Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим « бисмии аллоҳ » ахбори ани вуҷӯд алҳақ бнъти алқдм , « арраҳмони арраҳим » ахбори ани бқоӣаҳи бўсФи алълоءу алкрм , Фолорўоҳи диҳишии фии кашфи ҷалолау алнФўси аташии илои лутфи ҷамола . Самоъи номи аллоҳи мӯҷиб ҳайбатасту ҳайбати сабаби фано ва ғайбатаст ,у самоъи номи рҳмни мӯҷиби ҳузур бҳзртасту ҳузури сабаби бақо ва қурбатаст , яке бсмоъи номи аллоҳ дар кашфи ҷалоли мадҳуши яке бсмоъи номи рҳмн дар басти ҷамоли биҳуш . Аллоҳ ахбораст аз қудрат ӯ ҷли ҷалола бар ибдоъ , рҳмни раҳим ахбораст аз нусрат ӯ боматоъ , пас вуҷӯди мурод ӯ бақадрат ӯ ,у тавҳиди ибод ӯ бнсрт ӯ .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ «بسم اللَّه» اخبار عن وجود الحق بنعت القدم، «الرحمن الرحیم» اخبار عن بقائه بوصف العلاء و الکرم، فالارواح دهشی فی کشف جلاله و النفوس عطشی الی لطف جماله. سماع نام اللَّه موجب هیبت است و هیبت سبب فنا و غیبت است، و سماع نام رحمن موجب حضور بحضرت است و حضور سبب بقا و قربت است، یکی بسماع نام اللَّه در کشف جلال مدهوش یکی بسماع نام رحمن در بسط جمال بیهوش. اللَّه اخبار است از قدرت او جل جلاله بر ابداع، رحمن رحیم اخبار است از نصرت او بامتاع، پس وجود مراد او بقدرت او، و توحید عباد او بنصرت او.

Қавлаи таъолӣ : ҳам эй ҳами мо ҳў коӣн мефармоед : бӯдании ҳама буд , карданӣ ҳама кардам , ронданӣ ҳама ронадам , гузиданӣ ҳама гузидам , пазируфтании ҳамаи пазируфтам , бардоштанӣ ҳамаи бардоштам , афкандании ҳамаи афкандам , ончӣ хостам кардам ончӣ хоҳам кунам , онро ки пазируфтам бидон нанигарам ки азу ҷафо дидам балки афв кунам ва дар гузорам ва аз гуфта худ боз ниёем мо ибдли алқўли лдӣ .

قوله تعالی: حم ای حمّ ما هو کائن می‌فرماید: بودنی همه بود، کردنی همه کردم، راندنی همه راندم، گزیدنی همه گزیدم، پذیرفتنی همه پذیرفتم، برداشتنی همه برداشتم، افکندنی همه افکندم، آنچه خواستم کردم آنچه خواهم کنم، آن را که پذیرفتم بدان ننگرم که ازو جفا دیدم بلکه عفو کنم و در گذارم و از گفته خود باز نیایم ما یُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَیَّ.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ ! ҳамаи олам туро мехоҳанд , кор он дорад ки то ту крои хоҳӣ , биноз касе ки ту ӯро хоҳӣ , ки агар бар гардад ту ӯро дар роҳӣ . эй ҷавонмард ! онро ки хост дар азали хост ва онро ки навохт дар азал навохт , корҳо дар азал карда ва имрӯз карда май намояд , суханҳо дар азали фармӯдау имрӯз фармӯда мешинаванд , хлътҳо дар азали дӯхтау имрӯз май расонади кули явми ҳўи фии шаън . Абдии ту маро имрӯз майдонӣ , ман на имрӯзӣнам , дониши ту имрӯзасту ренеи ман қадимам , дайраст то ман бо ту роз гуфтам , ту акнӯн май шинавӣ , самъи қадим дар азали ниёбат ту медошт дар самоъи каломи азалӣ , илми қадим дар азали ниёбат ту медошт дар дониши сифоти азалӣ . Қайи ки мол . Тифл дорад бнёбт Тифл медорад , чун Тифл болиғ шавад он моли буи боз диҳад , шумо атфол адам будед ки лутфи қадами кори шумо ме сохту ниёбат шумо медошт . эй мунтазирони вориди лутфи мо ! эй нзоргёни шоҳиди ғайби мо ! вилоят наронад дар дили шумо , магари султони сари мо , ҳалқа дар дили шумо накӯи бади магари расӯл бар мо .

پیر طریقت گفت: الهی! همه عالم ترا می‌خواهند، کار آن دارد که تا تو کرا خواهی، بناز کسی که تو او را خواهی، که اگر بر گردد تو او را در راهی. ای جوانمرد! آن را که خواست در ازل خواست و آن را که نواخت در ازل نواخت، کارها در ازل کرده و امروز کرده می‌نماید، سخنها در ازل فرموده و امروز فرموده می‌شنواند، خلعتها در ازل دوخته و امروز می‌رساند کُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ. عبدی تو مرا امروز میدانی، من نه امروزینم، دانش تو امروز است و رنه من قدیم‌ام، دیرست تا من با تو راز گفتم، تو اکنون می‌شنوی، سمع قدیم در ازل نیابت تو می‌داشت در سماع کلام ازلی، علم قدیم در ازل نیابت تو میداشت در دانش صفات ازلی. قیّم که مال. طفل دارد بنیابت طفل می‌دارد، چون طفل بالغ شود آن مال بوی باز دهد، شما اطفال عدم بودید که لطف قدم کار شما می‌ساخت و نیابت شما می‌داشت. ای منتظران وارد لطف ما! ای نظارگیان شاهد غیب ما! ولایت نراند در دل شما، مگر سلطان سرّ ما، حلقه در دل شما نکوبد مگر رسول برّ ما.

Қавла : танзили ман арраҳмони арраҳими ин қуръони фурӯи фиристодаи он худовандаст ки номаши рҳмн ва раҳимаст , рҳмнаст бмбор , раҳимаст бонавор , рҳмнаст бнъмт , раҳимаст бъсмт , рҳмнаст бтҷлӣ , раҳимаст батулӣ , рҳмнаст бтхФиФи ибодат , раҳимаст бтҳқиқи ҳасанӣу зиёдат , азои Фози баҳри алрҳмаҳи талошии кули зулаи лони алрҳмаҳи лами тзлу алзлаҳи лами ткни мо лами икни сами кони Киеви иқоўми мо лами излу лои изол чун дарёии раҳмати мавҷи каромат ва мағфират занад ҷумлаи зллу маосии мнъдм ва муталошӣ гардад , зеро ки зулати сифати лами икни сам конасту раҳмати сифати лами излу лои изол , лами икни сами кон кӣ муқовимат тавонад бо лами излу лои изол ? ! қавла : қул إнмои أнои башари мслкми қоли алҳсн : илмаи аллоҳи алтўозъи бқўлаҳ : қул إнмои أнои башари мслкм ҳасан гуфт : ҳақи ҷли ҷалолаи Мустафоро алайҳи алслоаҳу ассаломи бойени ояти тавозуъ дар омухт ва ӯро бар тавозуъ дошт ки бандаро ҳеҷ ҳаляти зеботар аз ҳалят тавозуъ нест ва бар қади хоки ҳеҷ либоси росттар ва некӯтар аз либос хушўъ нест . Расӯли аллоҳ ( с ) бойени хитоби раббонӣу таълими илоҳии чунон мтодби гашт ки кони иъўди алмризу ишиъи алҷнозаҳу иркби алҳмору иҷиби дъўаҳи алъбд ,у кони явми қризаҳу алнзири алии ҳмори мхтўми бҳбли ман лиФи алайҳи акоФи ман лиФ . Ҳар чанд ки Сайиди салавоти аллоҳу саломаи алайҳи маншури тақаддуми кунин дар остин камол дошту холи иқбол бар рухсора ҷамол дошту шаби миъроҷи Ҷабраилу Микоил ки аз содот Фриштгонанд пеши барроқи давлат ӯу мураккаби иззат ӯ чокрўори истода трқўо мезаданд , бо ин ҳамаи камолу ҷамолу ҳишмату мартабат дар кӯии тавозуъи чунон буд ки дар олами бандагӣ ва дар ҳолати афкандагӣ бар харакӣ мухтасар нишастӣ ва агар ғуломӣ ӯро бхўондӣ иҷобат кардӣ , рӯзи қризаҳу нзир бар харакӣ нишаста буд афсори он аз лиФ ва бар ваии полонии ниҳода аз лиФ . Аҷаб корӣаст ! гоҳи мураккаби ваии барроқ биҳиштӣ барон сифат , гоҳи мураккаби ваии харакии мухтасари барин ҳолат . Оре , мураккаби мухталиф буд , аммо дар ҳар ду ҳолати рокиби як сифат ва як ҳиммат ва як иродат буд . Агар бар барроқ буд дар сараш нихват набӯд ва агар бар ҳмор буд бар рухсори ъзи набувваташи ғубор мазаллат набӯд .

قوله: تَنْزِیلٌ مِنَ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ این قرآن فرو فرستاده آن خداوند است که نامش رحمن و رحیم است، رحمن است بمبارّ، رحیمست بانوار، رحمن است بنعمت، رحیم است بعصمت، رحمن است بتجلّی، رحیم است بتولّی، رحمن است بتخفیف عبادت، رحیم است بتحقیق حسنی و زیادت، اذا فاض بحر الرحمة تلاشی کلّ زلّة لان الرحمة لم تزل و الزلّة لم تکن ما لم یکن ثمّ کان کیف یقاوم ما لم یزل و لا یزال چون دریای رحمت موج کرامت و مغفرت زند جمله زلل و معاصی منعدم و متلاشی گردد، زیرا که زلّت صفت لم یکن ثم کان است و رحمت صفت لم یزل و لا یزال، لم یکن ثم کان کی مقاومت تواند با لم یزل و لا یزال؟! قوله: قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ قال الحسن: علّمه اللَّه التواضع بقوله: قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ حسن گفت: حق جل جلاله مصطفی را علیه الصلاة و السلام باین آیت تواضع در آموخت و او را بر تواضع داشت که بنده را هیچ حلیت زیباتر از حلیت تواضع نیست و بر قدّ خاک هیچ لباس راست‌تر و نیکوتر از لباس خشوع نیست. رسول اللَّه (ص) باین خطاب ربانی و تعلیم الهی چنان متادّب گشت که کان یعود المریض و یشیع الجنازة و یرکب الحمار و یجیب دعوة العبد، و کان یوم قریظة و النضیر علی حمار مخطوم بحبل من لیف علیه اکاف من لیف. هر چند که سید صلوات اللَّه و سلامه علیه منشور تقدّم کونین در آستین کمال داشت و خال اقبال بر رخساره جمال داشت و شب معراج جبرئیل و میکائیل که از سادات فریشتگان‌اند پیش براق دولت او و مرکب عزت او چاکروار ایستاده طرقوا می‌زدند، با این همه کمال و جمال و حشمت و مرتبت در کوی تواضع چنان بود که در عالم بندگی و در حالت افکندگی بر خرکی مختصر نشستی و اگر غلامی او را بخواندی اجابت کردی، روز قریظه و نضیر بر خرکی نشسته بود افسار آن از لیف و بر وی پالانی نهاده از لیف. عجب کاری است! گاه مرکب وی براق بهشتی بران صفت، گاه مرکب وی خرکی مختصر برین حالت. آری، مرکب مختلف بود، امّا در هر دو حالت راکب یک صفت و یک همّت و یک ارادت بود. اگر بر براق بود در سرش نخوت نبود و اگر بر حمار بود بر رخسار عزّ نبوّتش غبار مذلّت نبود.

Қул أи إнкми лткФрўни болзии халқи алأрзи фии явмин . . . Алоиаҳ ҳар ки эътиқод кард ки офаридагори ҷаҳон ва ҷаҳонён худост ки ягона ва яктост ва дар камоли қудрат бе ҳамтост ва донад ки башарияти маҳали аҷзу сармоя заъфаст , доман аз махлуқоти бози бараду дил аз маълӯмот ва марсумот баргирад ,у кори худ бакуляти тафвиз бо раб алорбоб кунад , алойиқу хилоиқи бгзоштаҳ ва рӯй бадаргоҳи аллоҳи ниҳода ,у ҳукм ӯро мнқод бӯдау фармон ӯро гардани ниҳодау забони эътирози бурӣда , зеро ки махлуқро бар холиқ рӯй эътироз нест , вази ҳукм ӯ Зуҳра эъроз нест . Он азизиро пурседанд ки : мо алъбўдиаҳ бандагӣ чист ?

قُلْ أَ إِنَّکُمْ لَتَکْفُرُونَ بِالَّذِی خَلَقَ الْأَرْضَ فِی یَوْمَیْنِ... الآیة هر که اعتقاد کرد که آفریدگار جهان و جهانیان خداست که یگانه و یکتاست و در کمال قدرت بی‌همتاست و داند که بشریّت محلّ عجز و سرمایه ضعف است، دامن از مخلوقات باز برد و دل از معلومات و مرسومات برگیرد، و کار خود بکلّیت تفویض با ربّ الارباب کند، علایق و خلایق بگذاشته و روی بدرگاه اللَّه نهاده، و حکم او را منقاد بوده و فرمان او را گردن نهاده و زبان اعتراض بریده، زیرا که مخلوق را بر خالق روی اعتراض نیست، وز حکم او زهره اعراض نیست. آن عزیزی را پرسیدند که: ما العبودیّة بندگی چیست؟

Қол : алоърози ани алоътрози эътироз дар боқӣ кардану қазоро брзои пеш омадан ,у заҳри ҳукми марро бдндони таслими хоӣидни қоли аллоҳи таъолӣ :у أмрнои лнслми лрби Алъоламин .

قال: الاعراض عن الاعتراض اعتراض در باقی کردن و قضا را برضا پیش آمدن، و زهر حکم مرّ را بدندان تسلیم خائیدن قال اللَّه تعالی: وَ أُمِرْنا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعالَمِینَ.

Ва ҷаъли фӣҳо рўосии ман фавқҳоу боруки фӣҳо алҷболи алрўосии аўтоди аларзи фии алсўраҳу алоўлёءи аўтоди аларзи фии алҳқиқаҳ , ббркотҳми иأтии алмтри ман алсмоءу алнботи ман аларз ,у бдъоӣҳми индФъи алблоءи ани алхлқи кӯҳҳо аўтод заминаст аз рӯй сӯрату авлиёии худои аўтод заминанд аз рӯй ҳақиқат , дар ҷиболи шомихоти бастаи низоми кори олам ,у истиқомати аҳволу асбоби халқ аз рӯй маънӣ дар даъвоату баракоти эшон баста , бетон бо халқ ҳозиранд аммо бадал аз халқ ғоӣбанд ва бо ҳақи ҳозир , халқи эшонро ҳозир майдонанд ва эшон аз халқ ғоӣбанд ва бо ҳақи ҳозир .

وَ جَعَلَ فِیها رَواسِیَ مِنْ فَوْقِها وَ بارَکَ فِیها الجبال الرّواسی اوتاد الارض فی الصورة و الاولیاء اوتاد الارض فی الحقیقة، ببرکاتهم یأتی المطر من السماء و النبات من الارض، و بدعائهم یندفع البلاء عن الخلق کوه‌ها اوتاد زمین است از روی صورت و اولیای خدا اوتاد زمین‌اند از روی حقیقت، در جبال شامخات بسته نظام کار عالم، و استقامت احوال و اسباب خلق از روی معنی در دعوات و برکات ایشان بسته، بتن با خلق حاضراند امّا بدل از خلق غائب‌اند و با حق حاضر، خلق ایشان را حاضر میدانند و ایشان از خلق غائب‌اند و با حق حاضر.

Бӯи язид бастомӣ гуфт : чиҳил соласт то ман бо халқ сухан нагуфтаам , ҳар чаҳ гуфтаам бо ҳақ гуфтаам , ҳар чаҳ шунидаам аз ҳақ шунидаам . Азинҷо Мустафо гуфт алайҳи ассалом « абят ъанд рабии итъмнӣу исқинӣ » , ӯ салавоти аллоҳи алайҳи бшхс бо халқ буд гузордан шариъатроу басти миллатро ,у басар бо ҳақ буд ғлботи муҳаббатроу давоми мшоҳдтро . Муҳиб аз маҳбӯб ҷудо нагардад чун муҳаббат ғалаба гирад .

بو یزید بسطامی گفت: چهل سال است تا من با خلق سخن نگفته‌ام، هر چه گفته‌ام با حق گفته‌ام، هر چه شنیده‌ام از حق شنیده‌ام. ازینجا مصطفی گفت علیه السلام‌ «ابیت عند ربی یطعمنی و یسقینی»، او صلوات اللَّه علیه بشخص با خلق بود گزاردن شریعت را و بسط ملت را، و بسرّ با حق بود غلبات محبّت را و دوام مشاهدت را. محبّ از محبوب جدا نگردد چون محبّت غلبه گیرد.

Устоди бӯи алӣ дқоқ гуфт қудси аллоҳи рӯҳа : лӣси ллҷнаҳи шуғли маъноу лои ллнори сиблати алинои лонаи лӣси фии қлбнои алои алсрўри брбнои биҳиштро бо мо шуғлӣ несту дӯзахро бо мо корӣ на , зеро ки дар дили мо ҷузи шодии ббқоء ҳақ нест .

استاد بو علی دقاق گفت قدس اللَّه روحه: لیس للجنة شغل معنا و لا للنار سبیل الینا لانه لیس فی قلبنا الا السرور بربنا بهشت را با ما شغلی نیست و دوزخ را با ما کاری نه، زیرا که در دل ما جز شادی ببقاء حق نیست.