Хоҷаи эмоми Абӯалии Формдии қудси аллоҳи рӯҳа алъзиз гуфт кӣ ман дар абтдоءи ҷавонӣ ба ншобўр будам ба толиби илмӣ дар мадрисаи Сироҷон . Муддатии баромади хабар дар шаҳр афтод ки шайх аз меҳана омадааст ва маҷлис мегуяду каромот ӯ дар миёни халқи зоҳир шуда . Ман бирафтам то ӯро бубинам . Чун чашмам бар ҷамол вай афтод ошиқ ӯ шудаму муҳаббати ин тайифа дар дили ман зиёдат шуд . Ва ҳамаи рӯзаи гӯш май доштам то шайх берун ояд ба маҷлис ва ман аз мулозимон шудам бунаон , чунонк пиндоштам ки шайх маро намедонад . То як рӯз дар мадриса дар хона хеш бинишаста будам , марои ҳавои шайх дар дил афтоду вақт он набӯд ки бмъҳўди шайх берун ояд , хостам кӣ сабр кунам натавонистам , бархестаму беруни омадам , чун басари чаҳорсуи расидами шайхро дидам бо ҷамоатӣ бисёр май рафтанд , бар асар эшон рафтам бехўистн , шайхро бдъўтӣ май бурданд чун бар он дар сарои расиданди шайх дар рафтанд ва ман низ дар рафтам ва дар гӯша бинишастам чунонк шайх маро намедид , чун ба самоъ машғӯл шуданд шайхро вақт хуш шуд ва ваҷдӣ биравӣ зоҳир шуду ҷома маҷрӯҳ кард . Чун аз самоъ фориғ шуданд шайх ҷома баркашид , ва пора карданд , шайхи як остин бо тиризи баҳами ҷудои крдў овоз дод ки ё буъалии тӯсии куҷое , овози надодам , гуфтам шайх маро намедонад магар аз мурӣдони шайх касе ,ро буъалӣ тӯсӣ номаст . Шайхи дигари бор овоз дод , ҳам ҷавоби надодам , ҷамъ гуфтанд магари шайх туро мегуяд , бархестаму пеш шайх рафтам , остину тириз бмн дод ва гуфт ту моро ҳамчуи ин остину тиризӣ . Ҷомаи бстдм ва бӯседаму пайваста ба хизмати шайх май омадам ва равшаноӣҳо медидам . Чун шайх аз ншобўр бирафт ман ба хизмати устоди эмоми абўолқсм қширӣ мешудам ва ҳолатҳо ки падед меомад бо вай мегуфтам . ӯ мегуфт бирав эй фарзанд ва ба илми омухтани машғӯли шӯ . Солии ду се ба таҳсил машғӯл шудам то як рӯзи қалам аз мҳбраҳ баркашидам , сипеди баромад , то се борукии бкшидми сипед барме омад , бархестаму пеши устод эмом рафтам ва ҳол бигуфтам . Устод гуфт чун илми даст аз ту бдошти ту низ даст аз вай бидор ва ба муомилаи машғӯли шӯ . Ман бирафтам ва рахтҳо аз мадриса бхонқоаҳ кашидам ва ба хизмати устоди эмом машғӯл шудам . Рӯзии устоди эмоми рафта буд дар гармоба танҳо , ман бирафтаму далвӣ чанд об дар гармобаи рехтам . Устоди баромаду намози бгзорд ва гуфт ин кӣ буд кӣ об дар гармобаи рехт ? бо худ гуфтам магар беадабӣ карда бошам . Хомӯш шудам . Дигрбор бигуфт , ман ҳам ҷавоби надодам . Чун се бор гуфт гуфтам ман будам . Устод гуфт эй буъалии ҳарчи бўолқсми бҳФтод сол наёфт ту бики далви оби бёФтӣ . Пас муддатӣ дар хизмат ӯ ба муҷоҳидат машғӯл будам . Як рӯзи ҳолатӣ ба ман даромад ки дар он ҳолат гум шудам , он воқеа боз гуфтам . Гуфт эй буъалии ҳади равиши ман азин фаротар нест ҳарчи азин фаротар буд мо роҳ бидон набарем . Бо худ андеша кардам кӣ маро перӣ боистӣ кӣ маро роҳ намӯдӣ ва азин мақоми пештари барадӣ ва он ҳолат зиёдат мешуд , ва ман номи бўолқсми гургоне шунӯда будам , бархестам ва рӯй бтўси ниҳодам ва ман ҷойгоҳ ӯ намедонистам . Чун ба шаҳри расидами ҷой ӯ бпрсидм , гуфтанд ба маҳалат рӯдбор нишинад , дар масҷидӣ бо ҷамоати мурӣдон , ман рафтам то бидон масҷид , шайх бўолқсм нишаста буд , ман ду ракаати намози гзордму пеш ӯ шудам , ӯ сар дар пеш дошт , сар аз пеш баровард ва гуфт биё эй буъалӣ то чаҳ дорӣ . Салом кардаму вақойиъ хеш бигуфтам . Шайх бўолқсм гуфт мубораки бод ! ҳануз ибтидо мекунӣ , агар тарбияти ёбӣ ба мақомӣ . Барисӣ бо хештан гуфтам ки пер ман инаст , ба хизмат ӯ мақом кардам . Шайхи абўолқсми баъди муддати дароз бар ман иқбол карду ъаҷузаи хеши баноми ман ақд фармуду баъди муддатии шайхи бўсъид батавр расед ва ман пеш ӯ рафтам , маро гуфт зуд бошад эй буъалӣ ки чун тўтики туро дар сухани оранд ! басӣ барнаёмад сухан бар ман кушода шуд .

خواجه امام ابوعلی فارمدی قدس اللّه روحه العزیز گفت کی من در ابتداء جوانی به نشابور بودم به طالب علمی در مدرسۀ سراجان. مدتی برآمد خبر در شهر افتاد که شیخ از میهنه آمده است و مجلس می‌گوید و کرامات او در میان خلق ظاهر شده. من برفتم تا او را ببینم. چون چشمم بر جمال وی افتاد عاشق او شدم و محبت این طایفه در دل من زیادت شد. و همه روزه گوش می‌داشتم تا شیخ بیرون آید به مجلس و من از ملازمان شدم بنهان، چنانک پنداشتم که شیخ مرا نمی‌داند. تا یک روز در مدرسه در خانۀ خویش بنشسته بودم، مرا هوای شیخ در دل افتاد و وقت آن نبود که بمعهود شیخ بیرون آید، خواستم کی صبر کنم نتوانستم، برخاستم و بیرون آمدم،چون بسر چهارسو رسیدم شیخ را دیدم با جماعتی بسیار می‌رفتند، بر اثر ایشان رفتم بی‌خویستن، شیخ را بدعوتی می‌بردند چون بر آن در سرای رسیدند شیخ در رفتند و من نیز در رفتم و در گوشۀ بنشستم چنانک شیخ مرا نمی‌دید، چون به سماع مشغول شدند شیخ را وقت خوش شد و وجدی بروی ظاهر شد و جامه مجروح کرد. چون از سماع فارغ شدند شیخ جامه برکشید، و پاره کردند، شیخ یک آستین با تیریز بهم جدا کردو آواز داد که یا بوعلی طوسی کجایی، آواز ندادم، گفتم شیخ مرا نمی‌داند مگر از مریدان شیخ کسی، را بوعلی طوسی نامست. شیخ دیگر بار آواز داد، هم جواب ندادم، جمع گفتند مگر شیخ ترا می‌گوید، برخاستم و پیش شیخ رفتم، آستین و تیریز بمن داد و گفت تو ما را همچو این آستین و تیریزی. جامه بستدم و بوسیدم و پیوسته به خدمت شیخ می‌آمدم و روشناییها می‌دیدم. چون شیخ از نشابور برفت من به خدمت استاد امام ابوالقسم قشیری می‌شدم و حالتها که پدید می‌آمد با وی می‌گفتم. او می‌گفت برو ای فرزند و به علم آموختن مشغول شو. سالی دو سه به تحصیل مشغول شدم تا یک روز قلم از محبره برکشیدم، سپید برآمد، تا سه بارکی بکشیدم سپید برمی‌آمد، برخاستم و پیش استاد امام رفتم و حال بگفتم. استاد گفت چون علم دست از تو بداشت تو نیز دست از وی بدار و به معامله مشغول شو. من برفتم و رختها از مدرسه بخانقاه کشیدم و به خدمت استاد امام مشغول شدم. روزی استاد امام رفته بود در گرمابه تنها، من برفتم و دلوی چند آب در گرمابه ریختم. استاد برآمد و نماز بگزارد و گفت این کی بود کی آب در گرمابه ریخت؟ با خود گفتم مگر بی‌ادبی کرده باشم. خاموش شدم. دیگربار بگفت، من هم جواب ندادم. چون سه بار گفت گفتم من بودم. استاد گفت ای بوعلی هرچ بوالقسم بهفتاد سال نیافت تو بیک دلو آب بیافتی. پس مدتی در خدمت او به مجاهدت مشغول بودم. یک روز حالتی به من درآمد که در آن حالت گم شدم، آن واقعه باز گفتم. گفت ای بوعلی حد روش من ازین فراتر نیست هرچ ازین فراتر بود ما راه بدان نبریم. با خود اندیشه کردم کی مرا پیری بایستی کی مرا راه نمودی و ازین مقام پیشتر بردی و آن حالت زیادت می‌شد، و من نام بوالقسم گرگانی شنوده بودم، برخاستم و روی بطوس نهادم و من جایگاه او نمی‌دانستم. چون به شهر رسیدم جای او بپرسیدم، گفتند به محلت رودبار نشیند، در مسجدی با جماعت مریدان، من رفتم تا بدان مسجد، شیخ بوالقسم نشسته بود، من دو رکعت نماز گزاردم و پیش او شدم، او سر در پیش داشت، سر از پیش برآورد و گفت بیا ای بوعلی تا چه داری. سلام کردم و وقایع خویش بگفتم. شیخ بوالقسم گفت مبارک باد! هنوز ابتدا می‌کنی، اگر تربیت یابی به مقامی. برسی با خویشتن گفتم که پیر من اینست، به خدمت او مقام کردم. شیخ ابوالقسم بعد مدت دراز بر من اقبال کرد و عجوزۀ خویش بنام من عقد فرمود و بعد مدتی شیخ بوسعید بطور رسید و من پیش او رفتم، مرا گفت زود باشد ای بوعلی که چون طوطیک ترا در سخن آرند! بسی برنیامد سخن بر من گشاده شد.