Ин сӯра « алқоръаҳ » ?маккейаст , ба Макка фурӯ омад . Сад ва панҷоҳ ҳарфаст .

این سورة «القارعة» مکّی است، به مکه فرو آمد. صد و پنجاه حرفست.

Сӣ ва шаш калима . Ёздаҳи ояти баъдади кӯфӣон . Ва даҳ оятаст баъдади маданӣон . Ва ҳашт оятаст баъдади басарён . Ихтилофаст миёни эшон басаи оя . Кӯфӣон « алқоръаҳ » оят шуморанд , ва басарён нишморанд . Ва кӯфӣону маданӣони сиқлати мавозина ва хуфт мавозина ҳар ду оят шуморанд ва басарён нишморанд . Ва дарин сӯраи носих ва мансӯх нест . Ва дар хабари абӣ каъбаст аз Мустафо ( с ) ки ҳар ки сӯра « алқоръаҳ » бар хонд худои ъзу ҷли рӯзи қиёмати тарозуии вай гарон гирданд бникӣ . Қавла : « алқоръаҳ » исми ман асмоءи алқёмаҳи ансти лонҳои исми алсоъаҳи комаи ансти илҳоқау алтомаҳу алсохаҳу самят « болқоръаҳ » лонҳои тқръи қулӯби анноси бҳўлҳо . Ва қил : « алқоръаҳ » алблиаҳи алтии тқръи улқулуби лшдаҳи алмхоФаҳ ,у алқръ алзрб манеҳ алмқръаҳу қил : иҷўзи ани ткўни сафаи ллзҷраҳ ӯ алсиҳаҳ ӯ алнФхаҳи алтии зикрҳо аллоҳи таъолии лобтдоءи албъс . Қавла : мо алқоръаҳи таъзиму тҳўилу тъҷиби минҳо , эй ҳаии азимаи алшأни қтиъаҳи улҳол .

سی و شش کلمه. یازده آیت بعدد کوفیان. و ده آیتست بعدد مدنیان. و هشت آیتست بعدد بصریان. اختلافست میان ایشان بسه آیه. کوفیان «القارعة» آیت شمارند، و بصریان نشمارند. و کوفیان و مدنیان ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ و خَفَّتْ مَوازِینُهُ هر دو آیت شمارند و بصریان نشمارند. و درین سوره ناسخ و منسوخ نیست. و در خبر ابی کعب است از مصطفی (ص) که هر که سورة «الْقارِعَةُ» بر خواند خدای عزّ و جلّ روز قیامت ترازوی وی گران گرداند بنیکی. قوله: «الْقارِعَةُ» اسم من اسماء القیامة انثت لانّها اسم السّاعة کما انثت الحاقّة و الطّامّة و الصّاخة و سمّیت «بالقارعة» لانّها تقرع قلوب النّاس بهولها. و قیل: «الْقارِعَةُ» البلیّة الّتی تقرع القلوب لشدّة المخافة، و القرع الضّرب منه المقرعة و قیل: یجوز ان تکون صفة للزّجرة او الصّیحة او النّفخة الّتی ذکرها اللَّه تعالی لابتداء البعث. قوله: مَا الْقارِعَةُ تعظیم و تهویل و تعجیب منها، ای هی عظیمة الشّأن قطیعة الحال.

Ва мо أдроки мо алқоръаҳ эй лои търФҳои лонки лами таъаҳҳуди мислҳоу лои търФи ҳақиқатҳо алои бмшоҳдтҳо « алқоръаҳ » рафъи болобтдоءи мо алқоръаҳи сифата ва мо أдроки мо алқоръаҳи эътироз .

وَ ما أَدْراکَ مَا الْقارِعَةُ ای لا تعرفها لانّک لم تعهد مثلها و لا تعرف حقیقتها الّا بمشاهدتها «الْقارِعَةُ» رفع بالابتداء مَا الْقارِعَةُ صفته و ما أَدْراکَ مَا الْقارِعَةُ اعتراض.

Явми икўни хубрау алтқдир « алқоръаҳ » алҳоӣлаҳи воқеа .

یَوْمَ یَکُونُ خبره و التّقدیر «الْقارِعَةُ» الهائلة واقعة.

Явми икўни анноси колФроши алмбсўс яъне : колтоӣри алзии итсоқти фии алнору алсроҷ . Ва қил : ксғори алҷроди кқўлаҳ : ихрҷўни ман алأҷдоси кأнҳми ҷроди мунташир . Ва маънӣ « алмбсўс » алмтФрқи фии алҷҳоти лони алхлқи имўҷи бъзҳми фии баъзи Фкл Фриқ манеҳам лмои ироаҳи ман аҳўоли алқёмаҳи охзи фии ваҷҳи ғайри ваҷҳи соҳиба . Ва қил : анноси хоси фии алкФор ва ҳам итҳоФтўни фии алнори явми алқёмаҳи ктҳоФти алФрош .

یَوْمَ یَکُونُ النَّاسُ کَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ یعنی: کالطّائر الّذی یتساقط فی النّار و السّراج. و قیل: کصغار الجراد کقوله: یَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ کَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ. و معنی «المبثوث» المتفرّق فی الجهات لانّ الخلق یموج بعضهم فی بعض فکلّ فریق منهم لما یراه من اهوال القیامة آخذ فی وجه غیر وجه صاحبه. و قیل: النّاس خاصّ فی الکفّار و هم یتهافتون فی النّار یوم القیامة کتهافت الفراش.

Ва ткўни алҷболи колъҳни алмнФўши колъҳни алсўФи алмсбўғу алмнФўши алмндўФ ,у ихтисоси колъҳни лмъниин , аҳдҳмои ани икўни лолўони алҷболи кқўлаҳ : « ва ман алҷболи ҷадади бизу ҳмри мухталифи أлўонҳоу ғробиби суд » . Ва алохри лмои ириди аллоҳи таъолии фии аФноӣҳои иъидҳои баъди алслобаҳи рхўаҳ . Кқўлаҳ :у басти алҷболи басоу кқўлаҳ :у канти алҷболи ксибои мҳило .

وَ تَکُونُ الْجِبالُ کَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ کَالْعِهْنِ الصّوف المصبوغ و الْمَنْفُوشِ المندوف، و اختصاص کَالْعِهْنِ لمعنیین، احدهما ان یکون لالوان الجبال کقوله: «وَ مِنَ الْجِبالِ جُدَدٌ بِیضٌ وَ حُمْرٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُها وَ غَرابِیبُ سُودٌ». و الآخر لما یرید اللَّه تعالی فی افنائها یعیدها بعد الصّلابة رخوة. کقوله: وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا و کقوله: وَ کانَتِ الْجِبالُ کَثِیباً مَهِیلًا.

Фأмои ман сиқлати мавозинаи ҷамъи мизон . Қоли алҳсни ҳўи мизони ?лаи кафатони ҷаъли аллоҳи руҷҳони аҳадии кФтиаҳи алломаи съодаҳи соҳиба . Ва қил : инсби лкли инсони мизон . Ва қил : алмўозини ҷамъи алмўзну алмънии ман рҷҳти ҳснотаҳи алии сиотаҳ .

فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ جمع میزان. قال الحسن هو میزان له کفّتان جعل اللَّه رجحان احدی کفّتیه علامة سعادة صاحبه. و قیل: ینصب لکلّ انسان میزان. و قیل: الموازین جمع الموزن و المعنی من رجحت حسناته علی سیّآته.

Фҳўи фии айшаи розӣа . эй зоти ризои клобну томр . Ва қил : рози соҳибҳо киўми соӣму лайли қоим .

فَهُوَ فِی عِیشَةٍ راضِیَةٍ. ای ذات رضا کلابن و تامر. و قیل: راض صاحبها کیوم صائم و لیل قائم.

Ва أмо ман хуфт мавозинае рҷҳти сиотаҳи алии ҳснотаҳ .

وَ أَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوازِینُهُ ای رجحت سیّآته علی حسناته.

Фأмаҳи ҳоўиаҳ эй Фмскнаҳу мأўоаҳи алнори самяти ИМАи лонаи иأўии илоҳо комаи иأўии алўлди илои ИМА . Ва алҳоўиаҳи исми ман асмоءи ҷаҳаннам . Ҳайам алонсони алкоФри лозимаи ?лау аввалӣ ба . Ва қил : Фأмаҳи ҳоўиаҳ Эйам раъсаи ҳоўиаҳи мнҳдраҳи мнкўсаҳи фии алнори ман аъло илои асфал . Ва қил : Фأмаҳи ҳоўиаҳ мисли қавли алъараб : ҳўти ИМАу ҳаии калима тстъмл ъанд азми алмкрўаҳ ва шудаи алмсибаҳи комаи иқоли склтаҳи ИМА .

فَأُمُّهُ هاوِیَةٌ ای فمسکنه و مأواه النّار سمّیت امّه لانّه یأوی الیها کما یأوی الولد الی امّه. و الهاویة اسم من اسماء جهنّم. هی امّ الانسان الکافر لازمة له و اولی به. و قیل: فَأُمُّهُ هاوِیَةٌ ای امّ رأسه هاویة منحدرة منکوسة فی النّار من اعلی الی اسفل. و قیل: فَأُمُّهُ هاوِیَةٌ مثل قول العرب: هوت امّه و هی کلمة تستعمل عند عظم المکروه و شدّة المصیبة کما یقال ثکلته امّه.

Ва мо أдроки мо ҳайаи таъзиму тавбиху аласли мо ҳайу алҳоءи ллостроҳаҳу алўқФ эй ва мо адрики мо алҳоўиаҳи сами Фсри Фқол : нори ҳомӣае блғти алнҳоиаҳи фии алҳрораҳ . Ирўии ани инси бен молики қол : ани маликои ман малоикаи аллоҳи ъзу ҷли иўкли явми алқёмаҳи бмизони ибни одами Фиҷоء ба ҳатто иўқФи байни кФтии алмизони Фиўзни амалаи ?фон « сиқлат » мизонаи нодаии алмалики бсўти исмъи ҷамеъи алхлқи босами алрҷли алосъди фалони съодаҳи лои шқоўаҳи баъдҳо ва ан хуфт мавозинаи нодаии алмалик : алошқии фалони шқоўаҳи лои съодаҳи баъдҳо .

وَ ما أَدْراکَ ما هِیَهْ تعظیم و توبیخ و الاصل ما هی و الهاء للاستراحة و الوقف ای و ما ادریک ما الهاویة ثمّ فسّر فقال: نارٌ حامِیَةٌ ای بلغت النّهایة فی الحرارة. یروی عن انس بن مالک قال: انّ ملکا من ملائکة اللَّه عزّ و جلّ یوکل یوم القیامة بمیزان ابن آدم فیجاء به حتّی یوقف بین کفّتی المیزان فیوزن عمله فان «ثقلت» میزانه نادی الملک بصوت یسمع جمیع الخلق باسم الرّجل الاسعد فلان سعادة لا شقاوة بعدها و ان خَفَّتْ مَوازِینُهُ نادی الملک: الاشقی فلان شقاوة لا سعادة بعدها.