Қавлаи таъолӣ : ллФқроءи алмҳоҷрини байни аллоҳи таъолии ани алифии ءи лмни ҳў ,у алтқдир : кӣ лои икўни мо аФоءи аллоҳи алии расӯлаи ?дулаи байни алоғнёءи мнкму локини икўни ллФқроءи алмҳои ҷирин , аллазӣнаи тўлўои алдёру аломўолу алоҳлину алъшоӣри Фхрҷўои ҳбои ллаҳу расӯлау ахторўои алисломи алии мо конўои фӣаи ман алшдаҳ ҳатто кони алрҷли иъсби алҳҷри алии батнаи лиқими сулбаи ман алҷўъу кони итхзи алҳФираҳи фии алштоءи молаи дсорғайриҳо . Қоли Саиди бен ҷбир : кони носи ман алмҳоҷрини лоҳди ҳам алзору алзўҷаҳу алъбду алноқаҳи иҳҷи алайҳоу иғзўи Фнсбҳми аллоҳи илои анҳми Фқроءу ҷаъли ?лаами сҳмои фии алзкоаҳ . Ибтғўни фузалои ман аллоҳ эй итлбўни рзқои ман аллоҳу ҳўи алғнимаҳ . Ва рзўоно . эй : маразоти рбҳми болҷҳоди фии сиблатаи маъаи расӯла .

قوله تعالی: لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِینَ بیّن اللَّه تعالی انّ الفی‌ء لمن هو، و التّقدیر: کی لا یکون ما افاء اللَّه علی رسوله دولة بین الاغنیاء منکم و لکن یکون للفقراء المها جرین، الّذین تولّوا الدّیار و الاموال و الاهلین و العشائر فخرجوا حبّا للَّه و رسوله و اختاروا الاسلام علی ما کانوا فیه من الشدّة حتی کان الرّجل یعصب الحجر علی بطنه لیقیم صلبه من الجوع و کان یتّخذ الحفیرة فی الشّتاء ماله دثار غیرها. قال سعید بن جبیر: کان ناس من المهاجرین لاحد هم الذّار و الزّوجة و العبد و النّاقة یحجّ علیها و یغزو فنسبهم اللَّه الی انّهم فقراء و جعل لهم سهما فی الزّکاة. یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ ای یطلبون رزقا من اللَّه و هو الغنیمة. وَ رِضْواناً. ای: مرضات ربّهم بالجهاد فی سبیله مع رسوله.

Ва инсрўни аллоҳу расӯлаи бмҷоҳдаҳи алоъдоءи أўлӣки ҳам алсодқўни фии аимонҳму вФўои бъҳўди ҳаму ъқуди ҳам маъаи аллоҳи ҳؤлоءи алмҳоҷрини аллазӣнаи ахрҷҳми алмшркўни ман Макка ва конўо наҳавво ман моӣаҳи раҷулу сҳи ани расӯли аллоҳ ( с ) анаи кони истФтҳи бсъолики алмҳоҷрину қоли слии аллоҳи алайҳу силам : « абшрўо ё мъшри съолики алмҳоҷрини болнўри алтоми явми алқёмаҳи тдхлўни алҷнаҳ қабл алоғнёءи бнсФи явму злки миқдори хмсмоӣаҳи ом »

وَ یَنْصُرُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ بمجاهدة الاعداء أُولئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ فی ایمانهم و وفوا بعهود هم و عقود هم مع اللَّه هؤلاء المهاجرین الّذین اخرجهم المشرکون من مکة و کانوا نحوا من مائة رجل و صحّ عن رسول اللَّه (ص) انّه کان یستفتح بصعالیک المهاجرین و قال صلی اللَّه علیه و سلّم: «ابشروا یا معشر صعالیک المهاجرین بالنّور التّام یوم القیامة تدخلون الجنّة قبل الاغنیاء بنصف یوم و ذلک مقدار خمسمائة عامّ»

Сами зикри алонсори Фқол :у аллазӣнаи тбўؤои ?илдор эй лзмўои алмдинаҳу давраами баҳо ,у алإимони мансӯби бФъли мзмр яъне :у қблўои алоямону осрўаҳу қил : маъноаи лзмўои алмдинаҳу мавозиъи алоямону зикри алнқоши ани алоямони исми алмдинаҳи самоҳо алнабӣ ( с ) ба . Ман қиблаам эй ман қабл қудуми алмҳоҷрини алайҳими атхзўои фии давраами алмсоҷди бснтини рбўои алисломи комаи ирбии алтири алФрху ани инси қол : қоли расӯли аллоҳ ( с ) : « ояи алоямони ҳуби алонсор , ояи алнФоқи буғзи алонсор »

ثمّ ذکر الانصار فقال: وَ الَّذِینَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ ای لزموا المدینة و دورهم بها، وَ الْإِیمانَ منصوب بفعل مضمر یعنی: و قبلوا الایمان و آثروه و قیل: معناه لزموا المدینة و مواضع الایمان و ذکر النقاش انّ الایمان اسم المدینة سمّاها النبی (ص) به. مِنْ قَبْلِهِمْ ای من قبل قدوم المهاجرین علیهم اتّخذوا فی دورهم‌ المساجد بسنتین ربّوا الاسلام کما یربّی الطّیر الفرخ و عن انس قال: قال رسول اللَّه (ص): «آیة الایمان حبّ الانصار، آیة النّفاق بغض الانصار»

Ва ани зайди бен арқми қол : қоли расӯли аллоҳ ( с ) : « аллоҳами ағФри ллонсору лобноءи алонсору абноءи абноءи алонсор »

و عن زید بن ارقم قال: قال رسول اللَّه (ص): «اللّهم اغفر للانصار و لابناء الانصار و ابناء ابناء الانصار»

Ва қол : « хайри даври алонсори бнўи алнҷори сами бнўи абди алошҳли сами бнўи алҳорси бен алхзрҷи сами бнўи соидау фии кули даври алонсори хайр »

و قال: «خیر دور الانصار بنو النّجار ثمّ بنو عبد الاشهل ثمّ بنو الحارث بن الخزرج ثمّ بنو ساعدة و فی کلّ دور الانصار خیر»

Ва « иҳбўни ман ҳоҷари إлиҳм » кноитаст аз меҳмони дӯстии ансор ки муҳоҷиронро бҷони бпзирФтнду бҳмгии дил дӯст доштанду хону мони худ аз эшон дареғ надоштанд . Ва баҳр чаҳ доштанд аз молу ватани эшонро шарик худ сохтанду кому мурод ва бе ниёзии эшон бар фақру фоқаи худ ихтиёр карданд . Ва ин ғоят ҷӯадасту камоли сахо ки раби Алъоламин аз эшон бипасандед ва эшонро дар он бстўд ва гуфт : иҳбўни ман ҳоҷари إлиҳму лои иҷдўни фии сдўрҳми ҳоҷае ҳсдоу ғизои ммои أўтўо : эй ммои аътии алмҳоҷрўни ман алифии ء , он рӯз ки расӯли худо ( с ) ғанимат банӣ алнзири миёни муҳоҷирон қисмат карду бонсори надод , магари се касро аз эшон ҳеҷ ҳасадӣу ғайзӣ падед наомаду бтхсиси муҳоҷирон дар он амвол кроҳитӣ нанамуданд . Ва бони қисмат розӣ шуданд ҳар чанд ки эшонро ҳоҷату дрбоист буду бғоити хсосту фақру Фоқт расида буданд , аммо ҳақи муҳоҷирон бар ҳақи худ мақдам доштанду роҳи эсор рафтанд инаст ки раб Алъоламин гуфт :у иؤсрўни алии أнФсҳму луи кони баҳами хсосаҳ . Ва фии алхбр : « лами иҷтмъи фии алднёи қавми қти алоу Фиҳми асхёءу бхлоءи алои фии алонсори Фонҳми каллаами асхёء , мо Фиҳми ман бахил » .

و «یُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَیْهِمْ» کنایت است از مهمان دوستی انصار که مهاجران را بجان بپذیرفتند و بهمگی دل دوست داشتند و خان و مان خود از ایشان دریغ نداشتند. و بهر چه داشتند از مال و وطن ایشان را شریک خود ساختند و کام و مراد و بی‌نیازی ایشان بر فقر و فاقه خود اختیار کردند. و این غایت جود است و کمال سخا که ربّ العالمین از ایشان بپسندید و ایشان را در آن بستود و گفت: یُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَیْهِمْ وَ لا یَجِدُونَ فِی صُدُورِهِمْ حاجَةً ای حسدا و غیظا مِمَّا أُوتُوا: ای ممّا اعطی المهاجرون من الفی‌ء، آن روز که رسول خدا (ص) غنیمت بنی النضیر میان مهاجران قسمت کرد و بانصار نداد، مگر سه کس را از ایشان هیچ حسدی و غیظی پدید نیامد و بتخصیص مهاجران در آن اموال کراهیتی ننمودند. و بآن قسمت راضی شدند هر چند که ایشان را حاجت و دربایست بود و بغایت خصاصت و فقر و فاقت رسیده بودند، اما حقّ مهاجران بر حقّ خود مقدّم داشتند و راه ایثار رفتند اینست که ربّ العالمین گفت: وَ یُؤْثِرُونَ عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ. و فی الخبر: «لم یجتمع فی الدّنیا قوم قطّ الّا و فیهم اسخیاء و بخلاء الّا فی الانصار فانّهم کلّهم اسخیاء، ما فیهم من بخیل».

Хабар дурустаст аз бӯи ҳрираҳ , гуфт : расӯли худо ( с )ро меҳмонӣ расед , кас фиристод бахонаҳои модарони муъминон то ҳеҷ таомӣ буд он меҳмонро ? ва дар ҳамаи хонаҳои эшон ҳеҷ таом набӯд . Пас расӯл гуфт : « ман изиФи ҳозои ҳзаҳи аллилаҳ ? » : кист ки як имшаби ин меҳмонро бахонаи барад ва ӯро меҳмонӣ кунад ? мардӣ Ансорӣ гуфт : ман ӯро меҳмонӣ кунам ё расӯли аллоҳ . ӯро бахонаи барад ва бо аҳл хеш гуфт : ҳозои заифи расӯли аллоҳ , инак оварадам меҳмони расӯли худоӣ , ӯро гиромии дору азизи дор . Аҳл ӯ гуфт : дар хонаи мо таом беш аз он нест ки қӯти мо ва ин кӯдакон бошад , магари ин кӯдаконро ббҳонаҳ эй дар хоб кунем ва мо буи эсор кунем , то вайро кифоят бошад . Он гуҳи чароғи биФрўхтнду меҳмонро бншонднду таом пеш ниҳоданд ,у одати эшон чунон буд ки мизбон бо меҳмони баҳам таом хуранд , мард бо аҳл хеш гуфт : агар мо бо вай хӯрем , ӯро кифоят набошад ва на хуб буд ки меҳмони расӯл ( с ) дар хонаи мо таом сайр нахурд ту бархез дар миёнау ббҳонаҳи онкии чароғро ислоҳ мекунам , чароғи фурӯкаш , то мо дар торикӣ даҳон меҷунбонем ва ӯ чунон пиндорад ки мо таом мехӯрем ҳам чунон карданд ва худ гурусна дар хоб шуданд . Бомдод ки бҳзрти набуввату рисолати слии аллоҳи алайҳу силами расиданд , расӯл дар эшон нигараст ва табассум кард ва гуфт : « зҳки аллоҳи аллилаҳ »

خبر درست است از بو هریرة، گفت: رسول خدا (ص) را مهمانی رسید، کس فرستاد بخانه‌های مادران مؤمنان تا هیچ طعامی بود آن مهمان را؟ و در همه خانه‌های ایشان هیچ طعام نبود. پس رسول گفت: «من یضیف هذا هذه اللیلة؟»: کیست که یک امشب این مهمان را بخانه برد و او را مهمانی کند؟ مردی انصاری گفت: من او را مهمانی کنم یا رسول اللَّه. او را بخانه برد و با اهل خویش گفت: هذا ضیف رسول اللَّه، اینک آوردم مهمان رسول خدای، او را گرامی دار و عزیز دار. اهل او گفت: در خانه ما طعام بیش از آن نیست که قوت ما و این کودکان باشد، مگر این کودکان را ببهانه‌ای در خواب کنیم و ما بوی ایثار کنیم، تا وی را کفایت باشد. آن گه چراغ بیفروختند و مهمان را بنشاندند و طعام پیش نهادند، و عادت ایشان چنان بود که میزبان با مهمان بهم طعام خورند، مرد با اهل خویش گفت: اگر ما با وی خوریم، او را کفایت نباشد و نه خوب بود که مهمان رسول (ص) در خانه ما طعام سیر نخورد تو برخیز در میانه و ببهانه آنکه چراغ را اصلاح می‌کنم، چراغ فروکش، تا ما در تاریکی دهان می‌جنبانیم و او چنان پندارد که ما طعام میخوریم هم چنان کردند و خود گرسنه در خواب شدند. بامداد که بحضرت نبوّت و رسالت صلّی اللَّه علیه و سلّم رسیدند، رسول در ایشان نگرست و تبسم کرد و گفت: «ضحک اللَّه اللّیلة»

Ва фии рўоиаҳ : « аҷаби аллоҳи ман Фъолкмо »

و فی روایة: «عجب اللَّه من فعالکما»

Фонзли аллоҳи ъзу ҷл :у иؤсрўни алии أнФсҳму луи кони баҳами хсосаҳи ибн аббос гуфт : расӯли худои он рӯз ки амвол банӣ алнзир қисмат мекард , ансорро гуфт : агар хоҳед шуморо дар ин қисмати орм , то мшорк эшон бошед , дарин моли бшрти онкии муҳоҷирон низ мшорк шумо бошанд дар молу зёъи шумо . Ва агар хоҳед ин ғанимати ҷумлаи бмҳоҷрон таслим кунем ва дар зёъу моли шумо мшорк набошанд . Азин ҳар ду хислати он яке ки хоҳед ихтиёр кунед . Эшон роҳи ҷавонмардӣу эсори рафтанд , гуфтанд : на ки мо дар қисмати ғанимат бо эшон мшорк набошему ҳама боишон таслим кунем ва эшон бо мо мшорк бошанд дар хону мону зёъу асбоби мо . Раби Алъоламин эсор эшон бипасанданд ва дар шаъни эшон оят фиристод :у иؤсрўни алии أнФсҳму луи кони баҳами хсосаҳу қоли инси бен молик : аҳдии лбъзи алсҳобаҳи раъси шоҳи мшўиаҳу кони мҷҳўдои ?лаи фавҷа ба илои ҷори ?лаи Фтдоўлтаҳи тсъаҳи анфус , сами оди илои алаввали Фонзли аллоҳи ҷли зикрау иؤсрўни алии أнФсҳму луи кони баҳами хсосаҳ . Ва қол ва ман иўқи шҳ нафса Фأўлӣки ҳам алмФлҳўн : алшҳ , манъи алўоҷбу қил : акли моли алғири злмо . Ва қол алнабӣ ( с ) : барии ءи ман алшҳи ман отии алзкоаҳу қрии алзиФу аътии фии алноӣбаҳ .

فانزل اللَّه عزّ و جلّ: وَ یُؤْثِرُونَ عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ ابن عباس گفت: رسول خدا آن روز که اموال بنی النضیر قسمت میکرد، انصار را گفت: اگر خواهید شما را در این قسمت آرم، تا مشارک ایشان باشید، درین مال بشرط آنکه مهاجران نیز مشارک شما باشند در مال و ضیاع شما. و اگر خواهید این غنیمت جمله بمهاجران تسلیم کنیم و در ضیاع و مال شما مشارک نباشند. ازین هر دو خصلت آن یکی که خواهید اختیار کنید. ایشان راه جوانمردی و ایثار رفتند، گفتند: نه که ما در قسمت غنیمت با ایشان مشارک نباشیم و همه بایشان تسلیم کنیم و ایشان با ما مشارک باشند در خان و مان و ضیاع و اسباب ما. ربّ العالمین ایثار ایشان بپسندند و در شأن ایشان آیت فرستاد: وَ یُؤْثِرُونَ عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ و قال انس بن مالک: اهدی لبعض الصحابة رأس شاة مشویّة و کان مجهودا له فوجّه به الی جار له فتداولته تسعة انفس، ثمّ عاد الی الاوّل فانزل اللَّه جلّ ذکره وَ یُؤْثِرُونَ عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ. و قال وَ مَنْ یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ: الشّح، منع الواجب و قیل: اکل مال الغیر ظلما. و قال النبی (ص): بری‌ء من الشحّ من آتی الزکاة و قری الضیف و اعطی فی النّائبة.

Ва қил : алшҳ : ани ттмҳи айни алрҷли илои мо лӣси ?ла , Фқоли слии аллоҳи алайҳу силам : « ман алшҳ , нзрки илои амрأаҳи ғайрик » .

و قیل: الشحّ: ان تطمح عین الرجل الی ما لیس له، فقال صلّی اللَّه علیه و سلم: «من الشحّ، نظرک الی امرأة غیرک».

Қоли алҳсн : ҳўи алъамали бмъосии аллоҳ . Ва қоли тоўс : алшҳи бмои фии яди ғайрик ,у албхли бмои фии ядак .

قال الحسن: هو العمل بمعاصی اللَّه. و قال طاوس: الشحّ بما فی ید غیرک، و البخل بما فی یدک.

Ва рӯй أни рҷлои қоли лаъибади аллоҳи бен масъӯди ании ахоФи أни акўни қади ҳлкт , Фқол ва мо зок ? қоли асмъи аллоҳи иқўл : ва ман иўқи шҳ нафса . Фأўлӣки ҳам алмФлҳўну анои раҷули шҳиҳи лои икоди ихрҷи ман ядии шайъи ءи Фқоли абди аллоҳ : лӣси зоки болшҳи алзии зикри аллоҳи ъзу ҷли фии алқуръону локини алшҳи ани тأкли моли ахики злмо ,у локини зоки албхлу бӣси алшии ءи албхл . Ва ани ҷобири бен абди аллоҳи қоли қоли расӯли аллоҳ ( с ) : « атқўои алзлм , ?фони алзлми зулмоти явми алқёмаҳу атқўои алшҳи ?фони алшҳи аҳлки ман кони қблкми ҳамлаами алии ани исФкўои дмоءҳму астҳлўои мҳормҳм .

و روی أنّ رجلا قال لعبد اللَّه بن مسعود انّی اخاف أن اکون قد هلکت، فقال و ما ذاک؟ قال اسمع اللَّه یقول: وَ مَنْ یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ. فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ و انا رجل شحیح لا یکاد یخرج من یدی شی‌ء فقال عبد اللَّه: لیس ذاک بالشح الذی ذکر اللَّه عزّ و جلّ فی القرآن و لکن الشحّ ان تأکل مال اخیک ظلما، و لکن ذاک البخل و بئس الشی‌ء البخل. و عن جابر بن عبد اللَّه قال قال رسول اللَّه (ص): «اتّقوا الظلم، فان الظلم ظلمات یوم القیامة و اتّقوا الشحّ فانّ الشّحّ اهلک من کان قبلکم حملهم علی ان یسفکوا دماءهم و استحلّوا محارمهم.

Ва қоли слии аллоҳи алайҳу силам : « лои иҷтмъи алшҳу алоямони фии қалби абд абадан » .

و قال صلّی اللَّه علیه و سلّم: «لا یجتمع الشّحّ و الایمان فی قلب عبد ابدا».

Ва аллазӣнаи ҷоؤи ман бъдҳм яъне : алтобъин ва ҳам аллазӣнаи иҷиӣўни баъди алмҳоҷрину алонсори илои явми алқёмаҳи сами зикри анҳми идъўни лонФсҳму лмни сбқҳми болоямони болмғФраҳи Фқол : иқўлўни рбнои ағФри лноу лإхўоннои аллазӣнаи сбқўнои болإимону лои тҷъли фии қлўбнои ғлои ғишоу ҳсдоу бғзо . Ллзини омнўои рбнои إнки рؤФи раҳиму кули ман кони фии қалбаи ғули лоҳди ман алсҳобаҳу лами итрҳми алии ҷмиъҳми ?фонаи лӣси ман ъноаҳи аллоҳи бҳзаҳи алоиаҳ , лони аллоҳи ртби алмؤмнини алии салосаи манозил : алмҳоҷрин ,у алонсор ,у алтобъини алмўсўФини бмои зикри аллоҳ , Фмни лами икни ман алтобъини бҳзаҳи алсФаҳи кони хорҷои ман ақсоми алмؤмнин . Қоли ибни абии Лайлӣ : анноси алии салосаи манозил : алФқроء , алмҳоҷрўну аллазӣнаи тбўؤои ?илдору алإимону аллазӣнаи ҷоؤи ман бъдҳми Фоҷҳди ани лои ткўни хорҷои ман ҳзаҳи алмнозл ва рӯй ани ъоӣшаҳи разии аллоҳи анҳо қолат : амртми болостғФори лосҳоби Муҳамад ( с ) Фсббтмўҳми самъати нбикм ( с ) : « лои тзҳби ҳзаҳи аломаҳ ҳатто илъни охирҳо аввалҳо » .

وَ الَّذِینَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ یعنی: التابعین و هم الذین یجیئون بعد المهاجرین و الانصار الی یوم القیامة ثمّ ذکر انّهم یدعون لانفسهم و لمن سبقهم بالایمان بالمغفرة فقال: یَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونا بِالْإِیمانِ وَ لا تَجْعَلْ فِی قُلُوبِنا غِلًّا غشّا و حسدا و بغضا. لِلَّذِینَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّکَ رَؤُفٌ رَحِیمٌ و کلّ من کان فی قلبه غلّ لاحد من الصحابة و لم یترحّم علی جمیعهم فانّه لیس من عناه اللَّه بهذه الآیة، لانّ اللَّه رتّب المؤمنین علی ثلاثة منازل: المهاجرین، و الانصار، و التابعین الموصوفین بما ذکر اللَّه، فمن لم یکن من التابعین بهذه الصفة کان خارجا من اقسام المؤمنین. قال ابن ابی لیلی: النّاس علی ثلاثة منازل: الفقراء، المهاجرون وَ الَّذِینَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِیمانَ وَ الَّذِینَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ فاجهد ان لا تکون خارجا من هذه المنازل و روی عن عائشة رضی اللَّه عنها قالت: امرتم بالاستغفار لاصحاب محمد (ص) فسبّبتموهم سمعت نبیّکم (ص): «لا تذهب هذه الامّة حتی یلعن آخرها اوّلها».

Ва ани ҷобири қоли қоли расӯли аллоҳ ( с ) : « азои лаъни охири ҳзаҳи аломаҳи аввалҳо Флизҳри алзии ъндаҳи алълми ?фони котми алълми иўмӣзи ккотми мо анзли аллоҳи алии Муҳамад ( с )

و عن جابر قال قال رسول اللَّه (ص): «اذا لعن آخر هذه الامّة اوّلها فلیظهر الّذی عنده العلم فانّ کاتم العلم یومئذ ککاتم ما انزل اللَّه علی محمد (ص)

Ва ани ибни умри қоли қоли расӯли аллоҳ ( с ) : « кули анноси ирҷўи алнҷоаҳи алои ман сби асҳобии ?фони аҳли алмўқФи илънҳм .

و عن ابن عمر قال قال رسول اللَّه (ص): «کلّ الناس یرجو النجاة الّا من سبّ اصحابی فانّ اهل الموقف یلعنهم.

Ва қоли молики бен инс : тафозулати алиҳўду алнсории алии алроФзаҳи бхслаҳ . Сӣлти алиҳўди ман хайри аҳли млткм ? Фқолт : асҳоби Мӯсо . Сӣлти алнсории ман хайри аҳли млткм ? Фқолт : ҳўории исоу сӣлти алроФзаҳи ман шари аҳли млткм ?

و قال مالک بن انس: تفاضلت الیهود و النصاری علی الرّافضه‌ بخصلة. سئلت الیهود من خیر اهل ملّتکم؟ فقالت: اصحاب موسی. سئلت النصاری من خیر اهل ملّتکم؟ فقالت: حواری عیسی و سئلت الرافضة من شرّ اهل ملّتکم؟

Фқолўо : асҳоби Муҳамад . Амрўои болостғФори Фсбўҳми ФолсиФи алайҳими мслўли илои явми алқёмаҳи лои тқўми ?лаами ройау лои исбти ?лаами қадаму лои тҷтмъи ?лаами калима , клмои аўқдўо норо ллҳрби أтФأҳои аллоҳи бсФки дмоӣҳму тафреқи шмлҳму адҳози ҳҷтҳм . Аъознои аллоҳу аёкми ман алоҳўоءи алмзлаҳ . Ва ани ибни умри қоли қоли расӯли аллоҳ ( с ) : « азои рأитми аллазӣнаи исбўни асҳобӣ , Фқўлўо : лаъни аллоҳи ширкам ,у ани атои қоли қоли расӯли аллоҳ ( с ) : « ман ҳФзнии фии асҳобии канти ?лаи явми алқёмаҳи ҳоФзо , ва ман шатми асҳобии феълӣаи лаънаи аллоҳу алмлоӣкаҳу анноси аҷмъин » .

فقالوا: اصحاب محمد. امروا بالاستغفار فسبّوهم فالسیف علیهم مسلول الی یوم القیامة لا تقوم لهم رایة و لا یثبت لهم قدم و لا تجتمع لهم کلمة، کلّما اوقدوا نارا للحرب أطفأها اللَّه بسفک دمائهم و تفریق شملهم و ادحاض حجّتهم. اعاذنا اللَّه و ایّاکم من الاهواء المضلّة. و عن ابن عمر قال قال رسول اللَّه (ص): «اذا رأیتم الّذین یسبّون اصحابی، فقولوا: لعن اللَّه شرّکم، و عن عطا قال قال رسول اللَّه (ص): «من حفظنی فی اصحابی کنت له یوم القیامة حافظا، و من شتم اصحابی فعلیه لعنة اللَّه و الملائکة و الناس اجمعین».

أи ламтар ё Муҳамад . إлии аллазӣнаи ноФқўо ва ҳам абди аллоҳи бен абии бен селлулу рФоъаҳи бен тобути ъоздўои қризаҳи алии расӯли аллоҳ ( с ) баъди аҷлоء банӣ алнзири бснтину ъоқдўҳми алии мо фии алоиаҳу смоҳми ахўонои ?лаами лонаами соўўҳми фии алкФр , қолўо : лӣни أхрҷтми ман алмдинаҳ . Лнхрҷни мъкму лои нтиъи Фикми أҳдои сأлнои хлоФкму хзлонкми أбдо яъне Муҳамад ( с ) эй лои нмтсли амраи фии аизонкму إни қўтлтм эй : ани қотлкми Муҳамад ( с ) лннсрнкму лнъоўннкми аҳсани алмъоўнаҳ . Ва аллоҳи ишҳди إнҳми лкозбўни фии қўлҳми злки Фонҳми ахрҷўои ман дёрҳму лами ихрҷи алмноФқўни мъҳму қўтлўои Флми инсрўҳми Фзлки қавла : лӣни أхрҷўои лои ихрҷўни мъҳму лӣни қўтлўои лои инсрўнҳму қавла :у лӣни нсрўҳм эй : луи қсдўои насри алиҳўди лиўлни алأдбори мунҳазимин . Сами лои инсрўн яъне : банӣ қризаҳи лои исирўни Мансурин азои анҳзми носрўҳм . Маънӣ онаст ки : агар тқдирои бнсрт эшон бархезед , пушти бҳзимти баргардонанд ва он гуҳ на нусрат эшон бошад ки он хизлон эшон бошад . Ва қил :у лӣни нсрўҳм эй : луи ародўои нсрҳми кқўлаҳи ъзу ҷл : إзои қмтми إлии алслоаҳ эй : азои ардтми ани тқўмўои илои алслоаҳи إзои ноҷитм алрасул эй : ардтми ани тноҷўо . Агар мунофиқон хоҳанд ки эшонро ёрӣ диҳанд натавонанд ,у аллоҳи эшонро дар он қасду хости ёрии надиҳад , мунофиқ на ёрӣ диҳандааст на ёрӣ дода на кас ӯро ёрост на худо ӯро ёр .

أَ لَمْ تَرَ یا محمد. إِلَی الَّذِینَ نافَقُوا و هم عبد اللَّه بن ابی بن سلول و رفاعة بن تابوت عاضدوا قریظة علی رسول اللَّه (ص) بعد اجلاء بنی النضیر بسنتین و عاقدوهم علی ما فی الآیة و سمّاهم اخوانا لهم لانّهم ساووهم فی الکفر، قالوا: لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ من المدینة. لَنَخْرُجَنَّ مَعَکُمْ وَ لا نُطِیعُ فِیکُمْ أَحَداً سألنا خلافکم و خذلانکم أَبَداً یعنی محمد (ص) ای لا نمتثل امره فی ایذانکم وَ إِنْ قُوتِلْتُمْ ای: ان قاتلکم محمد (ص) لَنَنْصُرَنَّکُمْ و لنعاوننّکم احسن المعاونة. وَ اللَّهُ یَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ فی قولهم ذلک فانّهم اخرجوا من دیارهم و لم یخرج المنافقون معهم و قوتلوا فلم ینصروهم فذلک قوله: لَئِنْ أُخْرِجُوا لا یَخْرُجُونَ مَعَهُمْ وَ لَئِنْ قُوتِلُوا لا یَنْصُرُونَهُمْ و قوله: وَ لَئِنْ نَصَرُوهُمْ ای: لو قصدوا نصر الیهود لَیُوَلُّنَّ الْأَدْبارَ منهزمین. ثُمَّ لا یُنْصَرُونَ یعنی: بنی قریظة لا یصیرون منصورین اذا انهزم ناصروهم. معنی آنست که: اگر تقدیرا بنصرت ایشان برخیزید، پشت بهزیمت برگردانند و آن گه نه نصرت ایشان باشد که آن خذلان ایشان باشد. و قیل: وَ لَئِنْ نَصَرُوهُمْ ای: لو ارادوا نصرهم کقوله عزّ و جلّ: إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ ای: اذا اردتم ان تقوموا الی الصلاة إِذا ناجَیْتُمُ الرَّسُولَ ای: اردتم ان تناجوا. اگر منافقان خواهند که ایشان را یاری دهند نتوانند، و اللَّه ایشان را در آن قصد و خواست یاری ندهد، منافق نه یاری دهنده است نه یاری داده نه کس او را یاراست نه خدا او را یار.

Лأнтми أшди рҳбаҳи фии сдўрҳми ман аллоҳ эй : лонтм ё асҳоби Муҳамадашад рҳбаҳи фии қулӯби ҳؤлоءи алмноФқини ман рҳбаҳи аллоҳи ъзу ҷл эй аўқъи аллоҳи алръби фии қлўбҳм . Злки бأнҳми қавми лои иФқҳўни лои иълмўни маъонии хитоби аллоҳу лои иърФўн шудаи бأси аллоҳу лои иълмўни ҳқиқаҳи мо иўъдҳми аллоҳ ба .

لَأَنْتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِی صُدُورِهِمْ مِنَ اللَّهِ ای: لانتم یا اصحاب محمد اشدّ رهبة فی قلوب هؤلاء المنافقین من رهبة اللَّه عزّ و جلّ ای اوقع اللَّه الرعب فی قلوبهم. ذلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا یَفْقَهُونَ لا یعلمون معانی خطاب اللَّه و لا یعرفون شدّة بأس اللَّه و لا یعلمون حقیقة ما یوعدهم اللَّه به.

Лои иқотлўнкми ҷмиъо яъне : алиҳўд , лои иҳорбўнкми мؤтлФини муҷтамаъин .

لا یُقاتِلُونَکُمْ جَمِیعاً یعنی: الیهود، لا یحاربونکم مؤتلفین مجتمعین.

إлои фии қрии мҳснаҳ эй : азои аҷтмъўои лқтолкми лами иҷсрўои алии албрўзу анмои иқотлўнкми ман вроءи ҳсўнҳми алмҳснаҳи болсўри أўи ман вроءи ҷдри болнблу алҳҷр .

إِلَّا فِی قُریً مُحَصَّنَةٍ ای: اذا اجتمعوا لقتالکم لم یجسروا علی البروز و انّما یقاتلونکم من وراء حصونهم المحصّنة بالسور أَوْ مِنْ وَراءِ جُدُرٍ بالنبل و الحجر.

Қрأи ибни касӣру абӯи Амри ҷидори алии алвоҳаду қрأи алохрўни ҷдри бзми алҷиму алдоли алии алҷмъ . Бأсҳми бинҳми шадид эй : ҳам мтъодўни мхтнқўни ъдоўаҳи бъзҳм баъзан шадида . Ва қил : нкоитҳми Фимои бинҳми шадид . Азои тҳорбўои Фомои мъкми Фоллаҳи арҳбҳми мнкми Флои иғнўни шиӣо :у қил : ҳозои имтинони ман аллоҳи ъзу ҷл эй ҳам маъаи қўтҳму шдтҳми ихоФўни мнкм . Тҳсбҳми ҷмиъо яъне : алмноФқину алиҳўди ҷмиъои муҷтамаъин фии алрأӣу қлўбҳми штии мухталифаи мутафарриқа . Қоли муҷоҳид : ?ераади ани дайни алмноФқини ихолФи дайни алиҳўд . Ва қол : қтодаҳ : аҳли алботли мухталифаи аҳўоؤҳм , мухталифаи шҳодотҳм , мухталифаи аъмолҳм ва ҳам мҷтмъўн . Қоли ибни баҳр : алқии аллоҳи фии қлўбҳми албأси алшдиди ФтФрқўои хилофи мо феъли болмؤмнини ман қавлау алифи байни қлўбҳм . Злки бأнҳми қавми лои иъқлўни амра ва наҳйа .

قرأ ابن کثیر و ابو عمرو جدار علی الواحد و قرأ الآخرون جدر بضمّ الجیم و الدال علی الجمع. بَأْسُهُمْ بَیْنَهُمْ شَدِیدٌ ای: هم متعادون مختنقون عداوة بعضهم بعضا شدیدة. و قیل: نکایتهم فیما بینهم شدید. اذا تحاربوا فامّا معکم فاللّه ارهبهم منکم فلا یغنون شیئا: و قیل: هذا امتنان من اللَّه عزّ و جلّ ای هم مع قوّتهم و شدّتهم یخافون منکم. تَحْسَبُهُمْ جَمِیعاً یعنی: المنافقین و الیهود جمیعا مجتمعین فی الرأی وَ قُلُوبُهُمْ شَتَّی مختلفة متفرقة. قال مجاهد: اراد انّ دین المنافقین یخالف دین الیهود. و قال: قتادة: اهل الباطل مختلفة اهواؤهم، مختلفة شهاداتهم، مختلفة اعمالهم و هم مجتمعون. قال ابن بحر: القی اللَّه فی قلوبهم البأس الشدید فتفرّقوا خلاف ما فعل بالمؤمنین من قوله و الّف بین قلوبهم. ذلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا یَعْقِلُونَ امره و نهیه.

Кмсли аллазӣнаи ман қиблаами қрибо эй : мислиу идии лқризаҳ мисли мо алқии бнўи алнзиру кони бинҳмои синатон . Ва қил : мисли ҳؤлоءи алиҳўди кмсли мушрикии Макка . Зоқўои ваболи أмрҳм яъне : алқтли ббдру кон қабл ғазва банӣ алнзири қолаи муҷоҳид . Ва ?лаами азоби أлим : маъаи злки фии алнори сами зарби Маслан ллмноФқину алиҳўди ҷмиъои фии тхозлҳми Фқол : кмсли алшитон эй : мисли алмноФқини фии ваъдаам банӣ қризаҳи болғрўри кмсли алшитони фии ваъдаи алонсони болғрўри Флмои аҳтоҷи илайҳи аслмаҳи ллҳлок . Фқили ироди болонсони алҷнсу маъноаи алзии иўсўси илайҳами болкФру идъўҳми илои алҷҳд . Флмои куфри қоли إнии барии ءи мнк итбрأ манеҳ азои рои алъзоби явми алқёмаҳу иқўл : إнии أхоФи аллоҳи раби Алъоламину қил : шубҳаами бтсўили алшитони илайҳами фии қавла : лои ғолиби лаками алиўми ман анносу إнии ҷори лаками Флмои троءти алФӣтони нкси алии уқбоа . Алоиаҳи кзлки ҳؤлоءи алмноФқўни ғрўои алиҳўди бўъди алнсраҳи сами қъдўои анҳо вақти алоҳтёҷ . Ҷамоатӣ муфассирон гуфтанд : инсони дарин ояи брсисоء обидаст , роҳибӣ буд дар банӣ Исроил дар рӯзгори фатрати савмиъае сохта буд , ҳафтод сол дар он савмиъа муҷовир гаштау худоиро ъзу ҷли парастидау Иблис дар кори ваии фурӯмонда ва аз азлоли ваии бозмонда ва аз сари он дармондагии рӯзии мурдаи шаётинро ҷамъ кард ва гуфт : ман икФинии амри ҳозои алрҷл ? он кист аз шумо ки кори ин мардро кифоят кунад ? яке аз он мурда шаётин гуфт : ман ин кор кифоят кунаму муроди ту аз вай ҳосил кунам . Бадари савмиъа вай рафт бар зӣу осои роҳибону мутааббидон . Гуфт : ман мардии роҳибами азлату хилват май талабам , туро чаҳ зиён агар ман бсҳбт ту биёсоем ва дарин хилвати худоиро ъзу ҷл ибодат кунам ? брсисои бсҳбти ваии тан дар надод ва гуфт : ании лФии шуғли ънк , маро дар ибодати аллоҳи чандон шуғласт ки пурвои суҳбат ту нест . Ва одати брсисои он буд ки чун дар намоз шудӣ даҳ рӯз аз намоз берун наомадӣу рӯзаи дор буд ва ҳар бидиҳ рӯз ифтор кардӣ . Шайтони баробари савмиъаи вай дар намози истоду ҷаҳду ибодати худ бар ҷаҳду ибодати брсисои биФзўд чунонк бчҳли рӯз аз намоз берун омадӣ ва ҳар бчҳли рӯз ифтор кардӣ охири брсисо ӯро бахуд роҳ дод , чун он ибодату ҷаҳди фаровон вай дид ва худро дар ҷанби вай қосир дид . Он гуҳи шайтони баъд аз як сол гуфт : марои рафиқӣ дигарасту занни ман чунон буд ки тааббуд .

کَمَثَلِ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِیباً ای: مثل و عیدی لقریظة مثل ما القی بنو النضیر و کان بینهما سنتان. و قیل: مثل هؤلاء الیهود کمثل مشرکی مکة. ذاقُوا وَبالَ أَمْرِهِمْ یعنی: القتل ببدر و کان قبل غزوة بنی النضیر قاله مجاهد. وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ: مع ذلک فی النار ثمّ ضرب مثلا للمنافقین و الیهود جمیعا فی تخاذلهم فقال: کَمَثَلِ الشَّیْطانِ ای: مثل المنافقین فی وعدهم بنی قریظة بالغرور کمثل الشیطان فی وعده الانسان بالغرور فلمّا احتاج الیه اسلمه للهلاک. فقیل یراد بالانسان الجنس و معناه الّذی یوسوس الیهم بالکفر و یدعوهم الی الجحد. فَلَمَّا کَفَرَ قالَ إِنِّی بَرِی‌ءٌ مِنْکَ یتبرّأ منه اذا رای العذاب یوم القیامة و یقول: إِنِّی أَخافُ اللَّهَ رَبَّ الْعالَمِینَ و قیل: شبّههم بتسویل الشّیطان الیهم فی قوله: لا غالِبَ لَکُمُ الْیَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَ إِنِّی جارٌ لَکُمْ فَلَمَّا تَراءَتِ الْفِئَتانِ نَکَصَ عَلی‌ عَقِبَیْهِ. الآیة کذلک هؤلاء المنافقون غرّوا الیهود بوعد النصرة ثمّ قعدوا عنها وقت الاحتیاج. جماعتی مفسّران گفتند: انسان درین آیه برصیصاء عابد است، راهبی بود در بنی اسرائیل در روزگار فترت صومعه‌ای ساخته بود، هفتاد سال در آن صومعه مجاور گشته و خدای را عزّ و جلّ پرستیده و ابلیس در کار وی فرومانده و از اضلال وی بازمانده و از سر آن درماندگی روزی مرده شیاطین را جمع کرد و گفت: من یکفینی امر هذا الرجل؟ آن کیست از شما که کار این مرد را کفایت کند؟ یکی از آن مرده شیاطین گفت: من این کار کفایت کنم و مراد تو از وی حاصل کنم. بدر صومعه وی رفت بر زیّ و آسای راهبان و متعبّدان. گفت: من مردی راهبم عزلت و خلوت می‌طلبم، ترا چه زیان اگر من بصحبت تو بیاسایم و درین خلوت خدای را عزّ و جلّ عبادت کنم؟ برصیصا بصحبت وی تن در نداد و گفت: انّی لفی شغل عنک، مرا در عبادت اللَّه چندان شغل است که پروای صحبت تو نیست. و عادت برصیصا آن بود که چون در نماز شدی ده روز از نماز بیرون نیامدی و روزه‌دار بود و هر بده روز افطار کردی. شیطان برابر صومعه وی در نماز ایستاد و جهد و عبادت خود بر جهد و عبادت برصیصا بیفزود چنانک بچهل روز از نماز بیرون آمدی و هر بچهل روز افطار کردی آخر برصیصا او را بخود راه داد، چون آن عبادت و جهد فراوان وی دید و خود را در جنب وی قاصر دید. آن گه شیطان بعد از یک سال گفت: مرا رفیقی دیگر است و ظنّ من چنان بود که تعبّد.

Ва иҷтиҳоди ту аз он ваии зёдтст акнӯн ки туро дидам на чунонаст ки май пиндоштам ва бо наздик вай мерӯм ! брсисои мФорқти вай кроҳит дошту бсҳбти ваии рағбат тамом менамӯд . Шайтон гуфт : маро ночораст брФтн , аммо туро дъоӣӣ омӯзам ки ҳар бемору мбтлӣу девона ки бар ваии хуонеи аллоҳи таъолӣ ӯро шифо диҳаду турои ин ба бошад аз ҳар ибодат ки кунӣ ки халқи худоиро аз ту нафъ бошаду роҳат . Брсисо гуфт : ин на кор манаст ки он гуҳ аз вақту вирди худ бозмонму сирату сарирати ман дар сари шуғл мардум шавад .

و اجتهاد تو از آن وی زیادتست اکنون که ترا دیدم نه چنانست که می‌پنداشتم و با نزدیک وی میروم! برصیصا مفارقت وی کراهیت داشت و بصحبت وی رغبت تمام مینمود. شیطان گفت: مرا ناچار است برفتن، اما ترا دعائی آموزم که هر بیمار و مبتلی و دیوانه که بر وی خوانی اللَّه تعالی او را شفا دهد و ترا این به باشد از هر عبادت که کنی که خلق خدای را از تو نفع باشد و راحت. برصیصا گفت: این نه کار منست که آن گه از وقت و ورد خود بازمانم و سیرت و سریرت من در سر شغل مردم شود.

Шайтон то он гуҳ мекушед ки он дуои вайро дар омухт ва ӯро бар сари он шуғл дошт .

شیطان تا آن گه میکوشید که آن دعا وی را در آموخت و او را بر سر آن شغل داشت.

Шайтон аз ваии бозгашт ва бо Иблис гуфт : қаду аллоҳи аҳлкти алрҷл . Пас бирафту мардиро тхниқ кард , чунон ки дев бо мардум кунад . Он гуҳ басӯрат табибии баромад бар дар он хона гуфт : ани бсоҳбкми ҷнўнои أи Фأъолҷаҳ ? ин марди шумо дев ӯро ранҷа дорад , агар хоҳед ӯро муолиҷа кунам ? чун ӯро дид гуфт : ании лои ақўии алии ҷниаҳ . Ман бо дев ӯ бар ниёем , локини шуморо иршод кунам бксӣ ки ӯро дуо кунад ва шифо ёбад ва ӯ брсисоء роҳибаст ки дар савмиъа нишинад . ӯро бар ваии бурданд ва дуо кард ва он дев аз вай боз шуд . Пас шайтон бирафту заниро аз духтарони мулӯк банӣ Исроил ранҷа кард то басони девонагони гашт . Он зани ҷамолӣ бкмол дошт ва ӯро се бародар буд . Шайтон басӯрат табиби пеш эшон рафт ва он духтарро буи намуданд , гуфт : ани алзии арзи лҳои моради лои итоқу локини сأршдкми илои ман идъи аллоҳи лҳо . Гуфт : девӣаст стнбаҳ ӯро ранҷа дошта ва ман бо ваии брнёим , бар он роҳиб шавед ки кор аз вайаст , то дуо кунад ва шифо ёбад . Эшон гуфтанд : тарсим ки роҳиб ин накунаду фармони мо набард . Гуфт : савмиъа Эй созед дар ҷанби савмиъаи вайу зан дар он савмиъаи бхўобонид ва бо ваии гўӣид ки ин амонатаст бнздик ту ниҳодем ва мо рафтем , аз баҳри худоу умеди савобро назар аз ваии бози мгир ва дуо кун то шифо ёбад .

شیطان از وی بازگشت و با ابلیس گفت: قد و اللَّه اهلکت الرجل. پس برفت و مردی را تخنیق کرد، چنان که دیو با مردم کند. آن گه بصورت طبیبی برآمد بر در آن خانه گفت: انّ بصاحبکم جنونا أ فأعالجه؟ این مرد شما دیو او را رنجه دارد، اگر خواهید او را معالجه کنم؟ چون او را دید گفت: انّی لا اقوی علی جنّیه. من با دیو او بر نیایم، لکن شما را ارشاد کنم بکسی که او را دعا کند و شفا یابد و او برصیصاء راهب است که در صومعه نشیند. او را بر وی بردند و دعا کرد و آن دیو از وی باز شد. پس شیطان برفت و زنی را از دختران ملوک بنی اسرائیل رنجه کرد تا بسان دیوانگان گشت. آن زن جمالی بکمال داشت و او را سه برادر بود. شیطان بصورت طبیب پیش ایشان رفت و آن دختر را بوی نمودند، گفت: انّ الّذی عرض لها مارد لا یطاق و لکن سأرشدکم الی من یدع اللَّه لها. گفت: دیوی است ستنبه او را رنجه داشته و من با وی برنیایم، بر آن راهب شوید که کار از وی است، تا دعا کند و شفا یابد. ایشان گفتند: ترسیم که راهب این نکند و فرمان ما نبرد. گفت: صومعه‌ای سازید در جنب صومعه وی و زن در آن صومعه بخوابانید و با وی گوئید که این امانت است بنزدیک تو نهادیم و ما رفتیم، از بهر خدا و امید ثواب را نظر از وی باز مگیر و دعا کن تا شفا یابد.

Эшон ҳам чунон карданду роҳиб аз савмиъаи худ бзир омад ва ӯро дид зании бғоити ҷамол .

ایشان هم چنان کردند و راهب از صومعه خود بزیر آمد و او را دید زنی بغایت جمال.

Аз ҷамоли вай дар фитна афтод . Шайтони он соъат ӯро васваса кард ки : воқеъҳо сами таб !

از جمال وی در فتنه افتاد. شیطان آن ساعت او را وسوسه کرد که: واقعها ثمّ تب!

Коми худ аз вай бар бояд дошт он гуҳи тавба бояд кард ки дар тавбаи кушодау раҳмати худои фаровон ! роҳиби бФрмони шайтони коми худ аз ваии бардошту зан бор гирифт . Роҳиби пушаймони гашт ва аз Фзиҳт тарсид . Ҳамон шайтон дар дили ваии афканд ки ин занро бибояд кишту пинҳон бояд кард , чун бародарон оянд гӯям : дев ӯро бабрад ва эшон маро барост доранд ва аз Фзиҳти эмини гирдам . Он гуҳ аз зино ва аз қатл тавба кунам . Брсисо он намӯда шайтон биҷой оварад ва ӯро кишт ва дафн кард . Чун бародарон омаданду хоҳарро надиданд гуфт : ҷоءи шайтонҳо Фзҳби баҳоу лами ақўи алайҳ : шайтон ӯро бабрад ва ман бо вай барнаёмадам ! эшон ӯро барост доштанд ва бозгаштанд . Шайтони он бародаронро бихоб бинмуд ки роҳиби хоҳари шуморо кишт ва дар фалони ҷойгаҳ дафн кард . Се шаби паёпаии эшонро чунин бихоб менамӯд , то эшон рафтанду хоҳарро кушта аз хок бардоштанд . Бародарон ӯро аз савмиъа бзир овараданду савмиъа хароб карданд ва ӯро пеши подшоҳи вақти бурданд , то бФълу гуноҳи худ мақар омад . Ва подшоҳ бифармуд то ӯро бар дор карданд . Он соъати шайтони баробар вай омад ва гуфт : ин ҳамаи сохта ва ороста манаст , агар ончӣ фармоем биҷои ореи турои наҷоти даҳуму халос падед кунам . Гуфт : ҳар чаҳ фармое турои фармон барам ! гуфт : маро суҷудӣ кун . Он бадбахт ӯро суҷуд карду кофари гашт ва ӯро дар куфр бурдор карданду шайтони он гуҳ гуфт : إнии барии ءи мнки إнии أхоФи аллоҳи раби Алъоламин .

کام خود از وی بر باید داشت آن گه توبه باید کرد که در توبه گشاده و رحمت خدا فراوان! راهب بفرمان شیطان کام خود از وی برداشت و زن بار گرفت. راهب پشیمان گشت و از فضیحت ترسید. همان شیطان در دل وی افکند که این زن را بباید کشت و پنهان باید کرد، چون برادران آیند گویم: دیو او را ببرد و ایشان مرا براست دارند و از فضیحت ایمن گردم. آن گه از زنا و از قتل توبه کنم. برصیصا آن نموده شیطان بجای آورد و او را کشت و دفن کرد. چون برادران آمدند و خواهر را ندیدند گفت: جاء شیطانها فذهب بها و لم اقو علیه: شیطان او را ببرد و من با وی برنیامدم! ایشان او را براست داشتند و بازگشتند. شیطان آن برادران را بخواب بنمود که راهب خواهر شما را کشت و در فلان جایگه دفن کرد. سه شب پیاپی ایشان را چنین بخواب مینمود، تا ایشان رفتند و خواهر را کشته از خاک برداشتند. برادران او را از صومعه بزیر آوردند و صومعه خراب کردند و او را پیش پادشاه وقت بردند، تا بفعل و گناه خود مقرّ آمد. و پادشاه بفرمود تا او را بر دار کردند. آن ساعت شیطان برابر وی آمد و گفت: این همه ساخته و آراسته منست، اگر آنچه فرمایم بجای آری ترا نجات دهم و خلاص پدید کنم. گفت: هر چه فرمایی ترا فرمان برم! گفت: مرا سجودی کن. آن بدبخت او را سجود کرد و کافر گشت و او را در کفر بردار کردند و شیطان آن گه گفت: إِنِّی بَرِی‌ءٌ مِنْکَ إِنِّی أَخافُ اللَّهَ رَبَّ الْعالَمِینَ.

Факони ъоқбтҳмо яъне шайтону брсисоءи алъобди кони ахри амрҳмои أнҳмои фии алнори муқӣмин лои ибрҳону злки ҷзоءи алзолмини алкоФрини қоли ибни аббос : зарби аллоҳи ҳозои алмисли лиҳўд банӣ алнзиру алмноФқини ман аҳли алмдинаҳу злки ани аллоҳи ъзу ҷли амри набӣа ( ъ ) أни иҷлӣ банӣ алнзири ани алмдинаҳи Фдси алмноФқўни илайҳами Фқолўо : лои тҷибўои мҳмдои илои мо дъокму лои тхрҷўои ман дёркми ?фони қотлкми кнои мъкму أни ахрҷкми ахрҷнои мъкм . Қол : Фотоъўҳму тҳснўои фии дёрҳми рҷоءи насри алмноФқин ҳатто ҷоءҳм алнабӣ ( с ) Фносбўаҳи алҳрби ирҷўни насри алмноФқини Фхзлўҳм ва тбрؤўо манеҳам комаи тбрأи алшитони ман брсисоу хзлаҳ . Қоли ибни аббос : Фконти алрҳбони фӣ банӣ Исроили лои имшўни алои болтқиаҳу алктмону тамаъи аҳли алФҷўру алФсқи фии алохёри Фрмўҳми болбҳтону алқбиҳ , ҳатто кони амри ҷриҳи алроҳби Флмои брأи аллоҳи ҷриҳои алроҳби ммои рмўаҳ ба анбстти баъдҳо алрҳбону зҳрўои ллнос .

فَکانَ عاقِبَتَهُما یعنی شیطان و برصیصاء العابد کان اخر امرهما أَنَّهُما فِی النَّارِ مقیمین لا یبرحان وَ ذلِکَ جَزاءُ الظَّالِمِینَ الکافرین قال ابن عباس: ضرب اللَّه هذا المثل لیهود بنی النضیر و المنافقین من اهل المدینة و ذلک انّ اللَّه عزّ و جلّ امر نبیّه (ع) أن یجلی بنی النضیر عن المدینة فدسّ المنافقون الیهم فقالوا: لا تجیبوا محمدا الی ما دعاکم و لا تخرجوا من دیارکم فان قاتلکم کنّا معکم و أن اخرجکم اخرجنا معکم. قال: فاطاعوهم و تحصّنوا فی دیارهم رجاء نصر المنافقین حتی جاءهم النبی (ص) فناصبوه الحرب یرجون نصر المنافقین فخذلوهم و تبرّؤوا منهم کما تبرّأ الشیطان من برصیصا و خذله. قال ابن عباس: فکانت الرهبان فی بنی اسرائیل لا یمشون الّا بالتقیة و الکتمان و طمع اهل الفجور و الفسق فی الاخیار فرموهم بالبهتان و القبیح، حتی کان امر جریح الراهب فلمّا برأ اللَّه جریحا الراهب ممّا رموه به انبسطت بعدها الرهبان و ظهروا للنّاس.

ё أиҳои аллазӣнаи омнўои атқўои аллоҳи бодоءи Фроӣзаҳу иҷтиноби маосӣа «у лтнзри нафаси мо қидмати лғд » яъне лиўми алқёмаҳ . эй линзри аҳдкми алзии қадами лнФсаҳ амалан солҳо инҷиаҳам сиӣои ирдиаҳ . Атқўои аллоҳи крри тъзимои лтҳзираҳ . إни аллоҳи хабири бмои тъмлўну фии алосри ани ибни одами азои моти қоли аннос : мо халаф ?у қолати алмлоӣкаҳи мо қадам ?у қил :у атқўои аллоҳи анмои крри аламри болтқўӣ , лони алаввали ?ераад ба тақвои алкФру иҷтиноби алҷҳд . Ва ассонии ?ераад ба тақвои алмроқбаҳу алълм ,у қил : маъноаи атқўои мухолифатии ?фони лами тФълўои Фотқўои мФорқтӣ . Ва мъоқбтӣ . Ва қил : ллтқўии мақомоти Фдъоҳми илои мартабаи баъди ахрӣ ,у қил : алмроди болоўли албдоиаҳ бау болсонии алсботи алайҳ .

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ باداء فرائضه و اجتناب معاصیه «وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ» یعنی لیوم القیامة. ای لینظر احدکم الّذی قدّم لنفسه عملا صالحا ینجیه ام سیّئا یردیه. اتَّقُوا اللَّهَ کرّر تعظیما لتحذیره. إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِما تَعْمَلُونَ و فی الاثر انّ ابن آدم اذا مات قال الناس: ما خلف؟ و قالت الملائکة ما قدّم؟ و قیل: وَ اتَّقُوا اللَّهَ انّما کرّر الامر بالتقوی، لانّ الاوّل اراد به تقوی الکفر و اجتناب الجحد. و الثانی اراد به تقوی المراقبة و العلم، و قیل: معناه اتّقوا مخالفتی فان لم تفعلوا فاتقوا مفارقتی. و معاقبتی. و قیل: للتقوی مقامات فدعاهم الی مرتبة بعد اخری، و قیل: المراد بالاوّل البدایة به و بالثانی الثبات علیه.

Лои ткўнўои колзини нсўои аллоҳ яъне алмноФқини тркўои зикри аллоҳу тоъатаи Фонсиҳми мо фӣаи алнҷоаҳи анФсҳм ва халосҳо баҳрмони ҳзўзҳми ман алхир . Ва қил : нсўои аллоҳи бтрки зикрау шукра . Фأнсоҳми أнФсҳми болъзоб алзӣ насӣ ба бъзҳм баъзан . أўлӣки ҳам алФосқўн : алхорҷўни ани тоъаҳи аллоҳи субҳона .

لا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ یعنی المنافقین ترکوا ذکر اللَّه و طاعته فانسیهم ما فیه النجاة انفسهم و خلاصها بحرمان حظوظهم من الخیر. و قیل: نسوا اللَّه بترک ذکره و شکره. فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ بالعذاب الّذی نسی به بعضهم بعضا. أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ: الخارجون عن طاعة اللَّه سبحانه.

Лои истўии أсҳоби алнору أсҳоби алҷнаҳи ллоиаҳи маънӣон : аҳдҳмои лои итсоўии алкоФру алмؤмни лони алмؤмни фии алнъими алмқиму алкоФри фии алъзоби алолим , алмؤмни ман авлиёъи аллоҳу алкоФри ман аъдоءи аллоҳ . Ва алмънии ассонӣ : лои истўии асҳоби алнори фии алнори бали фӣҳо даракоту лои асҳоби алҷнаҳи фии алҷнаҳи бали фӣҳо дараҷот ва ба қрأи ибни масъӯди лои истўии أсҳоби алнору أсҳоби алҷнаҳ . أсҳоби алҷнаҳи ҳам алФоӣзўни алноҷўн .

لا یَسْتَوِی أَصْحابُ النَّارِ وَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ للآیة معنیان: احدهما لا یتساوی الکافر و المؤمن لانّ المؤمن فی النعیم المقیم و الکافر فی العذاب الالیم، المؤمن من اولیاء اللَّه و الکافر من اعداء اللَّه. و المعنی الثانی: لا یستوی اصحاب النار فی النار بل فیها درکات و لا اصحاب الجنة فی الجنة بل فیها درجات و به قرأ ابن مسعود لا یَسْتَوِی أَصْحابُ النَّارِ وَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ. أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفائِزُونَ الناجون.

Луи أнзлнои ҳозои алқуръони алии ҷабали лрأитаҳи хошъои мтсдъои ман хшиаҳи аллоҳи қил : ҳозои тавбихи ллнос . эй луи ҷаъли фии алҷбли тмиизу анзли алайҳи алқуръони лхшъу тсдъу тшФқи ман хшиаҳи аллоҳи маъаи салобатау рзонтаҳи ҳзрои ман ани лои иؤдии ҳақи аллоҳи ъзу ҷли фии таъзими алқуръону алкоФри иързи ъмои фӣаи ман алъбри кони лами исмъҳои исФаҳи бқсоўаҳи алқлбу қил : ҳозои имтинони алӣ алнабӣ ( с ) эй луи أнзлнои ҳозои алқуръони алии ҷабали лмои сабти ?лау тсдъи лнзўлаҳи алайҳу қади анзлноаҳи алейку сбтноки ?лаи кқўлаҳ : мо насабт ба Фؤодку кзлки исру саҳлу хФФи алӣ банӣ одами мо сиқлаи алии алсмоўот ва аларзин . Ва қад рӯй ани ибни аббос : ани алсмоءи атти ман сиқли алолўоҳи лмои вазъҳо аллоҳи субҳонаи алайҳои фии вақти Мӯсо ( ъ ) Фбъси аллоҳи лкли ҳарфи минҳои маликои Флми итиқўои ҳамлҳо ФхФФҳои алии Мӯсоу кзлки алонҷили алии исо ( ъ )у алФрқони алии Муҳамад ( с ) . Ва тлки алأмсоли нзрбҳои ллноси лълҳми итФкрўн . Фии амсоли аллоҳу итъзўну лои иъсўни аллоҳ .

لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلی‌ جَبَلٍ لَرَأَیْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ قیل: هذا توبیخ للنّاس. ای لو جعل فی الجبل تمییز و انزل علیه القرآن لخشع و تصدّع و تشفّق من خشیة اللَّه مع صلابته و رزانته حذرا من ان لا یؤدّی حقّ اللَّه عزّ و جل فی تعظیم القرآن و الکافر یعرض عمّا فیه من العبر کان لم یسمعها یصفه بقساوة القلب و قیل: هذا امتنان علی النبی (ص) ای لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلی‌ جَبَلٍ لما ثبت له و تصدّع لنزوله علیه و قد انزلناه علیک و ثبّتناک له کقوله: ما نثبّت به فؤادک و کذلک یسّر و سهّل و خفّف علی بنی آدم ما ثقله علی السماوات و الارضین. و قد روی عن ابن عباس: انّ السّماء اطّت من ثقل الالواح لمّا وضعها اللَّه سبحانه علیها فی وقت موسی (ع) فبعث اللَّه لکلّ حرف منها ملکا فلم یطیقوا حملها فخفّفها علی موسی و کذلک الانجیل علی عیسی (ع) و الفرقان علی محمد (ص). وَ تِلْکَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ. فی امثال اللَّه و یتّعظون و لا یعصون اللَّه.

Ҳўи аллоҳи алзии лои إлаҳи إлои ҳў . Қоли алзҷоҷ : ҳозои ирҷъи илои аввали алсўраҳи ҳайси қол : сбҳи ллаҳи мо фии алсмоўот ва мо фии алأрзи сами қол : ҳўи аллоҳи алзии лои إлаҳи إлои ҳўи қодири алии ихтироъи алоъёну лои мустаҳаққи лкмоли алтъзиму нъўти алҷлол . إлои ҳўи олами алғибу алшҳодаҳ яъне алсру алълониаҳ ,у қил : алғиби мо ғоби ани алъбоди Флми иъоинўаҳу лами иълмўаҳ ,у алшҳодаҳ : мо ъоинўаҳу ълмўаҳ . Ҳўи арраҳмони арраҳими зўи алрҳмаҳи алкомлаҳ .

هُوَ اللَّهُ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ. قال الزجاج: هذا یرجع الی اوّل السورة حیث قال: سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ ثمّ قال: هُوَ اللَّهُ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ قادر علی اختراع الاعیان و لا مستحقّ لکمال التعظیم و نعوت الجلال. إِلَّا هُوَ عالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهادَةِ یعنی السرّ و العلانیة، و قیل: الغیب ما غاب عن العباد فلم یعاینوه و لم یعلموه، و الشهادة: ما عاینوه و علموه. هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ ذو الرّحمة الکاملة.

Ҳўи аллоҳи алзии лои إлаҳи إлои ҳўи алмалики алзии ?лаи алмалику ҳақиқатаи алқдраи алии эҷоду ани икўни ?лаи алтсрФи фии алмалики ?лаи ман ғайри ҳаҷаи алайҳ . Алқдўси алтоҳри ъмои азоФўои илайҳи ммои лои илиқ бау алқудси алтҳораҳ ва манеҳ қавла : нақудс лак : эй ннзҳки ани алсФоти алзмимаҳ .

هُوَ اللَّهُ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِکُ الّذی له الملک و حقیقته القدرة علی ایجاد و ان یکون له التصرف فی الملک له من غیر حجّة علیه. الْقُدُّوسُ الطاهر عمّا اضافوا الیه ممّا لا یلیق به و القدس الطهارة و منه قوله: نقدّس لک: ای ننزّهک عن الصفات الذّمیمة.

Ассаломи алзии инол ибода манеҳ . Ассалома : силами алмؤмнўни ман азоба ,у қил : саммӣ нафса сломои лсломтаҳи ман кули оФаҳ . Алмؤмни алзии أмни анноси ман зулмау أмни ман омн ба ман азоба . Ва қил : алоямон : алтсдиқ . эй ҳўи алзии исдқи абдаи фии тавҳидау иқрораи бўҳдонитаҳу исдқи русулаи бозҳори алмъҷзаҳи алайҳиму ҳўи алмсдқи лнФсаҳи фии ахбораи алмҳимн эй алқоӣми алии халқаи боъмолҳму арзоқҳму оҷолҳму анмои қиёмаи алайҳими ботлоъаҳу ҳифза ,у қил : маъноаи алрқиби иқол : ҳимни иҳимни ҳеманаи азои кони рқибои алии алшии ء .

السَّلامُ الّذی ینال عباده منه. السّلامة: سلم المؤمنون من عذابه، و قیل: سمّی نفسه سلاما لسلامته من کلّ آفة. الْمُؤْمِنُ الّذی أمن الناس من ظلمه و أمن من آمن به من عذابه. و قیل: الایمان: التصدیق. ای هو الّذی یصدّق عبده فی توحیده و اقراره بوحدانیّته و یصدّق رسله باظهار المعجزة علیهم و هو المصدّق لنفسه فی اخباره الْمُهَیْمِنُ ای القائم علی خلقه باعمالهم و ارزاقهم و آجالهم و انّما قیامه علیهم باطلاعه و حفظه، و قیل: معناه الرّقیب یقال: هیمن یهیمن هیمنة اذا کان رقیبا علی الشی‌ء.

Ва қил : ҳўи фии аласли мӣимни қалбати алҳмзаҳи ҳоءи кқўлаҳ : « арқту ҳрқт »у маъноа : алмؤмн . Алъзиз : алмниъи алзии лои иқдри алайҳи аҳад . Ва алғолби лои иғлб . Ва алъзаҳи фии аллғаҳи алшдаҳ ,у қил : алъзизи алзии ло мисли ?лаи ман қўлҳми ъзи алтъоми азои қул вуҷӯда ,у қил : алъзизи бмънии алмъзи колأлими бмънии алмўлм . Алҷбор : ҳўи алъзиму ҷабарути аллоҳи азиматае ҳўи алъзими алшأни фии алмалику алслтон :у қил : ҳўи ман алҷбру ҳўи алослоҳи Фҳўи иғнии алФқиру ислҳи алксиру қил : ҳўи алзии иқҳри анносу иҷбрҳми алии мо ?ераади инФзи мшитаҳи алии сиблати алоҷбори фии кули аҳаду лои инФзи фӣаи машйаи аҳад . Алмткбри алмтъзми ани мҷонсаҳи халқау тъзми ман мушобеҳаи фаълау тақаддуси ани сифоти алзми фии нъўтаҳу ҳўи алмстҳқи лсФоти алтъзиму қил : зўи алкбрёءу ҳўи алмалик , ман қавла : «у икўни лкмои алкбрёءи фии аларз » . Субҳони аллоҳи ъмо ишркўн назиҳ нафса таъолӣу тақаддуси ъмои илҳдўни фии асмоӣаҳу иҷҳлўни ман авсофа .

و قیل: هو فی الاصل مئیمن قلبت الهمزة هاء کقوله: «ارقت و هرقت» و معناه: المؤمن. الْعَزِیزُ: المنیع الّذی لا یقدر علیه احد. و الغالب لا یغلب. و العزّة فی اللّغة الشّدّة، و قیل: العزیز الّذی لا مثل له من قولهم عزّ الطّعام اذا قلّ وجوده، و قیل:العزیز بمعنی المعزّ کالألیم بمعنی المولم. الْجَبَّارُ: هو العظیم و جبروت اللَّه عظمته ای هو العظیم الشّأن فی الملک و السلطان: و قیل: هو من الجبر و هو الاصلاح فهو یغنی الفقیر و یصلح الکسیر و قیل: هو الّذی یقهر النّاس و یجبرهم علی ما اراد ینفذ مشیّته علی سبیل الاجبار فی کلّ احد و لا ینفذ فیه مشیّة احد. الْمُتَکَبِّرُ المتعظّم عن مجانسة خلقه و تعظّم من مشابهة فعله و تقدّس عن صفات الذّمّ فی نعوته و هو المستحق لصفات التّعظیم و قیل: ذو الکبریاء و هو الملک، من قوله: «و یکون لکما الکبریاء فی الارض». سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا یُشْرِکُونَ نزّه نفسه تعالی و تقدّس عمّا یلحدون فی اسمائه و یجهلون من اوصافه.

Рӯй ани абди аллоҳи бен умри қол : раъйати расӯли аллоҳ ( с ) қоӣмои алии ҳозои алмнбр , яъне минбари расӯли аллоҳ ( с ) ,у ҳўи иҳкии ани рабаи таъолии Фқол « ани аллоҳи ъзу ҷли азои кони явми алқёмаҳи ҷамъи алсмоўот ва аларзин фии қбзтаҳи табораку таъолии сами қол : ҳоказо ва шуд қбзтаҳи сами бастҳо сами иқўл : анои аллоҳ , анои арраҳмон , анои арраҳим , анои алмалик , анои алқдўс , анои ассалом , анои алмؤмн , анои алмҳимн , анои алъзиз , анои алҷбор , анои алмткбр , анои алзии бдأти алднёу лами так шиӣо , анои алзии аъдтҳо . Ин алмулуки ин алҷбобраҳ ? ! » .

روی عن عبد اللَّه بن عمر قال: رأیت رسول اللَّه (ص) قائما علی هذا المنبر، یعنی منبر رسول اللَّه (ص)، و هو یحکی عن ربّه تعالی فقال «انّ اللَّه عزّ و جلّ اذا کان یوم القیامة جمع السماوات و الارضین فی قبضته تبارک و تعالی ثمّ قال: هکذا و شدّ قبضته ثمّ بسطها ثمّ یقول: انا اللَّه، انا الرّحمن، انا الرّحیم، انا الملک، انا القدّوس، انا السّلام، انا المؤمن، انا المهیمن، انا العزیز، انا الجبار، انا المتکبر، انا الّذی بدأت الدّنیا و لم تک شیئا، انا الّذی اعدتها. این الملوک این الجبابره؟!».

Қавла : ҳўи аллоҳи алхолқи албории алмсўри кули мо ихрҷи ман алъдми илои алўҷўди иФтқри илои алтқдири авлоу илои алоиҷоди алии вифқи алтқдири сонёу илои алтсўири баъди алоиҷоди солсо ,у аллоҳи таъолии холиқи ман ҳайси анаи муқаддару бории ман ҳайси анаи мураттаби сувари алмхтръоти аҳсани тртибо . ?лаи алأсмоءи алҳснии лонҳои муштақаи ман афъоли кулҳо ҳасана . Ва қил : васфҳо болҳснии лонҳои тдли алии камоли нъўтаҳу ҷалолаи авсофа . Исбҳи ?лаи мо фии алсмоўоту алأрз аммо бёноу нтқо ва аммо брҳоноу хлқо . Ва ҳўи алъзизи алҳким . . Хатми алсўраҳи бмои фатҳҳо ба Фсбҳони аллоҳи алии кули ҳол .

قوله: هُوَ اللَّهُ الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ کلّ ما یخرج من العدم الی الوجود یفتقر الی التقدیر اوّلا و الی الایجاد علی وفق التقدیر ثانیا و الی التصویر بعد الایجاد ثالثا، و اللَّه تعالی خالق من حیث انّه مقدّر و بارئ من حیث انّه مرتّب صور المخترعات احسن ترتیبا. لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنی‌ لانّها مشتقّة من افعال کلّها حسنة. و قیل: وصفها بالحسنی لانّها تدلّ علی کمال نعوته و جلالة اوصافه. یُسَبِّحُ لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ امّا بیانا و نطقا و امّا برهانا و خلقا. وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ.. ختم السورة بما فتحها به فسبحان اللَّه علی کلّ حال.

Рӯй мъқли бен ясори ан алнабӣ ( с ) ман қоли ҳайни исбҳи слоси марот : « аъўзи биллоҳи алсмиъи алълими ман алшитони алрҷим »у қрأи алслоси оёти ман ахри сӯраи алҳшри вкли аллоҳ ба сабъин алифи малики ислўни алайҳ ҳатто имсӣ , ?фони моти ман злки алиўми моти шҳидо ва ман қоли ҳайни имсии кони бтлки алмнзлаҳ .

روی معقل بن یسار عن النّبی (ص) من قال حین یصبح ثلاث مرّات: «اعوذ باللّه السّمیع العلیم من الشیطان الرجیم» و قرأ الثلاث آیات من اخر سورة الحشر وکل اللَّه به سبعین الف ملک یصلّون علیه حتی یمسی، فان مات من ذلک الیوم مات شهیدا و من قال حین یمسی کان بتلک المنزلة.

Въни абии эмомаи иқўли қоли расӯли аллоҳ ( с ) : ман қрأи хўотими алҳшри ман лайл ӯ наҳор Фқбзи фии злки алиўм ӯ аллилаҳи Фқди авҷаби алҷнаҳ .

وعن ابی امامة یقول قال رسول اللَّه (ص): من قرأ خواتیم الحشر من لیل او نهار فقبض فی ذلک الیوم او اللیلة فقد اوجب الجنّة.

Ва ани абии ҳрираҳи қоли сأлти ҳубии расӯли аллоҳ ( с ) ани исми аллоҳи алаъзам . Фқол : алейк бохри сӯраи алҳшри Фоксри қроءтҳои Фоъдти алайҳи Фоъоди алӣ .

و عن ابی هریرة قال سألت حبی رسول اللَّه (ص) عن اسم اللَّه الاعظم. فقال: علیک بآخر سورة الحشر فاکثر قراءتها فاعدت علیه فاعاد علیّ.