Ҳасан мؤдб гуфт муҳибӣ буд шайхро дар ншобўри бўъмрўи ҳскўи ном , мардии манъам буду бёъи ншобўр буд . Рӯзӣ маро бихонад ва гуфт ман аз сар то қадами мурӣди шайх шудаам , аз ту дархост мекунам ки ҳарчи шайхро бояд ҳамаи руҷӯъ боман кунӣ , ва гарчи бисёр бошад боки надорӣ . Ҳасан гуфт марои як рӯзи шайхи ҳафт бор ба наздик вай фиристод баҳри шуғлӣ ва ӯ он ҳама рост кард . Бори ҳаштуми офтоб фурӯ мерафт , гуфт эй ҳасан ба наздики бўъмрўи рӯу гулобу кофур ва авд биор . Ман рафтаму шарми доштам кӣ пеш ӯ рӯм кӣ дар дӯкон май баст . Аз даври чашмаш брмн афтод , гуфт ё ҳасан чист ки бегоҳи истода ? гуфтам эй устод шарм медорам аз бисёре кӣ имрӯз биёмадам , гуфт шайх чаҳ фармӯдааст ки ман ба фармони шайхам . Гуфтам гулобу ъўдўи кофур . Дар дукон бикшоду чндонк хостам бидод ва маро гуфт чун бад-ӣни муҳақароти шарм май дорӣ ки боман руҷӯъ кунӣ фардои бҳзори динори корвони саройу ҳаммоми грўстонми тотў харҷ мекунӣу бдончи муаззамтар буд бо ман руҷӯъ мекунӣ . Ҳасан гуфт ман шод шудам ва гуфтам брстм аз мазаллати гадоӣ . Бо шодӣ ҳар кадоми тамомтар пеши шайхи омадаму авд ва гулоб оварадам . Шайхи баназари инкор дрмн нагирист ва гуфт эй ҳасани беруну андаруни худ аз дӯстии дунёи поки гардон . Ҳасан гуфт берун шудам ва бар дар хонақоҳи бистодму сарви пой бараҳна кардам ва бисёр бигиристам ва рӯй бар хок молидаам ва боз даромадам . Он шаби шайх бо ман сухан нагуфт , дигари рӯз ба маҷлис берун шуд . Ҳар рӯз дар миёни сухан рӯй кардӣ , имрӯз дар ӯ нанагирист . Чун шайх аз маҷлис фориғ шуд бўъмрўи ҳскўи наздик ман омад ва гуфт эй ҳасани шайхро чаҳ будаст ки имрӯз дар ман нигоҳ накард ? гуфтам надонаму ончи даии рафта буд бовай бигуфтам . Бўъмрўи пеши тахт шайх омаду тахтро бӯса дод ва гуфт эй азизи рӯзгор , ҳаёту зиндагонии мо баназари тест , имрӯзи ҳеҷ бмо дар ннгристӣ , бар мо чаҳ рафтааст то истиғфор кунему узри он хоҳем . Шайх гуфт ту бози ҳиммати моро аз аъло алӣин бтхўми арзин май ореу бҳзори динор май бози бандӣ . Агар хоҳӣ кӣ дили мо бо ту хуш шавад он ҳазор динор нақд кун то бинӣ кӣ дар мизони ҳиммати мо чаҳ синҷид . Бўъмрў бирафт ва ду сраҳ биоварад , дар ҳар яке панҷсад динори ншобўрӣ ,у пеш шайх биниҳод . Шайх гуфт ё ҳасан бурдору говону гӯсфандони бихар , говонро Ҳарисаи созу гӯсфандонро зераи бои мзъФру муаттари созу лўзинаҳ бисёр ва ҳазор шамъи буруз бар афрӯзу авду гулоб бисёр биор ,у фардои рӯзи ббўшнгони суфраи буна , ва ин диҳист бар канори ншобўри бғоити хуш ва ба шаҳр мунодӣ кун кӣ ҳар крои таомӣ май бояд кӣ на бад-ӣни сарои миннат буд ва на бидон сарои хусумат , бияёд . Ҳасан гуфт ин ҷумлаи бсохтму мунодии бшҳри дрФрстодм , ду ҳазор марди зиёдат ббўшнгон омаданду шайх бо ҷамъ биёмаду хосу омро бар суфра бинишонаду бадасти мубораки хеши гулоб бар эшон май рехту авд май сӯхту халқ таом мехӯрданд . Яке аз ҷумлаи мункирони шайх дар дил андеша кард ки ин чаҳ исрофаст ки ин мард мекунад ? ва ҳазор шамъи буруз дар гирифтан . Шайх аз миёни он ҳамаи қавми пеши марди боситод ва гуфт эй ҷўомрди инкору доварӣ аз сина берун кун ки ҳарч дар ҳақ ҳақ кунӣ ҳеҷ исроф набошад ва агар донагии сим дар ҳақи нафаси бкорбрии исроф буд . Он мард дар пой шайх афтоду мурӣд шайх шуд ва ҳар мол кӣ дошт фидоӣ шайх кард . Ҳасан гуфт чун фориғ шуданду ҳарч буд сарф шуд ман сафарҳо баргирафтану бшҳри омадам . Чун шаб даромад шайхи сарбози ниҳоду маро овоз дод ва гуфт эй ҳасан бингар то дар хазина чаҳ монадаст ки модар хоб намешавем . Ман хазина биҷустам чизе наёфтам . Бозомадам ва гуфтам ҳеҷ чиз намеёбам . Шайх гуфт беҳтар талаб кун . Дигар , бор талаб кардам , наёфтам . Гуфтам эй шайх ҳеҷ намеёбам , дигари бораи ҷустами як то нон ёфтам , ба наздики шайхи барадам , шайх гуфт бирав харҷ кун то мо дар хоб шавем . Харҷ кардам , шайх дар хоб шуд . .
حسن مؤدب گفت محبی بود شیخ را در نشابور بوعمرو حسکو نام،مردی منعم بود و بیاع نشابور بود. روزی مرا بخواند و گفت من از سر تا قدم مرید شیخ شدهام، از تو درخواست میکنم که هرچ شیخ را باید همه رجوع بامن کنی، و گرچه بسیار باشد باک نداری. حسن گفت مرا یک روز شیخ هفت بار به نزدیک وی فرستاد بهر شغلی و او آن همه راست کرد. بار هشتم آفتاب فرو میرفت، گفت ای حسن به نزدیک بوعمرو رو و گلاب و کافور و عود بیار. من رفتم و شرم داشتم کی پیش او روم کی در دوکان میبست. از دور چشمش برمن افتاد، گفت یا حسن چیست که بیگاه ایستادۀ؟ گفتم ای استاد شرم میدارم از بسیاری کی امروز بیامدم، گفت شیخ چه فرموده است که من به فرمان شیخم. گفتم گلاب و عودو کافور. در دکان بگشاد و چندانک خواستم بداد و مرا گفت چون بدین محقّرات شرم میداری که بامن رجوع کنی فردا بهزار دینار کاروان سرای و حمام گروستانم تاتو خرج میکنی و بدانچ معظمتر بود با من رجوع میکنی. حسن گفت من شاد شدم و گفتم برستم از مذلت گدایی. با شادی هر کدام تمامتر پیش شیخ آمدم و عود و گلاب آوردم. شیخ بنظر انکار درمن نگریست و گفت ای حسن بیرون و اندرون خود از دوستی دنیا پاک گردان. حسن گفت بیرون شدم و بر در خانقاه بیستادم و سرو پای برهنه کردم و بسیار بگریستم و روی بر خاک مالیدم و باز درآمدم. آن شب شیخ با من سخن نگفت، دیگر روز به مجلس بیرون شد. هر روز در میان سخن روی کردی، امروز در او ننگریست. چون شیخ از مجلس فارغ شد بوعمرو حسکو نزدیک من آمد و گفت ای حسن شیخ را چه بودست که امروز در من نگاه نکرد؟ گفتم ندانم و آنچ دی رفته بود باوی بگفتم. بوعمرو پیش تخت شیخ آمد و تخت را بوسه داد و گفت ای عزیز روزگار، حیات و زندگانی ما بنظر تست، امروز هیچ بما در ننگریستی، بر ما چه رفته است تا استغفار کنیم و عذر آن خواهیم. شیخ گفت تو باز همت ما را از اعلی علیین بتخوم ارضین میآری و بهزار دینار میباز بندی. اگر خواهی کی دل ما با تو خوش شود آن هزار دینار نقد کن تا بینی کی در میزان همت ما چه سنجد. بوعمرو برفت و دو صره بیاورد، در هر یکی پانصد دینار نشابوری، و پیش شیخ بنهاد. شیخ گفت یا حسن بردار و گاوان و گوسفندان بخر، گاوان را هریسه ساز و گوسفندان را زیره بای مزعفر و معطر ساز و لوزینۀ بسیار و هزار شمع بروز بر افروز و عود و گلاب بسیار بیار، و فردا روز ببوشنگان سفره بنه، و این دیهیست بر کنار نشابور بغایت خوش و به شهر منادی کن کی هر کرا طعامی میباید کی نه بدین سرای منت بود و نه بدان سرای خصومت، بیاید. حسن گفت این جمله بساختم و منادی بشهر درفرستادم، دو هزار مرد زیادت ببوشنگان آمدند و شیخ با جمع بیامد و خاص و عام را بر سفره بنشاند و بدست مبارک خویش گلاب بر ایشان میریخت و عود میسوخت و خلق طعام میخوردند. یکی از جملۀ منکران شیخ در دل اندیشه کرد که این چه اسرافست که این مرد میکند؟ و هزار شمع بروز در گرفتن. شیخ از میان آن همه قوم پیش مرد باستاد و گفت ای جوامرد انکار و داوری از سینه بیرون کن که هرچ در حقّ حقّ کنی هیچ اسراف نباشد و اگر دانگی سیم در حقّ نفس بکاربری اسراف بود. آن مرد در پای شیخ افتاد و مرید شیخ شد و هر مال کی داشت فدای شیخ کرد. حسن گفت چون فارغ شدند و هرچ بود صرف شد من سفرها برگرفتن و بشهر آمدم. چون شب درآمد شیخ سرباز نهاد و مرا آواز داد و گفت ای حسن بنگر تا در خزینه چه ماندست که مادر خواب نمیشویم. من خزینه بجستم چیزی نیافتم. بازآمدم و گفتم هیچ چیز نمییابم. شیخ گفت بهتر طلب کن. دیگر، بار طلب کردم، نیافتم. گفتم ای شیخ هیچ نمییابم، دیگر باره جستم یک تا نان یافتم، به نزدیک شیخ بردم، شیخ گفت برو خرج کن تا ما در خواب شویم. خرج کردم، شیخ در خواب شد..