Қавла :у лмни хоФи мақоми рабаи оёти мавоъизу зўоҷру зикри азобу уқубати кофарон дар пеш дошт то муъминон бидон ибрат гиранд ва панд пазиранд ва дар хавф ва хашят бифзоианд ва дар тоъату ибодати кӯшиши намоянду фарои асбоби наҷоти худ бенанд ва ин азимтар неъматӣаст аз ҳақи ҷли ҷалола бар бандагону лиҳозои зикри ъқиби кули оя : Фбأии олоءи рбкмои ткзбони пас молу марҷаъи муъминону баёни савоби тоъот эшон даргирифт фармуд :у лмни хоФи мақоми рабаи ҷинатон .
قوله: وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ آیات مواعظ و زواجر و ذکر عذاب و عقوبت کافران در پیش داشت تا مؤمنان بدان عبرت گیرند و پند پذیرند و در خوف و خشیت بیفزایند و در طاعت و عبادت کوشش نمایند و فرا اسباب نجات خود بینند و این عظیمتر نعمتی است از حق جل جلاله بر بندگان و لهذا ذکر عقیب کلّ آیة: فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ پس مآل و مرجع مؤمنان و بیان ثواب طاعات ایشان درگرفت فرمود: وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ.
Мақоми ҳам масдараст ва ҳам макон , агар масдар наҳй , маънӣ онаст ки он кас ки дар дунёи буқати маъсияти тарсад аз истодани ваии рӯзи қиёмати бҳзрии иззат дар мақоми ҳисоб , ва аз он тарси маъсияту шаҳвати бгдозд , фардо ӯро ду биҳиштаст , яке савоби хавфроу дигари тарки маъсиятро .
مقام هم مصدر است و هم مکان، اگر مصدر نهی، معنی آنست که آن کس که در دنیا بوقت معصیت ترسد از ایستادن وی روز قیامت بحضری عزت در مقام حساب، و از آن ترس معصیت و شهوت بگدازد، فردا او را دو بهشت است، یکی ثواب خوف را و دیگر ترک معصیت را.
Ва агар мақом бар мавзе ва макон наҳй пас ӣнҷои мзмрӣ мҳзўФаст яъне хоФи мақоми ҳисоби раба , он кас ки аз мақоми ҳисоб ҳақ битарсад донад ки ӯро дар он мақом бидоранд ва аз вай савол кунанд кқўлаҳи таъолӣ :у қФўҳми إнҳми мсؤлўн . ӯро ду биҳиштаст яке ҷинаи адану дигари ҷинаи алнъим . Яке нишастгоҳ хеш ва дигар нишастгоҳ ҷеффатону ходимони вай .
و اگر مقام بر موضع و مکان نهی پس اینجا مضمری محذوف است یعنی خاف مقام حساب ربه، آن کس که از مقام حساب حق بترسد داند که او را در آن مقام بدارند و از وی سؤال کنند کقوله تعالی: وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ. او را دو بهشت است یکی جنة عدن و دیگر جنة النعیم. یکی نشستگاه خویش و دیگر نشستگاه جفتان و خادمان وی.
Муфассирон гуфтанд ин оят дар шаъни бӯи бикри садиқ фурӯ омад , шурби лбнои Фқили ?лаи анаи ман ғайри ҳали Фостқоء . Ва қоли қтодаҳи ани алмؤмнини хоФўои злки алмқоми Фъмлўои аллоҳу қомўои боллилу алнҳор .
مفسران گفتند این آیت در شأن بو بکر صدیق فرو آمد، شرب لبنا فقیل له انه من غیر حل فاستقاء. و قال قتاده ان المؤمنین خافوا ذلک المقام فعملوا اللَّه و قاموا باللیل و النهار.
Ва фии алхбри алсҳиҳи ани абии ҳрираҳи қоли қоли расӯли аллоҳ ( с ) ман хоФи адлҷ ва ман адлҷи блғи алмнзли алои ани слъаҳи аллоҳи ғолияи алои ани слъаҳи аллоҳи алҷнаҳ .
و فی الخبر الصحیح عن ابی هریرة قال قال رسول اللَّه (ص) من خاف ادلج و من ادلج بلغ المنزل الا ان سلعة اللَّه غالیة الا ان سلعة اللَّه الجنة.
Ва ани ътоءи бен ясори ани абии алдрдоء : анаи самъи расӯли аллоҳ ( с ) иқси алии алмнбру ҳўи иқўл :у лмни хоФи мақоми рабаи ҷинатон . Қиллату ани зиноу ани срқ ё расӯли аллоҳи Фқоли расӯли аллоҳ ( с ) ассонӣа :у лмни хоФи мақоми рабаи ҷинатон . Фқлти ассонӣа :у ани зиноу ани срқ ё расӯли аллоҳ . Фқоли расӯли аллоҳ ( с ) алсолсаҳ :у лмни хоФи мақоми рабаи ҷинатони Фқлти алсолсаҳ :у ани зиноу ани срқ ё расӯли аллоҳ . Фқол :у ани рағми анФи абии алдрдоء .
و عن عطاء بن یسار عن ابی الدرداء: انه سمع رسول اللَّه (ص) یقصّ علی المنبر و هو یقول: وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ. قلت و ان زنا و ان سرق یا رسول اللَّه فقال رسول اللَّه (ص) الثانیة: وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ. فقلت الثانیة: و ان زنا و ان سرق یا رسول اللَّه. فقال رسول اللَّه (ص) الثالثة: وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ فقلت الثالثة: و ان زنا و ان سرق یا رسول اللَّه. فقال: و ان رغم انف ابی الدرداء.
Қоли баъзи алмФсрини фии қавла : ҷинатон эй ҷинаи ллонсу ҷинаи ллҷн . Маънӣ онаст ки ҳар ки аз мақоми ҳисоби пеши ҳақи таъолии тарсад аз одамӣу парӣ , ҳар якеро биҳиштӣаст .
قال بعض المفسرین فی قوله: جنتان ای جنة للانس و جنة للجن. معنی آنست که هر که از مقام حساب پیش حق تعالی ترسد از آدمی و پری، هر یکی را بهشتی است.
Прҳизкорони мардумонро биҳиштӣу прҳизкорони париёнро биҳиштӣ .
پرهیزکاران مردمان را بهشتی و پرهیزکاران پریان را بهشتی.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон бой наамма ман наамма фии алҷнтин , сами васфи алҷнтин , Фқоли зўотои أФнон эй ағсони воҳидҳо Фнну ҳўи алғсни алмстқими тўлоу қили зўотои أФнон эй алвону анвоъи ман алошҷору алсмори воҳидҳо фани иқол : ҳўи алҷнаҳи каллаи аФнони алошҷори мткоўсаҳи ғайри анҳо лотарад шиӣо . Ва қили ҷинатони ман алёқўти алоҳмру алзбрҷди алои Хизр , туробҳо алкоФўру алънбру ҳмأтҳои алмски алозФр , кули бустони масираи моӣаҳи санаи фии васати кули бустони дори ман нур .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ بایّ نعمة من نعمه فی الجنتین، ثم وصف الجنتین، فقال ذَواتا أَفْنانٍ ای اغصان واحدها فنن و هو الغصن المستقیم طولا و قیل ذَواتا أَفْنانٍ ای الوان و انواع من الاشجار و الثمار واحدها فن یقال: هو الجنة کله افنان الاشجار متکاوسة غیر انها لا ترد شیئا. و قیل جنتان من الیاقوت الاحمر و الزبرجد الا خضر، ترابها الکافور و العنبر و حمأتها المسک الاذفر، کل بستان مسیرة مائة سنة فی وسط کل بستان دار من نور.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон болоғсонам бололўон .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ بالاغصان ام بالالوان.
Фиҳмои айнони тҷрёни болмоءи алзлоли аҳдиҳои алтсниму алأхрии алслсбил .
فِیهِما عَیْنانِ تَجْرِیانِ بالماء الزلال احدیها التسنیم و الأخری السلسبیل.
Ва қили аҳдиҳмои ман моءи ғайри осну алأхрии ман хамри лзаҳи ллшорбин , тҷрёни ман ҷабали ман мск .
و قیل احدیهما من ماء غیر آسن و الأخری من خمر لذّة للشاربین، تجریان من جبل من مسک.
Қоли абӯи бикри Муҳамади бен умри алўроқи Фиҳмои айнони тҷрёни лмни канти ?лаи фии алднёи айнони тҷрёни болбкоء .
قال ابو بکر محمد بن عمر الورّاق فیهما عینان تجریان لمن کانت له فی الدنیا عینان تجریان بالبکاء.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбони бои алъайнин тҷҳдон .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ بایّ العینین تجحدان.
Фиҳмои ман кули Фокҳаҳи завҷон эй Фиҳмои ман кули мо итФкаҳ ба синфони рутабу ёбси колртбу алтмру алънбу алзбиб .
فِیهِما مِنْ کُلِّ فاکِهَةٍ زَوْجانِ ای فیهما من کل ما یتفکه به صنفان رطب و یابس کالرطب و التمر و العنب و الزبیب.
Қоли ибни аббоси мо фии алднёи самараи ҳлўу лои мари алоу ҳаии фии алҷнаҳ ҳатто алҳнзли алои анаи ҳлў .
قال ابن عباس ما فی الدنیا ثمرة حلو و لا مرّ الا و هی فی الجنة حتی الحنظل الا انه حلو.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон . Бои алснФини тҷҳдон .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ. بایّ الصنفین تجحدان.
Мткӣин эй ҷолсини ҷаласаи алмулуки ҷулуси роҳаҳу дъаҳи алии фарши ҷамъи фаррошу ҳўи мо астмҳди ллҷлўсу алнўм .
مُتَّکِئِینَ ای جالسین جلسة الملوک جلوس راحة و دعة عَلی فُرُشٍ جمع فراش و هو ما استمهد للجلوس و النوم.
Бтоӣнҳои ман إстбрқи ҷамъи бтонаҳу алостбрқи алдибоҷи алсхини алғлиз .
بَطائِنُها مِنْ إِسْتَبْرَقٍ جمع بطانة و الاستبرق الدیباج الثخین الغلیظ.
Қили лсъиди бен ҷбири албтоӣни ман астбрқи Фмои алзўоҳр .
قیل لسعید بن جبیر البطائن من استبرق فما الظواهر.
Қоли ҳозои ммои қоли аллоҳи таъолии Флои тааллуми нафаси мо أхФии ?лаами ман қурраи أъин .
قال هذا مما قال اللَّه تعالی فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ.
Ва қили бтоӣнҳои ман астбрқ ва завоҳирҳо ман нури ҷомид .
و قیل بطائنها من استبرق و ظواهرها من نور جامد.
Ва қоли ибни аббоси васфи албтоӣну тарки алзўоҳри лонаи лӣси фии аларзи аҳади иърФи мо алзўоҳру ҷинии алҷнтини дон эй мо иҷтнии ман самари алҷнтини қариби инолаҳи алқоӣму алқоъду алноӣм .
و قال ابن عباس وصف البطائن و ترک الظواهر لانه لیس فی الارض احد یعرف ما الظواهر وَ جَنَی الْجَنَّتَیْنِ دانٍ ای ما یجتنی من ثمر الجنتین قریب یناله القائم و القاعد و النائم.
Ва қили азои ародўаҳи Динои ман аФўоҳҳм , Фитноўлўни ман ғайри тъб .
و قیل اذا ارادوه دنا من افواههم، فیتناولون من غیر تعب.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон болзҳораҳам болбтонаҳ .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ بالظهارة ام بالبطانة.
Фиҳн эй фии алҷанону қили фии алФрши қосироти алтрФ яъне алҳўории қсрни аъинҳни алии азўоҷҳни Флои итмҳни илои ғайриҳаму тқўли лзўҷҳоу ъзаҳи рабии мо арӣ фии алҷнаҳи шиӣои аҳсани мнк , Фолҳмди ллаҳи алзии ҷълки завҷӣу ҷълнии зўҷк .
فِیهِنَّ ای فی الجنان و قیل فی الفرش قاصِراتُ الطَّرْفِ یعنی الحواری قصرن اعینهن علی ازواجهن فلا یطمحن الی غیرهم و تقول لزوجها و عزة ربی ما اری فی الجنة شیئا احسن منک، فالحمد للَّه الذی جعلک زوجی و جعلنی زوجک.
Ва қасри алтрФи аизои ман алҳёءу алғнҷ . Қасри алтрФ чун бар маънии ҳаёу ғанҷ буд маънии қосирот алтрФ онаст ки : канизакони биҳиштӣ нозанинонанд , аз нози фурӯи шикаста чашмонанд .
و قصر الطرف ایضا من الحیاء و الغنج. قصر الطرف چون بر معنی حیا و غنج بود معنی قاصرات الطرف آنست که: کنیزکان بهشتی نازنیناناند، از ناز فرو شکسته چشماناند.
Лами итмсҳн . Алтмси алмҷомъаҳи болтдмиаҳ эй мо адмоҳни болҷмоъи аҳад .
لَمْ یَطْمِثْهُنَّ. الطمث المجامعة بالتدمیة ای ما ادماهن بالجماع احد.
Қоли муҷоҳиди азои ҷомеъи алрҷли Флми исми аллоҳи антўии алҷони алии аҳлилаҳи Фҷомъи маъааи Фзлки қавла : лами итмсҳни إнси қиблааму лои ҷон .
قال مجاهد اذا جامع الرجل فلم یسمّ اللَّه انطوی الجانّ علی احلیله فجامع معه فذلک قوله: لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ.
Гуфтаанд ки إнси қиблааму лои ҷон далел онаст ки мусулмони ҷин дар биҳишт бошанд ва аз эшон ҷимоъ буд бо ҷинси хеш на бо ҷинси инсу маънии алоиаҳ : ҳури алонси лами итмсҳни инсу ҳури алҷни лами итмсҳни ҷин .
گفتهاند که إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ دلیل آنست که مسلمان جن در بهشت باشند و از ایشان جماع بود با جنس خویش نه با جنس انس و معنی الایة: حور الانس لم یطمثهن انس و حور الجن لم یطمثهن جن.
Мақотил гуфт : муроди бойени ҳур биҳиштӣанд ки эшонро дар биҳишт офариданду ҳаргизи ҳеҷ кас боишон норасида ва на даст боишон барда .
مقاتل گفت: مراد باین حور بهشتیاند که ایشان را در بهشت آفریدند و هرگز هیچ کس بایشان نارسیده و نه دست بایشان برده.
Ҳасан гуфт занон дунявӣанд ки баъд аз онкии эшонро дар он ҷаҳони боз нав офариданд дар биҳишти ҳеҷ кас боишон нарасед пеш аз шӯёни хеш .
حسن گفت زنان دنیویاند که بعد از آنکه ایشان را در آن جهان باز نو آفریدند در بهشت هیچ کس بایشان نرسید پیش از شویان خویش.
Дар ин сӯраи ду ҷой фармуд лами итмсҳн . Ксоиии яке аз он бзм мем хонд ва он дигар бкср мем . Агар аввал бзм хонд охир бкср хонд ва агар аввал бкср хонд охир бзм хонду алсбби фии злки мо рӯй абӯи исҳоқи алсбиъии қоли канти аслии халафи асҳоби алӣ ( ъ ) Фосмъҳми иқрءўн : лами итмсҳн , бзми алмиму канти аслии халафи асҳоби абди аллоҳи бен масъӯди Фосмъҳми иқрءўни бксри алмими факони алксоӣии изми аҳдиҳмо ва яксар алأхрии лӣлои ихрҷи ани ҳзини алосрин .
در این سورة دو جای فرمود لَمْ یَطْمِثْهُنَّ. کسایی یکی از آن بضم میم خواند و آن دیگر بکسر میم. اگر اول بضم خواند آخر بکسر خواند و اگر اول بکسر خواند آخر بضم خواند و السبب فی ذلک ما روی ابو اسحاق السبیعی قال کنت اصلّی خلف اصحاب علی (ع) فاسمعهم یقرءون: لَمْ یَطْمِثْهُنَّ، بضم المیم و کنت اصلّی خلف اصحاب عبد اللَّه بن مسعود فاسمعهم یقرءون بکسر المیم فکان الکسائی یضم احدیهما و یکسر الأخری لئلّا یخرج عن هذین الاثرین.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбони бқсри атроФҳн ,ам бонҳни лами итмсн , кأнҳни алёқўту алмрҷон эй конҳни алёқўти ҳмраҳу сФоء ,у алмрҷони бёзоу зиё .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ بقصر اطرافهن، ام بانهن لم یطمثن، کَأَنَّهُنَّ الْیاقُوتُ وَ الْمَرْجانُ ای کانهن الیاقوت حمرة و صفاء، و المرجان بیاضا و ضیاء.
Рӯй ани абии Саиди фии сафаи аҳли алҷнаҳи ани расӯли аллоҳ ( с ) лкл раҷул манеҳам завҷони алии кули завҷаи сбъўни ҳалаи ирии мхи сўқҳни дуни лҳмҳмоу дмоӣҳмоу ҳллҳмо .
روی عن ابی سعید فی صفة اهل الجنة عن رسول اللَّه (ص) لکل رجل منهم زوجان علی کل زوجة سبعون حلّة یری مخ سوقهن دون لحمهما و دمائهما و حللهما.
Ва рӯй ани абии ҳрираҳи ани расӯли аллоҳ ( с ) қоли аввали зумраи тдхли алҷнаҳи алии сувараи алқмри лайлаи албдру аллазӣнаи алии асрҳми кошади кавкаби азоءаҳ . Қлўбҳми алии қалби раҷули воҳиди лои ихтилофи бинҳму лои тбоғз , лкл амрӣ манеҳам завҷатони кули воҳидаи мнҳмои ирии мхи соқҳо ман вроءи лаҳмҳо ман алҳсн .
و روی عن ابی هریرة ان رسول اللَّه (ص) قال اول زمرة تدخل الجنة علی صورة القمر لیلة البدر و الذین علی اثرهم کاشدّ کوکب اضاءة. قلوبهم علی قلب رجل واحد لا اختلاف بینهم و لا تباغض، لکل امرئ منهم زوجتان کل واحدة منهما یری مخ ساقها من وراء لحمها من الحسن.
« исбҳўни аллоҳи бикрау ъшёи лои исқмўну лои имтхтўну лои ибсқўн , онитҳми алзҳбу алФзаҳу амшотҳми алзҳбу вқўди мҷомрҳми алолўаҳу риҳҳми алмск .
«یسبحون اللَّه بکرة و عشیا لا یسقمون و لا یمتخطون و لا یبصقون، آنیتهم الذهب و الفضة و امشاطهم الذهب و وقود مجامرهم الالوة و ریحهم المسک.
Ва ани абди аллоҳи бен масъӯди ан алнабӣ ( с ) ани алмрأаҳи ман аҳли алҷнаҳи лирии баёзи соқҳо ман вроءи сабъин ҳалаи ман ҳариру мхҳо .
و عن عبد اللَّه بن مسعود عن النبی (ص) ان المرأة من اهل الجنة لیری بیاض ساقها من وراء سبعین حلة من حریر و مخّها.
Ани аллоҳи ъзу ҷли иқўли кأнҳни алёқўту алмрҷони Фомои алёқўти ?фонаи ҳаҷари луи адхлти фӣаи слкои сами астсФитаҳи лрأитаҳи ман вроӣаҳ .
ان اللَّه عز و جل یقول کَأَنَّهُنَّ الْیاقُوتُ وَ الْمَرْجانُ فاما الیاقوت فانه حجر لو ادخلت فیه سلکا ثم استصفیته لرأیته من ورائه.
Ва қоли Амри бен маймуни ани алмрأаҳи ман алҳўри алъайни лтлбси сабъин ҳалаи Фирии мхи соқҳо ман вроӣҳои комаи ирии алшроби алоҳмри фии алзҷоҷаҳи албизоء .
و قال عمرو بن میمون ان المرأة من الحور العین لتلبس سبعین حلة فیری مخّ ساقها من ورائها کما یری الشراب الاحمر فی الزجاجة البیضاء.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбони бмшобҳтаҳ алёқўтам бмшобҳтаҳи алмрҷон .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ بمشابهته الیاقوت ام بمشابهته المرجان.
Ҳилли ҷзоءи алإҳсони إлои алإҳсони ҳилли ҳоҳнои бмънии мо кқўлаҳ : Фҳли алии алрсли إлои алблоғи улмубин . Яъне мо ҷзоءи ман аҳсани фии алднёи алои ани иҳсни илайҳи фии алохраҳ .
هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ هل هاهنا بمعنی ما کقوله: فَهَلْ عَلَی الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِینُ. یعنی ما جزاء من احسن فی الدنیا الا ان یحسن الیه فی الآخرة.
Ва қоли ибни аббоси ҳилли ҷзоءи ман қол : лои илоҳи алои аллоҳу амали бмои ҷоء ба Муҳамад ( с ) алои алҷнаҳ .
و قال ابن عباس هل جزاء من قال: لا اله الا اللَّه و عمل بما جاء به محمد (ص) الا الجنة.
Ани инси бен молики қоли қрأи расӯли аллоҳ ( с ) ҳилли ҷзоءи алإҳсони إлои алإҳсон .
عن انس بن مالک قال قرأ رسول اللَّه (ص) هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ.
Сами қоли ҳилли тдрўни мо қоли рбкми қолўои аллоҳу расӯлаи аълам , қоли иқўли ҳилли ҷзоءи ман анъмти алайҳи болтўҳиди алои алҷнаҳ .
ثم قال هل تدرون ما قال ربکم قالوا اللَّه و رسوله اعلم، قال یقول هل جزاء من انعمت علیه بالتوحید الا الجنة.
Ва фии рўоиаҳи ибни аббосу ибни умри қолои қоли расӯли аллоҳ ( с ) иқўли аллоҳи таъолии мо ҷзоءи ман анъмти алайҳи бмърФтӣу тавҳидии алои ани амкинаи ҷаннатӣу ҳзираҳи қудсии брҳмтӣ .
و فی روایة ابن عباس و ابن عمر قالا قال رسول اللَّه (ص) یقول اللَّه تعالی ما جزاء من انعمت علیه بمعرفتی و توحیدی الا ان امکّنه جنتی و حظیرة قدسی برحمتی.
Ва қоли Муҳамади ибни алҳнФиаҳи ҳаии мусаҷҷалаи ллбру алФоҷр эй сўоءи фии ҳозои Аброри алхлқу Фҷорҳм , анаи ман аҳсани аҳсани илайҳ , ллФоҷри фии дунёау ллбри фии ахроаҳ .
و قال محمد ابن الحنفیّة هی مسجّلة للبرّ و الفاجر ای سواء فی هذا ابرار الخلق و فجّارهم، انه من احسن احسن الیه، للفاجر فی دنیاه و للبر فی اخراه.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбони боҳсони алтўФиқи фӣ алднёам боҳсони алсўоби фии алохраҳ .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ باحسان التوفیق فی الدنیا ام باحسان الثواب فی الآخرة.
Ва ман дўнҳмои ҷинатон . эй ман дуни алҷнтини алоўлиини ҷинатони ахрён : ҷинатони ман Фзаҳи онитҳмо ва мо Фиҳмоу ҷинатони ман зҳби онитҳмо ва мо Фиҳмоу лкли раҷулу амрأаҳи ман аҳли алҷнаҳи ҷинатон , аҳдиҳмои ҷзоءи аъмолау алأхрии врсўҳои ани алкФору ҳўи қавлаи ъзу ҷл : أўлӣки ҳам алўорсўни алоиаҳу қавла : нўрси ман ъбодно .
وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ. ای من دون الجنتین الاولیین جنّتان اخریان: جنتان من فضة آنیتهما و ما فیهما و جنتان من ذهب آنیتهما و ما فیهما و لکل رجل و امرأة من اهل الجنّة جنتان، احدیهما جزاء اعماله و الأخری ورثوها عن الکفار و هو قوله عز و جل: أُولئِکَ هُمُ الْوارِثُونَ الآیة و قوله: نُورِثُ مِنْ عِبادِنا.
Ва фии алхбри алсҳиҳи ани расӯли аллоҳ ( с ) ҷинатони ман Фзаҳи онитҳмо ва мо Фиҳмоу ҷинатони ман зҳби онитҳмо ва мо Фиҳмо ва мо байни алқўму байни ани инзрўои илои рбҳми алои рдоءи алкбрёءи алии виҷҳаи фии ҷинаи адан . Ва қили лкл воҳид манеҳам арбъи ҷинони фии алҷҳоти алорбъ : байни идиаҳ ва ман халафау яминау шимола .
و فی الخبر الصحیح عن رسول اللَّه (ص) جنتان من فضة آنیتهما و ما فیهما و جنتان من ذهب آنیتهما و ما فیهما و ما بین القوم و بین ان ینظروا الی ربهم الّا رداء الکبریاء علی وجهه فی جنة عدن. و قیل لکل واحد منهم اربع جنان فی الجهات الاربع: بین یدیه و من خلفه و یمینه و شماله.
Ва қили арбъи ҷинони алии алтўолии литзоъФи ?лаи алсрўри болтнқли ман ҷинаи илои ҷинау икўни амтъи лонаи абъди ман алмалики Фимои табъи алайҳи албшр .
و قیل اربع جنان علی التوالی لیتضاعف له السرور بالتنقل من جنة الی جنة و یکون امتع لانه ابعد من الملک فیما طبع علیه البشر.
Ва қили алҷнтони алаввалёни афзали мнҳмо .
و قیل الجنتان الاولیان افضل منهما.
Ва алохрёни адўни мнҳмои Фолоўлён : ҷиноти адану ҷинаи алФрдўсу алохрён : ҷинаи алнъиму ҷинаи алмأўӣ .
و الآخریان ادون منهما فالاولیان: جنات عدن و جنة الفردوس و الآخریان: جنة النعیم و جنة المأوی.
Ва қили алаввалёни ллмқрбини алсобқин , Фиҳмои ман кули Фокҳаҳи завҷону алохрёни лосҳоби алимину алтобъини Фиҳмои Фокҳаҳу нахлу румон .
و قیل الاولیان للمقربین السابقین، فیهما من کل فاکهة زوجان و الآخریان لاصحاب الیمین و التابعین فیهما فاکهة و نخل و رمان.
Ва қили алаввалёни ҷинатони фии алқсру алохрёни хориҷи алқср .
و قیل الاولیان جنتان فی القصر و الآخریان خارج القصر.
Ва қили алаввалёни ллрҷолу алўлдону алохрёни ллнсоءу алҳўри алъайн .
و قیل الاولیان للرجال و الولدان و الآخریان للنساء و الحور العین.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбони бои алҷнтини тҷҳдон .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ بایّ الجنتین تجحدان.
Мдҳомтон , эй , ноъмтони сўдоўони ман риҳмо ва шудаи хзртҳмои лони алхзраҳи азои аштдти зарбати илои алсўод ва алФъл манеҳ адҳоми идҳоми Фҳўи мдҳому ҳумои мдҳомтон эй алғолби алии ҳотини алҷнтини алнботу алрёҳини алмнбстаҳи алии ваҷҳи аларзу фии алоўлиини алошҷору алФўокаҳ .
مُدْهامَّتانِ، ای، ناعمتان سوداوان من ریّهما و شدة خضرتهما لان الخضرة اذا اشتدت ضربت الی السواد و الفعل منه ادهامّ یدهامّ فهو مدهامّ و هما مدهامتان ای الغالب علی هاتین الجنتین النبات و الریاحین المنبسطة علی وجه الارض و فی الاولیین الاشجار و الفواکه.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон , мнҳмо .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ، منهما.
Ҳумои айнони нзохтон
هِما عَیْنانِ نَضَّاخَتانِ
, тФўрони болмоءи лои тнқтъон . Ва алнзхи ани тФўри алъайни болмоءу ҳўи аксари ман алнзҷу анмои васфҳо болнзхи лони алмоءи алзии иФўру иҷрии амтъи ман алмоءи алрокд .
، تفوران بالماء لا تنقطعان. و النضخ ان تفور العین بالماء و هو اکثر من النضج و انما وصفها بالنضخ لان الماء الذی یفور و یجری امتع من الماء الراکد.
Қоли ибни масъӯди тнзхони алии авлиёъи аллоҳи болмску алкоФўр . Ва қоли ибни аббоси тнзхони болхиру албркаҳи алии аҳли алҷнаҳ . Ва қоли Саиди бен ҷбир : болмоءу алвони алФокҳаҳ . Ва қоли инси бен молики тнзхони болмску алънбри фии даври аҳли алҷнаҳи ктши алмтр .
قال ابن مسعود تنضخان علی اولیاء اللَّه بالمسک و الکافور. و قال ابن عباس تنضخان بالخیر و البرکة علی اهل الجنة. و قال سعید بن جبیر: بالماء و الوان الفاکهة. و قال انس بن مالک تنضخان بالمسک و العنبر فی دور اهل الجنة کطش المطر.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон , ман алъайнин .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ، من العینین.
Фиҳмои Фокҳаҳу нахлу румон , анмои аъоди зикри алнхлу алрмону ҳумои ман ҷумлаи алФўокаҳи ллтФзилу ани Саиди бен ҷбири ани ибни аббоси қоли нахли алҷнаҳи ҷзўъҳои зумурради ахзар ва варақҳо зҳби аҳмару съФҳои ксўаҳи лоҳли алҷнаҳ , минҳои мқтъотҳму ҳллҳм ва самарҳо амсоли алқлол ӯ алдлоءашад бёзои ман аллбну аҳлии ман алъсл , ва ?илин ман алзбди лӣси ?лаи аҷами клмои назъати самараи одати маконҳо ахрӣу анҳорҳои тҷрии фии ғайри ухдуд .
فِیهِما فاکِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ، انما اعاد ذکر النخل و الرمان و هما من جملة الفواکه للتفضیل و عن سعید بن جبیر عن ابن عباس قال نخل الجنة جذوعها زمرد اخضر و ورقها ذهب احمر و سعفها کسوة لاهل الجنة، منها مقطعاتهم و حللهم و ثمرها امثال القلال او الدلاء اشد بیاضا من اللبن و احلی من العسل، و الین من الزبد لیس له عجم کلما نزعت ثمرة عادت مکانها اخری و انهارها تجری فی غیر اخدود.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон , болФокҳаҳам болнхлам болрмон .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ، بالفاکهة ام بالنخل ام بالرمان.
Фиҳни хайроти ҳисон , Фиҳн , эй : фии алҷанони алорбъи ҷавори хайроти ҳисон , воҳидаи алхироти хира , ва аслҳо хайрот , воҳидҳо хирау алрҷли хайри ФхФФи киину лин .
فِیهِنَّ خَیْراتٌ حِسانٌ، فِیهِنَّ، ای: فی الجنان الاربع جوار خَیْراتٌ حِسانٌ، واحدة الخیرات خیرة، و اصلها خیّرات، واحدها خیّرة و الرجل خیّر فخفف کهین و لین.
Рӯй анам слмаҳи қолати қиллати лрсўли аллоҳ ( с ) ахбрнии ани қавла : хайроти ҳисон , қоли хайроти алохлоқи ҳисони алўҷўаҳ .
روی عن ام سلمة قالت قلت لرسول اللَّه (ص) اخبرنی عن قوله: خَیْراتٌ حِسانٌ، قال خیرات الاخلاق حسان الوجوه.
Ва қили фии тафсири алхирот , эй лсни бдФроту лои бихароту лои мттлъоту лои мтшўФоту лои зрботу лои слитоту лои тмоҳоту лои тавофоти фии алтрқ .
و قیل فی تفسیر الخیرات، ای لسن بدفرات و لا بخرات و لا متطلعات و لا متشوفات و لا ذربات و لا سلیطات و لا طماحات و لا طوافات فی الطرق.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон , болхиротам болҳсон .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ، بالخیرات ام بالحسان.
Ҳури мқсўрот , лоҳли аллғаҳи фии алҳўри қавлон : қоли қавми алҳўри албёзу алҳўории саммии лбёзаҳ ,у алҳўориўни конўои қасорин , ибизўни алсёб . Ва хбзи меҳвару алҳўорёти нсоءи алқрии лбёзи лўнҳн .
حُورٌ مَقْصُوراتٌ، لاهل اللغه فی الحور قولان: قال قوم الحور البیاض و الحواری سمّی لبیاضه، و الحواریون کانوا قصارین، یبیضون الثیاب. و خبز محوّر و الحواریات نساء القری لبیاض لونهن.
Ва қоли қавми алҳўри алсўод .
و قال قوم الحور السواد.
Мқсўрот , эй маҳбӯсоти ани аъини азўоҷи ғирҳн .
مَقْصُوراتٌ، ای محبوسات عن اعین ازواج غیرهن.
Ва ҷамъи алмФсрўни бинҳмои Фқолўои ҳўрои шадидоти саводи алъайн , шадидоти баёзҳо .
و جمع المفسرون بینهما فقالوا حورای شدیدات سواد العین، شدیدات بیاضها.
Ва қили мқсўрот эй мухаддироти мастуроти фии алҳҷол .
و قیل مَقْصُوراتٌ ای مخدّرات مستورات فی الحجال.
Ва қили маъноаи шадидоти саводи алъайни шадидоти баёзи алўҷаҳ .
و قیل معناه شدیدات سواد العین شدیدات بیاض الوجه.
Иқоли умароаи мқсўраҳ , азои канти мухаддираи мастураи лои тхрҷ .
یقال امراة مقصورة، اذا کانت مخدرة مستورة لا تخرج.
Рӯй ан алнабӣ ( с ) , қоли луи ани амрأаҳи ман нсоءи аҳли алҷнаҳи атлъти илои аларзи лозоءти мо бинҳмоу лмлأти мо бинҳмои риҳо . Ва лнсиФҳои алии расҳо хайри ман алднё ва мо фӣҳо фии алхёми қили фии алтФсири хаймаи ман дарраи мҷўФаҳи тӯлҳо фии алсмоء сутун мелоу қили алхимаҳи лؤлؤаҳи арбаъаи Фросхи фии арбаъаи Фросхи лҳои алифи ман боби зҳб .
روی عن النبی (ص)، قال لو ان امرأة من نساء اهل الجنة اطلعت الی الارض لاضاءت ما بینهما و لملأت ما بینهما ریحا. و لنصیفها علی راسها خیر من الدنیا و ما فیها فِی الْخِیامِ قیل فی التفسیر خیمة من درة مجوفة طولها فی السماء ستون میلا و قیل الخیمة لؤلؤة اربعة فراسخ فی اربعة فراسخ لها الف من باب ذهب.
Ва рӯй луи ани ҳўроءи бзқти фии баҳр , лъзби злки албҳри ман ъзўбаҳи риқҳо
و روی لو ان حوراء بزقت فی بحر، لعذب ذلک البحر من عذوبة ریقها
Ва рӯй анҳни иқлни нҳни алноъмоти Флои нбأс . Алрозёти Флои нсхти нҳни алхолдот Фло набед . Тӯбои лмни кнои ?лау кони лно .
و روی انهن یقلن نحن الناعمات فلا نبأس. الراضیات فلا نسخط نحن الخالدات فلا نبید. طوبی لمن کنا له و کان لنا.
Ва фии алосри азои қлни ҳзаҳи алмқолаҳи аҷобтҳни алмؤмноти ман нсоءи алднёи нҳни алмслёт ва мо слитн , нҳни алсоӣмот ва мо смтн , нҳни алмтсдқот ва мо тсдқтн , Фғлбнҳн .
و فی الاثر اذا قلن هذه المقالة اجابتهن المؤمنات من نساء الدنیا نحن المصلّیات و ما صلیتن، نحن الصائمات و ما صمتن، نحن المتصدقات و ما تصدقتن، فغلبنهن.
Ва қоли ибни масъӯди лкли завҷаи хаймаи тӯлҳо сутун мело .
و قال ابن مسعود لکل زوجة خیمة طولها ستون میلا.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон , болҳўрам болхём .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ، بالحور ام بالخیام.
Лами итмсҳни إнси қиблааму лои ҷон эй лами имсҳни одамии қиблааму лои ҷон , крри злки зиёдаи фии алтшўиқи токидои ллрғбаҳи фӣҳо .
لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ ای لم یمسهن آدمی قبلهم و لا جان، کرّر ذلک زیادة فی التشویق تاکیدا للرغبة فیها.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон , ммои зкрно . Қоли Муҳамади бен каъби ани алмؤмни изўҷи алифи сибу алифи бикру алифи ҳўроء .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ، مما ذکرنا. قال محمد بن کعب ان المؤمن یزوّج الف ثیب و الف بکر و الف حوراء.
Мткӣини алии рФрФи Хизри қоли Саиди бен ҷбиру ибни аббоси алрФрФи риёзи алҷнаҳ , Хизри мхсбаҳ . Воҳдтҳои рФрФаҳ ,у алрФорФи ҷамъи алҷмъи муштақи ман рФи алнбти ирФи азои сори ғзои нзро .
مُتَّکِئِینَ عَلی رَفْرَفٍ خُضْرٍ قال سعید بن جبیر و ابن عباس الرفرف ریاض الجنة، خضر مخصبة. واحدتها رفرفة، و الرفارف جمع الجمع مشتق من رف النبت یرف اذا صار غضّا نضرا.
Ва қили ҳаии алўсоӣду алнморқу албст эй комаи аткأўои фии алоўлиини алии фарши бтоӣнҳои ман астбрқ , аткأўои фии ҳотини алҷнтини алии рФрФи Хизру ъбқрии ҳисон .
و قیل هی الوسائد و النمارق و البسط ای کما اتکأوا فی الاولیین علی فرش بطائنها من استبرق، اتکأوا فی هاتین الجنتین علی رفرف خضر و عبقریّ حسان.
Алъбқрии алзробии алтноФси алсхону қили ҳаии алдибоҷи воҳдтҳои ъбқриаҳи комаи иқол : тмраҳу тмру лўзаҳу лўз ва алъбқрӣ ъанд алъараби кули сўби мӯшии мансӯби илои ъбқру ҳаии баладаи иъмли фӣҳо алўшӣ .
العبقریّ الزرابی الطنافس الثخان و قیل هی الدیباج واحدتها عبقریة کما یقال: تمرة و تمر و لوزة و لوز و العبقری عند العرب کل ثوب موشی منسوب الی عبقر و هی بلدة یعمل فیها الوشی.
Ва қили ъбқри исми арзи искнҳои алҷн , инсби илоҳо хиёри кули шайъи ءу қили ъбқри исми раҷул кон бимика итхзи алзробӣу иҷидҳои Финсби илайҳи кули шайъ ء ҷед ҳасан .
و قیل عبقر اسم ارض یسکنها الجن، ینسب الیها خیار کل شیء و قیل عبقر اسم رجل کان بمکة یتخذ الزرابی و یجیدها فینسب الیه کل شیء جیّد حسن.
Ва алъбқрӣ аизо ъанд алъараб : алқўии алшдиди алқўаҳ , алҳозқи фии алснъаҳ .
و العبقریّ ایضا عند العرب: القویّ الشدید القوة، الحاذق فی الصنعة.
Қоли расӯли аллоҳ ( с ) : раъйати умри бен улхитоби фии алмноми истқии ман бӣри Флм ар ъбқрёи иФрии Фриаҳ . эй иъмли амала .
قال رسول اللَّه (ص): رأیت عمر بن الخطاب فی المنام یستقی من بئر فلم ار عبقریا یفری فریه. ای یعمل عمله.
Фбأии олоءи рбкмои ткзбон болрФрФам болъбқрӣ .
فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ بالرفرف ام بالعبقری.
Табораки исми рбк эй табораки рбку алосми салаи кқўлаҳ : табораки алзӣ ва қол лабед : илои алҳўли сами исми ассаломи ъликмо .
تَبارَکَ اسْمُ رَبِّکَ ای تبارک ربک و الاسم صلة کقوله: تَبارَکَ الَّذِی و قال لبید: الی الحول ثم اسم السلام علیکما.
эй сами ассаломи ъликмо . Ва алосми салау алосми ҳўи алмсмӣ ва ман қоли бғири ҳозои қоли бхлқи асмоءи аллоҳи таборак эй тақаддусу тъзму тмҷду таъолӣу доми алзии лами излу лои изол , зии алҷлолу алإкроми қрأи аҳли алшом : зўи алҷлоли болўоўу кзлки фии мсоҳФҳми иҷроъи алии алосму алҷлоли лои истъмли алои ллаҳи субҳонау таъолӣ . Ва алإкроми ҳўи ани икрми аўлёӣаҳи болонъоми алайҳиму алоҳсони илайҳам .
ای ثم السلام علیکما. و الاسم صلة و الاسم هو المسمی و من قال بغیر هذا قال بخلق اسماء اللَّه تَبارَکَ ای تقدس و تعظّم و تمجّد و تعالی و دام الذی لم یزل و لا یزال، ذِی الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ قرأ اهل الشام: ذو الجلال بالواو و کذلک فی مصاحفهم اجراء علی الاسم و الجلال لا یستعمل الا للَّه سبحانه و تعالی. وَ الْإِکْرامِ هو ان یکرم اولیائه بالانعام علیهم و الاحسان الیهم.
Хатми аллоҳи субҳонаи ҳзаҳи алсўраҳи бзкри тамҷидау тҳмидаҳи комаи адад фунун нааммау сунуфи мбртаҳ ва рӯй ани ъоӣшаҳи қолати кони расӯли аллоҳ ( с ) азои силами ман алслоаҳи лои иқъди алои миқдори мо иқўли аллоҳами анати ассалому мнки ассаломи таборакати зои алҷлолу алокром .
ختم اللَّه سبحانه هذه السورة بذکر تمجیده و تحمیده کما عدّد فنون نعمه و صنوف مبرته و روی عن عائشة قالت کان رسول اللَّه (ص) اذا سلم من الصلاة لا یقعد الا مقدار ما یقول اللهم انت السلام و منک السلام تبارکت ذا الجلال و الاکرام.