Ин сӯраи муҷодалаи бист ва ду оятаст . Чаҳор сад ва ҳафтод ва се калима ва ҳазор ва ҳафтсад ва навад ва ду ҳарф ,у ҷумла ба Мадинаи фурӯи омада , бқўли бештари муфассирон , клбӣ гуфт : магари як оят ки ба Маккаи фурӯи омада : мо икўн ман наҷӯй салоса ато гуфт : даҳ оят аз аввали сӯра маданӣасту боқии сӯраи ?маккей . Ва дар ин сӯраи носих ва мансӯх нест , магари як оят : أи أшФқтми أни тқдмўои байни ядии нҷўокми сидқоти алоиаҳ . . . Ва ани абии бен каъби қоли қоли расӯли аллоҳ ( с ) : « ман қрأи сӯраи алмҷодлаҳи кутуби ман ҳизби аллоҳи явми алқимаҳ » .

این سوره مجادله بیست و دو آیت است. چهار صد و هفتاد و سه کلمه و هزار و هفتصد و نود و دو حرف، و جمله به مدینه فرو آمده، بقول بیشتر مفسّران، کلبی گفت: مگر یک آیت که به مکه فرو آمده: ما یَکُونُ مِنْ نَجْوی‌ ثَلاثَةٍ عطا گفت: ده آیت از اوّل سوره مدنی است و باقی سوره مکی. و در این سوره ناسخ و منسوخ نیست، مگر یک آیت: أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواکُمْ صَدَقاتٍ الآیة... و عن ابی بن کعب قال قال رسول اللَّه (ص): «من قرأ سورة المجادلة کتب من حزب اللَّه یوم القیمة».

Қавла : қади самъи аллоҳи қавли алтии тҷодлки фии завҷҳо . Ин оят дар шаъни хўлаҳ фурӯ омад , духтари сълбаҳи бен молики алонсорӣ ,у шавҳари вай , аўси бен алсомти бародари ибодаи бен алсомти алонсории алъқбии алнқиб . Ва шарҳи қиссаи муҷодала бар қавл .

قوله: قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِی تُجادِلُکَ فِی زَوْجِها. این آیت در شأن خوله فرو آمد، دختر ثعلبة بن مالک الانصاری، و شوهر وی، اوس بن الصامت برادر عبادة بن الصامت الانصاری العقبی النقیب. و شرح قصه مجادله بر قول.

Ҷумҳӯри муфассирон онаст ки : аўси бен алсомт аз аҳли хеш вақте коми худ талаб кард , хўлаҳи сар боз заду муроди ваии бндод . Аўси мардии зуди хашм буд , дар вай низ гуфтаанд ки порае халал буд , аўс аз сари он хашм бо вай гуфт : « анати алии кзҳри уммӣ » ва ин лафзи зҳору аилоء ҳар ду талоқи аҳли ҷоҳилият буд , занони худро чунин талоқ додандӣ .

جمهور مفسران آن است که: اوس بن الصامت از اهل خویش وقتی کام خود طلب کرد، خوله سر باز زد و مراد وی بنداد. اوس مردی زود خشم بود، در وی نیز گفته‌اند که پاره‌ای خلل بود، اوس از سر آن خشم با وی گفت: «انت علیّ کظهر امّی» و این لفظ ظهار و ایلاء هر دو طلاق اهل جاهلیت بود، زنان خود را چنین طلاق دادندی.

Аўси баъд аз онкии ин сухан гуфта буд , пушаймон шуд бо хўлаҳ гуфт : « мо азнки алои қади ҳурмати алӣ » ! чунон донам ки ту бар ман ҳароми гаштӣ ? ! хўлаҳ аз фироқ битарсед ва бонг баровард , гуфт :у аллоҳи мо зоки талоқу аӣти расӯли аллоҳи Фслаҳ ,у аллоҳ ки ин талоқ нест , рӯи брсўли худо ва аз вай бипурс то шифо падед ояд . Аўс гуфт : ман шарм дорам ки аз расӯли худо ( с ) ин масъалаи пурсам , ту бирав ва бипурс . Хўлаҳ бархест ва омад бахонаи Оиша ,у расӯли худо ( с ) дар хонаи Оиша буд ,у Оишаи сари мубораки расӯл ( с ) май шаст . Хўлаҳ гуфт : « ё расӯли аллоҳи ани завҷии аўси бен алсомти тзўҷнӣу анои шобаҳи ғанӣаи зоти молу аҳл , ҳатто азои أкли молӣу аФнии шабобӣу кибри суннии зоҳири манӣ » . Фқоли расӯли аллоҳ ( с ) : « ҳурмати алайҳи лои أрии лаки илайҳи сбило » .

اوس بعد از آنکه این سخن گفته بود، پشیمان شد با خوله گفت: «ما اظنّک الّا قد حرمت علیّ»! چنان دانم که تو بر من حرام گشتی؟! خوله از فراق بترسید و بانگ برآورد، گفت: و اللَّه ما ذاک طلاق و ائت رسول اللَّه فسله، و اللَّه که این طلاق نیست، رو برسول خدا و از وی بپرس تا شفا پدید آید. اوس گفت: من شرم دارم که از رسول خدا (ص) این مسأله پرسم، تو برو و بپرس. خوله برخاست و آمد بخانه عایشه، و رسول خدا (ص) در خانه عایشه بود، و عایشه سر مبارک رسول (ص) می‌شست. خوله گفت: «یا رسول اللَّه انّ زوجی اوس بن الصامت تزوّجنی و انا شابّة غنیّة ذات مال و اهل، حتی اذا أکل مالی و افنی شبابی و کبر سنّی ظاهر منّی». فقال رسول اللَّه (ص): «حرّمت علیه لا أری لک الیه سبیلا».

Расӯли худо ( с ) чун ҳадис зҳор шунид , гуфт : ту биравӣ ҳароми гаштӣ ва наме байнами турои буии роҳӣ ки буии бози гардӣ . Зан аз ҳазрати расӯл ( с ) бозгашт , порае фаротар шуд , ҳайрону гирён ва ҳаме гуфт : « фолии ман ? ! фолии ман ? ! пас ман куҷои рӯм , бар ки шавам ? ! бозгашт , дигар бор гуфт : ё расӯли аллоҳ аз ваии Фрзндгон хирад дорам , агар буи бигзорам , зойеъ шаванд , ва агар ман дорам , беком шаванд . « ашкўи илои аллоҳи Фоқтӣу ваҳдатӣ ! » : бхдои минолм аз дарвешӣу танҳои хеш . Расӯл ( с ) ҳамон сухан гуфт ки : « ҳурмати алайҳу лами аўмри фии шأнки бшии ء »

رسول خدا (ص) چون حدیث ظهار شنید، گفت: تو بروی حرام گشتی و نمی‌بینم ترا بوی راهی که بوی باز گردی. زن از حضرت رسول (ص) بازگشت، پاره‌ای فراتر شد، حیران و گریان و همی گفت: «فالی من؟! فالی من؟! پس من کجا روم، بر که شوم؟! بازگشت، دیگر بار گفت: یا رسول اللَّه از وی فرزندگان خرد دارم، اگر بوی بگذارم، ضایع شوند، و اگر من دارم، بی‌کام شوند. «اشکو الی اللَّه فاقتی و وحدتی!»: بخدای مینالم از درویشی و تنهایی خویش. رسول (ص) همان سخن گفت که: «حرّمت علیه و لم اومر فی شأنک بشی‌ء»

Ту биравӣ ҳароми гаштӣ ва дар кори ту маро чизе нафармуданд .

تو بروی حرام گشتی و در کار تو مرا چیزی نفرمودند.

Хўлаҳ аз сари сӯзу таҳайюр рӯй сӯй осмон кард ва гуфт : « аллоҳами ании ашкўи алики Фонзли алӣ лисон набик » . Худовандо бтўи минолм ва дар ту май зорам , фурӯ фирист ба пайғамбари хеш дар кори ман заъифаи ҳукмӣ . Боз рӯй брсўл оварад , гуфт : « анзри фии амреи ҷълнии аллоҳи Фдок ё набии аллоҳ » охир бингар дар кори ман бечора ё расӯли аллоҳ ки модару падарами Фдоءи ту бод . Он соъат Оиша гуфт : « асктии ани расӯли аллоҳи иўҳии илайҳ » хомӯш бош эй хўлаҳ ки ваҳй омад брсўли худо . Он соъат Ҷабраил омад ва оят оварад : қади самъи аллоҳи қавли алтии тҷодлки фии завҷҳо аллоҳи сухани он зан шунид ки бо ту ҷидол дар гирифта дар кори шавҳари хеш . Оиша гуфт : « субҳони ман вусъи самъаи алосўоти ани кони лихФии алии баъзи каломҳо Фонзли аллоҳ : қади самъи аллоҳ . . . Покаст ва бе айби он худованд ки ӯ баҳама овозҳо мерасад . Ман дар гӯшаи хонаи ббъзии овоз вай мерасидаму ббъзӣ на , раби Алъоламин аз вроءи ҳафт табақаи осмони бсмъи қадими худ ҳама шунид ва хабар дод ки : қади самъи аллоҳ . . . . Ва аввали зҳор ки дар ислом рафт ин буд . Қавла : алтии тҷодлк эй тхосмки фии завҷҳо эй фии амри завҷҳо » ФҳзФи алмзоФ .

خوله از سر سوز و تحیّر روی سوی آسمان کرد و گفت: «اللهم انّی اشکو الیک فانزل علی لسان نبیک». خداوندا بتو مینالم و در تو می‌زارم، فرو فرست به پیغمبر خویش در کار من ضعیفه حکمی. باز روی برسول آورد، گفت: «انظر فی امری جعلنی اللَّه فداک یا نبی اللَّه» آخر بنگر در کار من بیچاره یا رسول اللَّه که مادر و پدرم فداء تو باد. آن ساعت عایشه گفت: «اسکتی انّ رسول اللَّه یوحی الیه» خاموش باش ای خوله که وحی آمد برسول خدا. آن ساعت جبرئیل آمد و آیت آورد: قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِی تُجادِلُکَ فِی زَوْجِها اللَّه سخن آن زن شنید که با تو جدال در گرفته در کار شوهر خویش. عایشه گفت: «سبحان من وسع سمعه الاصوات ان کان لیخفی علی بعض کلامها فانزل اللَّه: قَدْ سَمِعَ اللَّهُ... پاکست و بی‌عیب آن خداوند که او بهمه آوازها میرسد. من در گوشه خانه ببعضی آواز وی میرسیدم و ببعضی نه، رب العالمین از وراء هفت طبقه آسمان بسمع قدیم خود همه شنید و خبر داد که: قَدْ سَمِعَ اللَّهُ.... و اوّل ظهار که در اسلام رفت این بود. قوله: الَّتِی تُجادِلُکَ ای تخاصمک فِی زَوْجِها ای فی امر زوجها» فحذف المضاف.

Ва тшткии إлии аллоҳ эй тазоҳури мо баҳои ман алмкрўаҳ . Ва алошткоء : изҳори мо болонсони ман алмкрўаҳу алшкўии изҳори мо иснъаҳи ғайра ба ,у аллоҳи исмъи тҳоўркмо эй мроҷъткмои алклому алтҳоўр : алтҷоўб ,у ҳўи рҷъи алклому ҷавобаи ахзи ман алҳўру ҳўи алрҷўъ , иқўли ҳори баъди мо кор . Қавла :у аллоҳи исмъи тҳоўркмои лӣси ҳозои такрори лони алаввали лмои ҳктаҳи ман завҷҳо ,у ассонии лмои кони иҷрии байнҳоу байни расӯли аллоҳу лони алаввали мозу ассонии мстқбл . إни аллоҳи самиъи лкломҳои басири баҳолҳо ,у қил : самиъи лоқўоли алъбод , басири боФъолҳм , сами зми алзҳор .

وَ تَشْتَکِی إِلَی اللَّهِ ای تظاهر ما بها من المکروه. و الاشتکاء: اظهار ما بالانسان من المکروه و الشکوی اظهار ما یصنعه غیره به، وَ اللَّهُ یَسْمَعُ تَحاوُرَکُما ای مراجعتکما الکلام و التحاور: التجاوب، و هو رجع الکلام و جوابه اخذ من الحور و هو الرّجوع، یقول حار بعد ما کار. قوله: وَ اللَّهُ یَسْمَعُ تَحاوُرَکُما لیس هذا تکرار لانّ الاوّل لما حکته من زوجها، و الثانی لما کان یجری بینها و بین رسول اللَّه و لانّ الاول ماض و الثانی مستقبل. إِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ لکلامها بَصِیرٌ بحالها، و قیل: سمیع لاقوال العباد، بصیر بافعالهم، ثمّ ذمّ الظهار.

Фқол : аллазӣнаи изоҳрўни мнкми ман нсоӣҳми қрأи ибни омиру абӯи ҷаъфару Ҳамзау алксоӣии бФтҳи алёءу алҳоءу ташдиди алзоءу алолФи баъдҳо ,у қрأи ъосми изоҳрўни бзми алёءу тахфифи алзоءи маъаи алолФу касри алҳоءу қрأи алохрўни изҳрўни бФтҳи алёءу ташдиди алзоءу алҳоءи ман ғайри алолФ ,у маънии алҷмиъи воҳид . Иқол : зоҳиру тазоҳуру азоҳру азҳар .

فقال: الَّذِینَ یُظاهِرُونَ مِنْکُمْ مِنْ نِسائِهِمْ قرأ ابن عامر و ابو جعفر و حمزة و الکسائی بفتح الیاء و الهاء و تشدید الظاء و الالف بعدها، و قرأ عاصم یظاهرون بضم الیاء و تخفیف الظاء مع الالف و کسر الهاء و قرأ الآخرون یظّهّرون بفتح الیاء و تشدید الظاء و الهاء من غیر الالف، و معنی الجمیع واحد. یقال: ظاهر و تظاهر و اظّاهر و اظّهّر.

Мо ҳни أмҳотҳми қроءаҳи алъомаҳи бхФзи алтоءи алии хабари моу маҳаллаи насби кқўлаҳ : мо ҳозои бшро ,у қил : тақдира « мо ҳни бомҳотҳм » эй мо срни мъҳми фии маҳали аломҳоти إни أмҳотҳми إлои аллоӣии влднҳму إнҳми лиқўлўни мнкрои ман алқўли лои иърФи фии шаръ ,у зўро эй кзбоу إни аллоҳи лъФўи ғафури ъФои анҳуаму ғФри ?лаами ҳайни байни ?лаами алкФораҳ .

ما هُنَّ أُمَّهاتِهِمْ قراءة العامة بخفض التاء علی خبر ما و محلّه نصب کقوله: ما هذا بَشَراً، و قیل: تقدیره «ما هنّ بامّهاتهم» ای ما صرن معهم فی محل الامّهات إِنْ أُمَّهاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِی وَلَدْنَهُمْ وَ إِنَّهُمْ لَیَقُولُونَ مُنْکَراً مِنَ الْقَوْلِ لا یعرف فی شرع، و زُوراً ای کذبا وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ عفا عنهم و غفر لهم حین بیّن لهم الکفّارة.

фасл

فصل

Бдонкаҳи сухан дар зҳор бар ду зарбаст : яке дар баёни сӯрати зҳору дигар дар баёни ҳукми зҳор , аммо сӯрат зҳор онаст ки : мардӣ аз аҳли таклифи зани хешро гуяд : « анати алии кзҳри уммӣ » агар биҷой « анат » ҷузъӣ аз аҷзоӣ зан гуяд , чунон ки шърки алии кзҳри уммӣ » ядак , бтнк , рأск . Ҳар узвӣ аз аъзоъи зани биҷой « анат » шояд ,у зҳор буд ва агар биҷои алӣ манӣ гуяд , ё ъндӣ , ё маъаӣ , зҳор буд ва агар слти бигузорад ва гуяд : « анати кзҳри уммӣ » зҳор буд . Ва агар биҷои зуҳри узвӣ дигар гуяд , чунон ки : « анати алии крأси уммӣ , кед уммӣ , кбтни уммӣ » зҳор буд , ва агар гуяд : « комӣ » ӯ « мисли уммӣ » кноит бошад . Агар бқсду нияти эъзоз ва икром гуяд , зҳор набошад ва агар бқсду ният зҳор гуяд , зҳор бошад .

بدانکه سخن در ظهار بر دو ضرب است: یکی در بیان صورت ظهار و دیگر در بیان حکم ظهار، اما صورت ظهار آنست که: مردی از اهل تکلیف زن خویش را گوید: «انت علیّ کظهر امّی» اگر بجای «انت» جزئی از اجزای زن گوید، چنان که شعرک علیّ کظهر امّی» یدک، بطنک، رأسک. هر عضوی از اعضاء زن بجای «انت» شاید، و ظهار بود و اگر بجای علیّ منّی گوید، یا عندی، یا معی، ظهار بود و اگر صلت بگذارد و گوید: «انت کظهر امّی» ظهار بود. و اگر بجای ظهر عضوی دیگر گوید، چنان که: «انت علیّ کرأس امّی، کید امّی، کبطن امّی» ظهار بود، و اگر گوید: «کامّی» او «مثل امّی» کنایت باشد. اگر بقصد و نیت اعزاز و اکرام گوید، ظهار نباشد و اگر بقصد و نیت ظهار گوید، ظهار باشد.

Ва агар биҷои уммӣ « ҷадда » гуяд , ё « ахт » ё « амма » ё занӣ аз зўоти алмҳорм ки таҳрими вай ӯро мؤбд буд , аз ҷиҳати нисбат ё аз ҷиҳати рзоъ , зҳор бошад . Аммо ҳукми зҳори ду чизаст : таҳриму тайу вуҷуби куффорат . Ҳаром аст биравӣ бизан расӣдани баъд аз зҳор , то он гуҳ ки куффорат кунаду куффорати бъўд воҷиб шавад . Чунонк раб алъзаҳ гуфт : сами иъўдўни лмои қолўои Фтҳрири рқбаҳ .

و اگر بجای امّی «جدّة» گوید، یا «اخت» یا «عمّة» یا زنی از ذوات المحارم که تحریم وی او را مؤبّد بود، از جهت نسبت یا از جهت رضاع، ظهار باشد. اما حکم ظهار دو چیز است: تحریم و طی و وجوب کفّارت. حرام است بروی بزن رسیدن بعد از ظهار، تا آن گه که کفّارت کند و کفّارت بعود واجب شود. چنانک ربّ العزّة گفت: ثُمَّ یَعُودُونَ لِما قالُوا فَتَحْرِیرُ رَقَبَةٍ.

Акнӯн хилофаст миёни уламо ки авд чист ? шофиӣ гуфт : авд онаст ки баъд аз зҳор замонӣ барояд , чандон ки мумкин бошад талоқи гуфтану фурқат ҷустан ва на талоқ гуяд ва на фурқат ҷӯяд , он гуҳи авди ҳосили гашту куффорат лозим шуд . Агар баъд аз зҳор дар он ҳол талоқ гуяд , ё якеро аз эшон марг расад , куффорат воҷиб нашавад ки авд ҳосил наёяд .

اکنون خلافست میان علماء که عود چیست؟ شافعی گفت: عود آن است که بعد از ظهار زمانی برآید، چندان که ممکن باشد طلاق گفتن و فرقت جستن و نه طلاق گوید و نه فرقت جوید، آن گه عود حاصل گشت و کفّارت لازم شد. اگر بعد از ظهار در آن حال طلاق گوید، یا یکی را از ایشان مرگ رسد، کفّارت واجب نشود که عود حاصل نیاید.

Ибн аббос гуфт дар тафсири иъўдўни қол : индмўни Фирҷъўни илои алолФаҳ . Ва злки лони алъўди ллқўли ҳўи алмхолФаҳ , иқол : оди фалони лмои қол , эй рҷъи ъмои қол , ҳозои иўоФқи қавли алшоФъии рҷъ ,у злки лأни қасдаи болзҳори алтҳрими Фозои амскҳои алии алнкоҳу лами итлқи қади холови қавла ,у рҷъи ъмои қоли Фтлзмаҳи алкФораҳ . Ва қоли аҳли аззоҳир : алъўди ҳўи иъодаи лафзи алзҳор ,у маънии қавла : сами иъўдўни лмои қолўо эй илои мо қолўои ?фони лами икрри аллФз , Флои куффораи алайҳ ,у ҳўи қавл « абии алъолӣа » :у зҳби қавми илои ани алкФораҳи тҷби бнФси алзҳор ,у маънии алъўди ҳўи алъўди илои мо конўои алайҳи фии алҷоҳлиаҳи ман нафаси алзҳор , яъне : азои оди алрҷли фии алисломи ило мисли злки алқўли лзмтаҳи алкФораҳу ҳўи қавли муҷоҳиду алсўрӣу қоли қавм : алмроди ман алъўди ҳўи алўтӣ ,у ҳўи қавли алҳсну қтодаҳу тоўсу алзҳрӣ . Ва қолўо : лои куффораи алайҳи мо лами итأҳо ,у қоли қавм : ҳўи алъзми алии алўтӣу ҳўи қавли молику асҳоби алрأӣ . Қавла : Фтҳрири рқбаҳ эй рқбаҳи муъмина , лони аллоҳи субҳонаи қайди алрқбаҳи болоямони фии куффораи алқтлу атлқи фии ҳозои алмўзъ .

ابن عباس گفت در تفسیر یعودون قال: یندمون فیرجعون الی الالفة. و ذلک لانّ العود للقول هو المخالفة، یقال: عاد فلان لما قال، ای رجع عمّا قال، هذا یوافق قول الشافعی رجع، و ذلک لأنّ قصده بالظهار التحریم فاذا امسکها علی النکاح و لم یطلّق قد خالف قوله، و رجع عمّا قال فتلزمه الکفّارة. و قال اهل الظاهر: العود هو اعادة لفظ الظهار، و معنی قوله: ثُمَّ یَعُودُونَ لِما قالُوا ای الی ما قالوا فان لم یکرّر اللفظ، فلا کفّارة علیه، و هو قول «ابی العالیة»: و ذهب قوم الی ان الکفّارة تجب بنفس الظهار، و معنی العود هو العود الی ما کانوا علیه فی الجاهلیة من نفس الظهار، یعنی: اذا عاد الرجل فی الاسلام الی مثل ذلک القول لزمته الکفّارة و هو قول مجاهد و الثوری و قال قوم: المراد من العود هو الوطی، و هو قول الحسن و قتاده و طاوس و الزهری. و قالوا: لا کفّارة علیه ما لم یطأها، و قال قوم: هو العزم علی الوطی و هو قول مالک و اصحاب الرأی. قوله: فَتَحْرِیرُ رَقَبَةٍ ای رقبة مؤمنة، لانّ اللَّه سبحانه قیّد الرقبة بالایمان فی کفّارة القتل و اطلق فی هذا الموضع.

Ва ман ҳукми алмтлқи ани иҳмли алии алмқид . Ман қабл أни итмосо эй ман қабл ани итҷомъо . Фолҷмоъи муҳаррами алии алмзоҳр , ҳатто икФри ?фони втии ء қабл алткФири Фқди феъли мҳрмоу лои исқти анҳу алкФораҳ , бали иأтии баҳои алии ваҷҳи алқзоءи комаи луи ахри алслоаҳи ани вақтҳо ?фонаи лои исқти анҳу атёнҳо , бали илзмаҳи қзоؤҳоу сўоءи куфри болоътоқ ӯ алсём ӯ алотъом , ?фонаи иҷби алайҳи тақдими алкФораҳи алии алўтӣ . Ва қоли абӯи Ҳанифа : « ани куфри болотъоми ҷаззи ?лаи ани итأи сами итъм , лони аллоҳи таъолии қайди алътқу алсўми бмо қабл алмсису қоли фии алотъом : Фмни лами исттъи Фإтъоми сетин мскиноу лами иқли ман қабл ани итмосо ва ъанд алохрини алотлоқи фии алотъом , мҳмўли алии алмқиди фии алътқу алсём .

و من حکم المطلق ان یحمل علی المقیّد. مِنْ قَبْلِ أَنْ یَتَمَاسَّا ای من قبل ان یتجامعا. فالجماع محرّم علی المظاهر، حتی یکفّر فان وطی‌ء قبل التکفیر فقد فعل محرّما و لا یسقط عنه الکفّارة، بل یأتی بها علی وجه القضاء کما لو اخّر الصلاة عن وقتها فانه لا یسقط عنه اتیانها، بل یلزمه قضاؤها و سواء کفّر بالاعتاق او الصیام او الاطعام، فانّه یجب علیه تقدیم الکفّارة علی الوطی. و قال ابو حنیفة: «ان کفّر بالاطعام جاز له ان یطأ ثم یطعم، لانّ اللَّه تعالی قیّد العتق و الصوم بما قبل المسیس و قال فی الاطعام: فَمَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ فَإِطْعامُ سِتِّینَ مِسْکِیناً و لم یقل من قبل ان یتماسّا و عند الآخرین الاطلاق فی الاطعام، محمول علی المقید فی العتق و الصیام.

Фҳзои ҳукму таии алмзоҳр , аммо ғайри алўтии ман алқблаҳу алтлзз , ?фонаи лои иҳрм қабл алткФири фии қавлии аксари алълмоءу ҳўи қавли ҳасану Сафён . Ва азҳари қавли алшоФъии комаи ани алҳизи иҳрми алўтии дуни соири алостмтоъот ,у зҳби бъзҳми илои анаи иҳрми ҷамеъҳо лони исми илтимоси тановули алкул , злкми тўъзўн бае злкми алтғлизи фии алкФораҳи тؤмрўн бау тхбрўни бони Фрзкми злк .

فهذا حکم و طی المظاهر، امّا غیر الوطی من القبلة و التلذّذ، فانّه لا یحرّم قبل التکفیر فی قولی اکثر العلماء و هو قول حسن و سفیان. و اظهر قول الشافعی کما انّ الحیض یحرّم الوطی دون سائر الاستمتاعات، و ذهب بعضهم الی انّه یحرّم جمیعها لانّ اسم التماس تناول الکل، ذلِکُمْ تُوعَظُونَ بِهِ ای ذلکم التغلیظ فی الکفّارة تؤمرون به و تخبرون بان فرضکم ذلک.

Фмни лами иҷди Фсёми шаҳрин мттобъини ?фони аФтри иўмои мтъмдо ӯ насӣ алниаҳи иҷби алайҳи истинофи шаҳрин ,у ани аФтри бъзри алмрз ӯ алсФр , ФФиаҳи алқўлон :у ани тхлли савми алшҳрини замони лои исҳи фӣаи алсўм , колъидину айёми алтшриқу айёми шаҳри рамазони инқтъи алттобъу иҷби алостиноФ . Ва ани втии ءи алмзоҳри фии алшҳрини ани втӣҳои нҳорои бтли алттобъу алайҳи алостиноФ ,у ани втӣҳои Лайлои лами ибтли алттобъ . Ва қоли абӯи Ҳанифа : сўоءи втии ءи Лайло ӯ нҳоро , ?фонаи ибтли алттобъу алайҳи алостиноФ .

فَمَنْ لَمْ یَجِدْ فَصِیامُ شَهْرَیْنِ مُتَتابِعَیْنِ فان افطر یوما متعمّدا او نسی النیة یجب علیه استیناف شهرین، و ان افطر بعذر المرض او السفر، ففیه القولان: و ان تخلل صوم الشهرین زمان لا یصحّ فیه الصوم، کالعیدین و ایام التشریق و ایام شهر رمضان ینقطع التتابع و یجب الاستیناف. و ان وطی‌ء المظاهر فی الشهرین ان وطئها نهارا بطل التتابع و علیه الاستیناف، و ان وطئها لیلا لم یبطل التتابع. و قال ابو حنیفة: سواء وطی‌ء لیلا او نهارا، فانّه یبطل التتابع و علیه الاستیناف.

Фмни лами исттъ яъне : алмзоҳри азои лами исттъи алсўми лмрз ӯ кибр ӯ фарти шҳўаҳу лои исбри ани алҷмоъ , иҷби алайҳи атъоми сетин мскино .

فَمَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ یعنی: المظاهر اذا لم یستطع الصوم لمرض او کبر او فرط شهوة و لا یصبر عن الجماع، یجب علیه اطعام ستین مسکینا.

Рӯй ан алнабӣ ( с ) қоли лхўлаҳи бинти сълбаҳи ҳайни ҷоءтаҳи марӣа , яъне завҷҳо : Флиътқи рқбаҳ . Қолат :у алзии бъски болҳқи мо ъндаҳи рқбаҳу лои имлкҳо . Қол : Флисми шаҳрин мттъобъин , Фқолт :у алзии бъски болҳқи луи кулуфтаи салосаи айёми мо асттоъ .

روی ان النبی (ص) قال لخولة بنت ثعلبة حین جاءته مریه، یعنی زوجها: فلیعتق رقبة. قالت: و الذی بعثک بالحق ما عنده رقبة و لا یملکها. قال: فلیصم شهرین متتعابعین، فقالت: و الذی بعثک بالحق لو کلّفته ثلاثة ایام ما استطاع.

Қоли марӣа : Флитъми таоми сетин мскино . Қолат :у алзии бъски болҳқи мо иқдри алайҳ . Қоли марӣа : Флизҳби илои фалони бен фалони Фқди ахбрнии ани ъндаҳи штри тмри садақаи Флиأхзаҳи садақаи алайҳи сами литсдқ ба алии сетин мскино . Ва фии рўоиаҳи ахрӣ : лмо назул Фтҳрири рқбаҳи анқтъи алкломи дуои расӯли аллоҳ ( с ) аўсои Фқрأҳои алайҳ , қоли аўс : мо амлки рқбаҳ , Фнзли алсёму анқтъи алклом , Фқрأҳои алайҳ

قال مریه: فلیطعم طعام ستّین مسکینا. قالت: و الذی بعثک بالحق ما یقدر علیه. قال مریه: فلیذهب الی فلان بن فلان فقد اخبرنی ان عنده شطر تمر صدقة فلیأخذه صدقة علیه ثمّ لیتصدّق به علی ستّین مسکینا. و فی روایة اخری: لمّا نزل فَتَحْرِیرُ رَقَبَةٍ انقطع الکلام دعا رسول اللَّه (ص) اوسا فقرأها علیه، قال اوس: ما املک رقبة، فنزل الصیام و انقطع الکلام، فقرأها علیه‌

Ва қоли аўс : ании азои лами окли фии явми мророи асобнии даврон , Фнзли алотъом , Фқрأҳои алайҳи Фқол : лақади бтнои тоўӣини аллилаҳ . Фқол : азҳби ило банӣ зриқ , яъне қабӣлаи ман алонсор , Фхзи сдқтҳми Фотъми минҳои сетин мскиноу кули албоқии маъаи аҳлк .

و قال اوس: انّی اذا لم آکل فی یوم مرارا اصابنی دوران، فنزل الاطعام، فقرأها علیه فقال: لقد بتنا طاوئین اللّیلة. فقال: اذهب الی بنی زریق، یعنی قبیلة من الانصار، فخذ صدقتهم فاطعم منها ستّین مسکینا و کل الباقی مع اهلک.

Ва рӯй ани расӯли аллоҳ ( с ) ?утии бхмсаҳи ъушри соъои Фоътоаҳи аўсои Фқоли тсдқ ба .

و روی انّ رسول اللَّه (ص) اتی بخمسة عشر صاعا فاعطاه اوسا فقال تصدّق به.

Ва рӯй ани алмҷодлаҳи أтти иўмои умри бен улхитоби Фсأлтаҳи ҳоҷау ағлзти ?лаи фии алкломи шадидан .

و روی انّ المجادلة أتت یوما عمر بن الخطاب فسألته حاجة و اغلظت له فی الکلام شدیدا.

Фнҳоҳои анносу ағлзўои лҳоу қолўои лҳо : трФъини сўтки алии амири алмؤмнин ? Фнҳоҳми умри Фқол : дъўҳои ?фонҳо амрأаҳи самъи аллоҳи қавлҳо ман фавқи сабъи самовот .

فنهاها الناس و اغلظوا لها و قالوا لها: ترفعین صوتک علی امیر المؤمنین؟ فنهاهم عمر فقال: دعوها فانّها امرأة سمع اللَّه قولها من فوق سبع سماوات.

Злки лтؤмнўои биллоҳ эй злки алҳкм ,у қил : фарзи злки лтؤмнўои биллоҳу расӯлау лои тстъмлўои аҳкоми алҷоҳлиаҳ . Ва тлки ҳудӯди аллоҳ яъне : мо васфи ман алкФороту алзҳор . Ва асли алҳди алмнъу алҳдоди албўоби имнъи аннос . Ва أхзи аҳдоди алмрأаҳи ман имтиноъҳо ман алтбълу алзинаҳ . Ва ллкоФрини азоби أлими лтркҳми алъамали бҳзои алҳкм .

ذلک لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ ای ذلک الحکم، و قیل: فرض ذلک لتؤمنوا باللّه و رسوله و لا تستعملوا احکام الجاهلیة. وَ تِلْکَ حُدُودُ اللَّهِ یعنی: ما وصف من الکفّارات و الظهار. و اصل الحدّ المنع و الحدّاد البوّاب یمنع الناس. و أخذ احداد المرأة من امتناعها من التبعّل و الزینة. وَ لِلْکافِرِینَ عَذابٌ أَلِیمٌ لترکهم العمل بهذا الحکم.

إни аллазӣнаи иҳодўни аллоҳу расӯла . Алмҳодаҳи алмшоқаҳу алмхолФаҳ ,у ҳаии ани ткўни фии ҳаду шқу соҳбки фии ҳаду шқ . Кбтўо эй ахзўоу ҳзмўо , кқўлаҳ : « ӯ икбтҳм »у иқол : кбтаҳи лўҷҳаҳ . Комаи кбти аллазӣнаи ман қиблаами куффори аломми алхолиаҳи аллазӣнаи ҳодўои аллоҳу расӯла . Ва қил : ахзўои явми алхндқи болқтлу алҳзимаҳу ради кидҳми фии нҳўрҳми комаи ахзии алкФори қиблаам . Ва қади أнзлнои аўҳинои илои Муҳамад ( с ) оёти байнот яъне : алқуръони улмубини фӣаи алҳлол ваулҳарому алоҳком . Ва қил : أнзлнои оёти Фимни ҳоди аллоҳу расӯлаи ман қиблаами Фимои Фълнои баҳами ман алоҳлок . Ва ллкоФрини фии алднёу алохраҳи азоби маин излҳму ихзиҳм .

إِنَّ الَّذِینَ یُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ. المحادّة المشاقّة و المخالفة، و هی ان تکون فی حدّ و شقّ و صاحبک فی حدّ و شقّ. کُبِتُوا ای اخزوا و هزموا، کقوله: «او یکبتهم» و یقال: کبته لوجهه. کَما کُبِتَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ کفّار الامم الخالیة الّذین حادّوا اللَّه و رسوله. و قیل: اخزوا یوم الخندق بالقتل و الهزیمة و ردّ کیدهم فی نحورهم کما اخزی الکفّار قبلهم. وَ قَدْ أَنْزَلْنا اوحینا الی محمد (ص) آیاتٍ بَیِّناتٍ یعنی: القرآن المبین فیه الحلال و الحرام و الاحکام. و قیل: أَنْزَلْنا آیاتٍ فیمن حادّ اللَّه و رسوله من قبلهم فیما فعلنا بهم من الاهلاک. وَ لِلْکافِرِینَ فی الدّنیا و الآخرة عَذابٌ مُهِینٌ یذلّهم و یخزیهم.

Явми ибъсҳми аллоҳи иҳииҳму иҳшрҳм , ҷмиъои фии ҳолаи воҳида , Финбӣҳми ихбрҳми бмои ъмлўои ман хайру шари лиълмўои вуҷуби алҳҷаҳи алайҳим , أҳсоаҳи аллоҳ эй аҳоти илмаи бтФсили аъмолҳм вау нсўаҳ эйу қад саҳван анҳу , носини мо қидмати аидиҳм . Ва қил : нсўаҳ эй тркўои алъамал бау бмои амрўоу аллоҳи алии кули шайъи ءи шаҳиди лои иғиби анҳу шайъи ء ,у қил : ишҳди алайҳими Флои исттиъўни радҳо дФъоу анкоро .

یَوْمَ یَبْعَثُهُمُ اللَّهُ یحییهم و یحشرهم، جَمِیعاً فی حالة واحدة، فَیُنَبِّئُهُمْ یخبرهم بِما عَمِلُوا من خیر و شرّ لیعلموا وجوب الحجة علیهم، أَحْصاهُ اللَّهُ ای احاط علمه بتفصیل اعمالهم و وَ نَسُوهُ ای و قد سهوا عنه، ناسین ما قدّمت ایدیهم. و قیل: نَسُوهُ ای ترکوا العمل به و بما امروا وَ اللَّهُ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ شَهِیدٌ لا یغیب عنه شی‌ء، و قیل: یشهد علیهم فلا یستطیعون ردّها دفعا و انکارا.

أи ламтар эй ?илами тааллум ? أни аллоҳи иълми мо фии алсмоўот ва мо фии алأрзи лои иъзби ани илмаи шайъи ءи мо икўн ман наҷӯй салосае мо иқъи ман мноҷоаҳи салоса , Фикўни алнҷўии бмънии алосрору ҳўи масдари алии вазни феълӣ , муштақи ман алнҷўаҳу ҳаии алмртФъи ман аларз , лбъди алҳозрини анҳо . Ва қил : алнҷўии алқўм , алмтноҷўн , кқўлаҳ : «у إз ҳам наҷӯй »у қавла : салосаи хФзи бозоФаҳи алнҷўии илайҳ . Ва иҷўзи ани икўни хФзои лонҳои ман наъти алнҷўӣ : إлои ҳўи робиъаами болълми иълми нҷўиҳм . Ва лои хумсаи إлои ҳўи содсҳму лои أднии ман злку лои أксри хФзи лотбоъаҳи алслосаҳу алхмсаҳ . Ва қрأи ёқӯб : аксари болрФъи радои алии маҳал ман наҷӯй кқўлаҳ : « ва мо ман добаҳи фии алأрз » ва « лои тоӣр » фии қроءаҳи ман рафъҳо . أини мо конўои ман алсмоءу аларзи сами инбӣҳми бмои ъмлўои явми алқёмаҳи тўбихои ?лааму тأкидои ллҳҷаҳи алайҳим . إни аллоҳи бакули шайъи ءи алӣами лои ихФии алайҳи шайъи ءу сабаби нузули ҳзаҳи алоиаҳи салосаи нафари мзии зкрҳми фии сӯраи алзхрФ .

أَ لَمْ تَرَ ای الم تعلم؟ أَنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ لا یعزب عن علمه شی‌ء ما یَکُونُ مِنْ نَجْوی‌ ثَلاثَةٍ ای ما یقع من مناجاة ثلاثة، فیکون النجوی بمعنی الاسرار و هو مصدر علی وزن فعلی، مشتق من النجوة و هی المرتفع من الارض، لبعد الحاضرین عنها. و قیل: النجوی القوم، المتناجون، کقوله: «و إذ هم نجوی» و قوله: ثَلاثَةٍ خفض باضافة النجوی الیه. و یجوز ان یکون خفضا لانّها من نعت النجوی: إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ بالعلم یعلم نجویهم. وَ لا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ وَ لا أَدْنی‌ مِنْ ذلِکَ وَ لا أَکْثَرَ خفض لاتّباعه الثلاثة و الخمسة. و قرأ یعقوب: اکثر بالرفع ردّا علی محل من نجوی کقوله: «وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ» و «لا طائر» فی قراءة من رفعها. أَیْنَ ما کانُوا من السماء و الارض ثُمَّ یُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا یَوْمَ الْقِیامَةِ توبیخا لهم و تأکیدا للحجة علیهم. إِنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَیْ‌ءٍ عَلِیمٌ لا یخفی علیه شی‌ء و سبب نزول هذه الآیة ثلاثة نفر مضی ذکرهم فی سورة الزخرف.

أи ламтар إлӣ аллазӣна наҳаво ани алнҷўии ин оя дар шаъни ҷуҳудону мунофиқон фурӯ омад ки мехостанд ки пайвастаи ранҷӣу андӯҳӣ бар дил мусулмонон мениҳанд . Қавмии азин мунофиқон фароҳам менишастанду пӯшида бо якдигар сухан мегуфтанду пинҳон аз мусулмонони баннои савоб розҳо мегуфтанд , чун мусулмононро медиданд , бо якдигар бичишам менамуданд . Ва бо мусулмонон май нгрстнд ва чунон менамуданд ки модари ҳақи шумо он майдонем ки агар шумо бишанвед андўҳгн шавед . Ва мусулмононро тӯҳмат дар дил меафтод дар ҳақи бародарону хуишон ки дар ғзоҳо буданд мегуфтанд : магари ӣнони хабарӣ аз қатл ва марг шунидаанд ва бар аз бо якдигари мигўинд , ва бикдигр бичишам ҳамеи намоянд ки ҳеҷ магӯӣед ?у мусулмонон ба ин маънии дилтанги ҳамеи гаштанд . Ва мақсӯди мунофиқон дар он рози ботили ҳамин буд ки мусулмононро тӯҳматӣ дар дил афкананд ва андўҳгн кунанд пас то он гуҳ ки он қавм аз ғзоҳо боз мегаштанду бсломти бўтн худ мерасиданд , эшон дар андӯҳ мебуданд . Охири ин мусулмонон шикоят карданд брсўли худо ( с ) аз ин аҳволу расӯли эшонро фармуд ки : низ броз сухан магӯӣед ва бо якдигар ба ин маънии мншинид .

أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ نُهُوا عَنِ النَّجْوی‌ این آیه در شأن جهودان و منافقان فرو آمد که میخواستند که پیوسته رنجی و اندوهی بر دل مسلمانان می‌نهند. قومی ازین منافقان فراهم می‌نشستند و پوشیده با یکدیگر سخن میگفتند و پنهان از مسلمانان بنا صواب رازها میگفتند، چون مسلمانان را میدیدند، با یکدیگر بچشم مینمودند. و با مسلمانان می‌نگرستند و چنان مینمودند که مادر حق شما آن میدانیم که اگر شما بشنوید اندوهگن شوید. و مسلمانان را تهمت در دل میافتاد در حق برادران و خویشان که در غزاها بودند میگفتند: مگر اینان خبری از قتل و مرگ شنیده‌اند و بر از با یکدیگر میگویند، و بیکدیگر بچشم همی نمایند که هیچ مگویید؟ و مسلمانان به این معنی دلتنگ همی‌گشتند. و مقصود منافقان در آن راز باطل همین بود که مسلمانان را تهمتی در دل افکنند و اندوهگن کنند پس تا آن گه که آن قوم از غزاها باز میگشتند و بسلامت بوطن خود میرسیدند، ایشان در اندوه میبودند. آخر این مسلمانان شکایت کردند برسول خدا (ص) از این احوال و رسول ایشان را فرمود که: نیز براز سخن مگویید و با یکدیگر به این معنی منشینید.

Эшон фармони расӯл бар кори нмигрФтнду боз бар муноҷоти ботили худ боз май гаштанд , то дар шаъни эшон ин оя омад ки : أи ламтар إлӣ аллазӣна наҳаво ани алнҷўии сами иъўдўн лмо наҳаво анҳу эй ирҷъўни илои алмноҷоаҳ алтӣ наҳаво анҳо . Ва итноҷўни болإсму алъдўон эй болмъсиаҳу алзлму мъсиаҳ алрасул . Яъне :у бмои исирўни ъосини ллрсўли азои кони нҳоҳми ани злк ,у қил : иўсии бъзҳм баъзан бмъсиаҳ алрасул фии нҷўиҳму иқўли бъзҳми лбъз : холФўои амра ,у қрأи Ҳамза «у интҷўн » тқўл : тноҷиноу антҷинои бмънии воҳид ,у тқўл : ноҷити Флоноу нҷўтаҳи бмънии воҳид , ва ҳў наҷай ва ано на?ҷиа . Ва إзои ҷоؤки ҳиўки бмои лами иҳик ба аллоҳи ҳؤлоءи қавми алиҳўд , конўои идхлўни алӣ алнабӣ ( с )у иқўлўни алсоми алейку алсоми аламут , ва ҳам иўҳмўнаҳ

ایشان فرمان رسول بر کار نمیگرفتند و باز بر مناجات باطل خود باز می‌گشتند، تا در شأن ایشان این آیه آمد که: أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ نُهُوا عَنِ النَّجْوی‌ ثُمَّ یَعُودُونَ لِما نُهُوا عَنْهُ ای یرجعون الی المناجاة التی نهوا عنها. وَ یَتَناجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ ای بالمعصیة و الظلم وَ مَعْصِیَةِ الرَّسُولِ. یعنی: و بما یصیرون عاصین للرسول اذا کان نهاهم عن ذلک، و قیل: یوصی بعضهم بعضا بمعصیة الرسول فی نجویهم و یقول بعضهم لبعض: خالفوا امره، و قرأ حمزة «و ینتجون» تقول: تناجینا و انتجینا بمعنی واحد، و تقول: ناجیت فلانا و نجوته بمعنی واحد، و هو نجی و انا نجیه. وَ إِذا جاؤُکَ حَیَّوْکَ بِما لَمْ یُحَیِّکَ بِهِ اللَّهُ هؤلاء قوم الیهود، کانوا یدخلون علی النبی (ص) و یقولون السام علیک و السام الموت، و هم یوهمونه‌

Анҳми иқўлўни ассаломи алейк ,у кон алнабӣ ( с ) ирди алайҳими Фиқўл : алайкум !

انّهم یقولون السلام علیک، و کان النبی (ص) یردّ علیهم فیقول: علیکم!

Фозои хрҷўо , қолўо : луи лои иъзбнои аллоҳ бмо нақавл яъне : луи кон ҳозо набиё , лъзбнои аллоҳ бмо нақавл . Қоли аллоҳи таъолии ради алайҳим . Ҳсбҳми ҷаҳаннам эй коФиҳми азоби ҷаҳаннам . Ислўнҳои Фбӣси алмсири алмнқлбу алмأўӣ .

فاذا خرجوا، قالوا: لَوْ لا یُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِما نَقُولُ یعنی: لو کان هذا نبیا، لعذّبنا اللَّه بما نقول. قال اللَّه تعالی ردّ علیهم. حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ ای کافیهم عذاب جهنم. یَصْلَوْنَها فَبِئْسَ الْمَصِیرُ المنقلب و المأوی.

Рӯй ани ибни абии мликаҳи ани ъоӣшаҳ « ани алиҳўди атўо алнабӣ ( с ) Фқолўо : алсоми алейк ё Муҳамад . Қол :у алайкум . ФФтнти ъоӣшаҳи Фқолт : алайкуми алсому аллънаҳ ё авлоди алқрдаҳу алхнозир . Фқоли расӯли аллоҳ : мҳло ё ъоӣшаҳ , алейк болрФқ ,у аёку алънФу алФҳш , ани аллоҳи ибғзи алФҳшу алтФҳш » . Қолат : أу лами тсмъи мо қолўо ? қол : « أу лами тсмъии мо қиллат ? рддти алайҳим ! Фистҷоб беФиҳму лои истҷоби ?лаами фӣ » .

روی عن ابن ابی ملیکة عن عائشة «انّ الیهود اتوا النبی (ص) فقالوا: السام علیک یا محمد. قال: و علیکم. ففطنت عائشة فقالت: علیکم السام و اللعنة یا اولاد القردة و الخنازیر. فقال رسول اللَّه: مهلا یا عائشة، علیک بالرفق، و ایاک و العنف و الفحش، ان اللَّه یبغض الفحش و التفحش». قالت: أ و لم تسمع ما قالوا؟ قال: «أ و لم تسمعی ما قلت؟ رددت علیهم! فیستجاب بی فیهم و لا یستجاب لهم فیّ».

Ва қоли расӯли аллоҳ ( с ) : азои силами алайкуми аҳли алкитоб , Фқўлўо :у алайкум

و قال رسول اللَّه (ص): اذا سلّم علیکم اهل الکتاب، فقولوا: و علیکم‌

Сами ани аллоҳ таъолӣ наҳй алмؤмнини ани итноҷўои Фимои бинҳми кФъли алмноФқину алиҳўд . Фқол : ё أиҳои аллазӣнаи омнўои إзои тноҷитми Флои ттноҷўои болإсму алъдўону мъсиаҳ алрасул кФъли алмноФқин . Ва қоли мақотил : ҳозои хитоби ллмноФқин , яъне : ё أиҳои аллазӣнаи омнўои фии аззоҳири блсонҳми إзои тноҷитми Флои ттноҷўои болإсму алъдўону мъсиаҳ алрасулу тноҷўои болбру алтқўӣ эй бмои сабти фии улқулуби ман тоъаҳи аллоҳу алтқўӣ эй болъФоФи ъмои ҳарами аллоҳи ъзу ҷл . Сами хўФҳм . Фқол :у атқўои аллоҳи алзии إлиаҳи тҳшрўн эй тҷмъўни баъди аламути Фтрдўни илои ҳукма .

ثمّ انّ اللَّه تعالی نهی المؤمنین ان یتناجوا فیما بینهم کفعل المنافقین و الیهود. فقال: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا تَناجَیْتُمْ فَلا تَتَناجَوْا بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ مَعْصِیَةِ الرَّسُولِ کفعل المنافقین. و قال مقاتل: هذا خطاب للمنافقین، یعنی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا فی الظاهر بلسانهم إِذا تَناجَیْتُمْ فَلا تَتَناجَوْا بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ مَعْصِیَةِ الرَّسُولِ وَ تَناجَوْا بِالْبِرِّ وَ التَّقْوی‌ ای بما ثبّت فی القلوب من طاعة اللَّه وَ التَّقْوی‌ ای بالعفاف عمّا حرّم اللَّه عزّ و جل. ثم خوّفهم. فقال: وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ ای تجمعون بعد الموت فتردّون الی حکمه.

إнмои алнҷўии ман алшитон эй алнҷўии болосму алъдўони ман феъли алшитону тазйинау тсўилаҳ , лиҳзни аллазӣнаи омнўо . Ҳузнау аҳзнаҳи воҳид , эй лиғми муъминии алсҳобаҳ ба бмои итўҳмўни анаи лўқўъи балӣау мсибаҳ . Ва лӣси алшитону лои нҷўиҳми Фимои бинҳми бзори алмؤмнин , шиӣои إлои бإзни аллоҳи бълмаҳу қзоӣаҳу қадара .

إِنَّمَا النَّجْوی‌ مِنَ الشَّیْطانِ ای النجوی بالاثم و العدوان من فعل الشیطان و تزیینه و تسویله، لِیَحْزُنَ الَّذِینَ آمَنُوا. حزنه و احزنه واحد، ای لیغمّ مؤمنی الصحابة به بما یتوهمون انه لوقوع بلیّة و مصیبة. وَ لَیْسَ الشیطان و لا نجویهم فیما بینهم بضار المؤمنین، شَیْئاً إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ بعلمه و قضائه و قدره.

Ва қил : лои изрҳми шиӣои алои азои ?ераади аллоҳи злк :у алии аллоҳи Флитўкли алмؤмнўн эй ФлиФўзўои амўрҳми илайҳу лисқўо бау қил : фии маънии қавла : إнмои алнҷўии ман алшитони ҳўи аҳломи алнўми алтии ироҳои алонсони фии нўмаҳи Фиҳзнаҳ . Ва сҳ

و قیل: لا یضرّهم شیئا الّا اذا اراد اللَّه ذلک: وَ عَلَی اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ای فلیفوّضوا امورهم الیه و لیثقوا به و قیل: فی معنی قوله: إِنَّمَا النَّجْوی‌ مِنَ الشَّیْطانِ هو احلام النوم التی یراها الانسان فی نومه فیحزنه. و صحّ‌

Ани расӯли аллоҳ ( с ) қол : « азои кантами салосаи Флои итноҷии аснони дуни алсолс , ?фони злки иҳзнаҳ » .

عن رسول اللَّه (ص) قال: «اذا کنتم ثلاثة فلا یتناجی اثنان دون الثالث، فانّ ذلک یحزنه».

Ва фии рўоиаҳ : « алои ани истأзнаҳ » .

و فی روایة: «الّا ان یستأذنه».