди набувват қаноат накарданд то дар манозили куфри қадам бартар ниҳоданд ва дар илоҳяту ваҳдонияти бтън сухан гуфтанд ки : « أи ҷаъли алолҳаҳи إлҳои воҳдои إни ҳозои лшии ءи ъҷоб » шигифт доштанд ки ҳадис ваҳдоният шуниданд , гуфтанд : моро сесад ва шаст бутасту кори ин як шаҳри Маккаи рост доштан менатавонанд як худоӣ ки Муҳамад мегуяд кори ҳамаи олам чигуна рост дорад ? ! раби Алъоламин бҷўоби эшон оят фиристод : «у ҳўи алзии халқи аллилу алнҳору алшмсу алқмр » ӯ он худовандаст ки дар махлуқоти шаби торики офариду рӯзи равшан , офтоб то бандау моҳи дарахшнда . Шаб якеасту торикии ваии баҳамаи олами басанда , рӯзи якеу равшанои ваии баҳамаи олами басанда , офтоби якеу таббохии ваии ҳамаи оламро басанда , моҳи якеу саббоғии ваии ҳамаи оламро басанда чаҳ , аҷаб бошад агар холиқи яке буду қудрати ваии баҳамаи олами расидау ҳамаи оламро басанда , як қодир ба аз ҳазор оҷиз « أи أрбоби мтФрқўни хайри أми аллоҳи алвоҳади алқҳор » бутҳои пароканда ба ё худои яктои қаҳҳори қаҳркунанда ? ва азин аҷабтар ки дар ниҳоди одамии дили офарид ва онро султон тан гардонид то чашм онҷо нигарад ки дил хоҳад , забон он гуяд ки дил хоҳад , пой онҷо равад ки дил хоҳад , даст он гирад ки дил хоҳад , дили якеу таъсири ваии баҳамаи андомҳо расида , ҳамчунин подшоҳи офаридагори якеу қудрат ӯ баҳамаи аҳли мамлакати расида .

پس آن خاکساران و مدبران بر انکار و جحود نبوّت قناعت نکردند تا در منازل کفر قدم برتر نهادند و در الهیّت و وحدانیّت بطعن سخن گفتند که: «أَ جَعَلَ الْآلِهَةَ إِلهاً واحِداً إِنَّ هذا لَشَیْ‌ءٌ عُجابٌ» شگفت داشتند که حدیث وحدانیّت شنیدند، گفتند: ما را سیصد و شصت بت است و کار این یک شهر مکه راست داشتن می‌نتوانند یک خدای که محمد میگوید کار همه عالم چگونه راست دارد؟! ربّ العالمین بجواب ایشان آیت فرستاد: «وَ هُوَ الَّذِی خَلَقَ اللَّیْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ» او آن خداوندست که در مخلوقات شب تاریک آفرید و روز روشن، آفتاب تابنده و ماه درخشنده. شب یکی است و تاریکی وی بهمه عالم بسنده، روز یکی و روشنایی وی بهمه عالم بسنده، آفتاب یکی و طبّاخی وی همه عالم را بسنده، ماه یکی و صباغی وی همه عالم را بسنده چه، عجب باشد اگر خالق یکی بود و قدرت وی بهمه عالم رسیده و همه عالم را بسنده، یک قادر به از هزار عاجز «أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَیْرٌ أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ» بتهای پراکنده به یا خدای یکتای قهّار قهر کننده؟ و ازین عجب‌تر که در نهاد آدمی دل آفرید و آن را سلطان تن گردانید تا چشم آنجا نگرد که دل خواهد، زبان آن گوید که دل خواهد، پای آنجا رود که دل خواهد، دست آن گیرد که دل خواهد، دل یکی و تأثیر وی بهمه اندامها رسیده، همچنین پادشاه آفریدگار یکی و قدرت او بهمه اهل مملکت رسیده.