Овардаанд кӣ яке аз машойих дар аҳди шайхи бғзои рафта буд бўлоити рӯм , рӯзӣ дар он доролҳрб мерафт , Иблисро дид , гуфт : эй малъуни ӣнҷо чаҳ мекунӣ ки дили ту азин ҷамоат кӣ ӣнҷо ҳастанд фориғаст ? гуфт ман ӣнҷо бе ихтиёри хеш афтодаам . Гуфт чигуна ? гуфт ман бмиҳнаҳ май гузаштам , шайхи бўсъиди бўолхир аз масҷид бо сарой мешуд дар роҳ атса дод маро ӣнҷо афганд .

آورده‌اند کی یکی از مشایخ در عهد شیخ بغزا رفته بود بولایت روم، روزی در آن دارالحرب می‌رفت، ابلیس را دید، گفت: ای ملعون اینجا چه می‌کنی که دل تو ازین جماعت کی اینجا هستند فارغست؟ گفت من اینجا بی‌اختیار خویش افتاده‌ام. گفت چگونه؟ گفت من بمیهنه می‌گذشتم، شیخ بوسعید بوالخیر از مسجد با سرای می‌شد در راه عطسۀ داد مرا اینجا افگند.

Ва ҳам аз шайх савол карданд кӣ эй шайх касеаст кӣ бшб дуздӣ мекунаду буруз намоз мекунад . Шайх гуфт аҷаб нест кӣ биркаи намози рӯзаш аз дуздии шаб боз дорад .

و هم از شیخ سؤال کردند کی ای شیخ کسیست کی بشب دزدی می‌کند و بروز نماز می‌کند. شیخ گفت عجب نیست کی برکۀ نماز روزش از دزدی شب باز دارد.

Шайхро яке аз перон гуфт кӣ туро бихоб дидам , гуфтам аиҳо ашшайх чаҳ кунем то азин нафас барраем ? шайх гуфт ҳеҷ чиз набояд кард барои он маънӣ ки ҳама кардааст ва бӯда , ҳеҷ чиз аз сар натавон гирифт . Агар худоӣ ниҳодааст тавфиқ диҳад ва агар наниҳодааст зарра на кам бошад ва на беш . Агар ниҳодааст туро дар талаби андоздўи бҳқиқт ӯ туро май талабад , онгоҳи туро низ дар талаб андозад .

شیخ را یکی از پیران گفت کی ترا بخواب دیدم، گفتم ایها الشیخ چه کنیم تا ازین نفس برهیم؟ شیخ گفت هیچ چیز نباید کرد برای آن معنی که همه کرده است و بوده، هیچ چیز از سر نتوان گرفت. اگر خدای نهاده است توفیق دهد و اگر ننهاده است ذرۀ نه کم باشد و نه بیش. اگر نهاده است ترا در طلب اندازدو بحقّیقت او ترا می‌طلبد، آنگاه ترا نیز در طلب اندازد.

Шайх гуфт кӣ дар хабараст қавмӣ ба наздики расӯли слии аллоҳи алайҳ ва силам омаданд ва пурседанд кӣ дарвешӣ чист ? якеро азишон хонд ва гуфт ту панҷ дирами дорӣ ? гуфт дорам , вайро гуфт ки ту дарвеши нестӣ . Дайгариро бихонад вагуфти панҷ дирами дорӣ ? гуфт надорам , гуфт панҷ дирами маълуми дорӣ ? гуфт дорам , гуфт ту ҳам дарвеши нестӣ . Дайгариро бихонад ва гуфт панҷ дирами дорӣ ? гуфт на , гуфт панҷ дирами вуҷӯҳи дорӣ ? гуфт на , гуфт ба панҷ дирами ҷоҳи дорӣ ? гуфт на , гуфт панҷ дирами касб туоне кард ?гуфт тавонам , гуфт бархез кӣ ту дарвеши нестӣ , дайгариро бихонад ва гуфт турои азин ҳамаи ҳеҷ чиз ҳаст ? гуфт на , гуфто агар панҷ дирам падед ояд гӯйӣ кӣ марои азин насибаст ? гуфт кам азин набошад , гуфт бархез кӣ ту дарвеши нестӣ . Дайгариро бихонад вагуфти азин ҳама кӣ гуфтеми туро ҳеҷ ҳаст ? гуфт ҳам на . Гуфт агар панҷ дирам падед ояд туро дар он тасарруф бошад ? гуфто на ё расӯли аллоҳ . Гуфт чаҳ кунӣ ? гуфт ба ҳукм ҷамъ бошад . Расӯл гуфт ту дарвешӣу дарвешӣ чунин бошад . Чун расӯл ин бигуфт эшон ҳама дар гиристан истоданд ва гуфтанд ё расӯли аллоҳи моро ҳама дарвеш мехонанду дарвешӣ худ инаст кӣ ту нишон кардӣ , акнӯн мо кистем ? гуфт дарвеш ӯст ва шумо туфайл ӯ бошед .

شیخ گفت کی در خبر است قومی به نزدیک رسول صلی اللّه علیه و سلم آمدند و پرسیدند کی درویشی چیست؟ یکی را ازیشان خواند و گفت تو پنج درم داری؟ گفت دارم، وی را گفت که تو درویش نیستی. دیگری را بخواند وگفت پنج درم داری؟ گفت ندارم، گفت پنج درم معلوم داری؟ گفت دارم، گفت تو هم درویش نیستی. دیگری را بخواند و گفت پنج درم داری؟ گفت نه، گفت پنج درم وجوه داری؟ گفت نه، گفت به پنج درم جاه داری؟ گفت نه، گفت پنج درم کسب توانی کرد؟ گفت توانم،گفت برخیز کی تو درویش نیستی، دیگری را بخواند و گفت ترا ازین همه هیچ چیز هست؟ گفت نه، گفتا اگر پنج درم پدید آید گویی کی مرا ازین نصیب است؟ گفت کم ازین نباشد، گفت برخیز کی تو درویش نیستی. دیگری را بخواند وگفت ازین همه کی گفتیم ترا هیچ هست؟ گفت هم نه. گفت اگر پنج درم پدید آید ترا در آن تصرف باشد؟ گفتا نه یا رسول اللّه. گفت چه کنی؟ گفت به حکم جمع باشد. رسول گفت تو درویشی و درویشی چنین باشد. چون رسول این بگفت ایشان همه در گریستن ایستادند و گفتند یا رسول اللّه ما را همه درویش می‌خوانند و درویشی خود اینست کی تو نشان کردی، اکنون ما کیستیم؟ گفت درویش اوست و شما طفیل او باشید.

Шайх гуфт қудси аллоҳи рӯҳаи алъзиз вақте занбӯрӣ бмўрӣ расед , ӯро дид донаи гандуми бахона май барад , мардумони пой бар ӯ май нҳодндў ӯ ри а хаста мегардониданд , занбӯри он мӯрро гуфт кӣ ин чаҳ сахтӣ ва машаққатаст кӣ ту барои дона бар хештани ниҳода ? бики донаи муҳақари чандини мазаллат май кашии биё то бибинӣ ки ман чигуна осон мехӯрам , бе ин машаққати насиб май гирам . Пас мӯрро бдкони қассобии барад . Гӯшти овехта буд , занбӯр даромад аз ҳаво ва бар гӯшт нишаст ва сайр бихӯраду пора фароҳам оварад то бабрад , қассоб фароз омаду кордӣ бар миён вай зад ва ӯро бадв ним карду биндохт . Занбӯр бар замин афтод , он мӯр фароз омад ва поиш бигирифт ва мекашид ва мегуфт ҳарки онҷо нишинад кӣ хоҳад чунонаш кашанд кӣ нахоҳад .

شیخ گفت قدس اللّه روحه العزیز وقتی زنبوری بموری رسید، او را دید دانۀ گندم بخانه می‌برد، مردمان پای بر او می‌نهادندو او ر ا خسته می‌گردانیدند، زنبور آن مور را گفت کی این چه سختی و مشقت است کی تو برای دانۀ بر خویشتن نهادۀ؟ بیک دانۀ محقّر چندین مذلت می‌کشی بیا تا ببینی که من چگونه آسان می‌خورم، بی این مشقت نصیب می‌گیرم. پس مور را بدکان قصابی برد. گوشت آویخته بود، زنبور درآمد از هوا و بر گوشت نشست و سیر بخورد و پارۀ فراهم آورد تا ببرد، قصاب فراز آمد و کاردی بر میان وی زد و او را بدو نیم کرد و بینداخت. زنبور بر زمین افتاد، آن مور فراز آمد و پایش بگرفت و می‌کشید و می‌گفت هرکه آنجا نشیند کی خواهد چنانش کشند کی نخواهد.