Қавлаи таъолӣ : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим . Бидон ки аносири олам чаҳораст : боду оташу обу хок . Ва ин чаҳор унсур , вуҷӯд ки ёфтанд дар бадви офариниши азин чаҳор клмт ёфтанд : бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими насимӣу шамемӣ буд аз олами ҷалолу ҷамоли ин калимот ки бўзид , то ин чаҳор унсур дар олам пайдо омад . Он гуҳ дар даври аввал то аҳди охири ин чаҳор унсури қӯт табиат доштанду олам аз таркиби аҷзоъи эшон мунтазами ҳаме буд бар вифқи тақдири илоҳӣ . Ва дар ҳар аҳдии ин чаҳор унсури қӯтӣ зиёдат намудандӣ . Дар аҳди Нӯҳи қӯти об буду туғёни он . Лқўлаҳи таъолӣ : إнои лмои тғии алмоء . Ва дар аҳди ҳуди қӯти боди сарсар буд лқўлаҳи бриҳи сарсари ъотиаҳ . Ва дар аҳди Мӯсои заминии хокии қӯтӣ зёдтӣ намӯд то интиқоми хеши болтқоми қорун зоҳир кард ки ФхсФно ба ва бидора алأрз . Ва дар аҳди Юнуси шарорати оташ дар ҳўоءи қудрат фурӯғ гирифт . Ҳамчунин дар ҳар аҳдӣ ҳар бод ки бўзидӣ ва ҳар мавҷӣ ки аз дарёи бхостӣ ё киштӣ ғарқ кардӣ ё шаҳрӣ хароб кардӣ ва ҳар барқӣ ки биҷустӣ вилоятӣ бсухтӣ ва ҳамеша заминро зилзилаи ҳаме будӣу хсФу масхи зоҳири ҳамеи гаштӣ то аҳди ин меҳтари олами Сайиди валади одам ( с ) ки аҳди фатрати набувват басар омаду субҳи рӯзи фитрати дайни исломи баромад . Замин нур гирифту осмон сарвар ёфту рухсори ситорагони биФрўхту Ҷабраили андари ҳўоءи олам овоз дод ки бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими овози ваии андари аҷзоъи олам сироят кард то ҳар заррае аз зроӣри олам дар ишқи самоъи ин калимот забонӣ ёфт ва аз ваии танинӣ ва зҷиҷӣ шуниданд . Қолати Оиша : лмои нзлти бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими зҷти алҷбол ҳатто самъи аҳли Маккаи дўиҳои Фқолўои саҳари Муҳамади алҷболу қоли ибни аббос : лмои нзлти бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими скнти алрёҳу моҷти албҳўру асғти албҳоӣми бозонҳоу Ромяти алшётини ман алсмоءу ҳлФи раби алъзаҳи лои исмии исмаи алии шайъи ءи алои боруки алайҳ . Ва он гуҳ ҳар клмтӣ аз ин калимоти тасмияи якеро аз он аносири ҷамолӣ ва камолӣ дод . Аз калима « бисми » бандӣ бар бод ниҳоданд . Ва аз ҳайбати ном « аллоҳ » доғӣ бар забон оташ ниҳоданд . Ва аз раҳмат « рҳмн » шмтӣ бар об заданд . Ва аз рأФт « раҳим » насимии бхоки расониданд . Боди шарати бгзошт . Оташи шарари фурӯи нишонд . Об аз туғён тўбт кард . Хоки зилзилаи бгзошт ва бостқомт даромад . Ин ҳамаи бонст ки аҳди адли гузашту аҳд фазл омад , аҳди хсФу масхи гузашту аҳди рأФт ва раҳмат омад ва мо أрслноки إлои раҳмаи ллъолмин . Нисбати ин уммат ки қадам бар бисоти шаръи Аҳмад мурсал доранд чун азоФт кунӣ бомати пешинён , азоФти одамӣ буд бҳиўон , аз онкӣ дар аҳди аввали сӯрати эшон масхпазир буду сурати эшон насхпазир буду ақди эшон фасхпазир буд , аз онкии бенҳоят камол нарасида буданд . Боз чун аҳди меҳтар олам омад , файзи танзили илоҳии рўоиҳи хеши босамоъи зрити одами расониданд . Нидо даромад ки эй Сайид , ҳамаи шаръҳоро насху шаръи турои насх на . Ҳамаи ақдҳоро фасху ақди турои фасх на . Ҳамааматонро масху уммати турои масх на .

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ. بدان که عناصر عالم چهار است: باد و آتش و آب و خاک. و این چهار عنصر، وجود که یافتند در بدو آفرینش ازین چهار کلمت یافتند: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ نسیمی و شمیمی بود از عالم جلال و جمال این کلمات که بوزید، تا این چهار عنصر در عالم پیدا آمد. آن گه در دور اول تا عهد آخر این چهار عنصر قوت طبیعت داشتند و عالم از ترکیب اجزاء ایشان منتظم همی بود بر وفق تقدیر الهی. و در هر عهدی این چهار عنصر قوتی زیادت نمودندی. در عهد نوح قوت آب بود و طغیان آن. لقوله تعالی: إِنَّا لَمَّا طَغَی الْماءُ. و در عهد هود قوت باد صرصر بود لقوله بِرِیحٍ صَرْصَرٍ عاتِیَةٍ. و در عهد موسی زمینی خاکی قوتی زیادتی نمود تا انتقام خویش بالتقام قارون ظاهر کرد که فَخَسَفْنا بِهِ وَ بِدارِهِ الْأَرْضَ. و در عهد یونس شرارت آتش در هواء قدرت فروغ گرفت. همچنین در هر عهدی هر باد که بوزیدی و هر موجی که از دریا بخاستی یا کشتی غرق کردی یا شهری خراب کردی و هر برقی که بجستی ولایتی بسوختی و همیشه زمین را زلزله همی بودی و خسف و مسخ ظاهر همی گشتی تا عهد این مهتر عالم سید ولد آدم (ص) که عهد فترت نبوّت بسر آمد و صبح روز فطرت دین اسلام برآمد. زمین نور گرفت و آسمان سرور یافت و رخسار ستارگان بیفروخت و جبرئیل اندر هواء عالم آواز داد که بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ آواز وی اندر اجزاء عالم سرایت کرد تا هر ذره‌ای از ذرائر عالم در عشق سماع این کلمات زبانی یافت و از وی طنینی و ضجیجی شنیدند. قالت عایشه: لمّا نزلت بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ ضجت الجبال حتی سمع اهل مکة دویّها فقالوا سحر محمد الجبال و قال ابن عباس: لمّا نزلت بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ سکنت الریاح و ماجت البحور و اصغت البهائم بآذانها و رمیت الشیاطین من السماء و حلف رب العزة لا یسمی اسمه علی شی‌ء الا بارک علیه. و آن گه هر کلمتی از این کلمات تسمیة یکی را از آن عناصر جمالی و کمالی داد. از کلمه «بسم» بندی بر باد نهادند. و از هیبت نام «اللَّه» داغی بر زبان آتش نهادند. و از رحمت «رحمن» شمّتی بر آب زدند. و از رأفت «رحیم» نسیمی بخاک رسانیدند. باد شرّت بگذاشت. آتش شرر فرو نشاند. آب از طغیان توبت کرد. خاک زلزله بگذاشت و باستقامت درآمد. این همه بآنست که عهد عدل گذشت و عهد فضل آمد، عهد خسف و مسخ گذشت و عهد رأفت و رحمت آمد وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِینَ. نسبت این امت که قدم بر بساط شرع احمد مرسل دارند چون اضافت کنی بامّت پیشینیان، اضافت آدمی بود بحیوان، از آنکه در عهد اول صورت ایشان مسخ‌پذیر بود و سورت ایشان نسخ‌پذیر بود و عقد ایشان فسخ‌پذیر بود، از آنکه بنهایت کمال نرسیده بودند. باز چون عهد مهتر عالم آمد، فیض تنزیل الهی روایح خویش باسماع ذریت آدم رسانیدند. ندا درآمد که ای سید، همه شرعها را نسخ و شرع ترا نسخ نه. همه عقدها را فسخ و عقد ترا فسخ نه. همه امّتان را مسخ و امّت ترا مسخ نه.

Қавлаи таъолӣ : қи қоли ибни ътоءи ақсми аллоҳи ъзу ҷли бқўаҳи қалби ҳабибаи Муҳамад ( с ) ҳайси ҳамли улхитобу лами иؤсри злки фӣаи лълўи ҳола .

قوله تعالی: ق قال ابن عطاء اقسم اللَّه عز و جل بقوة قلب حبیبه محمد (ص) حیث حمل الخطاب و لم یؤثّر ذلک فیه لعلوّ حاله.

Касе ки дӯстӣ азиз дорад дар ҳамаи аҳволи рзоء вай ҷӯяд , пайваста дар ӯ менигарад , розаш бо вай буд , савгандонаши бҷону сарвӣ буд . Ҳадиси вай бисёр гуяд дар ҳзру сафар дар хоб ва дар бедорӣ ӯро нигаҳ дорад ва ҳар чаҳ кунад аз ӯ некӯ дорад ва дар ҳеҷ ҷой , ҳадису салом аз ваии бознгирд . Пас худованди Карими малики раҳими ҷли ҷалолаи ҳақоиқи ин маъонии мари он ҳабиби хешро хотами пайғомбарон ( с ) арзонӣ дошт , то оламён бидонанд ки бар даргоҳи иззати ҳечкасро он манзалату мартабат ва манқибат нест ки он меҳтари рост . Коиноту мавҷӯдоти ҳама аз баҳр ӯст меҳри ҳама меҳр ӯст .

کسی که دوستی عزیز دارد در همه احوال رضاء وی جوید، پیوسته در او مینگرد، رازش با وی بود، سوگندانش بجان و سروی بود. حدیث وی بسیار گوید در حضر و سفر در خواب و در بیداری او را نگه دارد و هر چه کند از او نیکو دارد و در هیچ جای، حدیث و سلام از وی بازنگیرد. پس خداوند کریم ملک رحیم جل جلاله حقایق این معانی مر آن حبیب خویش را خاتم پیغامبران (ص) ارزانی داشت، تا عالمیان بدانند که بر درگاه عزت هیچکس را آن منزلت و مرتبت و منقبت نیست که آن مهتر راست. کائنات و موجودات همه از بهر اوست مهر همه مهر اوست.

Мо хлқкму лои бъскми إлои кнФси воҳидаи қили маъноаи лнФси воҳидау мурод аз ин нафаси зоти Мустафо ( с )аст , дар ҳамаи аҳволи ризои ваии ҷуст чунонк фармуд : ва ман оноءи аллили Фсбҳу أтроФи алнҳори лълки трзӣ . Дар қиблаи рзоءи ваии ҷуст : Флнўлинки қиблаи трзоҳо . Дар шафоати уммати ризои ваии ҷуст :у лсўФи иътики рбки Фтрзӣ .

ما خَلْقُکُمْ وَ لا بَعْثُکُمْ إِلَّا کَنَفْسٍ واحِدَةٍ قیل معناه لنفس واحدة و مراد از این نفس ذات مصطفی (ص) است، در همه احوال رضای وی جست چنانک فرمود: وَ مِنْ آناءِ اللَّیْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّکَ تَرْضی‌. در قبله رضاء وی جست: فَلَنُوَلِّیَنَّکَ قِبْلَةً تَرْضاها. در شفاعت امّت رضای وی جست: وَ لَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضی‌.

Бҳёҳи ваии қисм ёд кард ки : лъмрк . Бқўти дили ваии қисм ёд кард ки : қу алқуръони алмҷиди бсФоءи маваддати ваии қисм ёд кард ки : су алқуръони зии аззикри бқдмгоаҳи ваии қисм ёд кард ки : лои أқсми бҳзои алблд . Бар вайу мӯии ваии қисм ёд кард ки :у алзҳӣу аллили إзои сҷӣ . Ҳаргиз ӯро аз назари худ маҳҷӯб накард : Фإнки бأъиннои алзии ироки ҳайни тқўм . Дар хобу бедории исмат бар вай дошт ки :у аллоҳи иъсмки ман анноси ҷумлаи аҳвол ӯро кифоят кард : أи лӣси аллоҳи бкоФи абда дар ҳар ҷой ва дар ҳар ҳоли ваҳии бадв пайваста дошт . Дар хоб буд ки ваҳй омад : ё أиҳои алмдср ё أиҳои алмзмл . Бар ноқа буд ки ваҳй омад : алиўми أкмлти лаками динкм . Дар роҳи ғзо буд ки ваҳй омад : ё أиҳои анноси атқўои рбкми إни зилзилаи алсоъаҳи шайъи ءи азим . Аз Маккаи беруни омада буд бҷҳФаҳ ки ваҳй омад : إни алзии фарзи алейк алқуръони лродки إлии маъод дар ғор буд ки раби алъзаҳ ӯро ҷилва кард : сонии аснини إзи ҳумои фии алғор . Дар андӯҳ буд ки ваҳй омад : ва лақад наилм أнки изиқи сдрки бмои иқўлўн . Дар шодӣ буд ки ваҳй омад : إнои Фтҳнои лаки Фтҳои мубино . Шаби миъроҷ дар байти алмуқаддас буд ки ваҳй омад :у сӣли ман أрслно . Дар ҳазрати қоби қавсин буд ки бевосита бар бисоти ноз роз шунид ки : Фأўҳии إлии абдаи мо أўҳӣ .

بحیاة وی قسم یاد کرد که: لَعَمْرُکَ. بقوت دل وی قسم یاد کرد که: ق وَ الْقُرْآنِ الْمَجِیدِ بصفاء مودت وی قسم یاد کرد که: ص وَ الْقُرْآنِ ذِی الذِّکْرِ بقدمگاه وی قسم یاد کرد که: لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ. بر وی و موی وی قسم یاد کرد که: وَ الضُّحی‌ وَ اللَّیْلِ إِذا سَجی‌. هرگز او را از نظر خود محجوب نکرد: فَإِنَّکَ بِأَعْیُنِنا الَّذِی یَراکَ حِینَ تَقُومُ‌. در خواب و بیداری عصمت بر وی داشت که: وَ اللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ جمله احوال او را کفایت کرد: أَ لَیْسَ اللَّهُ بِکافٍ عَبْدَهُ در هر جای و در هر حال وحی بدو پیوسته داشت. در خواب بود که وحی آمد: یا أَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ یا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ. بر ناقه بود که وحی آمد: الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ. در راه غزا بود که وحی آمد: یا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَیْ‌ءٌ عَظِیمٌ. از مکه بیرون آمده بود بجحفه که وحی آمد: إِنَّ الَّذِی فَرَضَ عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لَرادُّکَ إِلی‌ مَعادٍ در غار بود که رب العزة او را جلوه کرد: ثانِیَ اثْنَیْنِ إِذْ هُما فِی الْغارِ. در اندوه بود که وحی آمد: وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّکَ یَضِیقُ صَدْرُکَ بِما یَقُولُونَ. در شادی بود که وحی آمد: إِنَّا فَتَحْنا لَکَ فَتْحاً مُبِیناً. شب معراج در بیت المقدس بود که وحی آمد: وَ سْئَلْ مَنْ أَرْسَلْنا. در حضرت قاب قوسین بود که بی‌واسطه بر بساط ناز راز شنید که: فَأَوْحی‌ إِلی‌ عَبْدِهِ ما أَوْحی‌.

Ҷавонмардони тариқату арбоби маърифати сиррӣ дигар гуфтаанд дар маънӣ қ гуфтанд : он кӯҳи қоф ки гирди олам дар кашида намӯд , корӣаст аз он қоф ки гирди дилҳои дӯстони дркшидаҳ , пас ҳар ки дар ин дунё хоҳад ки аз он кӯҳи қофи даргузаради қадами вай фурӯ гиранд , гӯйанд вроءи ин қоф роҳ нест ва бар вай гузар нест . Ҳамчунин касе ки дар вилояти дилу саҳрои сина қадам занад чун хоҳад ки як қадам аз сифоти дилу олами синаи берун наад қадами вай дар мақоми дил фурӯ гиранд , гӯйанд куҷо мешӯй мо худ ҳамин ҷой бо тўоим : ано ъанд алмнксраҳи қлўбҳми ман аҷалӣ .

جوانمردان طریقت و ارباب معرفت سرّی دیگر گفته‌اند در معنی ق گفتند: آن کوه قاف که گرد عالم در کشیده نمود، کاری است از آن قاف که گرد دلهای دوستان درکشیده، پس هر که در این دنیا خواهد که از آن کوه قاف درگذرد قدم وی فرو گیرند، گویند وراء این قاف راه نیست و بر وی گذر نیست. همچنین کسی که در ولایت دل و صحرای سینه قدم زند چون خواهد که یک قدم از صفات دل و عالم سینه بیرون نهد قدم وی در مقام دل فرو گیرند، گویند کجا میشوی ما خود همین جای با توایم: انا عند المنکسرة قلوبهم من اجلی.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ гар дорам чун ки буи намебӯем ва надорам ман ин ҳасрат бо ки гӯям . Илоҳӣ ӯ ки як назар дид ақл ӯ поки бармеад , пас ӯ ки доим бидида дил туро дид чун бёрмид . Аҷаб корӣаст кор ӯ ки менигарад дарав ва меҷӯяд ӯро ҳам аз ӯ . ӯ ҷли ҷалола бо ҷӯяндаи худ ҳамроҳаст . Пас ин ҷустан ӯро чаҳ бакораст . Инаст ки раб Алъоламин фармуд :у нҳни أқрби إлиаҳи ман ҳабли алўриди ин оят ишоратаст Фроқрби ҳақи ҷли ҷалолаи мари бандаро . Аммо қурби бандаи мари ҳақро онаст ки фармуд :у асҷду ақтрб ва Мустафо гуфт мхброи ан алҳақ субҳонаи лои изоли итқрби илои алъбди болнўоФл ҳатто аҳбаҳ . Қурби бандаи мари ҳақро аввали боимонсту тасдиқу охири боҳсонсту таҳқиқ . Ва алоҳсони ани тааббуди аллоҳи конки туроаи ?фони лами ткни туроаи ?фонаи ирок .

پیر طریقت گفت: الهی گر دارم چون که بوی نمی‌بویم و ندارم من این حسرت با که گویم. الهی او که یک نظر دید عقل او پاک برمید، پس او که دائم بدیده دل ترا دید چون بیارمید. عجب کاریست کار او که مینگرد درو و میجوید او را هم از او. او جل جلاله با جوینده خود همراه است. پس این جستن او را چه بکار است. اینست که رب العالمین فرمود: وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ این آیت اشارت است فراقرب حق جل جلاله مر بنده را. اما قرب بنده مر حق را آنست که فرمود: وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ و مصطفی گفت مخبرا عن الحق سبحانه لا یزال یتقرب الیّ العبد بالنوافل حتی احبّه. قرب بنده مر حق را اول بایمانست و تصدیق و آخر باحسانست و تحقیق. و الاحسان ان تعبد اللَّه کانک تراه فان لم تکن تراه فانه یراک.

Ин хабар ишоратаст бмлоқоти дил бо ҳақу муъоризаи сар бо ғайбу мушоҳидаи ҷон дар муноҷоти ниҳон . Аммо қурби ҳақи мари бандаро ду қисмаст : яке кафеи халқро бълму қудрат , кқўлаҳ :у ҳўи мъкми аинмои кантам .

این خبر اشارت است بملاقات دل با حق و معارضه سرّ با غیب و مشاهده جان در مناجات نهان. اما قرب حق مر بنده را دو قسم است: یکی کافّه خلق را بعلم و قدرت، کقوله: و هو معکم اینما کنتم.

Дигари хавос дар гоҳро бхсоӣс бару шавоҳиди лутф , кқўлаҳ :у нҳни أқрби إлиаҳ .

دیگر خواص در گاه را بخصائص برّ و شواهد لطف، کقوله: وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ.

Аввал ӯро қурбӣ диҳад ғайбӣ то аз ҷаҳонаши бози барад . Пас ӯро қурбӣ диҳад кашфӣ то аз ҷаҳонӣонаши бози барад . Пас ӯро қурбӣ диҳад ҳақиқӣ то аз обу гулаши бози барад . Аз шоҳиди бандаи микоҳд ва аз шоҳиди худ , мёФзоид то чунон ки дар аввали худ буд дар охири ҳам худ бошад ълоӣқи мунқатиъу асбоби музмаҳилу русуми ботил , ҳудӯди муталошӣу ишорати мутаноҳӣу иборати мунтафӣу хабари мнмҳӣу ҳақи яктои баҳақи худ боқӣ ,у аллоҳи хайру أбқӣ .

اول او را قربی دهد غیبی تا از جهانش باز برد. پس او را قربی دهد کشفی تا از جهانیانش باز برد. پس او را قربی دهد حقیقی تا از آب و گلش باز برد. از شاهد بنده میکاهد و از شاهد خود، میافزاید تا چنان که در اول خود بود در آخر هم خود باشد علائق منقطع و اسباب مضمحل و رسوم باطل، حدود متلاشی و اشارت متناهی و عبارت منتفی و خبر منمحی و حق یکتا بحق خود باقی، وَ اللَّهُ خَیْرٌ وَ أَبْقی‌.

Қавла : إзи итлқии алмтлқёни ани алимину ани алшмоли қъид дар хабараст ки ин ду Фриштаҳ ки бар банда муваккиланд чун банда нишаста бошад яке аз сӯии рости ҳасаноти ваии минўисд , яке аз сӯии чапи сиӣоти ваии минўисд . Чун бандаи бхсбди яке бар сари болини ваии бистад , яке бар қадамгоҳ ва ӯро нигоҳ медоранд . Чун банда дар роҳ меравад , яке аз пеш меравад ва яке аз қафоу офот аз вай дафъ мекунанд . Ва гуфтаанд Фриштаҳи ҳасанот ҳар рӯзу шаби эшонро бадал кунанд ва ду дигар фиристанду ҳикмат дарин онаст ки : то фардои гувоҳони тоъоту ҳасаноти вай бисёр бошаду фириштаи сиӣот бадал накунанд то айби ваии ҷузи он як фиришта надонад . Назири ин дар қуръон : қул ё ибодии аллазӣнаи أсрФўои алии أнФсҳми асрФўо муҷмал гуфт сари баста бетафсил , эй Ҷабраили ту ваҳй мегузор ки асрФўоу бтФсили мадон ки чаҳ карданд . эй Муҳамади ту ваҳй мехон ки асрФўоу мадон ки чаҳ карданд .

قوله: إِذْ یَتَلَقَّی الْمُتَلَقِّیانِ عَنِ الْیَمِینِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعِیدٌ در خبر است که این دو فریشته که بر بنده موکّل‌اند چون بنده نشسته باشد یکی از سوی راست حسنات وی مینویسد، یکی از سوی چپ سیّئات وی مینویسد. چون بنده بخسبد یکی بر سر بالین وی بیستد، یکی بر قدمگاه و او را نگاه میدارند. چون بنده در راه میرود، یکی از پیش میرود و یکی از قفا و آفات از وی دفع میکنند. و گفته‌اند فریشته حسنات هر روز و شب ایشان را بدل کنند و دو دیگر فرستند و حکمت درین آنست که: تا فردا گواهان طاعات و حسنات وی بسیار باشد و فرشته سیّئات بدل نکنند تا عیب وی جز آن یک فرشته نداند. نظیر این در قرآن: قُلْ یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ اسرفوا مجمل گفت سر بسته بی‌تفصیل، ای جبرئیل تو وحی میگزار که اسرفوا و بتفصیل مدان که چه کردند. ای محمد تو وحی میخوان که اسرفوا و مدان که چه کردند.

Кримо , худовандо , рҳимо , подшоҳо нахост ки Ҷабраили гуноҳи бандаи бидонаду расӯли маъсият ӯ бихонад , кӣ раво дорад ки шайтони бандаро аз даргоҳ вай баранд . Қавла : мо илФзи ман қавли إлои лдиаҳи рақиби ътид . Фриштаҳи дасти рости Фриштаҳ фазласту Фриштаҳи дасти чапи Фриштаҳи адл ва чунонк фазл бар адл солораст Фриштаҳи дасти рост бар Фриштаҳи дасти чап солораст . эй Фриштаҳи дасти рост , ту амир бош ҳар ҳснтӣ даҳ менавис . эй Фриштаҳи дасти чапи ту раият бош . Ҷузи онкии Фриштаҳи даст рост гуяд мнўис . Чун банда маъсият кунад Фриштаҳи даст рост гуяд ҳафт рӯз бигзору мнўиси магар узрӣ бихоҳад ва тавба кунад .

کریما، خداوندا، رحیما، پادشاها نخواست که جبرئیل گناه بنده بداند و رسول معصیت او بخواند، کی روا دارد که شیطان بنده را از درگاه وی براند. قوله: ما یَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ. فریشته دست راست فریشته فضل است و فریشته دست چپ فریشته عدل و چنانک فضل بر عدل سالار است فریشته دست راست بر فریشته دست چپ سالار است. ای فریشته دست راست، تو امیر باش هر حسنتی ده مینویس. ای فریشته دست چپ تو رعیت باش. جز آنکه فریشته دست راست گوید منویس. چون بنده معصیت کند فریشته دست راست گوید هفت روز بگذار و منویس مگر عذری بخواهد و توبه کند.

Ин ҳама чист натиҷаи як ҳукм ки дар азал кард ки сабқати раҳматии ғазабӣ .

این همه چیست نتیجه یک حکم که در ازل کرد که سبقت رحمتی غضبی.

Аз ин аҷибтар шинав : банда маъсият мекунад фармон ояд ки пардаи имони вай дар кашид то ҷурму ҷинояти ваии мғмўру мағлуби имон вай гардад . Он гуҳи чандон ҷурму маосӣ баҳам ояд ки гӯйанд бори худоёи ҷурм бисёраст пардаи имони онро нмипўшд , гуяд : агар пардаи имони ваии нмипўшди пардаи карами ман дар кашид то бипушад .

از این عجیب‌تر شنو: بنده معصیت میکند فرمان آید که پرده ایمان وی در کشید تا جرم و جنایت وی مغمور و مغلوب ایمان وی گردد. آن گه چندان جرم و معاصی بهم آید که گویند بار خدایا جرم بسیار است پرده ایمان آن را نمیپوشد، گوید: اگر پرده ایمان وی نمیپوشد پرده کرم من در کشید تا بپوشد.