Ва аз инаст кӣ суфиён чун дарвеширо ндонанд аз ваии пурсанад кӣ пери суҳбати ту кӣ бӯдааст ӯро аз худ ндонанду бахуд роҳ ндиҳанду маротиби перӣу мурӣдиро шарҳ бисёраст ва моро ғараз аз ин таълӣфи зикр он нест ва агар касе аз роҳи зиндагонӣу риёзати бдрҷаҳи баланд расида бошад ва ӯро перӣ ва муқтадое набошад , ин тайифа ӯро аз худ ндонанд . Чаҳ гуфта шайхи мост ки : ман лами итأдби бأстози Фҳўи бтоли валави ани рҷлои блғи аъло алмротби волмқомот ҳатто тнкшФи ?лаи ман алғиби ашёъи влоикўни ?лаи мақдами влоостози Флоиҷӣ албаҳ манеҳ шӣӣ . Ва мадори тариқат бар пераст ки ашшайхи фии қавмаи колнбии фии уммата . Ва муҳаққиқ ва мубарҳанаст кӣ бхўиштни бҳич ҷой натавон расед . Ва машойихро дарин калимот бисёрасту дарони калимоти фавойид бешумор , хоссаи шайхи мо бўсъидро қудси аллоҳи рӯҳаи алъзиз , чунонк баъзе аз он биҷой хеш оварда шавад ва агар касеро гирифт он падед ояду ишқи он доман гирад , он дард ӯро бар он дорад кӣ даргоҳи машойихро мулозим бошаду Утбаи перонро мӯътакиф гардад то он фавойид касб кунад , чаҳ ин илми ҷуз аз роҳи ишқ ҳосил нашавад лӣси аддӣни болтмнии влои болтҷлии влкни бшииءи вқрФии алқлби всдқаҳи алъамал .

و از اینست کی صوفیان چون درویشی را ندانند از وی پرسند کی پیر صحبت تو کی بوده است او را از خود ندانند و بخود راه ندهند و مراتب پیری و مریدی را شرح بسیار است و ما را غرض از این تألیف ذکر آن نیست و اگر کسی از راه زندگانی و ریاضت بدرجۀ بلند رسیده باشد و او را پیری و مقتدایی نباشد، این طایفه او را از خود ندانند. چه گفتۀ شیخ ماست که: مَنْ لَمْ یَتَأَدَّبْ بِأَسْتاذٍ فَهُوَ بَطّالٌ وَلَوْ اَنَّ رَجُلاً بَلَغَ اعْلَی الْمَراتِبِ وَالْمَقاماتِ حَتّی تَنْکَشِفَ لَهُ مِنَ الْغَیْب اَشْیاءٌ وَلایَکُونُ لَهُ مُقدَّمٌ وَلااُسْتاذٌ فَلایَجُی اَلبَّة مِنْهُ شَئیٌ. و مدار طریقت بر پیرست که اَلشَّیْخُ فِی قَوْمِهِ کَالنَّبِّی فِی اُمَّتِهِ. و محقّق و مبرهن است کی بخویشتن بهیچ جای نتوان رسید. و مشایخ را درین کلمات بسیارست و درآن کلمات فواید بی‌شمار، خاصه شیخ ما بوسعید را قدس اللّه روحه العزیز، چنانک بعضی از آن بجای خویش آورده شود و اگر کسی را گرفت آن پدید آید و عشق آن دامن گیرد، آن درد او را بر آن دارد کی درگاه مشایخ را ملازم باشد و عتبۀ پیران را معتکف گردد تا آن فواید کسب کند، چه این علم جز از راه عشق حاصل نشود لَیْس الدّینُ بِالتَّمَنِّی وَلا بِالتَّجلّی وَلکن بِشَییءٍ وقِرَفِی القَلْبِ وَصَدَّقَهُ الْعَمَلُ.

Ва то касе хештанро бад-ӣни калима узр наниҳад ва баҳона наёрад кӣ дарин аҳди чунин перӣ кӣ шартаст нест ва аз машойиху муқтадоён чунонк пеш азин буданд касе муайян на , ки ин ташвиш нафасасту баҳонаи коҳилӣ .

و تا کسی خویشتن را بدین کلمه عذر ننهد و بهانه نیارد کی درین عهد چنین پیری کی شرطست نیست و از مشایخ و مقتدایان چنانک پیش ازین بودند کسی معین نه، که این تشویش نفس است و بهانۀ کاهلی.

Ҳар крои барги ин ҳадису ишқи ин роҳ буд чунон буд кӣ шайхи бўолҳсни хрқонии қудси аллоҳи рӯҳа алъзиз гуфт ки дар ибтидои ду чиз войаст кард яке сафар ва яке устод . Дар ин андеша мегардидам ва бар ман сахт буд , худои таъолӣ чунон кард ки ҳарчи ман бмсӣлаҳи дрмондмии олимӣ аз мазҳаб шофиӣ биёмад то бо ман он масаъла бигуфту ҳштодўи се сол бо ҳақ зиндагонӣ кардам кӣ як саҷдаи бмхолФт шаръ накардам ва як нафаси бмўоФқти нафас наздам ва дар сафар чунон карданд ки ҳарч аз арши таассурӣ буд моро бик қадам карданд . Чун ишқи содиқ буду иродати холиси самараи зиндагонии чунин буд ва дар миёни ин тайифа аслӣ бузургаст кӣ ҳама яке бошанд ва яке ҳама . Миёни ҷумлаи суфиёни олами ҳеҷ мзодт нест ва худ дуӣ набошад , агар касе аз перии хирқаи пӯшади онрои хирқа асл донанд ва дигаронро хирқаи табаррук ном кунанд , ва чун аз роҳи маънӣ дарнигарӣ чун ҳама якеанд ҳамаи дастҳо яке бошаду ҳамаи назарҳо яке ,у хрқҳои ҳамин ҳукм дораду ҳрки мақбул яке шуд мақбули ҷумла буду онки мардӯди яке буд , волъёзболлаҳ ҳамчунин . Ва онки ду хирқа май пӯшади гӯйии чнонстӣ ки бар аҳляти хеш аз хирқаи машойиху табарруки дасти эшон ду гувоҳи адл май орадӣ .

هر کرا برگ این حدیث و عشق این راه بود چنان بود کی شیخ بوالحسن خرقانی قدس اللّه روحه العزیز گفت که در ابتدا دو چیز وایست کرد یکی سفر و یکی استاد. در این اندیشه می‌گردیدم و بر من سخت بود، خدای تعالی چنان کرد که هرچ من بمسئلۀ درماندمی عالمی از مذهب شافعی بیامد تا با من آن مسئله بگفت و هشتادو سه سال با حقّ زندگانی کردم کی یک سجده بمخالفت شرع نکردم و یک نَفَس بموافقت نفس نزدم و در سفر چنان کردند که هرچ از عرش تاثری بود ما را بیک قدم کردند. چون عشق صادق بود و ارادت خالص ثمرۀ زندگانی چنین بود و در میان این طایفه اصلی بزرگست کی همه یکی باشند و یکی همه. میان جملۀ صوفیان عالم هیچ مضادت نیست و خود دوی نباشد، اگر کسی از پیری خرقه پوشد آنرا خرقۀ اصل دانند و دیگران را خرقۀ تبرّک نام کنند، و چون از راه معنی در نگری چون همه یکی‌اند همه دستها یکی باشد و همه نظرها یکی، و خرقها همین حکم دارد و هرک مقبول یکی شد مقبول جمله بود و آنک مردود یکی بود، والعیاذباللّه همچنین. و آنک دو خرقه می‌پوشد گویی چنانستی که بر اهلیت خویش از خرقۀ مشایخ و تبرّک دست ایشان دو گواه عدل می‌آردی.

Ва дарин маънии таҳқиқ некӯ бишинав , кӣ чун он таҳқиқи тамом идрок кунӣ , ҳеҷ шабаҳат намонад кӣ ҳамаи перону ҳамаи суфиёни ҳақиқӣ якеанд ки бҳичи сифати эшонро дуӣ нест бдонки иттифоқи ҳамаи адён ва мазоҳибаст ва ба наздики уқалои муҳаққиқ кӣ маъбуду мақсӯди ҷли ҷалола якеаст воҳиди ман кул ваҷҳаст кӣ албата дуиро онҷо маҷол нест , ва агар дар равандаи ёроаҳ ихтилофӣ ҳаст , чун ба мақсад расанд ихтилоф бархесту ҳамаи бўҳдт бадал шуд , кӣ то ҳеҷ чиз аз сифоти башарият раванда боқӣаст ҳануз ба мақсад нарасидаасту тлўни ҳолати равандаро дар роҳ падед ояд , чун ба матлӯб ва мақсӯд расед аз он ҳамаи боваии ҳеҷ чиз намонаду ҳамаи ваҳдат муҷаррад гардад . Ва аз ӣнҷост кӣ аз машойих яке мегуяд кӣ аноолҳқ ва дайгарӣ гуяд субҳонӣу шайх мо мегуяд ки лӣси фии ҷбтии сӯии аллоҳ . Пас муҳаққиқ шуд ки чун раванда ба мақсад нарасидааст периро нишоед кӣ ӯ ҳануз муҳтоҷ пераст ки ӯро бар роҳ далолат кунаду ҳрк ба мақсад расед шоиста перӣ шуд . Пас сухани машойих ба бурҳони дурусти гашт кӣ онч эшон гуфтаанд кӣ ҳамаи яке ва яке ҳама ва онк мегуяд кӣ аз ду пер хирқа нишоед гирифт , ӯ аз хеш хабар медиҳад кӣ ҳануз дар олами дивист ва эшонро дувумӣ бинад ва медонад , ва аз аҳволи машойихи ҳеҷ хабар надорад , чун чашмаш боз шаваду назараши барин олам уфтад , онгаҳ муҳаққиқ гардад . Магар касе ки бад-ӣни сухан он хоҳад кӣ нишоед хирқаи дувуми ФрогрФтни нияти бутлони хирқаи аввалро , ки ин сухани рост буд . Ва бад-ӣни ният албата ҳарки чунин кунад хирқаи аввал кӣ пӯшида дорад ботил гардаду дувуми ҳаром буд пӯшидан , ва аз маҳрӯм ва маҳҷӯр гардаду алъёзболлаҳи ман злк .

و درین معنی تحقّیق نیکو بشنو، کی چون آن تحقّیق تمام ادراک کنی، هیچ شبهت نماند کی همۀ پیران و همۀ صوفیان حقّیقی یکی‌اند که بهیچ صفت ایشان را دوی نیست بدانک اتفاق همۀ ادیان و مذاهبست و به نزدیک عقلا محقّق کی معبود و مقصود جل جلاله یکی است واحد من کل وجه است کی البته دوی را آنجا مجال نیست، و اگر در رونده یاراه اختلافی هست، چون به مقصد رسند اختلاف برخاست و همه بوحدت بدل شد، کی تا هیچ چیز از صفات بشریت رونده باقیست هنوز به مقصد نرسیده است و تلون حالت رونده را در راه پدید آید، چون به مطلوب و مقصود رسید از آن همه باوی هیچ چیز نماند و همه وحدت مجرد گردد. و از اینجاست کی از مشایخ یکی می‌گوید کی اناالحقّ و دیگری گوید سبحانی و شیخ ما می‌گوید که لیس فی جبتی سوی اللّه. پس محقّق شد که چون رونده به مقصد نرسیده است پیری را نشاید کی او هنوز محتاج پیرست که او را بر راه دلالت کند و هرک به مقصد رسید شایستۀ پیری شد. پس سخن مشایخ به برهان درست گشت کی آنچ ایشان گفته‌اند کی همه یکی و یکی همه و آنک می‌گوید کی از دو پیر خرقه نشاید گرفت، او از خویش خبر می‌دهد کی هنوز در عالم دویست و ایشان را دومی بیند و می‌داند، و از احوال مشایخ هیچ خبر ندارد، چون چشمش باز شود و نظرش برین عالم افتد، آنگه محقّق گردد. مگر کسی که بدین سخن آن خواهد کی نشاید خرقۀ دوم فراگرفتن نیت بطلان خرقۀ اول را، که این سخن راست بود. و بدین نیت البته هرکه چنین کند خرقۀ اول کی پوشیده دارد باطل گردد و دوم حرام بود پوشیدن، و از محروم و مهجور گردد و العیاذباللّه من ذلک.