Овардаанд кӣ шайхи бўсъид ба сарахс рафт ва дар хонақоҳи пери бўолФзли ҳасан фурӯд омаду ходими хонақоҳ дар он вақт бўолҳсни номӣ буду хонақоҳро ҳеҷ маълум набӯд ходим гуфт мардии бад-ӣни мартабау ҷамъии бад-ӣн бисёре омаданду маро чизе нест кӣ аз барои эшон суфраи нуҳум . Ходим гуфт чун ман ин андешедам шайх маро бихонад ва гуфт эй бўолҳсн ба бозор бояд шуд ба дукони фалони сарроф , ва бигӯӣ кӣ бўсъид мегуяд сӣ динор бифирист . Пеш сарроф рафтам ва бигуфтам кӣ шайхи сӣ динори зар бхўостаҳаст . Чун сарроф бишунид дар ҳоли сӣ динори зари ншобўрии бсхт ва мрорўонаҳ фармуд . Ман ба хизмат шайх оварадам фармуд кӣ бирав ва харҷ кун . Пас дигари рӯз шайх гуфт эй бўолҳсн бирав пеши он сарроф ва сӣ динори дигари бустон ва харҷ кун . Ман чунон кардам кӣ шайх фармуд . Сеюм рӯз шайх гуфт ҳам бар он саррофи рӯи всии динори ҷудогонаи бустон ва даҳ динори ҷудо , сӣ динорро хрбкрогир то ншобўр ва даҳ динор харҷ кун ман биёмадаму саррофро гуфтам кӣ сӣ динор ҷудо бидиҳ ва даҳ динори ҷудо . Сарроф гуфт ин чист ки ҳар рӯз чунин намегуфтӣ ? гуфтам кӣ шайх бншобўр меравад агар чунонк фардои рӯзи зар аз ман талаб хоҳӣ кард хезу пеш аз онк шайх баравад зар талаб кун . Сарроф бо ман бхдмт шайх омад , суфиёни чаҳорпоён тартиб карда буданд ва бор карда , сарроф ба хизмати бистоду шайх ҳеҷ нагуфт ва асб барнишаст ва бирафт , сарроф бар асар шайх мерафт то бдрўозаҳ , чун шайх аз дарвоза берун шуд саррофи дил танг шуд , чун басари роҳи ншобўри расиданд корвонӣ дидам ки меомад аз ншобўр , мардӣ дар пеш корвон мерафт , чун фаро ҷамъ расед , салом гуфт ва бипурсед кӣ ин кист ? гуфтанд шайхи бўсъиди бўолхирст . Он марди бхдмт шайх омад ва салом гуфт . Шайх ҷавоб дод ва брФўр гуфт он сад динорзри бад-ӣни мард сарроф бирасон . Марди сраҳи зар бурун кард ва сад динор бидон сарроф дод , саррофи зари бастад бо шайх гуфт аз ту боз нигарадам то маро қабул накунӣ . Шайх гуфт пазируфтаму кори сарроф сохта гардонид ва мо аз хизмати шайх муроҷиат кардем .
آوردهاند کی شیخ بوسعید به سرخس رفت و در خانقاه پیر بوالفضل حسن فرود آمد و خادم خانقاه در آنوقت بوالحسن نامی بود و خانقاه را هیچ معلوم نبود خادم گفت مردی بدین مرتبه و جمعی بدین بسیاری آمدند و مرا چیزی نیست کی از برای ایشان سفره نهم. خادم گفت چون من این اندیشیدم شیخ مرا بخواند و گفت ای بوالحسن به بازار باید شد به دکان فلان صراف، و بگوی کی بوسعید میگوید سی دینار بفرست. پیش صراف رفتم و بگفتم کی شیخ سی دینار زر بخواسته است. چون صراف بشنید در حال سی دینار زر نشابوری بسخت و مراروانه فرمود. من به خدمت شیخ آوردم فرمود کی برو و خرج کن. پس دیگر روز شیخ گفت ای بوالحسن برو پیش آن صراف و سی دینار دیگر بستان و خرج کن. من چنان کردم کی شیخ فرمود. سوم روز شیخ گفت هم بر آن صراف رو وسی دینار جداگانه بستان و ده دینار جدا، سی دینار را خربکراگیر تا نشابور و ده دینار خرج کن من بیامدم و صراف را گفتم کی سی دینار جدا بده و ده دینار جدا. صراف گفت این چیست که هر روز چنین نمیگفتی؟ گفتم کی شیخ بنشابور میرود اگر چنانک فردا روز زر از من طلب خواهی کرد خیز و پیش از آنک شیخ برود زر طلب کن. صراف با من بخدمت شیخ آمد، صوفیان چهارپایان ترتیب کرده بودند و بار کرده، صراف به خدمت بیستاد و شیخ هیچ نگفت و اسب برنشست و برفت، صراف بر اثر شیخ میرفت تا بدروازه، چون شیخ از دروازه بیرون شد صراف دل تنگ شد، چون بسر راه نشابور رسیدند کاروانی دیدم که میآمد از نشابور، مردی در پیش کاروان میرفت، چون فرا جمع رسید، سلام گفت و بپرسید کی این کیست؟ گفتند شیخ بوسعید بوالخیرست. آن مرد بخدمت شیخ آمد و سلام گفت. شیخ جواب داد و برفور گفت آن صد دینارزر بدین مرد صراف برسان. مرد صرۀ زر برون کرد و صد دینار بدان صراف داد، صراف زر بستد با شیخ گفت از تو باز نگردم تا مرا قبول نکنی. شیخ گفت پذیرفتم و کار صراف ساخته گردانید و ما از خدمت شیخ مراجعت کردیم.