Қавлаи таъолӣ : рафеъи алдрҷоти зўи алърши рофеъи алдрҷоти ллъсоаҳи болнҷоаҳу ллмтиъини болмсўботу лзўии алҳоҷоти болкФоёту ллоўлёءи болкромоту ллъорФини болмроқботу алмнозлот .

قوله تعالی: رَفِیعُ الدَّرَجاتِ ذُو الْعَرْشِ رافع الدرجات للعصاة بالنجاة و للمطیعین بالمثوبات و لذوی الحاجات بالکفایات و للاولیاء بالکرامات و للعارفین بالمراقبات و المنازلات.

Брдорндаҳи дараҷот бандагонаст , ҳар якеро бар мақомии бдоштаҳ ва ҳар касеро ончӣ сазост бадв дода . Осӣонро наҷот , мутӣъонро мсўбот , хоҳандагонро кФоёт , авлиёро каромот , орифонро муроқиботу манозилот . Дараҷоти муъминону дӯстон яке имрӯзаст яке фардо , имрӯзи бълму имони лқўлаҳ : ирФъи аллоҳи аллазӣнаи омнўои мнкму аллазӣнаи أўтўои алълми дараҷоту фардо дар равзаи ризвон , рӯҳу райҳон , бҷўори раҳмони лқўлаҳ : ҳам дараҷот ъанд аллоҳ . Аммо дараҷоти аҳли сӯрати фардо дар биҳишт дигарасту дараҷоти аҳли сифати дигар , зеро ки аҳл сӯрат дигаранду аҳли сифати дигар , аҳли сӯрат дар водӣ тафарруқатанду аҳли сифат дар нуқтаи ҷамъ , إнмои алмؤмнўни إхўаҳ дар олами сӯрат буд ,у ончии Мустафои алайҳи алслоаҳ ва ассалом фармуд : « алмؤмнўни кнФси воҳида »

بردارنده درجات بندگان است، هر یکی را بر مقامی بداشته و هر کسی را آنچه سزاست بدو داده. عاصیان را نجات، مطیعان را مثوبات، خواهندگان را کفایات، اولیا را کرامات، عارفان را مراقبات و منازلات. درجات مؤمنان و دوستان یکی امروزست یکی فردا، امروز بعلم و ایمان لقوله: یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ و فردا در روضه رضوان، روح و ریحان، بجوار رحمان لقوله: هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ. امّا درجات اهل صورت فردا در بهشت دیگر است و درجات اهل صفت دیگر، زیرا که اهل صورت دیگراند و اهل صفت دیگر، اهل صورت در وادی تفرقت‌اند و اهل صفت در نقطه جمع، إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ در عالم صورت بود، و آنچه مصطفی علیه الصلاة و السلام فرمود: «المؤمنون کنفس واحدة»

Дар олам сифатаст . Яке аз аҷлоءи араби бнздики Мустафо ( с ) дар омад ва савол кард ки моро дар биҳишт чаҳ ниҳодаанду дараҷоти мо то куҷост ?

در عالم صفت است. یکی از اجلاء عرب بنزدیک مصطفی (ص) در آمد و سؤال کرد که ما را در بهشت چه نهاده‌اند و درجات ما تا کجاست؟

Ва ин кас аз аҳли сӯрат буд , расӯли худо ( с ) ҷавоб дод ки : « фӣҳо анҳори ман моءи ғайри осн ва фӣҳо кзоу кзо »

و این کس از اهل صورت بود، رسول خدا (ص) جواب داد که: «فیها انهار من ماء غیر آسن و فیها کذا و کذا»

Аз ани оби равону мурғи бирёну миваҳои алвон бар медод чунонк қуръон бидон нотиқаст . Дайгарӣ аз аҳли сифати ҳам аз ин маънӣ савол кард , расӯли аллоҳ ( с ) донист ки мард сифатаст мард сӯрат нест гуфт : « фӣҳо мо лои айни рأту лои изни самъату лои хатари алии қалби башар » .

از ان آب روان و مرغ بریان و میوه‌های الوان بر می‌داد چنانک قرآن بدان ناطق است. دیگری از اهل صفت هم از این معنی سؤال کرد، رسول اللَّه (ص) دانست که مرد صفت است مرد صورت نیست گفت: «فیها ما لا عین رأت و لا اذن سمعت و لا خطر علی قلب بشر».

Бош эй дарвеши дили риш то ин колбудро бмрг дарҳам шикананд ва дар хоки лаҳади зарра зарра кунанд , он гуҳи бкмоли қудрати дигари бораи онро халъат аъодт пӯшонанд , он гуҳ дар бутаи дӯзах фурӯ гудозанд ва аз анҷои бнҳр алҳёҳ баранд ва мутаҳҳар кунанд ва аз анҷо бФрдўс баранд ва муаттар кунанд , ҳафтод ҳала дар пӯшонанд , он ҳаларо гиребони яке буду домани ҳафтод бар мисоли гули сад барг ки аз ани ҳуққаи забарҷад берун ояд гиребони якеу домани сад , он гуҳи тарози эъзози бқобри кисвати иззати ту кашанд , гоҳи шароб занҷабил диҳандгоҳ шароби кофури гоҳи шароби таснӣм , зоҳири ботин шудау ботини зоҳир шуда , сӯрат дил гаштау дил сӯрат гашта чунонк имрӯзи ҳақро ҷли ҷалола май донеу тӯҳмат на , фардо май бинӣу шабаҳат на .

باش ای درویش دل ریش تا این کالبد را بمرگ درهم شکنند و در خاک لحد ذره ذره کنند، آن گه بکمال قدرت دیگر باره آن را خلعت اعادت پوشانند، آن گه در بوته دوزخ فرو گدازند و از انجا بنهر الحیاة برند و مطهّر کنند و از انجا بفردوس برند و معطّر کنند، هفتاد حلّه در پوشانند، آن حلّه را گریبان یکی بود و دامن هفتاد بر مثال گل صد برگ که از ان حقّه زبرجد بیرون آید گریبان یکی و دامن صد، آن گه طراز اعزاز بقابر کسوت عزت تو کشند، گاه شراب زنجبیل دهندگاه شراب کافور گاه شراب تسنیم، ظاهر باطن شده و باطن ظاهر شده، صورت دل گشته و دل صورت گشته چنانک امروز حق را جل جلاله می‌دانی و تهمت نه، فردا می‌بینی و شبهت نه.

Пер тариқат гуфт : бас намонад ки ончӣ хабараст аён шавад , хуршеди висол аз машриқ ёфт тобон шавад , оби мшоҳдт дар ҷӯии мулотафат равон шавад , қиссаи обу гул ниҳон шавад , дӯсти азалӣ аён шавад , то дидау дилу ҷон ҳар се бадв нигарон шавад .

پیر طریقت گفت: بس نماند که آنچه خبر است عیان شود، خورشید وصال از مشرق یافت تابان شود، آب مشاهدت در جوی ملاطفت روان شود، قصه آب و گل نهان شود، دوست ازلی عیان شود، تا دیده و دل و جان هر سه بدو نگران شود.

Ва қил : рафеъи алдрҷот эй ҳўи ҷли ҷалолаи олии алсФоти ҷалили алқдри лои иблғи канаау лои иърФи қадарау лои идрки ҳадаи қадари хеши бардошту сифати хеш дар ҳуҷби иззат нигаҳ дошт то ҳеҷ азизи бъз ӯ нарасад , ҳеҷ фаҳми ҳад ӯ дар наёбад , ҳеҷ донои қадар ӯ банданд , сифати кас дар баробари сифат ӯ наёяд , дониш ӯ кас надонад , тавон ӯ каси натавонад , бақадр ӯ кас нарасад .

و قیل: رَفِیعُ الدَّرَجاتِ ای هو جل جلاله عالی الصفات جلیل القدر لا یبلغ کنهه و لا یعرف قدره و لا یدرک حدّه قدر خویش برداشت و صفت خویش در حجب عزت نگه داشت تا هیچ عزیز بعزّ او نرسد، هیچ فهم حدّ او در نیابد، هیچ دانا قدر او بنداند، صفت کس در برابر صفت او نیاید، دانش او کس نداند، توان او کس نتواند، بقدر او کس نرسد.

Мо қдрўои аллоҳи ҳақи қадарае мо ъзмўаҳи ҳақи азимата , обу хокро бо лами излу лои изол чаҳ ошноӣ , қадамро бо ҳудус чаҳ муносибат , ҳақи боқӣ дар расми фонӣ чаҳ пайвандад , мосўри тлўини бҳиӣти тамкин чун расад ? ! ӯ ҷли ҷалолаи фардо чун дидор диҳад бъто диҳад на бсзо диҳад , сазовори дидор ӯ нест ҳеҷ чашм , сазовори гуфтор ӯ нест ҳеҷ гӯш , сазовори маърифат ӯ нест ҳеҷ дил , сазовори роҳ ӯ нест ҳеҷ қадами сазовори тариқ ӯ нест .

ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ ای ما عظموه حق عظمته، آب و خاک را با لم یزل و لا یزال چه آشنایی، قدم را با حدوث چه مناسبت، حق باقی در رسم فانی چه پیوندد، ماسور تلوین بهیئت تمکین چون رسد؟! او جل جلاله فردا چون دیدار دهد بعطا دهد نه بسزا دهد، سزاوار دیدار او نیست هیچ چشم، سزاوار گفتار او نیست هیچ گوش، سزاوار معرفت او نیست هیچ دل، سزاوار راه او نیست هیچ قدم سزاوار طریق او نیست.

Линзри явми алтлоқ , явми ҳам борзўни сифати рӯз растохезаст , рӯзӣ ки розҳо дар ани рӯз ошкоро шавад , пардаҳои мутаворӣон фурӯ даранд , тавонгарон бешукрро дар мақом ҳисоб бидоранд , даравишон бесабрро ҷомаи нифоқ аз сар баркашанд , оташи Фзиҳт дар тилсони олимон беамал зананд , хоки надомат бар фарқи қроء мроӣӣ резанд , яке аз хоки ваҳшат берун ояд чунонк хокистар аз миёни оташ , яке чунонк дар аз миёни садаф , яке мегуяд : ин алФрори ман аллоҳ , яке мегуяд : ин алтриқи илои аллоҳ , яке бзорӣу хории хоки ҳасрат бар сар май резад ва мегуяд : мо лиҳозои алкитоби лои иғодри сағирау лои кабӣраи إлои أҳсоҳо , яке бостини шукри гирди андӯҳ аз фарқ шавқ мефишонд ва мегуяд : алҳмди ллаҳи алзии أзҳби ънои алҳзн .

لِیُنْذِرَ یَوْمَ التَّلاقِ، یَوْمَ هُمْ بارِزُونَ صفت روز رستاخیز است، روزی که رازها در ان روز آشکارا شود، پرده‌های متواریان فرو درند، توانگران بی‌شکر را در مقام حساب‌ بدارند، درویشان بی‌صبر را جامه نفاق از سر برکشند، آتش فضیحت در طیلسان عالمان بی‌عمل زنند، خاک ندامت بر فرق قرّاء مرائی ریزند، یکی از خاک وحشت بیرون آید چنانک خاکستر از میان آتش، یکی چنانک درّ از میان صدف، یکی میگوید: این الفرار من اللَّه، یکی میگوید: این الطریق الی اللَّه، یکی بزاری و خواری خاک حسرت بر سر می‌ریزد و میگوید: ما لِهذَا الْکِتابِ لا یُغادِرُ صَغِیرَةً وَ لا کَبِیرَةً إِلَّا أَحْصاها، یکی بآستین شکر گرد اندوه از فرق شوق می‌فشاند و میگوید: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ.

Он рӯзи подшоҳон рӯй заминро май оранду дасти салтанати эшон бириштаи азл бар пас пушти бастау малики эшон бар хоки мазаллати афтода ва ин Нидои иззат дар олами қиёмати равон шуда ки : лмни алмалики алиўми подшоҳӣ кро сазад магари он подшоҳро ки бар ҳама шоҳон подшоҳасту подшоҳии вай на бҳшм ва сипоҳаст , офаринандаи замину осмону офтоб ва моҳаст , халқро дорандау дӯстонро нек паноҳаст султонони ҷаҳони лашкарро арз диҳанду хадаму ҳашамро брншоннду хайлу хўлро ошкоро кунанд пас бмлку малики худ фахр кунанду бнъмту тнъму савору пиёдау даргоҳу боргоҳи худ сари ифтихори броФрознд ,у малики илоҳӣ бар хилоф инаст ки ӯ ҷли ҷалолаи атлолу русуми кунро оташ бениёзӣ дар занаду оламро ҳбоء мансур гирданду теғи қаҳр бар ҳёкл афлок занад ҳамаи ниҳодҳоро зарра зарра кунаду ғубори ағёр аз доман қудрат биафшонаду лагоми эъдом бар сари мураккаб вуҷӯд кунад , пас Нидо дар диҳад ки : лмни алмалики алиўм , крои Зуҳраи он буд ки ин хитобро бҷўоб пеш ояд ? то ҳам ҷалоли аҳдитти ҷамоли смдиттро посух диҳад ки : ллаҳи алвоҳади алқҳор эй мискин ! фардои қиёмат ки сарону сарҳангони дайн дар паноҳи караму лутфи қадам ҷой диҳанд , надонам ки туро бо ин синаи олӯдау амали шӯрида куҷо нишонанду рахтати куҷо фурӯ ниҳанд ? захмӣ ки наҳодиро дард накунад нишони он буд ки дар ани ниҳод ҳаёа нест . эй мискин ! агар бемории охири нолае кӯ ? вар бе ёрии охири талабии кӯ ?

آن روز پادشاهان روی زمین را می‌آرند و دست سلطنت ایشان برشته عزل بر پس پشت بسته و ملک ایشان بر خاک مذلت افتاده و این ندای عزت در عالم قیامت روان شده که: لِمَنِ الْمُلْکُ الْیَوْمَ پادشاهی کرا سزد مگر آن پادشاه را که بر همه شاهان پادشاهست و پادشاهی وی نه بحشم و سپاه است، آفریننده زمین و آسمان و آفتاب و ماه است، خلق را دارنده و دوستان را نیک پناهست سلطانان جهان لشکر را عرض دهند و خدم و حشم را برنشانند و خیل و خول را آشکارا کنند پس بملک و ملک خود فخر کنند و بنعمت و تنعم و سوار و پیاده و درگاه و بارگاه خود سر افتخار برافرازند، و ملک الهی بر خلاف اینست که او جل جلاله اطلال و رسوم کون را آتش بی‌نیازی در زند و عالم را هباء منثور گرداند و تیغ قهر بر هیاکل افلاک زند همه نهادها را ذرّه ذرّه کند و غبار اغیار از دامن قدرت بیفشاند و لگام اعدام بر سر مرکب وجود کند، پس ندا در دهد که: لِمَنِ الْمُلْکُ الْیَوْمَ، کرا زهره آن بود که این خطاب را بجواب پیش آید؟ تا هم جلال احدیتت جمال صمدیتت را پاسخ دهد که: لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ ای مسکین! فردای قیامت که سران و سرهنگان دین در پناه کرم و لطف قدم جای دهند، ندانم که ترا با این سینه آلوده و عمل شوریده کجا نشانند و رختت کجا فرو نهند؟ زخمی که نهادی را درد نکند نشان آن بود که در ان نهاد حیاة نیست. ای مسکین! اگر بیماری آخر ناله‌ای کو؟ ور بی‌یاری آخر طلبی کو؟

Алиўми тҷзии кули нафаси бмои касбати лои зулми алиўм . . . Ҳар ки эътиқод кард ки ӯро рӯзӣ дар пешаст ки дар ани рӯз бо ваии саволӣу ҷавобӣу ҳисобӣ ва итобӣ равад шабу рӯзи биқрор буд , дам бидам машғӯлу мустағриқи кор буд , мизони тасарруф аз дасти фурӯ наад , бъиб кас нанигарад , ҳамаи айби худро мтолът кунад , ҳамаи ҳисоб худ кунад дар хабараст ки : « ҳосбўои анФскм қабл ани тҳосбўоу тҳиؤои ллързи алокбр » .

الْیَوْمَ تُجْزی‌ کُلُّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ لا ظُلْمَ الْیَوْمَ... هر که اعتقاد کرد که او را روزی در پیش است که در ان روز با وی سؤالی و جوابی و حسابی و عتابی رود شب و روز بیقرار بود، دم بدم مشغول و مستغرق کار بود، میزان تصرف از دست فرو نهد، بعیب کس ننگرد، همه عیب خود را مطالعت کند، همه حساب خود کند در خبر است که: «حاسبوا انفسکم قبل ان تحاسبوا و تهیّؤا للعرض الاکبر».

Яке аз бузургони дайни рӯзии нома Эй навишт ва дар хонае ориятӣ буд , гуфтои хостам ки он номаро хоки бркнм то хушк шавад , бар хотирами гузашт : набояд ки фардо аз ӯҳдаи ин мзлмаҳ берун натавонам омад . Ҳотифӣ овоз дод : сиълми алмстҷФи бттриби алкитоби мо илқӣ ъанд аллоҳи ғдои ман тӯли алҳсоби ореи фардои рӯзи арзу ҳисоби бидонад ки чаҳ кард он кас ки номаи хеши бхоки хонаи касон хушк кард ! иълми хоинаи алأъин ва мо тхФии алсдўру аллоҳи иқзии болҳқи хиёнат чашмҳо мебинад , андеша дилҳо медонад , равиши қадамҳо май шимурду бъдлу ростии фардои мари онро ҳукм кунад . Кас ҳаст ки ҳар қадам ки баргираду бунаади он қадами блсони ҳоли Марвро лаънат мекунад , ва кас ҳаст ки ҳар қадам ки баргирад он қадам аз олами хулати халил ва каромат кулему андӯҳу шодии яҳёи закариё хабар медиҳад . Дар олами ҳеҷ қадами азизтар аз қадам ҳурмат нест , бхдмт биҳишт ёбанду неъмат ,у бҳрмти брзо ва лақо расанду броз вале неъмат .

یکی از بزرگان دین روزی نامه‌ای نوشت و در خانه‌ای عاریتی بود، گفتا خواستم که آن نامه را خاک برکنم تا خشک شود، بر خاطرم گذشت: نباید که فردا از عهده این مظلمه بیرون نتوانم آمد. هاتفی آواز داد: سیعلم المستجف بتتریب الکتاب ما یلقی عند اللَّه غدا من طول الحساب آری فردا روز عرض و حساب بداند که چه کرد آن کس که نامه خویش بخاک خانه کسان خشک کرد! یَعْلَمُ خائِنَةَ الْأَعْیُنِ وَ ما تُخْفِی الصُّدُورُ وَ اللَّهُ یَقْضِی بِالْحَقِّ خیانت چشمها می‌بیند، اندیشه دلها می‌داند، روش قدمها می‌شمرد و بعدل و راستی فردا مر آن را حکم کند. کس هست که هر قدم که برگیرد و بنهد آن قدم بلسان حال مرو را لعنت میکند، و کس هست که هر قدم که برگیرد آن قدم از عالم خلّت خلیل و کرامت کلیم و اندوه و شادی یحیی زکریا خبر میدهد. در عالم هیچ قدم عزیزتر از قدم حرمت نیست، بخدمت بهشت یابند و نعمت، و بحرمت برضا و لقا رسند و براز ولی نعمت.

Он марди аъробиро диданд ки бо рӯй сиёҳу дилӣ чун моҳ дар тавофи каъба буд .

آن مرد اعرابی را دیدند که با روی سیاه و دلی چون ماه در طواف کعبه بود.

Чун бидон санг сиёҳ расед ки онро ҳаҷар алосўд гӯйанд хост ки даҳоне барон санги сиёҳ наад , аз роҳи ҳурмати қадами худ фурӯ гирифт , чун нигоҳ кард сӯрат рӯй худ дар ани санги сиёҳ чунонк буд бидид , наъра Эй баркашид ва гуфт : суди ваҷҳеи фии алдорин , ва дар ани ҳоли ҷон бҳзрт фиристод . Фардои қиёмат ки олам сифатаст ва сӯратҳо он рӯзи табаъи сифат буд , он марди аъробӣ ҳаме ояд бо рӯй чун моҳ аз сифат бар сӯрати тофтау сӯрати брнг сифат гашта , ҳамчунин балоли ҳабаширо бинӣ рӯй вай чун моҳи ду ҳафта ,у олами қиёмат аз нур рӯй вай равшан гашта . Он азизӣ гуяд дар ҳақи вай :

چون بدان سنگ سیاه رسید که آن را حجر الاسود گویند خواست که دهانی بران سنگ سیاه نهد، از راه حرمت قدم خود فرو گرفت، چون نگاه کرد صورت روی خود در ان سنگ سیاه چنانک بود بدید، نعره‌ای برکشید و گفت: سوّد وجهی فی الدارین، و در ان حال جان بحضرت فرستاد. فردای قیامت که عالم صفت است و صورتها آن روز تبع صفت بود، آن مرد اعرابی همی آید با روی چون ماه از صفت بر صورت تافته و صورت برنگ صفت گشته، همچنین بلال حبشی را بینی روی وی چون ماه دو هفته، و عالم قیامت از نور روی وی روشن گشته. آن عزیزی گوید در حق وی: