Қавлаи таъолӣ :у қоли алзии омн ё қавм . . . Алоиаҳи тамомии сухани муъмини ол фиръавнаст , наздики фиръавни сухан баҳақ гуфту Мустафои алайҳи алслоаҳ ва ассалом фармуд : « афзали алҷҳоди калима ҳақ ъанд амири ҷоӣр » , забон мавъизат бикшод ва эшонро панд балиғ дод гуфт : ё қавми إнмои ҳзаҳи алҳёҳи алднёи матоъи ин дунёи пулӣ гузаштанӣасту бисотӣ дар навиштанӣ , мартаъу лофгоҳи муддаӣон ва бесармоягон , маҷмаъу боргоҳ бехатарон ва беҳосилон .

قوله تعالی: وَ قالَ الَّذِی آمَنَ یا قَوْمِ... الآیة تمامی سخن مؤمن آل فرعون است، نزدیک فرعون سخن بحق گفت و مصطفی علیه الصلاة و السلام فرمود: «افضل الجهاد کلمة حقّ عند امیر جائر»، زبان موعظت بگشاد و ایشان را پند بلیغ داد گفت: یا قَوْمِ إِنَّما هذِهِ الْحَیاةُ الدُّنْیا مَتاعٌ این دنیا پلی گذشتنی است و بساطی در نوشتنی، مرتع و لافگاه مدّعیان و بی سرمایگان، مجمع و بارگاه بی‌خطران و بی‌حاصلان.

Сад ҳазорон тахту рахти мулӯки бинӣ бар хоки афканда , сад ҳазорон тоҷи тоҷдорони бтороҷи брдодаҳ , дар ҳар зовия эй аз хати анбарин ҷавонони хирмании ниҳода , дар ҳар гӯшае аз гесуии мишкӣни арӯсон харгоҳӣ зада , ва ту мискин бе боки вор бар сари ин хокстони вайрони қарори гирифта ,у ошиқи вори ҳалқаи ғуломии дунё дар гӯш карда ва он сарои сарвари бойени сарой ғурур фурӯхта . Акнӯн дидаи ақл бар гумор ва бигӯаш ҳуши ин Нидоӣ таҳдид бишинав , агар самъи панди шинави дорӣ .

صد هزاران تخت و رخت ملوک بینی بر خاک افکنده، صد هزاران تاج تاجداران بتاراج برداده، در هر زاویه‌ای از خطّ عنبرین جوانان خرمنی نهاده، در هر گوشه‌ای از گیسوی مشکین عروسان خرگاهی زده، و تو مسکین بی‌باک‌وار بر سر این خاکستان ویران قرار گرفته، و عاشق وار حلقه غلامی دنیا در گوش کرده و آن سرای سرور باین سرای غرور فروخته. اکنون دیده عقل بر گمار و بگوش هوش این ندای تهدید بشنو، اگر سمع پند شنو داری.

Сар бхок оварад имрӯзи онки афсари бўддӣ

مؤمن آل فرعون ایشان را پند نیکو داد و نصیحت تمام کرد، لکن چه سود که نه سمع نصیحت شنو داشتند نه دل پندپذیر، چنانک رب العزة فرمود: وَ نَصَحْتُ لَکُمْ وَ لکِنْ لا تُحِبُّونَ النَّاصِحِینَ وَ لا یَنْفَعُکُمْ نُصْحِی إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَکُمْ إِنْ کانَ اللَّهُ یُرِیدُ أَنْ یُغْوِیَکُمْ. کسی که در وهده نبایست افتاد و حکم ازل در سابقه قسمت بغوایت و ضلالت او برفت پند واعظان او را چه سود دارد و نصیحت نیک مردان از کجا دل وی گیرد؟

Тани бдўзхи баради имсоли онки гардун буд пор

لا جرم آن بیگانگان و بدبختان چون سخن وی شنیدند خشم بر خشم بیفزودند و قصد قتل وی کردند، وی بگریخت، از میان قوم با کوه شد و در حرم نماز و عبادت شد، رب العالمین سباع و وحوش بیابان برانگیخت تا گرد وی در آمدند و دشمن از وی دفع کردند. در تفسیر آورده‌اند که فرعون از خاصگیان خود جمعی را فرستاد تا او را بیارند و سیاست کنند، آن جمع چون بر وی رسیدند او را در نماز یافتند و سباع را دیدند که پاس وی میداشتند، رعبی عظیم در دل ایشان آمد، بترسیدند، چون آن حال دیدند و بازگشتند فرعون آن جمع را همه سیاست کرد، و رب العزة مؤمن آل فرعون را خلاص داد و ازیشان ایمن کرد، اینست که رب العالمین فرمود: فَوَقاهُ اللَّهُ سَیِّئاتِ ما مَکَرُوا وَ حاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ. هر انکس کار خود بکلیت بحق تفویض کند و حق را جل جلاله وکیل و کار ران خود شناسد، اللَّه تعالی کار وی بسازد و شغل دو جهان او را کفایت کند، اینست مقام مؤمن آل فرعون که رب العزة حکایت از وی میفرماید که فرمود: وَ أُفَوِّضُ أَمْرِی إِلَی اللَّهِ معنی تفویض کار با خداوند کار گذاشتن است در سه چیز: در دین و در قسم و در حساب خلق. امّا تفویض در دین آنست که تکلف خود در هر چه اللَّه ساخت نیامیزی و چنانک ساخته وی میگردد با آن می‌سازی و تفویض در قسم آنست که ببهانه دعا با حکم او معارضه نکنی و باستقصاء طلب یقین خود را متهم نکنی. و تفویض در حساب خلق آنست که اگر ایشان را بر بدیی بینی آن را شقاوت نشمری و بترسی و اگر بر نیکیی بینی آن را سعادت نشمری و امید داری و بر ظاهر هر کس فروآیی و بصدق ایشان را مطالبت نکنی، و یقرب من هذا

Муъмини оли фиръавни эшонро панд некӯ доду насиҳат тамом кард , локин чаҳ суд ки на самъи насиҳат шинав доштанд на дили пндизир , чунонк раб алъзаҳ фармуд : ва насиҳҳат лакаму локини лои тҳбўни алносҳину лои инФъкми нсҳии إни أрдти أни أнсҳи лаками إни кони аллоҳи ириди أни иғўикм . Касе ки дар вҳдаҳ набоист афтоду ҳукми азал дар собиқаи қисмати бғўоиту залолат ӯ бирафт панди воъизон ӯро чаҳ суд дораду насиҳати неки мардон аз куҷои дил вай гирад ?

حدیث ابی هریرة قال: سمعت رسول اللَّه (ص) یقول: «انّ رجلین کانا فی بنی اسرائیل متحابین احدهما مجتهد فی العبادة و الآخر کانه یقول مذنب فجعل المجتهد یقول: اقصر اقصر عما انت فیه، قال فیقول: خلّنی و ربی، قال حتّی وجده یوما علی ذنب استعظمه فقال: اقصر، فقال: خلّنی و ربی ابعثت علیّ رقیبا، فقال: و اللَّه لا یغفر اللَّه لک ابدا و لا یدخلک الجنة ابدا، قال: فبعث اللَّه الیهما ملکا فقبض ارواحهما فاجتمعا عنده فقال للمذنب: ادخل الجنة برحمتی، و قال للآخر: أ تستطیع ان بخطر علی عبدی رحمتی؟ فقال: لا یا رب، قال: اذهبوا به الی النار»

Лои ҷурми он бегонагону бадбахтон чун сухан вай шуниданд хашм бар хашми биФзўднду қасди қатл вай карданд , вай бигурехт , аз миёни қавм бо кӯҳ шуд ва дар ҳарами намоз ва ибодат шуд , раби Алъоламин сбоъу вуҳуши биёбони барангехт то гирди вай дар омаданду душман аз вай дафъ карданд . Дар тафсир овардаанд ки фиръавн аз хосгёни худ ҷамъиро фиристод то ӯро биоранд ва сиёсат кунанд , он ҷамъ чун бар ваии расиданд ӯро дар намоз ёфтанду сбоъро диданд ки пос вай медоштанд , руъбии азим дар дил эшон омад , бтрсиднд , чун он ҳоли диданд ва бозгаштанд фиръавни он ҷамъро ҳама сиёсат кард ,у раби алъзаҳи муъмини оли фиръавнро халос дод ва азишон эмин кард , инаст ки раб Алъоламин фармуд : Фўқоаҳи аллоҳи сиӣоти мо мкрўоу ҳоқи боли фиръавни сӯъи алъзоб . Ҳар анкси кори худ бакуляти баҳақ тафвиз кунаду ҳақро ҷли ҷалолаи вакилу кори рони худ шиносад , аллоҳи таъолии кор вай бисозаду шуғли ду ҷаҳон ӯро кифоят кунад , инаст мақоми муъмини оли фиръавн ки раби алъзаҳи ҳикоят аз ваии миФрмоид ки фармуд :у أФўзи أмрии إлии аллоҳи маънии тафвизи кор бо худованди кор гузоштанаст дар се чиз : дар дайн ва дар қисм ва дар ҳисоби халқ . Аммо тафвиз дар дайн онаст ки такаллуфи худ дар ҳар чаҳ аллоҳ сохт наёмизӣ ва чунонк сохта вай мегардад бо он майсозӣу тафвиз дар қисм онаст ки ббҳонаҳи дуо бо ҳукм ӯ муъориза накунӣу бостқсоءи талаби яқини худро муттаҳам накунӣ . Ва тафвиз дар ҳисоб халқ онаст ки агар эшонро бар бадеи бинии онро шақоват нашмурӣ ва битарсӣ ва агар бар некеи бинии онро саодат нашмурӣу умеди дорӣ ва бар зоҳир ҳар каси Фрўоиӣу бсдқи эшонро матолибат накунӣ ,у иқрби ман ҳозо

قال ابو هریرة: و الّذی نفسی بیده لتکلم بکلمة او بقت دنیاه و آخرته.

Ҳадиси абии ҳрираҳи қол : самъати расӯли аллоҳ ( с ) иқўл : « ани раҷулин конои фӣ банӣ Исроили мтҳобини аҳдҳмои муҷтаҳиди фии алъбодаҳу алохри конаи иқўли мзнби Фҷъли алмҷтҳди иқўл : ақсри ақсри ъмои анати фӣа , қоли Фиқўл : хлнӣу рабӣ , қол ҳатто ваҷдаи иўмои алии занби астъзмаҳи Фқол : ақср , Фқол : хлнӣу рабии абъсти алии рқибо , Фқол :у аллоҳи лои иғФри аллоҳи лак абадану лои идхлки алҷнаҳ абадан , қол : Фбъси аллоҳи алиҳмои маликои Фқбзи арўоҳҳмои Фоҷтмъои ъндаҳи Фқоли ллмзнб : адхли алҷнаҳи брҳмтӣ ,у қоли ллохр : أи тсттиъи ани бхтри алии абдии раҳматӣ ? Фқол : ло ё раб , қол : азҳбўо ба илои алнор »

إِنَّ الَّذِینَ یُجادِلُونَ فِی آیاتِ اللَّهِ بِغَیْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ... گفته‌اند این مجادلان داعیان بدعت‌اند و منکران صفات حق، و این مجادلت اقتحام متکلّفان است و خوض معترضان و جدال مبتدعان و تأویل جهمیان و ساخته اشعریان و تزویر فلسفیان و قانون طبایعیان. در هر عصری قومی فرا دید آمدند چون غیلان قدری و بشر مریسی و شیطان الطاق و ابن ابی دؤاد و جهم صفوان و عمرو بن عبید و امثال ایشان که صفات حق را منکر شدند و دین قدیم بگذاشتند و کتاب و سنت سست دیدند و رای و قیاس محکم داشتند، مقصود ایشان آنست که کتاب و سنت باز پس دارند و معقول فرا پیش، این آرزوی بزرگ است که در دل دارند و هرگز نخواهند رسید باین آرزوی خویش إِنْ فِی صُدُورِهِمْ إِلَّا کِبْرٌ ما هُمْ بِبالِغِیهِ‌ میگوید که دو امام است و دو طریق شاید که دو سرای است و دو فریق، مذهب سنیان آنست که وَ ما یَنْطِقُ عَنِ الْهَوی‌، و مذهب مبتدعان آنست که فرعون گفت: ما أُرِیکُمْ إِلَّا ما أَری‌. ضامن ایشان رای است و ضامن ما خدای است، مصطفی ما را پیشوای و اللَّه ره نمای است، و فرعون و ابلیس ایشان را پیشوای و دوزخ سرای است، هرگز کی یکسان باشند: نابینا از حق و بینا بحق؟ هرگز کی چون هم باشند: رونده در روشنایی سنت و مانده در تاریکی بدعت؟ اینست که رب العالمین فرمود: وَ ما یَسْتَوِی الْأَعْمی‌ وَ الْبَصِیرُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ لَا الْمُسِی‌ءُ ای ما یستوی المؤمن و الکافر و لا المربوط بشهوته کالمبسوط بصفوته و لا المجذوب بقربته کالمحجوب بعقوبته و لا المجدود بسعادته کالمردود بشقاوته. قال الشاعر: