Қавлаи таъолӣ : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими баном ӯ ки қадар ӯ бе мунтаҳосту суҳбат ӯ бо дӯстон бе баҳост , дар қадари ниҳон ва дар сунъ ошкораст . Баном ӯ ки аз монндгии давр ва аз авҳом ҷудост , дилро бдўстӣу хирадро бҳстӣ пайдост . Баном ӯ ки на дар сифат ӯ чун ва на дар ҳукм чарост , дар шунавоӣу доноӣ ва бенаӣ яктост .

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ بنام او که قدر او بی‌منتهاست و صحبت او با دوستان بی‌بهاست، در قدر نهان و در صنع آشکار است. بنام او که از مانندگی دور و از اوهام جداست، دل را بدوستی و خرد را بهستی پیداست. بنام او که نه در صفت او چون و نه در حکم چراست، در شنوایی و دانایی و بینایی یکتاست.

Он азизӣ гуяд дар муноҷот : илоҳӣ дар дили дӯстонати нур аноят пайдост , ҷонҳо дар орзӯии висолати ҳайрон ва шайдост , чун ту мавлои крост ва чун ту дӯст куҷост , ҳар чаҳ додӣ нишонаст ва ойин фардост , ончӣ ёфтем пайғомаст ва халъат барҷост , нишонати биқрории дил ва ғорат ҷонаст , халъати висол дар мушоҳидаи ҷалоли чгўим ки чунаст .

آن عزیزی گوید در مناجات: الهی در دل دوستانت نور عنایت پیداست، جانها در آرزوی وصالت حیران و شیداست، چون تو مولی کراست و چون تو دوست کجاست، هر چه دادی نشانست و آیین فرداست، آنچه یافتیم پیغامست و خلعت برجاست، نشانت بیقراری دل و غارت جانست، خلعت وصال در مشاهده جلال چگویم که چون است.

« ҳам » ҳо ишоратаст бмҳбт ва мем ишоратаст бмнт , мегуяд эй бҳои муҳаббати ман дӯст гашта на бҳнри худ , Эй Бамем миннати ман маро ёфта на бтоъти худ , эй ман турои дӯсти гирифта ва ту марои ношинохта , эй ман турои хоста ва ту марои нодониста , эй ман туро бӯда ва ту маро нобӯда , сад ҳазор кас бар даргоҳи мо истода , моро хостанд ва дуоҳо карданд боишон илтифот накардем ва шуморо эй уммати Аҳмад бе хости шумо гуфтем : « аътиткм қабл ани тсӣлўнӣу аҷбткм қабл ани тдъўнӣу ғФрти лакам қабл ани тстғФрўнӣ » .

«حم» حا اشارتست بمحبت و میم اشارت است بمنت، میگوید ای به حای محبت من دوست گشته نه به هنر خود، ای به میم منت من مرا یافته نه بطاعت خود، ای من ترا دوست گرفته و تو مرا ناشناخته، ای من ترا خواسته و تو مرا نادانسته، ای من ترا بوده و تو مرا نابوده، صد هزار کس بر درگاه ما ایستاده، ما را خواستند و دعاها کردند بایشان التفات نکردیم و شما را ای امت احمد بی‌خواست شما گفتیم: «اعطیتکم قبل ان تسئلونی و اجبتکم قبل ان تدعونی و غفرت لکم قبل ان تستغفرونی».

Он рағбату шавқи анбиёии гузаштаи бтў то халил мегуфт :у аҷъли лии лисони сидқи фии алохрин , ва кулем мегуфт : аҷълнии ман ИМАи Аҳмад , на аз ан буд ки афъоли ту бо эшон шарҳи додем ки агар мо афъоли шумо бо эшон гуфтед , ҳамаи доман аз шумо дар чидндид , локин аз ан буд ки аФзолу анъоми худ бо шумо эшонро шарҳи додем , пеш аз шумо ҳар киро баргузедем якон яконро баргузедем , чунон ки астФии одаму нўҳоу оли إброҳиму оли умрон . Чун навбат бшмо расед алии алъмўму алшмўли гуфтем : кантами хайри أмаҳи ҳамаи баргузидагон моед , ҷой дигар фармуд : астФинои ман ъбодно , дар таҳти ин хитоби ҳам зоҳид ва ҳам обидаст ҳам золиму осӣ .

آن رغبت و شوق انبیای گذشته بتو تا خلیل میگفت: وَ اجْعَلْ لِی لِسانَ صِدْقٍ فِی الْآخِرِینَ، و کلیم میگفت: اجعلنی من امّة احمد، نه از ان بود که افعال تو با ایشان شرح دادیم که اگر ما افعال شما با ایشان گفتید، همه دامن از شما در چیدندید، لکن از ان بود که افضال و انعام خود با شما ایشان را شرح دادیم، پیش از شما هر که را برگزیدیم یکان یکان را برگزیدیم، چنان که اصْطَفی‌ آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِیمَ وَ آلَ عِمْرانَ. چون نوبت بشما رسید علی العموم و الشمول گفتیم: کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ همه برگزیدگان ما اید، جای دیگر فرمود: اصْطَفَیْنا مِنْ عِبادِنا، در تحت این خطاب هم زاهد و هم عابد است هم ظالم و عاصی.

ҒоФри алзнбу қобили алтўби тавба мؤхр омаду ғуфрони мақдам бар муқтазии фазлу карам , агар ман гуфтамӣ тавбапазирам пас гуноҳи омрзм , халқи бпндоштндӣ ки то аз банда тавба набӯд аз аллоҳ мағфират наёяд нахуст биёмурзам он гуҳи тўбтпазирам то оламён донанд ки чунонк бтўбти омрзм бе тўбти ҳам омрзм . Агар тавбаи мақдами ғуфрон будӣ ту ба иллати ғуфрон будӣу ғуфрони моро иллат несту феъли мо бҳилт нест , нахуст биёмурзаму бзлоли аФзоли банди марои поки гардонам , то чун қадам бар бисоти мо наад бар покӣ наад чун бар мо ояд бсФт покӣ ояд , ҳамонаст ки ҷой дигар фармуд : сами тоби алайҳими литўбўо . ҒоФрми он маосиро ки тавба накард , қобилами онро ки тавба кард , мурод аз ғуфрони занби дарин мавзеи ғуфрони занби ғайр тоӣбаст бадалели онкӣ ва ӯ атф дар миён овараду маътӯф дигар бошаду маътӯфи алайҳи дигари локин дар ҳукм яксон бошад чунонк гӯйӣ : ҷоءнии зайду Амр , зайд дигарасту Амри дигар , локин ҳар дуро ҳукм якеаст дар омадан , агар ҳукми мухолиф будӣ атфи хато будӣ ва агар ҳар ду яке будӣ ҳар ду ғалат будӣ . Латифае некӯи шинав дар ғуфрони занбу қабули тавбаи аввали сифат худ кард ҷл ҷалола фармуд : ғоФри алзнбу қобили алтўб ,у сифат ӯ ҷли ҷалолаи маҳал тасарруф нест ,у пазирндаи тағйир ва табдил нест пас чун ҳадис уқубат кард шадид алъқоб гуфт , шадиди сифати уқубати ниҳоду уқубати маҳал тасарруф ҳасту пазирндаи тағйир ва табдил ҳаст , гуфт сахти уқубатами локин агар хоҳам суст кунам ва онро бгрдонм ки дар ан тасарруф гунҷаду тағйиру табдили пазирад . Ва гуфтаанд : шадиди алъқоби ишорат бмлк дорад ва агар ҳамаи малик олам нест кунад дар ҷалолу камоли ваии нуқсон ва қусӯр наёяд . ҒоФри алзнбу қобили алтўби ишорат бсФт дорад ва дар сифот ӯ ҷли ҷалолаи ҳаргизи тағайюр ва таҳаввул наёяд ,у иқол : ғоФри алзнби ллзолмину қобили алтўби ллмқтсдини шадиди алъқоби ллмшркини зии алтўли ллсобқин . Суннат худовандаст ҷли ҷалола ки бандаро боит ваъид битарсанд то банда дар ани шикаста ва кӯфта гардад сӯзӣу ниёзӣ дар бандагӣ бинмоед зореу хоре бар худ наад , он гуҳи раби алъзаҳи бнъти рأФту раҳмати боити въди тадоруки дил вай кунаду бФзлу раҳмати худ ӯро бишорат диҳад , на бинӣ ки шадид алъқоб гуфт тобанда дар зорӣ ва хоҳиш ояд , зии алтўл дар ани пайваст то банда дар ноз ва дар ромиш ояд , банда дар самоъи шадид алъқоб бисӯзаду бгдозди бзбон инкисор гуяд :

غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ توبه مؤخر آمد و غفران مقدّم بر مقتضی فضل و کرم، اگر من گفتمی توبه پذیرم پس گناه آمرزم، خلق بپنداشتندی که تا از بنده توبه نبود از اللَّه مغفرت نیاید نخست بیامرزم آن گه توبت پذیرم تا عالمیان دانند که چنانک بتوبت آمرزم بی‌توبت هم آمرزم. اگر توبه مقدّم غفران بودی توبه علت غفران بودی و غفران ما را علّت نیست و فعل ما بحیلت نیست، نخست بیامرزم و بزلال افضال بنده را پاک گردانم، تا چون قدم بر بساط ما نهد بر پاکی نهد چون بر ما آید بصفت پاکی آید، همانست که جای دیگر فرمود: ثُمَّ تابَ عَلَیْهِمْ لِیَتُوبُوا. غافرم آن معاصی را که توبه نکرد، قابلم آن را که توبه کرد، مراد از غفران ذنب درین موضع غفران ذنب غیر تائب است بدلیل آنکه واو عطف در میان آورد و معطوف دیگر باشد و معطوف علیه دیگر لکن در حکم یکسان باشد چنانک گویی: جاءنی زید و عمرو، زید دیگر است و عمرو دیگر، لکن هر دو را حکم یکیست در آمدن، اگر حکم مخالف بودی عطف خطا بودی و اگر هر دو یکی بودی هر دو غلط بودی. لطیفه‌ای نیکو شنو در غفران ذنب و قبول توبه اوّل صفت خود کرد جلّ جلاله فرمود: غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ، و صفت او جلّ جلاله محلّ تصرّف نیست، و پذیرنده تغییر و تبدیل نیست پس چون حدیث عقوبت کرد شَدِیدِ الْعِقابِ گفت، شدید صفت عقوبت نهاد و عقوبت محلّ تصرّف هست و پذیرنده تغییر و تبدیل هست، گفت سخت عقوبتم لکن اگر خواهم سست کنم و آن را بگردانم که در ان تصرّف گنجد و تغییر و تبدیل پذیرد. و گفته‌اند: شَدِیدِ الْعِقابِ اشارت بملک دارد و اگر همه ملک عالم نیست کند در جلال و کمال وی نقصان و قصور نیاید. غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ اشارت بصفت دارد و در صفات او جلّ جلاله هرگز تغیّر و تحوّل نیاید، و یقال: غافِرِ الذَّنْبِ للظّالمین وَ قابِلِ التَّوْبِ للمقتصدین شَدِیدِ الْعِقابِ للمشرکین ذِی الطَّوْلِ للسابقین. سنت خداوند است جلّ جلاله که بنده را بآیت وعید بترساند تا بنده در ان شکسته و کوفته گردد سوزی و نیازی در بندگی بنماید زاریی و خواریی بر خود نهد، آن گه رب العزة بنعت رأفت و رحمت بآیت وعد تدارک دل وی کند و بفضل و رحمت خود او را بشارت دهد، نه بینی که شَدِیدِ الْعِقابِ گفت تابنده در زاری و خواهش آید، ذِی الطَّوْلِ در ان پیوست تا بنده در ناز و در رامش آید، بنده در سماع شَدِیدِ الْعِقابِ بسوزد و بگدازد بزبان انکسار گوید:

Чун бадали ғошияи ҳукму қазои ту кашам

چون بدل غاشیه حکم و قضای تو کشم‌

Бӯи бикри шблии як рӯз чун муборизон даст андозон ҳаме рафт ва мегуфт : луи кони бинӣу бинки баҳори ман нори лхзтҳо агар дарин роҳи сад ҳазор дарёӣ оташаст ҳама бидида гузора кунам ва бок надорам , дигари рӯз ӯро диданд ки меомад сари фурӯи афканда чун маҳрӯмии дармондаи нарм нарм мегуфт : алмстғоси мнки бки фарёд аз ҳукми ту зинҳор аз қаҳри ту , на бо ту марои ором на бе ту корами бнзом , на рӯй онкии бозоим на Зуҳра онкӣ бигурезам .

بو بکر شبلی یک روز چون مبارزان دست اندازان همی رفت و میگفت: لو کان بینی و بینک بحار من نار لخضتها اگر درین راه صد هزار دریای آتش است همه بدیده گذاره کنم و باک ندارم، دیگر روز او را دیدند که می‌آمد سر فرو افکنده چون محرومی درمانده نرم نرم میگفت: المستغاث منک بک فریاد از حکم تو زینهار از قهر تو، نه با تو مرا آرام نه بی‌تو کارم بنظام، نه روی آنکه بازآیم نه زهره آنکه بگریزم.

Гуфтанд : эй шблии он дай чаҳ буд ва имрӯз чист ? гуфт : ореи ҷғд ки товус набинад лоф ҷамол занад , локини ҷғд ҷғдасту тоўси тоўс .

گفتند: ای شبلی آن دی چه بود و امروز چیست؟ گفت: آری جغد که طاووس نبیند لاف جمال زند، لکن جغد جغد است و طاوس طاوس.